Вазири бозгашту дигари рӯзи расӯлро бихонаду хоҷаи бӯи насри машкон дар хизмат вазир бинишасту ончии гуфтанӣ буд бигуфтанду пардохтанӣ буд бипардохтанд барин ҷумла ки вазир гуфт ки дар боби шумо шафоат кардаму подшоҳро бар он оварадам ки шумо дарин вилоят ки ҳастед ббошид ва мо бозгардем ва ба ҳарӣ рӯем ,у нисоу бовирду Фроўаҳ ва ин биёбонҳо ва ҳадҳо шумоёнро мусаллам фармуд бшртӣ ки бо мусулмонону неку бади раоё таъарруз нарасониду мусодира ва мавозиъат накунед дарин се ҷой ки ҳастед , бархезеду бад-ӣни вилоятҳо ки номзад шумо шуд бирӯяд то мо бозгардем ва ба ҳарӣ рӯем ва шумо онҷои расӯлон бордўӣ фиристеду шарти хизмат биҷой оред то кории сахта пеш гирему қарории диҳем ки аз он руҷӯъ набошад , чунонкии раоё ва вилоятҳо осӯда гирданд ва азин гурехтан ва тохтану ҷангу ҷидолу шӯриши бозрҳид . » барин ҷумла пайғомҳо бидоду расӯли нўхостгонро ҳақии бгзорднд аз ташрифи васлати бсзо , ва хушнӯд бозгардонеданд . Ва ҳокими мтўъиро ҳам бад-ӣни муҳим номзад карданд , бо расӯл якҷо бирафт ва бнўхостгон расед ,у расӯли эшон бисёр шукр ва дуо гуфт ва бо ӯ холӣ карданд . Ва ҳокими мтўъӣ низ пайғом вазир бигуфт . Эшон хизмат карданд ва ӯро некуӣ гуфтанд ,у ҳолеи таскин пайдо омад . Агар чаҳ эшон ҳаргизи нёромиднд ки нихвати подшоҳӣу ҳалу ақду амр ва наҳйу вилоят гирифтан дар сароишон шуда буд , мҷомлтӣ дар миён овараданду ҳокими мтўъиро хидматӣ карданд бо маъзиратӣ бе - андоза ва гуфтанд ки « мо бФрмони вазир мтоўът намудем , аммо мебояд ки бо мо рости раванд ва аз ҳеҷ тараф бо мо ғдрӣ ва макрӣ наравад то бёромиму бзрўрти дигари бори мкошФтӣ пайдо нагардад ва инча гуфтанд ва фармуданд аз он руҷӯъ нанамоянд ва бар он бираванд то раоё ва лашкарҳо аз ҳар ду тараф осӯда гирданд ва хӯнҳои ноҳақ рехта наёяд . » ҳам барин қарор аз онҷо ки буданд манзил карданд ва барин ки эшонро вилояти мсмӣ шуда буд бирафтанд .

وزیر بازگشت و دیگر روز رسول را بخواند و خواجه بو نصر مشکان در خدمت وزیر بنشست و آنچه گفتنی بود بگفتند و پرداختنی‌ بود بپرداختند برین جمله که وزیر گفت که در باب شما شفاعت کردم و پادشاه را بر آن آوردم که شما درین ولایت که هستید بباشید و ما بازگردیم و به هری رویم، و نسا و باورد و فراوه و این بیابانها و حدها شمایان‌ را مسلّم فرمود بشرطی که با مسلمانان و نیک و بد رعایا تعرّض نرسانید و مصادره‌ و مواضعت‌ نکنید درین سه جای که هستید، برخیزید و بدین ولایتها که نامزد شما شد بروید تا ما بازگردیم و به هری‌ رویم و شما آنجا رسولان باردوی‌ فرستید و شرط خدمت‌ بجای آرید تا کاری سخته‌ پیش گیریم و قراری دهیم که از آن رجوع نباشد، چنانکه رعایا و ولایتها آسوده گردند و ازین گریختن و تاختن و جنگ و جدال و شورش بازرهید.» برین جمله پیغامها بداد و رسول نوخاستگان را حقّی بگزاردند از تشریف‌ وصلت بسزا، و خشنود بازگردانیدند. و حاکم مطّوّعی را هم بدین مهم نامزد کردند، با رسول یکجا برفت و بنوخاستگان رسید، و رسول ایشان بسیار شکر و دعا گفت‌ و با او خالی کردند. و حاکم مطّوّعی نیز پیغام وزیر بگفت. ایشان خدمت کردند و او را نیکویی گفتند، و حالی تسکین پیدا آمد. اگر چه ایشان هرگز نیارامیدند که نخوت‌ پادشاهی و حلّ و عقد و امر و نهی و ولایت گرفتن در سرایشان شده بود، مجاملتی‌ در میان آوردند و حاکم مطّوّعی را خدمتی کردند با معذرتی بی- اندازه و گفتند که «ما بفرمان وزیر مطاوعت‌ نمودیم، اما میباید که با ما راست روند و از هیچ طرف با ما غدری‌ و مکری نرود تا بیارامیم و بضرورت دیگر بار مکاشفتی پیدا نگردد و اینچه گفتند و فرمودند از آن رجوع ننمایند و بر آن بروند تا رعایا و لشکرها از هر دو طرف آسوده گردند و خونهای ناحق ریخته نیاید.» هم برین قرار از آنجا که بودند منزل کردند و برین که ایشان را ولایت مسمّی‌ شده بود برفتند.

