Ва он бурноро дафн карданд . Ва амири сахт ғамнок шуд , чаҳ сетии шоистау шаҳам ва бо қаду манзару ҳунар буду айбаши ҳамаи шароби дӯстӣ то ҷон дар он сар кард . Ва бтар он омад ки мазрабону фасоди ҷӯёни пӯшидаи номаи нбштнди сӯии ҳрўни бародараш ки Хоразмшоҳ буд ва бознамуданд ки « амири ғодрии Фрокрд то бародаратро аз боми биндохт ва бикушт ,у биҷои як як ҳамин хоҳанд кард аз фарзандони Хоразмшоҳ . » ҳрўн ? ? ? ? бадгумон шуда буд аз хоҷаи бузурги Аҳмади абди алсмд ва аз тсҳбҳоу тбстҳои писараши абди алҷбор срздаҳ гашта , чун ин нома бадв расед , ва худ лухтии шайтон дар ӯ дамида буд , бодӣ дар сар кард ва бадгумон шуд ва оғозед оби абди алҷборро хайри хайри рехтан ва ба чашми сабукӣ дарав нигаристан ва бар савоби дидҳои ваии эътироз кардан . Ва охир кор бидон дараҷа расед ки осӣ шуду абди алҷборро мутаворӣ боист шуд аз бими ҷон , ва ҳар ду дар сар якдигар шуданд ва ин аҳволро шарҳӣ тамом дода ояд дар бобӣ ки хоразмро хоҳад буд дарин таърих , чунонкӣ аз он боб ба тамомии ҳама дониста ояд ани шоءи аллоҳ .

و آن برنا را دفن کردند. و امیر سخت غمناک شد، چه ستی شایسته و شهم و با قدّ و منظر و هنر بود و عیبش همه شراب دوستی تا جان در آن سر کرد. و بتر آن آمد که مضرّبان‌ و فساد‌جویان پوشیده نامه نبشتند سوی هرون برادرش که خوارزمشاه بود و بازنمودند که «امیر غادری‌ فراکرد تا برادرت را از بام بینداخت و بکشت، و بجای‌ یک یک همین خواهند کرد از فرزندان خوارزمشاه.» هرون؟؟؟؟ بدگمان شده بود از خواجه بزرگ احمد عبد الصّمد و از تسحّب‌ها و تبسّط‌های‌ پسرش عبد الجبّار سرزده‌ گشته، چون این نامه بدو رسید، و خود لختی‌ شیطان در او دمیده بود، بادی در سر کرد و بدگمان شد و آغازید آب‌ عبد‌الجبّار را خیر خیر ریختن و به چشم سبکی‌ درو نگریستن و بر صواب‌دیدهای‌ وی اعتراض کردن. و آخر کار بدان درجه رسید که عاصی شد و عبد الجبّار را متواری بایست شد از بیم جان، و هر دو در سر یکدیگر شدند و این احوال را شرحی تمام داده آید در بابی که خوارزم را خواهد بود درین تاریخ، چنانکه از آن باب به‌تمامی همه دانسته آید ان شاء اللّه.

Рӯзи одинаи чаҳоруми ҷамодии алохрии пеш аз намози хоҷаи бузургро халъат ризо дод ки сӯии Тухористону Балх хост рафт , бидон сабаб ки навоҳии Хатлон шӯрида гашта буд аз омадани кмиҷён ба ноҳит ва ҳамчунин то бўлўолҷ ва панҷ об раваду шаҳнаи навоҳии бадви пайвандад ва рӯй бидон муҳими оранд ва он хавориҷро брмоннд . Ва амири вайро ба забони бнўохт ва некуӣ гуфт . Ва вай ба хонаи бозрФту аъёни ҳазрати ҳақи вай ба тамомии бгзорднд ва пас аз намоз бирафт . Ва чаҳор ҳоҷиб ва даҳ сарҳанг ва ҳазор савори сохта бо ваии рафтанд . Ва фақиҳи бўбкри мубашширро соҳиби девони рисолат номзад кард то ба соҳиб буридӣ лашкар бо вай рафт ба фармони амир . Ва номаҳо набишта омад ба ҳамаи аъёни ҳашам то гӯш ба мисолҳои вазир доранд ,у бўбкрро низ мисол доданд то ончии хоҷа савоб бинад ва ба масолеҳ малик бозгардад ҳар рӯз ба султон менависад . Ва вазир бар роҳи бж ғўзк рафт . Ва биорам пас азин ба ҷои хеши ончӣ бар дасти ин меҳтар омад аз корҳои бо ном , чунонкии расм таърихасту дигари рӯзи амир ба боғи сад ҳазора рафт бар он ҷумла ки онҷои як ҳафтаи ббошду бунаҳо ба ҷумлаи онҷои бурданд .

