Дигари рӯз чун бори бигусасту хоҷаи бозгашт , амир гуфт « ҳам бар он ҷумлаем ки пас фардо биравем . » хоҷа гуфт « муборак бошаду ҳамаи мурод ҳосил шавад . Ва бандаи ҳам барин маъонии рқътӣ набиштаасту бўнсрро пайғомӣ дода , агар рой олӣ бинад , расонад . » гуфт : нек омад . Бозгаштанд ва он рқът ббўнср дод ,у сахти мшбъи набишта буд ва насиҳатҳои ҷузам карда ва мусарраҳ бигуфта ки : « бандагонро нарасад ки худовандонро гӯйанд ки фалони кор бояд кардан ки худовандони бузург ҳар чаҳ хоҳанд кунанд ва фармойанд , аммо расм ва шартаст ки банда ӣӣ ки ин маҳал ёфта бошад аз эътимоди худованд ки ман ёфтаам , насиҳатро сухани бознгирд дар ҳар бобӣ . Даии сухан рафтааст дарин рафтан бар ҷониби диҳистону рои олии қарор гирифтааст ки ночор бибояд рафт . Ва худовандони шамшер дар маҷлиси худованд ки гуфтанд « эшон Фрмонбрдороннд , ҳар чаҳ фармон бошад » шарти кори эшон онасту локин бо банда чун берун омаданд , пӯшида бигуфтанд ки ин рафтан носавобаст ва аз гардани хеш берун карданд . Ончии рой олӣ бинад , ҷузи салоҳу хайр ва хӯбӣ набошад , пас агару алъёзи биллоҳ , халалӣ пайдо ояд , худованд нагӯяд ки аз бандагон касе набӯд ки моро ?хитои ин рафтани бознамудӣ . Ва фармони худовандро бошад аз ҳар чаҳ фармоеду бандагонро аз амтсол чора нест . » бўнср гуфт : ин рқъти сахти тез ва мшбъаст , пайғом чист ? гуфт : то чаҳ шинавӣ , ҷавоб мебояд дод ки пайғоми фарохур набишта бошад .

دیگر روز چون بار بگسست و خواجه بازگشت، امیر گفت «هم بر آن جمله‌ایم که پس فردا برویم.» خواجه گفت «مبارک باشد و همه مراد حاصل شود. و بنده هم برین معانی رقعتی نبشته است و بونصر را پیغامی داده، اگر رای عالی بیند، رساند .» گفت: نیک آمد. بازگشتند و آن رقعت ببونصر داد، و سخت مشبع‌ نبشته بود و نصیحتهای جزم کرده و مصرّح‌ بگفته که: «بندگان را نرسد که خداوندان را گویند که فلان کار باید کردن که خداوندان بزرگ هر چه خواهند کنند و فرمایند، امّا رسم و شرط است که بنده‌یی که این محل یافته باشد از اعتماد خداوند که من یافته‌ام، نصیحت را سخن بازنگیرد در هر بابی. دی‌ سخن رفته است درین رفتن بر جانب دهستان و رای عالی قرار گرفته است که ناچار بباید رفت. و خداوندان شمشیر در مجلس خداوند که گفتند «ایشان فرمانبردارانند، هر چه فرمان باشد» شرط کار ایشان آن است‌ و لکن با بنده چون بیرون آمدند، پوشیده بگفتند که این رفتن ناصواب است و از گردن خویش بیرون کردند. آنچه رای عالی بیند، جز صلاح و خیر و خوبی نباشد، پس اگر و العیاذ باللّه، خللی پیدا آید، خداوند نگوید که از بندگان کسی نبود که ما را خطای این رفتن بازنمودی. و فرمان خداوند را باشد از هر چه فرماید و بندگان را از امتثال‌ چاره نیست.» بونصر گفت: این رقعت سخت تیز و مشبع است، پیغام چیست؟ گفت: تا چه شنوی، جواب میباید داد که پیغام فراخور نبشته باشد .

Бирафт ва рқът бирасонеду амири ду бор бтأмл бихонад . Сипас гуфт : пайғом чист ? бўнср гуфт : хоҷа мегуяд « бандаи ҳади адаб нигоҳ медорад дарин фарохи суханӣ , аммо чора нест ва то дар миён кораст бмқдори дониши хеш ончӣ донад мегуяду бозминмоид .

