Боз шуд аз фари фурӯдин ҷаҳон чун рӯй ёр

باز شد از فر فرودین جهان چون روی یار

Бози айём хазон бигузашт вомди навбаҳор

باز ایام خزان بگذشت وآمد نوبهار

Ҳам чаман аз сабза ваа ваа гашт ҳамчун хати дӯст

هم چمن از سبزه وه وه گشت همچون خط دوست

Ҳам дмн аз лола ба ба гашт ҳамчун хади ёр

هم دمن از لاله به به گشت همچون خد یار

Як тарафи кўкўзнон бар сарви хуши алҳони тзрў

یک طرف کوکوزنان بر سرو خوش الحان تذرو

Як ҷиҳат чаҳ чаҳ кунон бар шохи гули мискини ҳазор

یک جهت چه چه کنان بر شاخ گل مسکین هزار

Гӯшае овози булбули ҳаддии оҳанги куланг

گوشه ای آواز بلبل حدی آهنگ کلنگ

Ҷонибии овои слсли симатии афғон чикор

جانبی آوای سلسل سمتی افغان چکار

Сунбул аз як сӯй бингар наргис аз як ҷои байн

سنبل از یک سوی بنگر نرگس از یک جای بین

Ин мисоли чашми ҷонони вони чўгисўӣ нигор

این مثال چشم جانان وآن چوگیسوی نگار

Як тараф аз буии сунбули икҷҳт аз атри гул

یک طرف از بوی سنبل یکجهت از عطر گل

Саҳн гулшан гашта гўӣии сафҳаи чини вттор

صحن گلشن گشته گوئی صفحه چین وتتار

Андари ин мавсим ки бошад рашки анклиўни замин

اندر این موسم که باشد رشک انکلیون زمین

Ғам надорам гар надорам ҷониби бустони гузор

غم ندارم گر ندارم جانب بستان گذار

Худ маро бошад ба бар аз лухти дили баси сурхи гул

خود مرا باشد به بر از لخت دل بس سرخ گل

Худ маро бошад зи хӯни дидаи домани лолаи зор

خود مرا باشد ز خون دیده دامن لاله زار

Шуълаи оташ ба пеш чашмам ояд шохи гул

شعله آتش به پیش چشمم آید شاخ گل

Нолаи булбул ба гӯшам ҳаст чун савти ҳмор

ناله بلبل به گوشم هست چون صوت حمار

Дӯш бо ҳолеи парешонтар зи зулфи маи рухон

دوش با حالی پریشان تر ز زلف مه رخان

Будам андари кунҷи ҳуҷра аз хаёлии дили Фкор

بودم اندر کنج حجره از خیالی دل فکار

Каз дирам ногуҳ даромад он бути обиди фиреб

کز درم ناگه درآمد آن بت عابد فریب

Бо рухии чўнмоаҳ бо қадӣ чу сарви ҷӯйбор

با رخی چونماه با قدی چو سرو جویبار

Боруки аллоҳи мижааш гӣранда чун чанголи шер

بارک الله مژه اش گیرنده چون چنگال شیر

Лавҳаши аллоҳи туррааш печида чун андоми мор

لوحش الله طره اش پیچیده چون اندام مار

Ҷони фидои абрӯии вгисўӣ ӯ бодо ки буд

جان فدای ابروی وگیسوی او بادا که بود

Он яке монанди қанбар ва он яке чун зулфиқор

آن یکی مانند قنبر و آن یکی چون ذوالفقار

Гуфт чунӣ чун кунӣ ҳастӣ чаро ин сони ғамин

گفت چونی چون کنی هستی چرا این سان غمین

Рӯзи вшб бе чеҳри взлФм бо шиддат чун кори вбор

روز وشب بی چهر وزلفم با شدت چون کار وبار

Гуфтам эй маи панҷ шаш соласт кондрмлки Форс

گفتم ای مه پنج شش سال است کاندرملک فارس

