Рӯзи ёздаҳуми моҳи раҷаби амир , разии аллоҳи анҳу , аз баст бар ҷониби ғазнӣн равон кард ва онҷо расед рӯзи панҷшанбеи ҳафтуми шаъбон [ ва ] ббоғи Маҳмӯдӣ фурӯд омад , бар онкии муддатии онҷои ббошд ,у дасти бншот ва шароб кард ва пайваста мехӯрд , чунонкӣ ҳеҷ менёсуд .

روز یازدهم ماه رجب امیر، رضی اللّه عنه، از بست بر جانب غزنین روان کرد و آنجا رسید روز پنجشنبه هفتم شعبان [و] بباغ محمودی فرود آمد، بر آنکه مدّتی آنجا بباشد، و دست بنشاط و شراب کرد و پیوسته میخورد، چنانکه هیچ می‌نیاسود .

Ва рӯзи се шанбеи давоздаҳуми шаъбони хдоўндзодаҳи амири мўдўд , раҳмаи аллоҳи алайҳ , аз Балх бғзнин расед , ки аз басти номаи рафта буд то ҳаракат кунад , барин меод биёмад ва навохт ёфт . Ва рӯзи се шанбеи нӯздаҳум шаъбони амир бар қалъа рафту сарҳанги бӯи алии кўтўоли мизбонии сохта буд . Ва рӯзи одинаи бисту дувуми ин моҳи бкўшк нўмсъўдӣ бозомад .

و روز سه‌شنبه دوازدهم شعبان خداوندزاده امیر مودود، رحمة اللّه علیه، از بلخ بغزنین رسید، که از بست نامه رفته بود تا حرکت کند، برین میعاد بیامد و نواخت یافت. و روز سه‌شنبه نوزدهم شعبان امیر بر قلعه رفت و سرهنگ بو علی کوتوال میزبانی‌ ساخته بود. و روز آدینه بیست و دوم این ماه بکوشک نومسعودی بازآمد.

Ва пеш то аз боғ Маҳмӯдӣ бозояд , нома вазир расед ки « корҳои лашкари сохта шудааст ва бар ваии хасмони рафтанд бо дилии қавӣ . Ва тркмонон чун донистанд ки корҳо бҷдтри пеши гирифта омадааст сӯии нисоу Фроўаҳи рафтанди бҷмлаҳ , чунонкӣ дар ҳудӯди гўзгонону Ҳирот ва ин навоҳӣ азишон касе намонад . Ва ҳоҷиби бузург бмрў рафту беруни шаҳр лашкаргоҳ зад ва ҳар ҷой шаҳна фиристоду ҷбоит равон шуд ; бандаро чаҳ бояд кард ? » ҷавоб рафт ки « чун ҳоли барин ҷумлааст , хоҷаро аз роҳи ғӯри бғзнин бояд омад то моро бибинаду бмшоФҳаҳи ончӣ бознмўднӣаст бознмоиду тадбири корҳо қавитар сохта шавад . »

و پیش تا از باغ محمودی بازآید، نامه وزیر رسید که «کارهای لشکر ساخته شده است و بر وی خصمان رفتند با دلی قوی‌ . و ترکمانان چون دانستند که کارها بجدّتر پیش گرفته آمده است سوی نسا و فراوه رفتند بجمله‌، چنانکه در حدود گوزگانان و هرات و این نواحی ازیشان کسی نماند. و حاجب بزرگ بمرو رفت و بیرون شهر لشکرگاه زد و هر جای شحنه فرستاد و جبایت‌ روان شد ؛ بنده را چه باید کرد؟» جواب رفت که «چون حال برین جمله است، خواجه را از راه غور بغزنین باید آمد تا ما را ببیند و بمشافهه‌ آنچه بازنمودنی‌ است بازنماید و تدبیر کارها قوی‌تر ساخته شود.»