روز آدینه چهارم جمادی الاخری پیش از نماز خواجه بزرگ را خلعت رضا داد که سوی تخارستان و بلخ خواست رفت‌، بدان سبب که نواحی ختلان‌ شوریده گشته بود از آمدن کمیجیان‌ به‌ناحیت و همچنین تا بولوالج‌ و پنج آب‌ رود و شحنه‌ نواحی بدو پیوندد و روی بدان مهمّ آرند و آن خوارج‌ را برمانند. و امیر وی را به زبان بنواخت و نیکویی گفت. و وی به خانه بازرفت و اعیان حضرت حقّ وی به تمامی بگزاردند و پس از نماز برفت. و چهار حاجب و ده سرهنگ و هزار سوار ساخته با وی رفتند. و فقیه بوبکر مبشّر را صاحب دیوان رسالت نامزد کرد تا به صاحب بریدی لشکر با وی رفت به فرمان امیر. و نامه‌ها نبشته آمد به همه اعیان حشم تا گوش به مثال‌های وزیر دارند، و بوبکر را نیز مثال دادند تا آنچه خواجه صواب بیند و به مصالح ملک بازگردد هر روز به سلطان می‌نویسد. و وزیر بر راه بژ غوزک رفت. و بیارم پس ازین به‌جای خویش آنچه بر دست این مهتر آمد از کارهای با نام، چنانکه رسم تاریخ است و دیگر روز امیر به باغ صد هزاره‌ رفت بر آن جمله که آنجا یک هفته بباشد و بنه‌ها به‌جمله آنجا بردند.

Ва дарин миёнҳо номаҳо пайваста мерасед ки « Аҳмади инолтгин блўҳўр бозомад бо тркмонон . Ва бисёр муфсидони лўҳўр ва аз ҳар ҷинси мардум бар вай гирд омад . Ва агар шуғл ӯро ба зӯдӣ гирифта наёяд , кор дароз гардад ки ҳар рӯзии шавкату иззати вай зиёдатаст . »

و درین میانها نامه‌ها پیوسته می‌رسید که «احمد ینالتگین بلوهور بازآمد با ترکمانان. و بسیار مفسدان لوهور و از هر جنس مردم بر وی گرد آمد. و اگر شغل او را به‌زودی گرفته نیاید، کار دراز گردد که هر روزی شوکت و عزّت وی زیادت است.»

Амири дарин вақт ба боғи сад ҳазора буд , хилватӣ кард бо сипоҳи солору аъёну ҳашаму рои хост то чаҳ бояд кард дар нишондани фитнаи ин хориҷӣу осӣ , чунонкии дил ба тамомӣ аз кори вай фориғ гардад . Сипоҳ солор гуфт : « Аҳмадро чун аз пеш вай бигурехт намонда буд баси шавкатӣ ; ва ҳар солор ки номзад карда ояд топазира ӯ равад ба осонии шуғл ӯ кифоят шавад ки ба лўҳўр лашкар бисёраст . Ва агар худованди бандаро фармоед рафтан , баравад дар ҳафта , ҳар чанд ҳавои сахт гармаст . » амир гуфт : бад-ӣни миқдори шуғли зишт ва маҳол бошад туро рафтан , ки ба хуросон фитнааст аз чанд гӯна ва ба Хатлону Тухористони ҳам фитна афтодааст ва ҳар чанд вазири рафтау ваии онро кифоят кунад , моро чун меҳргон бигузашт , фаризааст ба баст ё ба Балх рафтану туро бо рояти мо бояд рафт . Солорӣ фиристем , басанда бошад .

امیر درین وقت به باغ صد هزاره بود، خلوتی کرد با سپاه سالار و اعیان و حشم و رای خواست تا چه باید کرد در نشاندن فتنه این خارجی‌ و عاصی‌، چنانکه دل به تمامی از کار وی فارغ گردد. سپاه سالار گفت: «احمد را چون از پیش وی‌ بگریخت نمانده بود بس شوکتی؛ و هر سالار که نامزد کرده آید تا پذیره او رود به آسانی شغل او کفایت شود که به لوهور لشکر بسیارست. و اگر خداوند بنده را فرماید رفتن، برود در هفته‌، هر چند هوا سخت گرم است.» امیر گفت: بدین مقدار شغل زشت و محال‌ باشد ترا رفتن، که به خراسان فتنه است از چند گونه و به ختلان و تخارستان هم فتنه افتاده است و هر چند وزیر رفته و وی آن را کفایت کند، ما را چون مهرگان‌ بگذشت، فریضه است به بست یا به بلخ رفتن و ترا با رایت‌ ما باید رفت. سالاری فرستیم، بسنده باشد.

