Санаи сет ва ъушрину арбъмоӣаҳ

سنه ست و عشرین و اربعمائة

Ғртши рӯзи шанбе буд . Амир , разии аллоҳи анҳу , бсрхс омад чаҳоруми муҳаррам . Ва бар каронаи ҷӯии бузурги сарои пардау хайма бузург зада буданд . Ва сахт бисёр лашкар буд дар лашкаргоҳ .

غرّتش‌ روز شنبه بود. امیر، رضی اللّه عنه، بسرخس آمد چهارم محرّم. و بر کرانه جوی بزرگ سرای پرده و خیمه بزرگ زده بودند. و سخت بسیار لشکر بود در لشکرگاه.

Ва рӯзи якшанбеи нуҳуми ин моҳи нома соҳиб бурид рай расед бигузашта шудани бўолҳсни сайёрӣ , раҳмаи аллоҳи алайҳ ,у соҳбдиўониро ӯ медошту марди сахти кофӣу шоиста буд .

و روز یکشنبه نهم این ماه نامه صاحب برید ری رسید بگذشته شدن بوالحسن سیّاری، رحمة اللّه علیه، و صاحبدیوانی‌ را او میداشت و مرد سخت کافی و شایسته بود.

Ва амир нома фармуд бсистон ,у азизи пўшнҷаҳи онҷо буд имстҳсӣ , то сӯй рай раваду бсоҳбдиўонӣ қиём кунад . Ва нома рафт бхўоҷаҳи бўсҳли ҳмдўии амиди Ироқи бзкри ин ҳол .

و امیر نامه فرمود بسیستان، و عزیز پوشنجه‌ آنجا بود یمستحثّی‌، تا سوی ری رود و بصاحبدیوانی قیام کند. و نامه رفت بخواجه بوسهل حمدوی عمید عراق بذکر این حال.

Ва дарин ду се рӯзи млтФаҳҳои пӯшида расед аз хоразм ки ҳрўни корҳо бгрм месозад то бмрў ояд , он млтФаҳҳоро наздики хоҷаи бузурги Аҳмади абд алсмд фиристод .

و درین دو سه روز ملطّفه‌های پوشیده رسید از خوارزم که هرون‌ کارها بگرم‌ میسازد تا بمرو آید، آن ملطّفه‌ها را نزدیک خواجه بزرگ احمد عبد الصّمد فرستاد.

Ва млтФаҳ ӣӣ аз ҷониби хоҷаи бузурги дррсид , онро пӯшида берун оварадам , набишта буд ки « ҳар чанд бшғли Хатлону Тухористони машғӯл буд , бандаи кори ҳрўни мхзўлу хоразм ки фаризатару муҳимтар корҳост , пеш дошту шуғли бештар рост шуд бимни давлати олӣ ва бисёр зар бишуд , ва кор бидон манзалати расонида омадааст ки он рӯз ки ҳрўни мхзўл аз хоразм баравад то бмрў равад , он даҳ ғулом ки байъат кардаанд бо муътамадони бандаи вайро бмкобраҳ бикашанд , чун вай кушта шуд , он кор табоҳ гардад ва он қасди ночизу бандаи зодаи абди алҷбор аз мутавории гоҳ берун ояд сохтау шаҳр забт кунаду лашкарро бшмшир ва динор биорояд ки бештар аз лашкар , Маҳмӯдёну олтўнтошён , бо бандаи дарин байъатанд . Ончии ҷаҳд одамӣаст бандаи бикрад то чун раваду эзад , ъзи зикра , чаҳ тақдир кардааст . Ва ин даҳ ғуломи наздиктар ғломоннд ба ҳрўн , бчнди бори бкўшиднд ки ин кор тамом кунанд ва мумкин нашуд , ки дар кӯшк мебошаду эҳтиёт тамом мекунанд ва ҳеҷ бтмошоу сайду чавгон брнншстаҳаст ки пайвастаи бакори сохтан машғӯласт то қасд Марв кунад .

و ملطّفه‌یی‌ از جانب خواجه بزرگ دررسید، آن را پوشیده بیرون آوردم، نبشته بود که «هر چند بشغل ختلان و تخارستان مشغول بود، بنده کار هرون مخذول و خوارزم که فریضه‌تر و مهم‌تر کارهاست، پیش داشت‌ و شغل بیشتر راست شد بیمن دولت عالی و بسیار زر بشد، و کار بدان منزلت رسانیده آمده است که آن روز که هرون مخذول از خوارزم برود تا بمرو رود، آن ده غلام که بیعت‌ کرده‌اند با معتمدان بنده وی را بمکابره‌ بکشند، چون وی کشته شد، آن کار تباه گردد و آن قصد ناچیز و بنده‌زاده عبد الجّبار از متواری‌گاه‌ بیرون آید ساخته و شهر ضبط کند و لشکر را بشمشیر و دینار بیاراید که بیشتر از لشکر، محمودیان و آلتونتاشیان، با بنده درین بیعت‌اند. آنچه جهد آدمی است بنده بکرد تا چون رود و ایزد، عزّ ذکره، چه تقدیر کرده است. و این ده غلام نزدیکتر غلامانند به هرون، بچند بار بکوشیدند که این کار تمام کنند و ممکن نشد، که در کوشک میباشد و احتیاط تمام میکنند و هیچ بتماشا و صید و چوگان برننشسته است‌ که پیوسته بکار ساختن مشغول است تا قصد مرو کند.

