Ва рӯзи панҷшанбеи ғарраи моҳи рабиъи алأўли амири масъӯд бор дод , ки сахт тундараст шуда буд , бори ом ,у ҳашаму авлиёу раоёии баст пеш омаданд ва нисорҳо карданд . Ва раоё ӯро дуоӣ фаровон гуфтанд ва бисёр қурбонӣ овараданд ба даргоҳ ва қурбон карданд ва бо нон ба даравишон доданд ,у шодӣ ӣӣ буд ки монанди он кас ёд надошт .
و روز پنجشنبه غرّه ماه ربیع الأوّل امیر مسعود بار داد، که سخت تندرست شده بود، بار عام، و حشم و اولیا و رعایای بست پیش آمدند و نثارها کردند. و رعایا او را دعای فراوان گفتند و بسیار قربانی آوردند به درگاه و قربان کردند و با نان به درویشان دادند، و شادییی بود که مانند آن کس یاد نداشت.
Ва рӯзи душанбеи давоздаҳуми ин моҳ нома расед аз Марв ба гузашта шудани нўштгини хосса ки шаҳнаи он навоҳӣ буд . Ва ёд карда буданд ки вай ба вақт рафтан аз ҷаҳон гуфтааст ки вайро амири Маҳмӯд озод накарда буд , ҳар чаҳ ваии рост аз он султонаст , боз бояд намӯд то агар бинад , ӯро озод кунад ва бҳл фармоеду авқоф ӯро имзо кунаду дигар ҳар чаҳ ӯро ҳаст аз ғулому таҷаммулу олату зёъи ҳамаи худованди рост . Ва ғуломонаш корӣанд ва дар эшон ранҷ бисёр бардааст , бояд ки аз ҳам науфтанд . Ва ғуломӣаст мақдами эшон ки ӯро хмортгин қуръон хон гӯйанду банда парвардааст ӯро , носеҳ ва аминаст ва ба тани хеши мард , бояд ки амир ӯро ба сар эшон бимонад ки салоҳ дар инаст . Амири нўштгини хоссаро озод карду авқоф ӯро имзо фармуду номаҳоро ҷавоби нбштнду ғуломонро бнўохтнду хмортгинро бар мақдамии эшон бдоштаҳ омад ва гуфта шуд ки эшонро ҳамонҷои мақом бояд кард то омили аҷрӣу бистгонӣ эшон медиҳад ва ба шуғлӣ ки бошад қиём мекунанд то онгоҳ ки эшонро бихонем ва ба фарзандӣ аз он хеш арзонӣ дорем ва бадв сипорем . Ва номаҳо ба тўқиъи мؤкди гашт ва ду хилтоши ббрднд .
و روز دوشنبه دوازدهم این ماه نامه رسید از مرو به گذشته شدنِ نوشتگین خاصّه که شحنه آن نواحی بود. و یاد کرده بودند که وی به وقت رفتن از جهان گفته است که وی را امیر محمود آزاد نکرده بود، هر چه وی راست از آن سلطان است، باز باید نمود تا اگر بیند، او را آزاد کند و بحلّ فرماید و اوقاف او را امضا کند و دیگر هر چه او را هست از غلام و تجمّل و آلت و ضیاع همه خداوند راست. و غلامانش کاریاند و در ایشان رنج بسیار برده است، باید که از هم نیفتند. و غلامی است مقدّم ایشان که او را خمارتگین قرآنخوان گویند و بنده پرورده است او را، ناصح و امین است و به تن خویش مرد، باید که امیر او را به سر ایشان بماند که صلاح در این است. امیر نوشتگین خاصّه را آزاد کرد و اوقاف او را امضا فرمود و نامهها را جواب نبشتند و غلامان را بنواختند و خمارتگین را بر مقدّمی ایشان بداشته آمد و گفته شد که ایشان را همانجا مقام باید کرد تا عامل اجری و بیستگانی ایشان میدهد و به شغلی که باشد قیام میکنند تا آنگاه که ایشان را بخوانیم و به فرزندی از آن خویش ارزانی داریم و بدو سپاریم. و نامهها به توقیع مؤکد گشت و دو خیلتاش ببردند.