Ва чун эшон манзил карда буданд ва бирафта , ҳокими мтўъии бозгашту блшкргоаҳ Мансур омад ва дар хизмати вазир холӣ кард ва ончӣ дид ва шунид аз аҳволи нўхостгону ҳаракоти эшону суханон бо танз ки мегуфтанд бозронд ва гуфт ки « бҳичи навъ бар эшон эътимод набояд карду сохтани кори хеш ва барандохтан эшон ё аз вилояти берун кардан аз муҳимот бибояд донист ва бар он суханони ишваомезу ғрўронгизи эшон дил набояд ниҳод , ки ҳаргиз рост нараванд ва ин подшоҳӣу фармону нФози амр аз сари эшон берун нашавад ҷузи бшмшири тез . Ва дарин ҳол аз ончии нкоитии қавии азин як тохтан ки подшоҳи бнФс хеш кард бадишони расида буд , ин сулҳ гӯна карданд ва бозгаштанд , аммо баҳр чаҳ эшонро даст дар хоҳад шуд аз макру дағал ва фирефтани ғуломону забти вилоёту зиёдат кардани лашкар ва аз моўроءи алнҳри мардумони хондан ки бо эшон ёр шаванд ва бисёр гирданд , ҳеҷ боқӣ нахоҳанд гузошту ҳаргиз ростӣ наварзанд . Ва суханони фарохи беруни андозаи мигўинд бо якдигар ,у марои чунон маълум шуд ки эшонро бовар гаштааст ки « ин подшоҳ оҷиз гаштаасту вазираш аз кифояти хеши моро илтиёмӣ карду фитнаи Фрўншонд , чандоне ки лашкарҳои эшон бёсоинду сохтагии бикунанд , дунбол мо хоҳанд гирифту бҳичи навъи нёромнд то моро дафъ накунанд ё азин вилоят берун кунанд . Ин сулҳу мҷомлт дар миён овараданд бад-ӣни сабаб ва мо низ раво доштем то як чанде азин тохтанҳо бёсоииму кор хеш бисозем ва лашкарҳо ҷамъ кунем ва сохта мебошем ва ғифлат накунему муҳайёу мустаъиди ҳарбу мкошФт то чун ногоҳ қасд мо кунанд , пеши эшон боз рӯем ва ҷавоб гӯйему ҷонро бизанем ; ё броиим ё Фрўшўим , ки подшоҳии бас бузургаст ки мо даст дар камар ӯ задаем . » азин навъи суханон бисёр гуфтанду хуши дилу хуш табъ бозгаштанду бронднд ки чун мо ба ҳарӣ рӯем , эшон расӯлон бо ном фиристанд ва иқтидорҳо кунанд ва аз рӯй хизмату бандагӣ пеш оянду дигар вилоятҳо хоҳанд ки « мо анбӯҳ шудаему ончии моро додед басандаи нмибошд , чун аз ихроҷот ва дахлҳо Фрўмоним , заруратро дасти бмсодраҳу мавозиъат ва тохтанҳо ва додан ва гирифтан вилоятҳо бояд кард , аз мо айб нагиранд ки бзрўрт бошад . »у ҷузи ин ончии равшан шуда буд , тамомӣ дар хизмати хоҷаи бузурги бозронд .

