Дилами зи бскаҳи парешон ва беқарор буд

دلم ز بسکه پریشان و بی قرار بود

Раво буд ки бгўӣиши зулфи ёр буд

روا بود که بگوئیش زلف یار بود

Марои ғамӣ ки ба дил бошад аз ҷафои фалак

مرا غمی که به دل باشد از جفای فلک

На як на даҳ на сад афзӯнтар аз ҳазор буд

نه یک نه ده نه صد افزون تر از هزار بود

Буд здҳри чунон талх комем ҳосил

بود زدهر چنان تلخ کامیم حاصل

Ки ангабин ба мазоқами чўкўкнор буд

که انگبین به مذاقم چوکوکنار بود

Зғми рухам шудаи зарди вази гиряи чашмами сурх

زغم رخم شده زرد وز گریه چشمم سرخ

Гумони Берни хилоиқ ки аз хумор буд

گمان برن خلایق که از خمار بود

Дуруст гуфта касе гуяд ар блндоқбол

درست گفته کسی گوید ار بلنداقبال

Ба ъушратаст вшбу рӯзи бодаи хор буд

به عشرت است وشب و روز باده خوار بود

Пиёлаи косаи чашмами шароби хӯни дилам

پیاله کاسه چشمم شراب خون دلم

Диласт мутрибами афғони внолаҳи тор буд

دلست مطربم افغان وناله تار بود

Шуд аз ду дидаам аз бскаҳ равад ашки равон

شد از دو دیده ام از بسکه رود اشک روان

Канори ман чу яке баҳр беканор буд

کنار من چو یکی بحر بی کنار بود

Фиғон ки хастаи дили ман ба чанги ғуссаи вғм

فغان که خسته دل من به چنگ غصه وغم

Чу съўаҳ Эйаст ки андари даҳони мор буд

چو صعوه ای است که اندر دهان مار بود

Ба рӯзгори набардами ҳасад ба ҳеҷ касе

به روزگار نبردم حسد به هیچ کسی

Ҷузи онкии мурдаи восўдаҳи дрмзор буд

جز آنکه مرده وآسوده درمزار بود

Ба сайри боғи вглстон чаҳ ҳоҷатам ки мудом

به سیر باغ وگلستان چه حاجتم که مدام

зи хӯни дидаи канорами чўлолаҳи зор буд

ز خون دیده کنارم چولاله زار بود

ЧўҳФтхўон шуда яксар марои сарои сипанҷ

چوهفتخوان شده یکسر مرا سرای سپنج

зи шаш ҷиҳат ба ман аз бскаҳи ғами дучор буд

ز شش جهت به من از بسکه غم دچار بود

Биё ки шамае аз ҳол хеш гӯям боз

بیا که شمه ای از حال خویش گویم باز

Ба азми Маккаи зи Широз чун шудӣ ба ҳиҷоз

به عزم مکه ز شیراز چون شدی به حجاز

Хдоигони ҷаҳони ҳазрати мушири алмалик

خدایگان جهان حضرت مشیر الملک

Ки кардааст худояш ба бандагони мумтоз

که کرده است خدایش به بندگان ممتاز

Чунон ба гуфта бдгўи бикунади боли впрм

چنان به گفته بدگو بکند بال وپرم

Ки нест ҳолати инам ки баркашам овоз

که نیست حالت اینم که برکشم آواز

Зҳолти дили хунини ман хабар дорад

زحالت دل خونین من خبر دارد

Кабӯтарӣ ки шўдсидчнгли шаҳбоз

کبوتری که شودصیدچنگل شهباز

Маро ба мазҳари қаҳраш ки ҳаст лутфи аллоҳ

مرا به مظهر قهرش که هست لطف الله

Супурди вагуфт ки бо дард вғм бисӯз вбсоз

سپرد وگفت که با درد وغم بسوز وبساز

Думоҳ беш ваё кам ба чанги аўбўдм

دوماه بیش ویا کم به چنگ اوبودم

Мисоли шӯшаи симӣ ки уфтад андргоз

مثال شوشه سیمی که افتد اندرگاز

Ҳар ончии ҳукм ба аўшдкаҳ то з ман гирад

هر آنچه حکم به اوشدکه تا ز من گیرد

Ривоҷ додам вдодми з рӯй аҷзи внёз

رواج دادم ودادم ز روی عجز ونیاز

Гумони ман ки ба подоши онҳамаи хизмат

گمان من که به پاداش آنهمه خدمت

Диҳад маро ба бар ҳамсарони басии эъзоз

دهد مرا به بر همسران بسی اعزاز

Чаҳ нақс доштгар аз ӯ навозишӣ шуда буд

چه نقص داشت گر از او نوازشی شده بود

Худои ъзи вҷл низ гашта бандаи навоз

خدای عز وجل نیز گشته بنده نواز

Буд ҳадис ки хайри алкломи қул вдл

بود حدیث که خیر الکلام قل ودل

Сухан чаҳ тӯли даҳуми қиссаро кунам чаҳ дароз

سخن چه طول دهم قصه را کنم چه دراز

Расидаи кор ба ҷоӣии маро ки дар шаби врўз

رسیده کار به جائی مرا که در شب وروز

Месерум нашавад баҳри қӯти нони впёз

میسرم نشود بهر قوت نان وپیاز

магӯӣ моли марои ҷону сари фидои мушир

مگوی مال مرا جان و سر فدای مشیر

На онкасаст ки аз аўксӣ шавад дилгир

نه آنکس است که از اوکسی شود دلگیر

Хдоигон ҷаҳонаст ва бандаем ӯ ро

خدایگان جهان است و بنده ایم او را

зи пери вбрнои азмрдўи зани сағири вкбир