برفت و رقعت برسانید و امیر دو بار بتأمّل‌ بخواند. سپس گفت: پیغام چیست؟ بونصر گفت: خواجه میگوید «بنده حدّ ادب نگاه میدارد درین فراخ سخنی‌، امّا چاره نیست و تا در میان کار است‌ بمقدار دانش خویش آنچه داند میگوید و بازمینماید.

Ва дар рқът ҳар чизе набиштааст . Нуктаи бозпасин инаст ки банда мегуяд носавобаст рафтан барин ҷонибу хуросонро фурӯгузоштан бо бисёр фитнау хавориҷу фурсат - ҷӯӣ , боқӣ , фармони худованди рост . » амир гуфт : инча хоҷа мегуяд чизе нест , хуросон ва гузарҳо пурлашкарасту тркмонон ироқӣ бигурехтанд ва эшонро то Балхон кӯҳ битохтанду лашкар дар дам эшонаст . Ва пайдост то диҳистону гиреҳгон чаҳ масофатаст , ҳар гоҳ ки мурод бошад бадви ҳафтаи бншобўр бозтўон омад . Бўнср гуфт : ҳамчунинаст ,у фармони худованди султонро бошад ,у бандагонро азинчаҳ гӯйанд чора нест хоссаи хоҷа . Гуфт : ҳамчунинаст .

و در رقعت هر چیزی نبشته است. نکته بازپسین‌ این است که بنده میگوید ناصواب است رفتن برین جانب و خراسان را فروگذاشتن با بسیار فتنه و خوارج‌ و فرصت- جویی‌، باقی‌، فرمان خداوند راست.» امیر گفت: اینچه خواجه میگوید چیزی نیست، خراسان و گذرها پرلشکر است و ترکمانان عراقی بگریختند و ایشان را تا بلخان کوه بتاختند و لشکر در دم ایشان است. و پیداست تا دهستان و گرگان چه مسافت است، هر گاه که مراد باشد بدو هفته بنشابور بازتوان آمد. بونصر گفت: همچنین است، و فرمان خداوند سلطان را باشد، و بندگان را ازینچه گویند چاره نیست خاصّه خواجه. گفت: همچنین است.

Ва амир , разии аллоҳи анҳу , аз ншобўр бирафт бар роҳи Исфаройин то бгргон равад рӯзи якшанбеи давоздаҳуми моҳи рабиъи алаввал . Ва дар роҳи сармоу бодӣ буд сахти бнирўи хосса то сари дарраи динори сорӣ , ва ин сафар дар асФндормзи моҳ буд , ва ман ки бўолФзлм бар он ҷумла дидам ки дар сари ин дарраи мёўрии ҳўосли доштаму қабои рӯбоҳи сурху боронӣу дигари чизҳо фарохури ин ва бар асб чунон будам аз сармо ки гуфтӣ ҳеҷ чизи пӯшидаи ндормӣ ; чун бадараи динор сорӣ раседем ва дар дарра даромадему масофати ҳамаи ду фарсанг буд , он ҷомаҳо ҳама бар ман вабол шуд . Ва аз дарраи беруни омадаму ҳамаи ҷаҳони наргису бунафшау гӯна - гӯнаи раёҳину хзро буду дарахтон бар саҳрои дарҳам шуда [ро ] андозау ҳад пайдо набӯд , ки тавон гуфт бқътӣ нест назиҳтар аз гиреҳгону табаристон ; аммо сахти вебӣ ءаст , чунонкии бўолФзл бадеъ гуфтааст :

و امیر، رضی اللّه عنه، از نشابور برفت بر راه اسفراین‌ تا بگرگان رود روز یکشنبه دوازدهم ماه ربیع الاوّل. و در راه سرما و بادی بود سخت بنیرو خاصّه تا سر دره دینار ساری‌، و این سفر در اسفندارمذ ماه‌ بود، و من که بوالفضلم بر آن جمله دیدم که در سر این دره میاوری حواصل‌ داشتم و قبای روباه سرخ و بارانی‌ و دیگر چیزها فراخور این و بر اسب چنان بودم از سرما که گفتی هیچ چیز پوشیده ندارمی؛ چون بدره دینار ساری رسیدیم و در دره درآمدیم و مسافت همه دو فرسنگ بود، آن جامه‌ها همه بر من وبال‌ شد. و از دره بیرون آمدم و همه جهان نرگس و بنفشه و گونه- گونه ریاحین و خضرا بود و درختان بر صحرا درهم شده‌ [را] اندازه و حدّ پیدا نبود، که توان گفت بقعتی‌ نیست نزه‌تر از گرگان و طبرستان؛ اما سخت وبی‌ء است، چنانکه بوالفضل بدیع‌ گفته است:

Ҷурҷон ва мо адрики мо ҷурҷон ! аклаҳи ман алтину мўтаҳи фии алҳин ,у алнҷори азои рои алхросонии нҳти алтобўти алии қада .