Сипоҳ солор гуфт : фармони худованди росту солорони гуруҳе ӣнҷо ҳозиранд дар маҷлиси олӣу дигар бар даргоҳанд , кадоми бандаро фармоед рафтан ? тлк ҳиндӯ гуфт : зиндагонии худованди дарози бод , ман биравам ва ин хизмати бикунам то шукр навохту неъмат гзордаҳ бошам ,у дигар ки ман аз Ҳиндӯстонаму вақт гармаст ва дар он замини ман роҳи беҳтар барам , агар рой олӣ бинад , ин хизмат аз банда дареғ наёяд . Амир ӯро бстўди бад-ӣни мсобқт ки намӯду ҳозиронро гуфт : чаҳ гуед ? гуфтанд : марди ном гирифтааст ва шояд ҳар хизматро ки тбиъу олат ва мардум дорад ва чун ба фармони олӣ зиёдат навохт ёфт ин кор ба сар тавонад барад . Амир гуфт : бозгардед то дарин биандешам . Қавм бозгаштанд . Ва амир бо хоссагони хеши фурӯд сарой гуфта буд ки « ҳеҷ каси азин аъёни дили пеши ин кор надошт ва ба ҳақиқати рағбат содиқ нанамуд то тлкро магар шарм омаду пои пеши ниҳод . »у ироқии дабирро пӯшидаи наздик тлк фиристоду вайро ба пайғом бисёр бнўохт ва гуфт :

سپاه سالار گفت: فرمان خداوند راست و سالاران گروهی اینجا حاضرند در مجلس عالی و دیگر بر درگاه‌اند، کدام بنده را فرماید رفتن؟ تلک‌ هندو گفت: زندگانی خداوند دراز باد، من بروم و این خدمت بکنم تا شکر نواخت و نعمت گزارده باشم، و دیگر که من از هندوستانم و وقت گرم است و در آن زمین من راه بهتر برم، اگر رای عالی بیند، این خدمت از بنده دریغ نیاید. امیر او را بستود بدین مسابقت‌ که نمود و حاضران را گفت: چه گویید؟ گفتند: مرد نام گرفته است و شاید هر خدمت را که تبیع‌ و آلت و مردم دارد و چون به فرمان عالی زیادت نواخت یافت این کار به‌سر تواند برد. امیر گفت: بازگردید تا درین بیندیشم. قوم بازگشتند. و امیر با خاصگان خویش فرود سرای‌ گفته بود که «هیچ کس ازین اعیان دل‌ پیش این کار نداشت و به حقیقت رغبت صادق ننمود تا تلک را مگر شرم آمد و پای پیش نهاد.» و عراقی دبیر را پوشیده نزدیک تلک فرستاد و وی را به پیغام بسیار بنواخت و گفت:

« бар мо пӯшида нест азин чаҳ ту имрӯз гуфтӣ ва хоҳӣ кард . Ва ҳеҷ хуш наомад сухани ту он қавмро ки пеш мо буданд . Акнӯн ту эшонро боз молидаӣ , ночори мо туро ростгӯӣ гардонему фардои бад-ӣни шуғл номзад кунем ва ҳар чаҳ мумкинаст дарин боби биҷои орему мол бисёру мардум бешумору ъдти тамоми диҳем то бар дасти ту ин кор баравад ва мухолиф баруфтад бенозу сипоси эшон ва ту вҷиаҳтар гардӣ , ки ин қавмро ҳеҷ хуш менаёяд ки мо мардиро баркашем то ҳамеша ниёзманд эшон бошем ва эшон ҳеҷ кор накунанд .