Ва рӯзи панҷшанбеи бисту дувуми ин моҳи нома ҳо расед аз хуросон ки « тркмонон дар ҳудӯди мамолики бпрогнднду шаҳри тун ғорат карданду бўолҳсни ироқӣ ки солор кард ва арабаст шабу рӯз ба Ҳирот машғӯласт ба шаробу омили бўтлҳаҳи шайбонӣ аз вай ба фарёд ,у вайу дигари аъёну сқот бо схФ ӯ дармондаанд . Ва ғуломиро аз он хеш бо фавҷӣ карду араб ба тохтани гуруҳе тркмонон фиристод бебасират то сиқтии биФтод ва бисёр мардум бикуштанд ва дастгир карданд . » амири бад-ӣни ахбори сахт тнгдл шуду вазирро бихонад ва аз ҳаргуна сухан рафт , охир бар он қарор гирифт ки амир ӯро гуфт : « туро ба Ҳирот бояд рафту онҷо мақом кард то ҳоҷиби сбошӣу ҳамаи лашкари хуросони наздик ту оянду ҳамагонро пеш чашм кунӣ ва молҳои эшон дода ояд ва сохта бираванд ва рӯй ба тркмонон ниҳанд то эшонро аз хуросон овора карда ояд ба шамшер ки аз эшон ростӣ нахоҳад омад ва ончӣ гуфтанд то ин ғоят ва ниҳоданд ҳамаи ғуруру ишвау зарқ буд ки ҳар куҷо ки расиданд на насл гузоштанд ва на ҳрс . Ва ин нобакори ъроқикро даст кӯтоҳ кунӣ аз карду араб ва эшонро ду солори кордони гумори ҳам аз эшон ва ба ҳоҷиб сипору ироқиро ба даргоҳ фирист то сазоӣ хеш бибинад , ки хуросону Ироқи басар ӯ ва бародараш шуд . Ва чун басар кор раседӣу шоҳиди ҳолҳо будӣ , номаҳо пайваста навис то мисолҳои дигар ки бояд дод май диҳем . » гуфт : « фармон бурдорам »у бозгашт ва бо бўнср бинишаст ва дарин абвоб бисёр сухан гуфтанду дигари рӯзи мавозиъати набшат , ба даргоҳ овараданду бўнсри онро дар хилват бо амир арза дошт ва ҳам дар маҷлиси ҷавобҳо набшат , чунонкӣ амир фармуд ва савоб дид ва ба тўқиъи мؤкди гашт .
و روز پنجشنبه بیست و دوم این ماه نامهها رسید از خراسان که «ترکمانان در حدود ممالک بپراگندند و شهر تون غارت کردند و بوالحسن عراقی که سالار کرد و عرب است شب و روز به هرات مشغول است به شراب و عامل بوطلحه شیبانی از وی به فریاد، و وی و دیگر اعیان و ثقات با سخف او درماندهاند. و غلامی را از آن خویش با فوجی کرد و عرب به تاختن گروهی ترکمانان فرستاد بیبصیرت تا سقطی بیفتاد و بسیار مردم بکشتند و دستگیر کردند.» امیر بدین اخبار سخت تنگدل شد و وزیر را بخواند و از هرگونه سخن رفت، آخر بر آن قرار گرفت که امیر او را گفت: «ترا به هرات باید رفت و آنجا مقام کرد تا حاجب سباشی و همه لشکر خراسان نزدیک تو آیند و همگان را پیش چشم کنی و مالهای ایشان داده آید و ساخته بروند و روی به ترکمانان نهند تا ایشان را از خراسان آواره کرده آید به شمشیر که از ایشان راستی نخواهد آمد و آنچه گفتند تا این غایت و نهادند همه غرور و عشوه و زرق بود که هر کجا که رسیدند نه نسل گذاشتند و نه حرث. و این نابکار عراقیک را دست کوتاه کنی از کرد و عرب و ایشان را دو سالار کاردان گمار هم از ایشان و به حاجب سپار و عراقی را به درگاه فرست تا سزای خویش ببیند، که خراسان و عراق بسر او و برادرش شد. و چون بسر کار رسیدی و شاهد حالها بودی، نامهها پیوسته نویس تا مثالهای دیگر که باید داد میدهیم.» گفت: «فرمان بردارم» و بازگشت و با بونصر بنشست و درین ابواب بسیار سخن گفتند و دیگر روز مواضعت نبشت، به درگاه آوردند و بونصر آنرا در خلوت با امیر عرضه داشت و هم در مجلس جوابها نبشت، چنانکه امیر فرمود و صواب دید و به توقیع مؤکّد گشت.