جرجان و ما ادریک ما جرجان! اکلة من التّین و موتة فی الحین، و النّجار اذا رای الخراسانیّ نحت التّابوت علی قدّه‌ .

Ва амир , разии аллоҳи анҳу , бгргон расед рӯзи якшанбеи бисту шашуми моҳи рабиъи алаввал , ва аз турбати Қобӯс ки бар роҳ аст бигузашт ва бар он ҷониби шаҳр ҷое ки мҳмдобод гӯйанд фурӯд омад бар карон равадӣ бузург ва бар роҳ ки мерафт азин ҷониби шаҳр то бидон ҷониб фурӯд ояд мўлозодаҳ ӣӣ дасти бгўспндӣ дароз карда буд , мтзлми пеш амир омад ва бинолед , амири асби бдошту нақибонро гуфт : ҳам акнӯн хоҳам ки ин мўлозодаҳро ҳозир кунед . Битохтанд ва аз қзоءи омадау аҷали расидаи мўлозодаҳро биовараданд -у бистгонӣ - хор буд - бо гўспнд ки астдаҳ буд . Ва амир ӯро гуфт : бистгонии дорӣ ? гуфт : дорам , чандину чандин . Гуфт : гўспнд чаро ситадӣ аз мардумони ноҳитӣ ки вилояти мост ? ва агар бгўшти муҳтоҷ будӣ , басем чаро нхридӣ ? ки бистсгонии ситадае ва бенавоӣ нест .

و امیر، رضی اللّه عنه، بگرگان رسید روز یکشنبه بیست و ششم ماه ربیع الاوّل، و از تربت قابوس‌ که بر راه است بگذشت و بر آن جانب شهر جایی که محمّدآباد گویند فرود آمد بر کران رودی بزرگ و بر راه که میرفت ازین جانب شهر تا بدان جانب فرود آید مولازاده‌یی‌ دست بگوسپندی دراز کرده بود، متظلّم‌ پیش امیر آمد و بنالید، امیر اسب بداشت و نقیبان‌ را گفت: هم اکنون خواهم که این مولازاده را حاضر کنید. بتاختند و از قضاء آمده و اجل رسیده مولازاده را بیاوردند- و بیستگانی- خوار بود- با گوسپند که استده بود. و امیر او را گفت: بیستگانی داری؟ گفت: دارم، چندین و چندین. گفت: گوسپند چرا ستدی از مردمان ناحیتی که ولایت ماست؟ و اگر بگوشت محتاج بودی، بسیم چرا نخریدی؟ که بیستسگانی ستده‌ای و بینوایی نیست.

Гуфт : гуноҳ кардам ва хато кардам . Гуфт : лоҷарами сазоӣ гуноҳкорон бибинӣ . Фармуд то вайро аз дарвозаи гиреҳгони бёўихтнду асбу созиши бхдоўнд гўспнд дод ва мунодӣ карданд ки ҳар кас ки бар раоёии ин навоҳӣ ситам кунад сазоӣ ӯ ин бошад . Ва бад-ӣни сабаби ҳишматӣ бузург афтод . Ва роъии раиятро бад-ӣн ва монанди ин нигоҳ тавонад дошт , ки ҳаргоҳ ки подшоҳи атои надиҳаду сиёсати ҳам бар ҷойгоҳ наронад ҳамаи корҳо бар ваии шӯрида ва табоҳ гардад .

گفت: گناه کردم و خطا کردم. گفت: لاجرم‌ سزای گناهکاران ببینی. فرمود تا وی را از دروازه گرگان بیاویختند و اسب و سازش‌ بخداوند گوسپند داد و منادی‌ کردند که هر کس که بر رعایای این نواحی ستم کند سزای او این باشد. و بدین سبب حشمتی بزرگ افتاد. و راعی‌ رعیّت را بدین و مانند این نگاه تواند داشت، که هرگاه که پادشاه عطا ندهد و سیاست هم بر جایگاه‌ نراند همه کارها بر وی شوریده و تباه گردد.