«بر ما پوشیده نیست ازین چه‌ تو امروز گفتی و خواهی کرد. و هیچ خوش نیامد سخن تو آن قوم را که پیش ما بودند. اکنون تو ایشان را باز مالیدی‌، ناچار ما ترا راستگوی گردانیم و فردا بدین شغل نامزد کنیم و هر چه ممکن است درین باب بجای آریم و مال بسیار و مردم بی‌شمار و عدّت تمام دهیم تا بر دست تو این کار برود و مخالف برافتد بی‌ناز و سپاس‌ ایشان و تو وجیه‌تر گردی، که این قوم را هیچ خوش می‌نیاید که ما مردی را برکشیم تا همیشه نیازمند ایشان باشیم و ایشان هیچ کار نکنند.

Ва дар баркашидан ту бисёр изтироб кардаанд . Акнӯн пои Афшори бад-ӣни ҳадис ки гуфтӣ то биравӣ . Ва ин хато рафтааст ва ба гуфтору тзриб эшон бӯдаасту гузашта боз натавон оварад . » тлки замин бӯса дод ва гуфт : агар банда берун шуд ин бндидӣ , пеши худованд дар маҷмаъ бидон бузургии чунин далерӣ накардӣ . Акнӯн ончӣ дархостаст дарин боби дрхўоҳм ва насахтӣ кунам то бар рои олӣ арза кунанд ва ба зӯдӣ биравам то он мхзўлро барандохта ояд . » ироқӣ биёмад ва ин ҳол бозгуфт , ва амир гуфт : « сахт савоб омад бибояд набшат . Ва ироқии дарин кори ҷон бар миёни баст ва насахтӣ ки тлки муфассал дар боби хоҳиши худ набишта буд бар рои амир арза доду амири дасти тлкро кушода гардонид ки чун аз пжпжон бугзарад , ҳар чаҳ хоҳад кунад аз исбот кардани ҳиндӯон ;у соҳиби девони рисолатро пайғом дод бар забони ироқӣ ки маншуру номаҳои тлк бибояд набшату бўнсрро одатӣ буд дар чунин абвоб ки мболғтии сахт тамом кардӣ дар ҳар чаҳ худовандони тахти Фрмўдндӣ , то ҳўолтии сӯй ӯ мутаваҷҷеҳ нагаштӣ ; ҳар чаҳ нбштнӣ буд набишта омад . Ва аъёни даргоҳро ин ҳадис суханӣ менамӯд влкни рмиаҳи ман ғайр ром афтоду кушта шудани Аҳмади инолтгинро сабаби ин мард буд , чунонкӣ биорам биҷои хеш , аммо нахусти шарти таърихи биҷои орму ҳолу кори ин тлк ки аз ибтидо чун буд то онгоҳ ки бад-ӣн дараҷа расед бознмоим ки фоидаҳо ҳосил шавад аз нбштни чунин чизҳо .

و در برکشیدن‌ تو بسیار اضطراب‌ کرده‌اند. اکنون پای افشار بدین حدیث که گفتی تا بروی. و این خطا رفته است و به گفتار و تضریب ایشان بوده است و گذشته باز نتوان آورد.» تلک زمین بوسه داد و گفت: اگر بنده بیرون شد این بندیدی‌، پیش خداوند در مجمع بدان بزرگی چنین دلیری نکردی. اکنون آنچه درخواست‌ است درین باب درخواهم و نسختی کنم‌ تا بر رای عالی عرضه کنند و به زودی بروم تا آن مخذول‌ را برانداخته آید.» عراقی بیامد و این حال بازگفت، و امیر گفت: «سخت صواب آمد بباید نبشت. و عراقی درین کار جان بر میان بست‌ و نسختی که تلک مفصّل در باب خواهش خود نبشته بود بر رای امیر عرضه داد و امیر دست تلک را گشاده گردانید که چون از پژپژان‌ بگذرد، هر چه خواهد کند از اثبات‌ کردن هندوان؛ و صاحب دیوان رسالت را پیغام داد بر زبان عراقی که منشور و نامه‌های تلک بباید نبشت و بونصر را عادتی بود در چنین ابواب که مبالغتی‌ سخت تمام کردی در هر چه خداوندان تخت‌ فرمودندی، تا حوالتی‌ سوی او متوجّه نگشتی؛ هر چه نبشتنی بود نبشته آمد. و اعیان درگاه را این حدیث سخنی‌ می‌نمود ولکن رمیة من غیر رام‌ افتاد و کشته شدن احمد ینالتگین را سبب این مرد بود، چنانکه بیارم بجای خویش، امّا نخست شرط تاریخ بجای آرم و حال و کار این تلک که از ابتدا چون بود تا آنگاه که بدین درجه رسید بازنمایم که فایده‌ها حاصل شود از نبشتن چنین چیزها.