Ва рӯзи се шанбеи панҷуми моҳи рабиъи алохри хоҷаи бузургро хлътӣ доданд сахти фахри ки дарави пели нару мода буду астару маҳду боз ,у ғуломони тарки зиёдат буд ; ва пеш омад , амири вайро бнўохт ба забон то бидон ҷойгоҳ ки гуфт : « хоҷаи моро падараст ва ранҷҳо ки моро бояд кашид ӯ мекашад . Дили моро азин муҳим фориғ кунад ки мисолҳои ӯ баробари фармонҳои мост . » вазир гуфт : « ман бандааму ҷони фидои фармонҳои худованд дорам ва ҳар чаҳ ҷаҳд одамӣаст дарин кори биҷои орм . »у бозгашт бо кароматӣу кавкаба ӣӣ сахти бузург ва чунон ҳақ гузорданад ӯро , ки монанди он кас ёд надошт . Ва миён ӯу хоҷаи бўнсри лутф ҳоле афтод дарин вақт аз ҳади гузашта , ки бўнсри ягонаи рӯзгорро нек бидонаст ;у дархост аз вай то бо ваии Муътамидӣ аз девони рисолат номзад кунанд ки номаҳои султон нависанд ба истисвоби вай ва ҳар ҳоле низ ба маҷлиси султони бознмоиди ончӣ вай кунад дар ҳар корӣ . Донишманди бўбкри мубашшири дабирро номзад фармуд бад-ӣни шуғлу бўнсри мисолҳое ки мебоист ӯро бидод . Ва дигари рӯз вазир бирафт бо ҳишматӣу ъдтӣу убуҳҳатии сахти тамоми сӯии Ҳирот , ва бо ваии савории ҳазор буд .
و روز سهشنبه پنجم ماه ربیع الآخر خواجه بزرگ را خلعتی دادند سخت فاخر که درو پیل نر و ماده بود و استر و مهد و باز، و غلامان ترک زیادت بود؛ و پیش آمد، امیر وی را بنواخت به زبان تا بدانجایگاه که گفت: «خواجه ما را پدر است و رنجها که ما را باید کشید او میکشد. دل ما را ازین مهم فارغ کند که مثالهای او برابر فرمانهای ماست.» وزیر گفت: «من بندهام و جان فدای فرمانهای خداوند دارم و هر چه جهد آدمی است درین کار بجای آرم.» و بازگشت با کرامتی و کوکبهیی سخت بزرگ و چنان حقّ گزاردند او را، که مانند آن کس یاد نداشت. و میان او و خواجه بونصر لطف حالی افتاد درین وقت از حد گذشته، که بونصر یگانه روزگار را نیک بدانست؛ و درخواست از وی تا با وی معتمدی از دیوان رسالت نامزد کنند که نامههای سلطان نویسند به استصواب وی و هر حالی نیز به مجلس سلطان بازنماید آنچه وی کند در هر کاری. دانشمند بوبکر مبشّر دبیر را نامزد فرمود بدین شغل و بونصر مثالهایی که میبایست او را بداد. و دیگر روز وزیر برفت با حشمتی و عدّتی و ابهتی سخت تمام سوی هرات، و با وی سواری هزار بود.