Ва моҳ рӯза даромаду амир рӯза гирифт бкўшки нав . Ва ҳар шабии хдоўндзодгони амири Саиду мўдўду абди алрзоқ , разии аллоҳи анҳуам , бахона бузург мебуданду ҳоҷибону ҳашаму надимони бнўбт бо эшон ;у султони фурӯди сарой рӯза мекушод холӣ .

و ماه روزه درآمد و امیر روزه گرفت بکوشک نو. و هر شبی خداوندزادگان‌ امیر سعید و مودود و عبد الرّزّاق، رضی اللّه عنهم‌، بخانه بزرگ‌ می‌بودند و حاجبان و حشم و ندیمان بنوبت با ایشان‌ ؛ و سلطان فرود سرای روزه میگشاد خالی‌ .

Ва рӯзи шанбеи нимаи рамазони вазир бғзнин раседу амирро бидиду хилватӣ буд бо вайу соҳиби девони рисолат то намози пешин ; ҳар чаҳ рафта буд ва карда ҳама боз намӯду амирро сахт хуш омаду вазирро бисёр никўӣӣ гуфт ,у вазири бозгашт . Ва дигари рӯзи хилватӣ дигар карданд ; вазир гуфта буд ки агар худованд баҳрот омадӣ , дар ҳамаи хуросони як таркмони нмондӣ ,у магар ҳануз муддати сипарӣ нашуда буд мондани эшонро . Борӣ то ҳоҷиби бузург ва лашкарҳо дар шаҳрҳо бошанд аз эшон фасодӣ наравад аммо дили бандаи бҳдиси райу бўсҳл ва он лашкару ҳамли зару ҷома ки бо эшонасту хасмӣ чун писари кокў , сахт машғӯласт , ки аз ноомадани рояти олӣ бхросон натавон донист то ҳоли эшон чун шавад . Амир гуфт набошад онҷои халалӣ , ки онҷои лашкарӣ тамомасту солорони неку бўсҳли мардии корӣ . Надоранд баси ҳамиятии писари кокўу Дайламон ва кардон ; эшонро дидааму озмуда ва он аҳволи пеши чашм манаст . Вазир гуфт : ани шоءи аллоҳ ки бдўлти худованди ҳамаи хайр ва хӯбӣ бошад .

و روز شنبه نیمه رمضان وزیر بغزنین رسید و امیر را بدید و خلوتی بود با وی و صاحب دیوان رسالت تا نماز پیشین‌ ؛ هر چه رفته بود و کرده‌ همه باز نمود و امیر را سخت خوش آمد و وزیر را بسیار نیکوئی گفت، و وزیر بازگشت. و دیگر روز خلوتی دیگر کردند؛ وزیر گفته بود که اگر خداوند بهرات آمدی، در همه خراسان یک ترکمان نماندی، و مگر هنوز مدّت سپری نشده بود ماندن ایشان را . باری تا حاجب بزرگ و لشکرها در شهرها باشند از ایشان فسادی نرود امّا دل بنده بحدیث ری و بوسهل و آن لشکر و حمل زر و جامه که با ایشان است و خصمی چون پسر کاکو، سخت مشغول است، که از ناآمدن رایت عالی بخراسان نتوان دانست تا حال ایشان چون شود. امیر گفت نباشد آنجا خللی‌، که آنجا لشکری تمام است و سالاران نیک و بوسهل مردی کاری. ندارند بس حمیّتی‌ پسر کاکو و دیلمان و کردان؛ ایشان را دیده‌ام و آزموده و آن احوال پیش چشم من است. وزیر گفت: ان شاء اللّه‌ که بدولت خداوند همه خیر و خوبی باشد.

Ва рӯзи душанбеи ҳафдаҳуми моҳи рамазони сипаҳсолори алӣ низ аз Балх дар расед бо ғуломону хоссагони хеши мхФ бар ҳукми фармони олӣ ки рафта буд то лашкарро бблх яла кунад ва ҷарида бияёд ки бо ваии тдбирҳост ,у султонро бидид ва навохт ёфту бахонаи бозрФт .

