Ва ҳам дарин тобистони ҳоле дигар рафт аз ҳадиси Аҳмади инолтгини солори Ҳиндӯстон .
و هم درین تابستان حالی دیگر رفت از حدیث احمد ینالتگین سالار هندوستان.
Ва бастами мардиро осӣ карданд ки сабаби фитнаи хуросону қӯт гирифтани тркмонону салҷӯқиёни баъди қзоءи аллоҳ , ъзи зикра , он буд , ҳар кориро сабабӣаст . Хоҷаи бузурги Аҳмади ҳасани бад буд бо ин Аҳмад бидон сабаб ки пеши азин бознамӯдаам ки вай қасдҳо кард дар маънии колоӣ вай бидон вақт ки он мурофиа афтод бо вай . Ва бо қозии Ширози ҳам бад буд , аз ончии борӣ чанд амир Маҳмӯд гуфта буд ки қозии вазоратро шояд . Аҳмади ҳасани буқати гусел кардани Аҳмади инолтгини солори Ҳиндӯстон дар ваии дамида буд ки аз қозӣ Широз набояд андешед , ки ту солори ҳиндӯстонии бФрмони султону вайро бар ту фурмоне нест , то чунон набошад ки афсунӣ бар ту хонду туро бар фармони хеши орад . Ва Аҳмади инолтгин бар ағро ва Зуҳра бирафт ва ду ҳуба аз қозӣ наяндешед дар маънии солорӣ , ин Аҳмади мардии шаҳам буд ва ӯро атсаи амир Маҳмӯд гуфтандӣу бадви неки бмонстӣ . Ва дар ҳадиси модар вау вилодати вайу амири Маҳмӯд суханон гуфтандӣ . Ва бӯда буд миёни он подшоҳу модараши ҳолеи бдўстӣ , ҳақиқати худоӣ , ъзу ҷл , донад . Ва ин марди аҳволу одаи амири Маҳмӯди неки дарёфта буд дар нишастану сухани гуфтан . Чун бҳндўстон расед , ғуломӣ чанд гардани каш мардона дошт васозӣу таҷаммулии некӯ , миёни вайу қозии Широз лҷоҷ рафт дар маънии солорӣ , қозӣ гуфт : солории абди аллоҳи қротгинро бояд дод ва дар фармон ӯ буд , Аҳмад гуфт « бҳич ҳол набошам , султони ин шуғли маро фармӯдааст ва аз абди аллоҳи баҳамаи рӯзгори вҷиаҳтару муҳташам тар бӯдаам ,у вайро ва дигаронро зери аломати ман бояд рафт . » ва он ҳадис дароз кашиду ҳашами лўҳўру ғозёни Аҳмадро хостанд ва ӯ бар мғоизаҳ қозӣ бирафт бо ғозёну қасд ҷое дурдаст карду қозии бшкоит аз вай қосидон фиристод ва қосидон бибаст расиданд , ва мо басӯии Ҳирот ва ншобўр хостем рафт , амири масъӯди хоҷаи бузурги Аҳмади ҳасанро гуфт : савоб чист дарин боб ? гуфт : Аҳмади инолтгини солориро аз ҳамагон ба шояд , ҷавоби қозии боз бояд набшат ки ту кадхудои молӣ , туро бо солорӣу лашкар чаҳ кораст ? Аҳмади худ ончӣ бояд кард кунад ва молҳои ткрон бастанд аз хароҷу мавозиъат ва пас ба ғзо раваду молии бузург бхзонаҳ расад ва мо байни албобу ?илдори низои бншўд . Амирро ин хуш омаду ҷавоби барин ҷумлаи нбштнд .