Заҳматии байнам ки дид азҳФтхўони Исфандиёр

زحمتی بینم که دید ازهفتخوان اسفندیار

Гоҳ ман гӯям ба дили гуҳи дил ба ман гуяд ки зуд

گاه من گویم به دل گه دل به من گوید که زود

Бехабар аз ин вони зоин сарзамини бандеми бор

بی خبر از این وآن زاین سرزمین بندیم بار

Гуфт аз ин андеша бигузар рӯ макун сӯии сафар

گفت از این اندیشه بگذر رو مکن سوی سفر

Хоссаи фасли навбаҳорони хоссаи ҳоли ихтиёр

خاصه فصل نوبهاران خاصه حال اختیار

Хосса аз Широзу хосса аз бршўхии чўмн

خاصه از شیراز و خاصه از برشوخی چومن

Хоссаи аҳди давлати шҳзодаҳ бо иқтидор

خاصه عهد دولت شهزاده با اقتدار

Хоссаи дръҳди вазирӣ чун фулонӣ бе назир

خاصه درعهد وزیری چون فلانی بی نظیر

Ки кунад яктои худояши сарфарозу пойдор

که کند یکتا خدایش سرفراز و پایدار

Гуфтам эй шӯхи ончӣ фармоиш кунӣ бошад дуруст

گفتم ای شوخ آنچه فرمایش کنی باشد درست

Лекин аз ҳақ магзар инсоф вмрўт кун шиор

لیکن از حق مگذر انصاف ومروت کن شعار

Аз чаҳ рӯи монам ба малики Форс кандар Форс нест

از چه رو مانم به ملک فارس کاندر فارس نیست

Як танӣ каз вай шавад осӯдаи ҷонии биқрор

یک تنی کز وی شود آسوده جانی بیقرار

На ҷафои арра май диданди венаи ҷаври табар

نه جفای اره می دیدند ونه جور تبر

Гар наме будӣ дарахтонро ба ҷои худ қарор

گر نمی بودی درختان را به جای خود قرار

ХўдгрФтм Форс бошад рашки фирдавси барин

خودگرفتم فارس باشد رشک فردوس برین

ХўдгрФтм дорад аз ҳар сӯи ҳазорон чашма сор

خودگرفتم دارد از هر سو هزاران چشمه سار

Худ гирифтам коби рукн обод бошад слсбил

خود گرفتم کآب رکن آباد باشد سلسبیل

Худ гирифтам слсбили ин сон набошад хушгувор

خود گرفتم سلسبیل این سان نباشد خوشگوار

Худ гирифтам ҷъФрободи вмслиро биҳишт

خود گرفتم جعفرآباد ومصلی را بهشت

Худ насимашро гирифтам мшкбўии вмшкбор

خود نسیمش را گرفتم مشکبوی ومشکبار

Ростаст оре ки аз имон буд ҳуби ватан

راست است آری که از ایمان بود حب وطن

Ростаст оре ки мебошад сафари қитъаи зи нор

راست است آری که می باشد سفر قطعه ز نار

Лек дрҷоӣӣ ки ҷуз хорӣ набахшад ҳосилӣ

لیک درجائی که جز خواری نبخشد حاصلی

Гарчи фирдавсаст онҷо зисткрдн ҳаст бор

گرچه فردوس است آنجا زیستکردن هست بار

На мнози дили хўшдлм дар ин балад на дили зи кас

نه مناز دل خوشدلم در این بلد نه دل ز کس

Бахт агар ёрӣ кунад зи ин мамлакати бандеми бор

بخت اگر یاری کند ز این مملکت بندیم بار

Солҳо бошад ки хӯн дил хӯрам дар ин баланд

سالها باشد که خون دل خورم در این بلند

Ҳам ззъФи толеъи худҳами зи ҷаври рӯзгор

هم زضعف طالع خودهم ز جور روزگار

Даҳри пиндорӣ маро кардааст абобили гумон

دهر پنداری مرا کرده است ابابیل گمان