و روز دوشنبه هفدهم ماه رمضان سپهسالار علی نیز از بلخ در رسید با غلامان و خاصّگان خویش مخفّ‌ بر حکم فرمان عالی که رفته بود تا لشکر را ببلخ یله کند و جریده‌ بیاید که با وی تدبیرهاست، و سلطان را بدید و نواخت یافت و بخانه بازرفت.

Ва рӯзи душанбеи иди Фитр буд . Амири пеши бики ҳафта мисол дода буд сохтани таъбия -ҳои ин рӯзро . Ва таъбия ӣӣ карда буданд ки иқрор доданд перони куҳан ки бҳичи рӯзгори барин ҷумла ёд надоранд ,у савор бисёр буд низ бдшти шобҳор . Ва амири бсФаҳи бузурги бсроӣ нав бинишаст бар Тахтӣ аз чӯб , ки ҳануз тахти заррини сохта нашуда буд ,у ғуломони сарое ки адади эшон дарин вақти чаҳор ҳазору чизе буд омадан гирифтанд ва дар он сарои бузурги чандини радаи боистоднд . Пас амир бор дод ва рӯза бикшоданду ғуломони сароеи бмидони нав рафтан гирифтанду мёистоднд ки майдону ҳамаи дашти шобҳори лолаи ситон шуда буд . Пас амир бинишаст ва бар он хсро омад бар майдону дашти шобҳору намози ид бкрдаҳ омад . Ва амир бидон хонаи баҳорӣ ки бар рост сафа аст бихон бинишаст ,у фарзандону вазиру сипаҳсолору амирони Дайламону бузургони ҳашамро барин хон нишонданду қавми дигарро бар хонҳои дигар . Ва шоирони шеъри хонданд ва пас аз он мутрибон омаданду пиёла равон шуд , чунонкӣ аз хонҳо мисатон бозгаштанд . Ва амир барнишасту бахона заррин омад бар бом ки маҷлиси шароби онҷо рост карда буданду бншот шароб хӯрданд .

و روز دوشنبه عید فطر بود. امیر پیش بیک هفته مثال داده بود ساختن تعبیه- های‌ این روز را. و تعبیه‌یی کرده بودند که اقرار دادند پیران کهن که بهیچ روزگار برین جمله یاد ندارند، و سوار بسیار بود نیز بدشت شابهار . و امیر بصفّه بزرگ بسرای نو بنشست بر تختی از چوب، که هنوز تخت زرّین ساخته نشده بود، و غلامان‌سرایی که عدد ایشان درین وقت چهار هزار و چیزی‌ بود آمدن گرفتند و در آن سرای بزرگ چندین رده بایستادند. پس امیر بار داد و روزه بگشادند و غلامان سرایی بمیدان نو رفتن گرفتند و میایستادند که‌ میدان و همه دشت شابهار لاله‌ستان‌ شده بود. پس امیر بنشست‌ و بر آن خصرا آمد بر میدان و دشت شابهار و نماز عید بکرده آمد . و امیر بدان خانه بهاری‌ که بر راست صفّه است بخوان بنشست، و فرزندان و وزیر و سپهسالار و امیران دیلمان و بزرگان حشم را برین خوان نشاندند و قوم دیگر را بر خوانهای دیگر. و شاعران شعر خواندند و پس از آن مطربان آمدند و پیاله روان شد، چنانکه از خوانها مستان‌ بازگشتند. و امیر برنشست و بخانه زرّین‌ آمد بر بام که مجلس شراب آنجا راست کرده بودند و بنشاط شراب خوردند.