و بستم مردی را عاصی کردند که سبب فتنه خراسان و قوّت گرفتن ترکمانان و سلجوقیان بعد قضاء اللّه، عزّ ذکره، آن بود، هر کاری را سببی است. خواجه بزرگ احمد حسن بد بود با این احمد بدان سبب که پیش ازین بازنمودهام که وی قصدها کرد در معنی کالای وی بدان وقت که آن مرافعه افتاد با وی . و با قاضی شیراز هم بد بود، از آنچه باری چند امیر محمود گفته بود که قاضی وزارت را شاید. احمد حسن بوقت گسیل کردن احمد ینالتگین سالار هندوستان در وی دمیده بود که از قاضی شیراز نباید اندیشید، که تو سالار هندوستانی بفرمان سلطان و وی را بر تو فرمانی نیست، تا چنان نباشد که افسونی بر تو خواند و ترا بر فرمان خویش آرد. و احمد ینالتگین بر اغرا و زهره برفت و دو حبّه از قاضی نیندیشید در معنی سالاری، این احمد مردی شهم بود و او را عطسه امیر محمود گفتندی و بدو نیک بمانستی . و در حدیث مادر و و ولادت وی و امیر محمود سخنان گفتندی. و بوده بود میان آن پادشاه و مادرش حالی بدوستی، حقیقت خدای، عزّ و جلّ، داند. و این مرد احوال و عادة امیر محمود نیک دریافته بود در نشستن و سخن گفتن. چون بهندوستان رسید، غلامی چند گردنکش مردانه داشت و سازی و تجمّلی نیکو، میان وی و قاضی شیراز لجاج رفت در معنی سالاری، قاضی گفت: سالاری عبد اللّه قراتگین را باید داد و در فرمان او بود، احمد گفت «بهیچ حال نباشم، سلطان این شغل مرا فرموده است و از عبد اللّه بهمه روزگار وجیهتر و محتشمتر بودهام، و وی را و دیگران را زیر علامت من باید رفت.» و آن حدیث دراز کشید و حشم لوهور و غازیان احمد را خواستند و او بر مغایظه قاضی برفت با غازیان و قصد جایی دوردست کرد و قاضی بشکایت از وی قاصدان فرستاد و قاصدان ببست رسیدند، و ما بسوی هرات و نشابور خواستیم رفت، امیر مسعود خواجه بزرگ احمد حسن را گفت: صواب چیست درین باب؟ گفت: احمد ینالتگین سالاری را از همگان به شاید، جواب قاضی باز باید نبشت که تو کدخدای مالی، ترا با سالاری و لشکر چه کار است؟ احمد خود آنچه باید کرد کند و مالهای تکّران بستاند از خراج و مواضعت و پس به غزا رود و مالی بزرگ بخزانه رسد و ما بین الباب و الدّار نزاع بنشود. امیر را این خوش آمد و جواب برین جمله نبشتند.
[ фатҳи бнорс ]
[فتح بنارس]
Ва Аҳмади инолтгини сахти қавӣ дил шуд ки хоҷаи бадви номаи фармӯда буд ки : « қозии Ширози чунин ва чунин набшату ҷавоби чунин ва чунин рафт » ва бо ғозёну лашкар лўҳўр рафт ва хароҷҳо аз ткрони бтмомии бастаду дркшид ва аз оби гунг гузора шуд ва бар чап рафт ва ногоҳ бар шаҳрӣ зад ки онро бнорс гӯйанд , аз вилояти гунг буду лашкари исломи бҳичи рӯзгор онҷо нарасида буд , шаҳрии ду фарсанг дар ду фарсанг ва обҳои бисёр ;у лашкар аз бомдод то намози дигар беш мақом натавонист кард ки хатар буду бозори бзозону атторону гўҳрФрўшони азин се бозор мумкин нашуд беш ғорат кардан . Лашкар тавонгар шуд , чунонкии ҳамаи зару симу атр ва ҷавоҳир ёфтанд ва бмрод бозгаштанд . Ва қозӣ аз баромадани ин ғзўи бузурги хост ки девона шавад , қосидон мсръ фиристод , бншобўри бмои расиданд ва бознамуданд ки « Аҳмади инолтгини молии азим ки аз мавозиъат буд аз ткрону хароҷи гузорони бастаду молӣ ки ҳосил шуд бештар пинҳон карду андаки мояи чизеи бадаргоҳ олӣ фиристод . Ва муътамадони ман бо вай бӯдаанд пӯшида , чунонкӣ вай надонист , ва аз он мушарраф ва соҳиб бурид низ буданд , ва ҳар чаҳ бастад насахт карданд ва фиристода омад то рои олӣ бар он вуқуф гирад то ин марди хоин талбис надонад кард . Ва бтркстони пӯшида фиристода бӯдааст бар роҳи пнҷҳир то вайро ғуломҳои тарки оранд ва то ин ғояти ҳафтод ваанд ғулом овардаанду дигар дамодамаст . Ва тркмононро ки ӣнҷоанд , ҳамаро бо хештан ёр кард ва озурдаанд ва бар ҳолҳои ӯ кас воқиф нест , ки гуяд ман писари Маҳмӯдам . Бандагони бҳкми шафқат огоҳ карданд , рои олӣ бартараст . » ин номаҳо бар дили амир кор карду бузург асарӣ кард ва мисол дод устодамро бўнср то онро пӯшида дорад , чунонкии кас бар он воқиф нагардад . Ва дамодами ин мубашширони расиданду номаҳои солори Ҳиндӯстони Аҳмади инолтгин ва соҳиб бурид лашкар овараданд бхбри фатҳи бнорс ки « кории сахти бузурги баромаду лашкар тавонгар шуду молии азим аз вай ва хароҷҳо ки аз ткрон бстдаҳ бӯдааст ва чанд пели ҳосили гашт . Ва бандагони номаҳо аз андари бедии нбштнд ва рӯй блўҳўр ниҳоданд ва хуш меоянд »у ончии рафта буд бознамӯда
و احمد ینالتگین سخت قوی دل شد که خواجه بدو نامه فرموده بود که: «قاضی شیراز چنین و چنین نبشت و جواب چنین و چنین رفت» و با غازیان و لشکر لوهور رفت و خراجها از تکّران بتمامی بستد و درکشید و از آب گنگ گذاره شد و بر چپ رفت و ناگاه بر شهری زد که آنرا بنارس گویند، از ولایت گنگ بود و لشکر اسلام بهیچ روزگار آنجا نرسیده بود، شهری دو فرسنگ در دو فرسنگ و آبهای بسیار؛ و لشکر از بامداد تا نماز دیگر بیش مقام نتوانست کرد که خطر بود و بازار بزّازان و عطّاران و گوهرفروشان ازین سه بازار ممکن نشد بیش غارت کردن. لشکر توانگر شد، چنانکه همه زر و سیم و عطر و جواهر یافتند و بمراد بازگشتند. و قاضی از برآمدن این غزو بزرگ خواست که دیوانه شود، قاصدان مسرع فرستاد، بنشابور بما رسیدند و بازنمودند که «احمد ینالتگین مالی عظیم که از مواضعت بود از تکّران و خراجگزاران بستد و مالی که حاصل شد بیشتر پنهان کرد و اندک مایه چیزی بدرگاه عالی فرستاد. و معتمدان من با وی بودهاند پوشیده، چنانکه وی ندانست، و از آن مشرف و صاحب برید نیز بودند، و هر چه بستد نسخت کردند و فرستاده آمد تا رای عالی بر آن وقوف گیرد تا این مرد خائن تلبیس نداند کرد . و بترکستان پوشیده فرستاده بوده است بر راه پنجهیر تا وی را غلامهای ترک آرند و تا این غایت هفتاد و اند غلام آوردهاند و دیگر دمادم است. و ترکمانان را که اینجااند، همه را با خویشتن یار کرد و آزردهاند و بر حالهای او کس واقف نیست، که گوید من پسر محمودم. بندگان بحکم شفقت آگاه کردند، رای عالی برتر است.» این نامهها بر دل امیر کار کرد و بزرگ اثری کرد و مثال داد استادم را بونصر تا آنرا پوشیده دارد، چنانکه کس بر آن واقف نگردد. و دمادم این مبشّران رسیدند و نامههای سالار هندوستان احمد ینالتگین و صاحب برید لشکر آوردند بخبر فتح بنارس که «کاری سخت بزرگ برآمد و لشکر توانگر شد و مالی عظیم از وی و خراجها که از تکرّان بستده بوده است و چند پیل حاصل گشت. و بندگان نامهها از اندر بیدی نبشتند و روی بلوهور نهادند و خوش میآیند» و آنچه رفته بود بازنموده