Каз ҳаво қӯтам диҳад соли вмаҳи лайли внҳор

کز هوا قوتم دهد سال ومه لیل ونهار

То ба кӣ монам ба малики Форс дар ранҷи втъб

تا به کی مانم به ملک فارس در رنج وتعب

Чанд бошам хори взори вбинўои всўгўор

چند باشم خوار وزار وبینوا وسوگوار

То ба кӣ бошам залили хоҷаи арзқи сипеҳр

تا به کی باشم ذلیل خواجه ارزق سپهر

То ба кӣ монами асири шаҳнаи панҷуми ҳисор

تا به کی مانم اسیر شحنه پنجم حصار

Ончунон ҳайрону саргардонами андари кори хеш

آنچنان حیران و سرگردانم اندر کار خویش

Коед андари пеши чашмами рӯзи равшани шоми тор

کاید اندر پیش چشمم روز روشن شام تار

На марои дастӣ ки то бар сари занам аз ҷўрчрх

نه مرا دستی که تا بر سر زنم از جورچرخ

На марои поӣӣ ки тоҷоӣии рӯм аз ин диёр

نه مرا پائی که تاجائی روم از این دیار

На чунон ҳиммат ки аз олам кунам яксар гузашт

نه چنان همت که از عالم کنم یکسر گذشت

На чунин тоқат ки бо ҳар вазъ бошам созгор

نه چنین طاقت که با هر وضع باشم سازگار

На чунон қӯт ки бо афлок оем дар набард

نه چنان قوت که با افلاک آیم در نبرد

На чунин неру ки бо гардуни намоями корзор

نه چنین نیرو که با گردون نمایم کارزار

На забонӣ то замонӣ бозгуем рози дил

نه زبانی تا زمانی بازگویم راز دل

На туоне то ки онии ашки резами абрўор

نه توانی تا که آنی اشک ریزم ابروار

На дигар ҳушии басар каз ҳол дил ҷӯям хабар

نه دگر هوشی بسر کز حال دل جویم خبر

На дигар хӯнӣ ба дил каз дидаи резам бар канор

نه دگر خونی به دل کز دیده ریزم بر کنار

Тарсами андар Форс ояд ҷонам аз сахтии блб

ترسم اندر فارس آید جانم از سختی بلب

Вази дарахти орзӯии худ нчинми ҳеҷ бор

وز درخت آرزوی خود نچینم هیچ بار

Бахт агар ёрии кндкзи ин баланди бандеми рахт

بخت اگر یاری کندکز این بلند بندیم رخت

Май рӯми онсӯтар аз рӯму фарангу Зангбор

می روم آنسوتر از روم و فرنگ و زنگبار

Пой рафторам надорам варна чархи кӣнаи ҷӯ

پای رفتارم ندارم ورنه چرخ کینه جو

Дода будам токунӯн аз сафҳаи гетии фирор

داده بودم تاکنون از صفحه گیتی فرار

Ов ба рафтори ту эй нилии сипеҳри каҷи равиш

اف به رفتار تو ای نیلی سپهر کج روش

Туф ба кирдори ту эй гардандаи чархи каҷи мадор

تف به کردار تو ای گردنده چرخ کج مدار

Ҳарки бо ман дӯстаст ӯро кунӣ хору залил

هرکه با من دوست است او را کنی خوار و ذلیل

Вонкаҳ бо ман душманаст ӯро бубахшӣ эътибор

وآنکه با من دشمن است او را ببخشی اعتبار

Қалби сахтати сахттар садбора аз пӯлоди вснг

قلب سختت سخت تر صدباره از پولاد وسنگ

Аҳди сустати сусттар садбора аз банди азор

عهد سستت سست تر صدباره از بند ازار

Афканяши азчори сӯ дар шшдри ранҷи вмҳн

افکنیش ازچار سو در ششدر رنج ومحن

Бо тугар хоҳад ҳарифӣ дараҷаон бозад қимор

با توگر خواهد حریفی درجهان بازد قمار

Мар маро бингар ки аз гардун дун дорам умед

مر مرا بنگر که از گردون دون دارم امید

Аз бахил эй дил куҷо гардад касе умедвор

از بخیل ای دل کجا گردد کسی امیدوار

Нест ғамгар осмон дорад ба ман кини куҳан

نیست غم گر آسمان دارد به من کین کهن

Космон то бӯда бо ҳар кас ҳамнеш бӯда кор

کاسمان تا بوده با هر کس همنیش بوده کار

Дардҳо дорам ба дили пинҳон ки дармоняш нест

دردها دارم به دل پنهان که درمانیش نیست

Ҳам магар дармон кунад аз лутфи мейри комкор

هم مگر درمان کند از لطف میر کامکار

Канзи эҳсони маҷмаъи авсофи қомуси карам

کنز احسان مجمع اوصاف قاموس کرم

Кони бахшиши манбаи инсофи бурҳони виқор

کان بخشش منبع انصاف برهان وقار

Мирзои тақӣ ки ҳангоми атои дасти вдлш

میرزا تقی که هنگام عطا دست ودلش

Ҳаст чун баҳри муҳӣти вҳст чун абри баҳор

هست چون بحر محیط وهست چون ابر بهار

Хомае дар васф халқ ӯст аинсони анбарин

خامه ای در وصف خلق اوست اینسان عنبرین

Номаам аз нақш ҷӯад ӯст ин сони зангор

نامه ام از نقش جود اوست این سان زنگار

Нӯк калакаш бошад андари чашми амидксон

نوک کلکش باشد اندر چشم امیدکسان

Чун сари пистони моам вкоми Тифли ширхор

چون سر پستان مام وکام طفل شیرخوار

Аз сахояш дӯш оварадам ҳадисӣ бар забон

از سخایش دوش آوردم حدیثی بر زبان

Чун бидидам доманам пар шуд з дар шоҳвор

چون بدیدم دامنم پر شد ز در شاهوار

Карда ҳам чашмии бдўдрё ки бошдмзтрб

کرده هم چشمی بدودریا که باشدمضطرب

Саркашӣ бинмуда кӯҳ аз ӯ ки гашта сангсор

سرکشی بنموده کوه از او که گشته سنگسار

Ршҳӣ аз абри каф родаш чакадгар бар замин

رشحی از ابر کف رادش چکد گر بر زمین

То қиёмат кас набинад дараҷаони ранги ғубор

تا قیامت کس نبیند درجهان رنگ غبار

Ҳарки май бинӣ ба даврон мекунад фахр аз ҳунар

هرکه می بینی به دوران میکند فخر از هنر

Ҷузи вуҷӯди вай каз ӯ бошад ҳунарро ифтихор

جز وجود وی کز او باشد هنر را افتخار

Срўрои мейрои взиро бензиро аикаҳ ҳаст

سرورا میرا وزیرا بی نظیرا ایکه هست

Брдрт чун осифи бен брхёи сддстёр

بردرت چون آصف بن برخیا صددستیار

Шарҳи ҳоли хештани рохўоҳм аз ман бишинавӣ

شرح حال خویشتن راخواهم از من بشنوی

Гарчи бошад ҳар наоне бар замирати ошкор

گرچه باشد هر نهانی بر ضمیرت آشکار

Як дусол акнӯн равад каз кини чархи каҷи равиш

یک دوسال اکنون رود کز کین چرخ کج روش

Гашта нақди хоҳиши мо беривоҷ ва кам айёр

گشته نقد خواهش ما بی رواج و کم عیار

Ончунон ҷӯрӣ ки модидим аз дасти фалон

آنچنان جوری که مادیدیم از دست فلان

Дида аз дандони арра кӣ куҷои пои чанор