Ва дигари рӯз бор набӯду рӯзи сеюм бор дод . Ва ғуломони нўштгини хоссаи ходим аз Марви дррсиднд бо мақдамии хмортгини ному кадхудои нўштгини мҳмўдки дабир ва чанд тан аз ҳошия , ҳамаи ороста ва бо таҷаммули тамому пеш амир омаданд ва навохт ёфтанд . Ва фармуд то ғуломони всоқиро ҷудои бкўшки куҳани Маҳмӯдӣ фурӯд овараданду некӯи бдоштнду дигари рӯзи эшонро пеши бхўости холитару ғуломии сӣ хиёратар хештанро бозгрФт ва дигарон бчҳор фарзанд бахшед : Саиду мўдўду мҷдўду абди алрзоқ . Ва насиби абди алрзоқи бозъоФ дигарон фармуд ки дигарон доштанд бисёр ва вай надошту хоста буд ки вайро вилоятӣ диҳад .

و دیگر روز بار نبود و روز سوم بار داد. و غلامان نوشتگین خاصّه خادم از مرو دررسیدند با مقدّمی خمارتگین نام و کدخدای‌ نوشتگین محمودک دبیر و چند تن از حاشیه‌، همه آراسته و با تجمّل تمام و پیش امیر آمدند و نواخت یافتند. و فرمود تا غلامان وثاقی‌ را جدا بکوشک کهن محمودی فرود آوردند و نیکو بداشتند و دیگر روز ایشان را پیش بخواست خالی‌تر و غلامی سی خیاره‌تر خویشتن را بازگرفت‌ و دیگران بچهار فرزند بخشید: سعید و مودود و مجدود و عبد الرّزّاق. و نصیب عبد الرّزّاق باضعاف‌ دیگران فرمود که دیگران داشتند بسیار و وی نداشت و خواسته بود که وی را ولایتی دهد.

Ва ҳам дар шаволи амири бшкор пурҳ рафт бо фавҷии ғуломи сароеу лашкар ва надамоу ромишгарону сахти некӯ шикорӣ рафт ва нишот карданд бар наҳола ҷой ва шароб хӯрданд , ва ман бад-ӣни шикоргоҳ ҳозир будаму хоҷа бўнср набӯд , ва бар ҷмозгони шикорӣ бисёр бғзнин овараданд . Ва авлиёу ҳашаму амирони фарзандон бо султон буданд , разии аллоҳи анҳуам аҷмъин .

و هم در شوّال امیر بشکار پره‌ رفت با فوجی غلام‌سرایی و لشکر و ندما و رامشگران و سخت نیکو شکاری رفت و نشاط کردند بر نهاله جای‌ و شراب خوردند، و من بدین شکارگاه حاضر بودم و خواجه بونصر نبود، و بر جمّازگان‌ شکاری بسیار بغزنین آوردند. و اولیا و حشم و امیران فرزندان با سلطان بودند، رضی اللّه عنهم اجمعین‌ .

Ва рӯзи чаҳоршанбеи бисту чаҳоруми ин моҳи ббоғи сад ҳазора бозомаду дигари рӯз мисол дод то асбобу зёъ ки монда буд аз нўштгини хоссаи бостқсоءи тамом боз нагиристанд бҳозрии кадхудоу дабираши мҳмўдку дигари вакилон ,у авқофи турбат ӯ бар ҳоли худ бдоштнд . Ва олати сафар ӯро аз хаймау харгоҳу асбӣ чанду уштурӣ чанд бФрзнди амири абд алрзоқ бубахшед бо се дияи яке бзоўлстон ва ду ба пуршӯр . Ва дигар ҳар чаҳ буд хоссаро нигоҳдоштанад . Ва сароиши бФрзнди амир мрдоншоаҳ бахшед бо бисёр фарш ва чанд пораи симина . Ва на ҳад буд онро ки нўштгини бозгзошт ва на андоза аз аснофи неъмат . Ва вилояти Марв ки барисам ӯ буд солори ғуломони сароеи ҳоҷиби бгтғдиро доду маншури нбштнду ваии кадхудои хеши буъалии зўзниро онҷо фиристод .