Ва ани шоءи аллоҳ ки ин мудаббири нохештани шиноси бад-ӣн мурод нарасад ва шавамӣ исёни виро ночиз кунад .

و ان شاء اللّه که این مدبر ناخویشتن شناس بدین مراد نرسد و شومی عصیان‌ ویرا ناچیز کند .

Чун муамморо берун оварадам ва насахтӣ равшани нбштм , намози дигари хоҷаи бўнсри онро бихонаду сахт шод шуду бхдмт пеш рафт ; чун бори бигусаст - ва ман истода будам - ҳадиси Аҳмад инолтгин хост ва ҳар касе чизе мегуфт , ҳадиси ҳрўну хоразм низ гуфтан гирифтанд , ҳоҷиби бӯ алнзр гуфт : кори ҳрўн ҳамчун кори Аҳмад бояд донист ,у соъат то соъат хабар расад . Гуфт : « алФоли ҳақ , ани шоءи аллоҳ ки чунин бошад . » бўнсри тарҷумаи муаммо ба тарки дуот дор дод ва амир бихонад ва бинвиштанд ва ба бўнсри боздоднд . Ва як соъати дигар ҳадис карданд , амир ишорат карду қавми бозгашт . Хоҷа бўнср бозомада буд , бози хонданд ва то намози шоми холии бдоштнд , пас бозгашту бхимаҳи бозшд ва маро бихонад ва гуфт :

چون معمّا را بیرون آوردم و نسختی روشن‌ نبشتم، نماز دیگر خواجه بونصر آن را بخواند و سخت شاد شد و بخدمت پیش رفت؛ چون بار بگسست‌ - و من‌ ایستاده بودم- حدیث احمد ینالتگین خاست‌ و هر کسی چیزی میگفت، حدیث هرون و خوارزم نیز گفتن گرفتند، حاجب بو النّضر گفت: کار هرون همچون کار احمد باید دانست، و ساعت تا ساعت خبر رسد. گفت: «الفال حقّ‌، ان شاء اللّه که چنین باشد.» بونصر ترجمه معمّا به ترک دوات‌دار داد و امیر بخواند و بنوشتند و به بونصر بازدادند. و یک ساعت دیگر حدیث کردند، امیر اشارت کرد و قوم‌ بازگشت. خواجه بونصر بازآمده بود، باز خواندند و تا نماز شام خالی بداشتند، پس بازگشت و بخیمه بازشد و مرا بخواند و گفت:

Амири бад-ӣни муаммо ки расед сахт шод шуд ва гуфт : рои ман чунон буд ки бмрў рӯем ; агар шуғли ҳрўн кифоят шавад , сӯии ншобўр бояд рафт то кори райу ҷибол ки ошуфта шудааст низом гираду гргонён мол бифиристанд . Ман гуфтам : зиндагонии худованди дарози бод , агар шуғли ҳрўн кифоят шавад ,у ани шоءи аллоҳ ки шавад сахти зуд ки аморати он дида мешавад , ва агар дайртар рӯзгор гирад , рои дурусттар банда онаст ки худованд бмрў равад , ки ин тркмонон дар ҳудӯди он вилоят парогандаанду бештари неру бар ҷониби Балх ва Тухористон мекунанд , то эшонро барандохта ояд ;у дигар то мадади эшон аз моўроءи алнҳр гусаста шавад ки манеҳён Бухороу Самарқанд набиштаанд ки дигар муфсидон месозанд то аз Ҷайҳун бигузаранд .

امیر بدین معمّا که رسید سخت شاد شد و گفت: رای من چنان بود که بمرو رویم؛ اگر شغل هرون کفایت شود، سوی نشابور باید رفت تا کار ری و جبال که آشفته شده است نظام گیرد و گرگانیان مال بفرستند. من گفتم: زندگانی خداوند دراز باد، اگر شغل هرون کفایت شود، و ان شاء اللّه که شود سخت زود که امارت‌ آن دیده میشود، و اگر دیرتر روزگار گیرد، رای درست‌تر بنده آنست که خداوند بمرو رود، که این ترکمانان در حدود آن ولایت پراگنده‌اند و بیشتر نیرو بر جانب بلخ و تخارستان میکنند، تا ایشان را برانداخته آید؛ و دیگر تا مدد ایشان از ماوراء النّهر گسسته شود که منهیان بخارا و سمرقند نبشته‌اند که دیگر مفسدان میسازند تا از جیحون بگذرند.

Ва чун рояти олии бблху Ҷайҳун наздик бошад , дар Марв ки восита хуросонаст ин ҳамаи халалҳо зоӣл шавад . Амир гуфт « ҳамчунинаст , акнӯн бории рӯзӣ чанд бсрхси ббошим то нигарем ҳолҳо чигуна гардад . »у бўнср дар чунин корҳо дурандештар ҷаҳонён буд , эзад , ъзу ҷл , бар ҳамагон ки рафтаанд раҳмат кунод бмнаҳу фазлау саъаи ҷўдаҳ .

و چون رایت عالی ببلخ و جیحون نزدیک باشد، در مرو که واسطه خراسان‌ است این همه خللها زائل شود. امیر گفت «همچنین است، اکنون باری روزی چند بسرخس بباشیم تا نگریم حالها چگونه گردد.» و بونصر در چنین کارها دوراندیش‌تر جهانیان‌ بود، ایزد، عزّ و جلّ، بر همگان که رفته‌اند رحمت کناد بمنّه و فضله و سعة جوده‌ .