دیده از دندان اره کی کجا پای چنار

ӣнҳамаи тахфиф каз шоҳ ҷаҳон шуд марҳамат

اینهمه تخفیف کز شاه جهان شد مرحمت

Ғайри мо бурданди ҳаркас аз сғору азкбор

غیر ما بردند هرکس از صغار و ازکبار

Зоин гузаштаи ҷамъи арбоб маро карданд беш

زاین گذشته جمع ارباب مرا کردند بیش

Шукри яздони ракаи гардиданди охири шармсор

شکر یزدان راکه گردیدند آخر شرمسار

Рост гӯям боварат гар нест зоин вон бипурс

راست گویم باورت گر نیست زاین وآن بپرس

Онкии ҷамъаш сад набад тахфиф додандаш ҳазор

آنکه جمعش صد نبد تخفیف دادندش هزار

эй мусулмонони мусулмонии куҷои воин равиш

ای مسلمانان مسلمانی کجا واین روش

эй худотарсони худотарсии куҷои воин қарор

ای خداترسان خداترسی کجا واین قرار

Зоин таъаддиҳо рӯми ноқавси бӯсам дар фаранг

زاین تعدی ها روم ناقوس بوسم در فرنگ

ВоФкнми зуннор бар дӯш аз ямин ва аз ясор

وافکنم زنار بر دوش از یمین و از یسار

Алғрзи дафтари зи назми ман буд беназм тар

الغرض دفتر ز نظم من بود بی نظم تر

Зонка ҷамъӣ бесавод вхт шудандӣ хати гузар

زانکه جمعی بی سواد وخط شدندی خط گذر

Фозил аз боқӣ намедонанд вборзро зи ҳшў

فاضل از باقی نمی دانند وبارز را ز حشو

Ҷамъро аз харҷ нашносанду гӯш аз гӯшвор

جمع را از خرج نشناسند و گوش از گوشوار

Дафтари тавҷеҳашонро байни втрҳшро нигар

دفتر توجیهشان را بین وطرحش را نگر

Ҳоши ллаҳ буд агар ин тарҳ то пирои впор

حاش لله بود اگر این طرح تا پیرا وپار

Ман намегӯям чаҳ кун хўддонии втдбири хеш

من نمی گویم چه کن خوددانی وتدبیر خویش

Ҳӯшёрии веторо муздур бошад кўшёр

هوشیاری وتو را مزدور باشد کوشیار

Пояи худро бибин мангар ба истеъдоди ман

پایه خود را ببین منگر به استعداد من

Ман чу ҷўӣӣ ҳастам ва бошӣ ту баҳрӣ бе канор

من چو جوئی هستم و باشی تو بحری بی کنار

Беҳтар он бошад ки кӯшам брдъоит зонкаҳ ҳаст

بهتر آن باشد که کوشم بردعایت زآنکه هست

Ҳасани никўӣӣ ҳар гуфтории андари ихтисор

حسن نیکوئی هر گفتاری اندر اختصار

То ҳавоси хумсаи панҷ вто маволедаст се

تا حواس خمسه پنج وتا موالید است سه

То ҷаҳоти сетаи шаш то охшиҷонаст чор

تا جهات سته شش تا آخشیجان است چار

Аз ҳаюлои всўроҷсом то грддъён

از هیولا وصوراجسام تا گرددعیان

Дар бадан то ақли внФс шахс бошад мустаъор

در بدن تا عقل ونفس شخص باشد مستعار

Ҷавҳари аҷсомро то дар ҷаҳон бошад вуҷӯд

جوهر اجسام را تا در جهان باشد وجود

Бод дар даврони вуҷӯдат дар паноҳи кирдигор

باد در دوران وجودت در پناه کردگار

Ҳам ҳасудати боди ғамгини ҳам ҳабибати боди шод

هم حسودت باد غمگین هم حبیبت باد شاد

Ин ҳамеша пойдор ва он ҳамораи пои дор

این همیشه پایدار و آن هماره پای دار