و روز چهارشنبه بیست و چهارم این ماه بباغ صد هزاره‌ بازآمد و دیگر روز مثال داد تا اسباب و ضیاع‌ که مانده بود از نوشتگین خاصّه باستقصاء تمام باز نگریستند بحاضری‌ کدخدا و دبیرش محمودک و دیگر وکیلان، و اوقاف تربت‌ او بر حال خود بداشتند. و آلت سفر او را از خیمه و خرگاه و اسبی چند و اشتری چند بفرزند امیر عبد الرّزّاق ببخشید با سه دیه یکی بزاولستان‌ و دو به پرشور . و دیگر هر چه بود خاصّه را نگاهداشتند. و سرایش بفرزند امیر مردانشاه بخشید با بسیار فرش و چند پاره سیمینه‌ . و نه حدّ بود آن را که نوشتگین بازگذاشت و نه اندازه از اصناف نعمت. و ولایت مرو که برسم‌ او بود سالار غلامان‌سرایی حاجب بگتغدی را داد و منشور نبشتند و وی کدخدای خویش‌ بوعلی زوزنی را آنجا فرستاد.

Ва дарин ҳафта ҳадис рафт бо солори бгтғдӣ то вслтӣ бошад хдоўндзодаҳи амири мрдоншоаҳро бо ваии бдхтрӣ ки дорад . Пайғом бар забони бўнсри машкон буду бгтғдӣ лухтӣ гуфт ки « тоқат ин навохт надорад , ва чун тавонад дошт ? » бўнсри ончии гуфтанӣ буд бо вай бигуфт то рости истод ва даст гирифтанд ва забон дода шуд то онгоҳ ки фармон бошад ки ақд никоҳ кунанд . Ва солор бгтғдӣ донист ки чаҳ мебояд кард ва ғараз чист , ҳам акнӯн фарои кор сохтан гирифт ва пас аз он бики солии ақди никоҳии бастанд ки дарин ҳазрати ман монандаи он надида будам , чунонкии ҳеҷ мазкӯру шогирди пешау вазеъу шарифу сиёҳи дору пардаи дору буқӣу дабдаба зан намонад ки на слти солори бгтғдӣ бадв барисед аз дувоздаҳ ҳазор дирам то панҷ ва се ва ду ва як ҳазор ва панҷсад ва сесад ва дивист ва сад ,у камтар аз ин набӯд . Ва амири мрдоншоаҳро бкўшки солор бгтғдӣ овараданду ақди никоҳ онҷо карданду динору дирам равона шуд сӯй ҳар касе ;у амири мрдоншоаҳро қабои дебоӣ сиёҳ пӯшонед мўшҳи бмрўориду кулоҳии чҳорпри зар бар сараши ниҳоди мурассаъи бҷўоҳру камар бар миён ӯ басти ҳамаи мклли бҷўоҳру асбӣ буд сахти қӣматии наъли зрздаҳу зин дар зари гирифтау астоми бҷўоҳр ва даҳ ғуломи тарк бо асбу созу ходимӣ ва даҳ ҳазор динор ва сад пораи ҷомаи қӣматӣ аз ҳар рангӣ . Чун аз ақди никоҳ фориғ шуданд , амири мрдоншоаҳро назд амир овараданд то ӯро бидиду ончии рафта буд ва карда буданд бозгуфтанд ,у бозгашти сӯии волида .