و چون ایشان منزل کرده بودند و برفته، حاکم مطّوّعی بازگشت و بلشکرگاه منصور آمد و در خدمت وزیر خالی کرد و آنچه دید و شنید از احوال نوخاستگان و حرکات ایشان و سخنان با طنز که میگفتند بازراند و گفت که «بهیچ نوع بر ایشان اعتماد نباید کرد و ساختن کار خویش و برانداختن ایشان یا از ولایت بیرون کردن از مهمّات بباید دانست و بر آن سخنان عشوه‌آمیز و غرورانگیز ایشان دل نباید نهاد، که هرگز راست نروند و این پادشاهی و فرمان و نفاذ امر از سر ایشان بیرون نشود جز بشمشیر تیز. و درین حال از آنچه نکایتی قوی‌ ازین یک تاختن که پادشاه بنفس خویش کرد بدیشان رسیده بود، این صلح‌گونه‌ کردند و بازگشتند، امّا بهر چه ایشان را دست در خواهد شد از مکر و دغل و فریفتن غلامان و ضبط ولایات و زیادت کردن لشکر و از ماوراء النّهر مردمان خواندن که با ایشان یار شوند و بسیار گردند، هیچ باقی نخواهند گذاشت و هرگز راستی نورزند. و سخنان فراخ‌ بیرون اندازه‌ میگویند با یکدیگر، و مرا چنان معلوم شد که ایشان را باور گشته است که «این پادشاه عاجز گشته است و وزیرش از کفایت خویش ما را التیامی‌ کرد و فتنه فرونشاند، چندانی که‌ لشکرهای ایشان بیاسایند و ساختگی‌ بکنند، دنبال ما خواهند گرفت و بهیچ نوع نیارامند تا ما را دفع نکنند یا ازین ولایت بیرون کنند. این صلح و مجاملت در میان آوردند بدین سبب و ما نیز روا داشتیم تا یک چندی ازین تاختنها بیاساییم و کار خویش بسازیم و لشکرها جمع کنیم و ساخته میباشیم و غفلت نکنیم و مهیّا و مستعدّ حرب و مکاشفت تا چون ناگاه قصد ما کنند، پیش ایشان باز رویم و جواب گوییم و جان را بزنیم‌ ؛ یا برآییم یا فروشویم‌، که پادشاهی بس بزرگ است که ما دست در کمر او زده‌ایم‌ .» ازین نوع سخنان بسیار گفتند و خوش دل و خوش طبع‌ بازگشتند و براندند که چون ما به هری رویم، ایشان رسولان با نام فرستند و اقتدارها کنند و از روی خدمت‌ و بندگی پیش آیند و دیگر ولایتها خواهند که «ما انبوه شده‌ایم و آنچه ما را دادید بسنده نمیباشد، چون از اخراجات‌ و دخلها فرومانیم، ضرورت را دست بمصادره و مواضعت و تاختنها و دادن و گرفتن ولایتها باید کرد، از ما عیب نگیرند که بضرورت باشد.» و جز این آنچه روشن شده بود، تمامی در خدمت خواجه بزرگ بازراند.

ӯ гуфт : бдонстму воқифи гаштам . Ва ман донам ки чаҳ бояд кард . Агар подшоҳи сухан ман башнавад ва бар рои ман кор кунад , чунон созами бмрўри айём ки эшонро қадам бар ҷое яла накунам ки ниҳанд то кулу ҷумлаи броФтнд ва ё овора аз замин хуросон бираванд ва аз об бигузаранд ва моро фитнаи эшон мунқатиъ шавад бтдбири соибу метанати рой . Аммо медонам ки ин подшоҳро бадв нагузоранд ва бар ройҳои ман эътироз кунанд ва бар он басанда накунанд ва лашкарҳо фиристанд ботроФ ва ин кори сохтаро дарҳам кунанд ва эшонро бшўроннду брмоннд ва ҳар рӯзи ин кори шӯрида тар гардад ва ин қавми қавӣтару анбӯҳ тар гирданд ва бештар шаванду хуросону Ироқи бтмомт аз дасти мо бишаваду ҷузи ин нокомӣҳо дида ояд , то ҳукми ҳақ , ъзу ҷл , чист . Ани шоءи аллоҳ ки ҳама некуӣ бошад , ту ин суханон ки бо ман гуфтӣ ва аз ман шунӯдӣ бо ҳеҷ кас магӯӣ то чаҳ пайдо ояд .

او گفت: بدانستم و واقف گشتم. و من دانم که چه باید کرد. اگر پادشاه سخن من بشنود و بر رای من کار کند، چنان سازم بمرور ایام‌ که ایشان را قدم بر جایی یله نکنم‌ که نهند تا کلّ و جمله برافتند و یا آواره از زمین خراسان بروند و از آب‌ بگذرند و ما را فتنه ایشان منقطع شود بتدبیر صائب‌ و متانت رای. امّا میدانم که این پادشاه را بدو نگذارند و بر رایهای من اعتراض کنند و بر آن بسنده نکنند و لشکرها فرستند باطراف و این کار ساخته‌ را درهم کنند و ایشان را بشورانند و برمانند و هر روز این کار شوریده‌تر گردد و این قوم قویتر و انبوه‌تر گردند و بیشتر شوند و خراسان و عراق بتمامت از دست ما بشود و جز این ناکامیها دیده آید، تا حکم حق، عزّ و جلّ، چیست. ان شاء اللّه که همه نیکویی باشد، تو این سخنان که با من گفتی و از من شنودی با هیچ کس مگوی تا چه پیدا آید.