و درین هفته حدیث رفت با سالار بگتغدی تا وصلتی باشد خداوندزاده امیر مردانشاه‌ را با وی بدختری که دارد. پیغام بر زبان بونصر مشکان بود و بگتغدی لختی گفت‌ که «طاقت این نواخت ندارد، و چون تواند داشت؟» بونصر آنچه گفتنی بود با وی بگفت تا راست ایستاد و دست گرفتند و زبان داده شد تا آنگاه که فرمان باشد که عقد نکاح‌ کنند. و سالار بگتغدی دانست که چه می‌باید کرد و غرض چیست، هم اکنون‌ فرا کار ساختن گرفت و پس از آن بیک سالی عقد نکاحی بستند که درین حضرت‌ من ماننده آن ندیده بودم، چنانکه هیچ مذکور و شاگرد پیشه و وضیع و شریف و سیاه‌دار و پرده‌دار و بوقی و دبدبه‌زن‌ نماند که نه صلت سالار بگتغدی بدو برسید از دوازده هزار درم تا پنج و سه و دو و یک هزار و پانصد و سیصد و دویست و صد، و کمتر از این نبود. و امیر مردانشاه را بکوشک سالار بگتغدی آوردند و عقد نکاح آنجا کردند و دینار و درم روانه شد سوی هر کسی؛ و امیر مردانشاه را قبای دیبای سیاه پوشانید موشّح‌ بمروارید و کلاهی چهارپر زر بر سرش نهاد مرصّع بجواهر و کمر بر میان او بست همه مکلّل‌ بجواهر و اسبی بود سخت قیمتی نعل زرزده‌ و زین در زر گرفته‌ و استام‌ بجواهر و ده غلام ترک با اسب و ساز و خادمی و ده هزار دینار و صد پاره جامه قیمتی از هر رنگی. چون از عقد نکاح فارغ شدند، امیر مردانشاه را نزد امیر آوردند تا او را بدید و آنچه رفته بود و کرده بودند بازگفتند، و بازگشت سوی والده‌ .

Ва сахти кӯдак буд амири мрдоншоаҳ , чаҳ сездаҳ сола буд , пас аз он бмдтии бузург дар авоили санаи слосину арбъмоӣаҳи духтари солори бгтғдиро бпрдаҳи ин подшоҳ зода овараданду сахти кӯдак буд ва баҳам нишонданд ва арӯсӣ карданд ки кас монанди он ёд надошт ки такаллуфҳои ҳавл фармуд амир ки ин фарзандро сахт дӯст дошт ,у модараши муҳташам буд . Ва аз бӯи Мансури муставфии шунӯдам , гуфт : чандини рӯз бо чандини шогирд машғӯл будам то ҷҳозро насахт карданд даҳ бори ҳазор ҳазор дирам буд . Ва ман ки бўолФзлми пас аз марги султони масъӯду амири мрдоншоаҳ , разии аллоҳи ънҳмо , он насахт дидам бтъҷб бимонадам ки худ касе онтавонад сохт . Як ду чиз бигӯям : чаҳор тоҷи заррини мурассаъи бҷўоҳр ва бист тибқи заррини миваи он анвоъи ҷавоҳир ва бист дўкдони заррини ҷавоҳири дарави нишондау ҷоруби заррини решаҳои марвориди баста ; аз ин чизе чанд бознамудам ва аз ҳазор яке гуфтам , кифоят бошад ва битавон донист аз ин маънӣ ки чизҳои дигар чаҳ бӯдааст .

و سخت کودک بود امیر مردانشاه، چه سیزده ساله بود، پس از آن بمدّتی بزرگ‌ در اوائل سنه ثلاثین و اربعمائه‌ دختر سالار بگتغدی را بپرده این پادشاه‌زاده آوردند و سخت کودک بود و بهم نشاندند و عروسی کردند که کس مانند آن یاد نداشت که تکلّفهای هول‌ فرمود امیر که این فرزند را سخت دوست داشت، و مادرش محتشم‌ بود. و از بو منصور مستوفی شنودم، گفت: چندین روز با چندین شاگرد مشغول بودم تا جهاز را نسخت کردند ده بار هزار هزار درم بود. و من که بوالفضلم پس از مرگ‌ سلطان مسعود و امیر مردانشاه، رضی اللّه عنهما، آن نسخت دیدم بتعجّب بماندم که خود کسی آن تواند ساخت. یک دو چیز بگویم: چهار تاج زرّین مرصّع بجواهر و بیست طبق زرّین میوه آن انواع جواهر و بیست دوکدان‌ زرّین جواهر درو نشانده و جاروب زرّین ریشه‌های مروارید بسته؛ از این چیزی چند بازنمودم و از هزار یکی گفتم، کفایت باشد و بتوان دانست از این معنی که چیزهای دیگر چه بوده است.