ӯро бозгардонеданду бхдмти маҷлис олӣ рафту хоҷаи бӯи наср машкон биёмад ва холӣ карданд то бегоҳӣ ,у вазири ончии бишнида буду пурсида аз ҳокими мтўъии тамомтар бо шарҳу баст бар рои олии бозронду салоҳу фасодӣ ки буд бознамуд , ҳолеи сукӯнатӣ пайдо омад . Ва ҳам дарин маҷлис қарор доданд ки дигари рӯз манзил кунанд бартарафи ҳриў ва онҷо бираванд то лашкар аз танагӣу қаҳт боз раҳаду бёсоинду асбон фарбеҳ кунанду ончӣ бибояд аз аҳбту ъдту хзоӣну силаҳ ва лашкарҳо аз ҳазрати ғазнӣну атроф вилоёт бихоҳанд ва сохта шаванд ва чун тамомати сохтагӣ пайдо омад ва лашкарҳо биёсуд ва дигарҳо дар расед , баъд аз он бингаранд ки ин ноҷмон чаҳ кунанд , агар оромидаҳ бошанду мҷомлтӣ дар миён меоранд , худ як чанде ббошд ва эшонро ншўроннд , чун сохтагӣу ҷамъияти лашкару аФўоҷи ҳашам пайдо омад , онгоҳи бҳкми мшоҳдт кор кунанду маҷлиси олии вазирро бисёр никўӣӣ гуфту қавӣ дил гардонид ва фармуд ки « бкФоити ту ҳолеи ин кор таскин ёфт . Акнӯн баъди азин ончии бмсолҳи малик ва давлат бозгардад , нигоҳи майдор ки моро бар ройҳои ту ҳеҷ эътироз нест , то бадали қавии ин халалро бкФоиту кордонӣу метанат рой дарёбӣ . » вазир хизмат кард ва бандагӣ намӯд . Ва ҳам барин қарори прогнднду дигари рӯзи ин мавокиб ва лашкарҳо бозгашту бартарафи ҳриў манзил карданд . Ва оҳиста - оҳиста мерафтанд то аз он биёбонҳо берун омаданд ва дар саҳрои афтоданд ва биёсуданду хуш хуш мерафтанд то ба ҳриўи расиданду онҷо нузул карданду аллоҳи аълами болсўобу илайҳи алмрҷъу алмоб .

او را بازگردانیدند و بخدمت مجلس عالی‌ رفت و خواجه بو نصر مشکان بیامد و خالی کردند تا بیگاهی‌، و وزیر آنچه بشنیده بود و پرسیده از حاکم مطّوّعی تمام‌تر با شرح و بسط بر رای عالی بازراند و صلاح و فسادی که بود بازنمود، حالی‌ سکونتی پیدا آمد. و هم درین مجلس قرار دادند که دیگر روز منزل کنند برطرف هریو و آنجا بروند تا لشکر از تنگی و قحط باز رهد و بیاسایند و اسبان فربه کنند و آنچه بباید از اهبت‌ و عدّت‌ و خزائن و سلاح و لشکرها از حضرت غزنین و اطراف ولایات بخواهند و ساخته شوند و چون تمامت ساختگی‌ پیدا آمد و لشکرها بیاسود و دیگرها در رسید، بعد از آن بنگرند که این ناجمان‌ چه کنند، اگر آرامیده باشند و مجاملتی‌ در میان میآرند، خود یک چندی بباشد و ایشان را نشورانند، چون ساختگی و جمعیّت لشکر و افواج حشم پیدا آمد، آنگاه بحکم مشاهدت‌ کار کنند و مجلس عالی‌ وزیر را بسیار نیکوئی گفت و قوی دل گردانید و فرمود که «بکفایت تو حالی این کار تسکین یافت. اکنون بعد ازین آنچه بمصالح ملک و دولت بازگردد، نگاه میدار که ما را بر رایهای تو هیچ اعتراض نیست، تا بدل قوی این خلل را بکفایت و کاردانی و متانت رای دریابی.» وزیر خدمت کرد و بندگی نمود. و هم برین قرار پراگندند و دیگر روز این مواکب‌ و لشکرها بازگشت‌ و برطرف هریو منزل کردند. و آهسته- آهسته میرفتند تا از آن بیابانها بیرون آمدند و در صحرا افتادند و بیاسودند و خوش خوش میرفتند تا به هریو رسیدند و آنجا نزول کردند و اللّه اعلم بالصّواب و الیه المرجع و المآب‌ .