ز پیر وبرنا ازمردو زن صغیر وکبیر

Агар ки бар дард аз ҳам марои мушири алмалик

اگر که بر درد از هم مرا مشیر الملک

Ҳамин бисми ки бигӯянд брдридши шер

همین بسم که بگویند بردریدش شیر

Ҳазор мартабаи беҳтари зи тоҷи зар аз ғайр

هزار مرتبه بهتر ز تاج زر از غیر

Мушири малик ба фарқам агар занад шамшер

مشیر ملک به فرقم اگر زند شمشیر

Вагар ки кард харобами з рӯй ҳикмат кард

وگر که کرد خرابم ز روی حکمت کرد

Хароб то нашавад хона кӣ шавад таъмир

خراب تا نشود خانه کی شود تعمیر

Магар на гандум на нон шавад на зинат хон

مگر نه گندم نه نان شود نه زینت خوان

Нагардад орад агар зи Асияи ворди хамир

نگردد آرد اگر ز آسیا وآرد خمیر

Куҷои рӯми чаканами ҳоли дил киро гӯям

کجا روم چکنم حال دل که را گویم

з бе муҳаббатии зодаи бародари мейр

ز بی محبتی زاده برادر میر

Маро ба аҳд ҷавонӣ намӯда пер аз ғам

مرا به عهد جوانی نموده پیر از غم

Ки бархӯрди зи ҷавонӣ худоаш созад пер

که برخورد ز جوانی خداش سازد پیر

Ба хоки хФрки Юсуф багӣаст санҷари лу

به خاک خفرک یوسف بگی است سنجر لو

Ки гурги мо шудаи зи лутф хоҷа гашта далер

که گرگ ما شده ز لطف خواجه گشته دلیر

Чиҳил нафар ки ба сӣ сол раиятанд маро

چهل نفر که به سی سال رعیتند مرا

Бабрад ва кушта нагаштааст базри ман як сайр

ببرد و کشته نگشته است بذر من یک سیر

Маболиғии талаб аз ҳар кадомашон дорам

مبالغی طلب از هر کدامشان دارم

Ки хӯрдаанд вкнўн мункиранд балки накир

که خورده اند وکنون منکرند بلکه نکیر

Ба аўбгў ки ба мо захмҳо задааст фалак

به اوبگو که به ما زخمها زده است فلک

Мазан ту бар дили маҷрӯҳи мо дигар гзлк

مزن تو بر دل مجروح ما دگر گزلک

Ту Аҳмадии внбоиди шӯй ба ин розӣ

تو احمدی ونباید شوی به این راضی

ЗиўсФии чўъмри малики ман шўдчўФдк

زیوسفی چوعمر ملک من شودچوفدک

Намак ба ҳар чаҳ диҳад буии бад шудааст алоҷ

نمک به هر چه دهد بوی بد شده است علاج

Алоҷ чист надонам кунам чу буии намак

علاج چیست ندانم کنم چو بوی نمک

Марои гумон ки зи ғайр ар расад ба мо ситамӣ

مرا گمان که ز غیر ار رسد به ما ستمی

Мадади злтФи тўҷўӣими воз дар ту кумак

مدد زلطف توجوئیم واز در تو کمک

Кунун ки худтавба мо кардае ситами худгӯ

کنون که خودتوبه ما کرده ای ستم خودگو

Равост ё на агар аз тўдри дили орми шак

رواست یا نه اگر از تودر دل آرم شک

Манам яке ту диҳӣ на садӣ на балки ҳазор

منم یکی تو دهی نه صدی نه بلکه هزار

Ҳазор мартабаи бартар буд ҳазор аз як

هزار مرتبه برتر بود هزار از یک

Ту бояд оядат аз парниёни вкмхои ор

تو باید آیدت از پرنیان وکمخا عار

На инки аз бар ман бар кунӣ қабои қдк

نه اینکه از بر من بر کنی قبای قدک

Маҳак агар занӣ аз баҳри имтиҳони мо ро

محک اگر زنی از بهر امتحان ما را

Бидон ки гашта ба мо рӯзу рӯзгори маҳак

بدان که گشته به ما روز و روزگار محک

Биёи вбгзр аз озори ман ки май тарсам

بیا وبگذر از آزار من که می ترسم

Садои зории ман дар фалак расад ба малик

صدای زاری من در فلک رسد به ملک

Ту низ роҳи чунон рўкаҳи раҳравони рафтанд

تو نیز راه چنان روکه رهروان رفتند

зи лавҳ сина макун нақши дӯстиро ҳак

ز لوح سینه مکن نقش دوستی را حک

з бе муҳаббатяти оҳу ашки ман шабу рӯз

ز بی محبتیت آه و اشک من شب و روز

Кашида то ба самои врсидаҳ то ба смк

کشیده تا به سما ورسیده تا به سمک

Биё ки бо ту бигӯям зи корҳо суханӣ

بیا که با تو بگویم ز کارها سخنی

Ки то хабари шӯй аз чист дар дилами мҳнӣ

که تا خبر شوی از چیست در دلم محنی

Дар ин муқаддамаи корӣ ки кардаанд ба ман

در این مقدمه کاری که کرده اند به من

Накарда бод хазоне ба сафҳаи чаманӣ

نکرده باد خزانی به صفحه چمنی

Се модаи гови маро буд бо ду ва даҳ буз

سه ماده گاو مرا بود با دو و ده بز

Барои қӯти ятемӣ ба дасти беваи занӣ

برای قوت یتیمی به دست بیوه زنی

Аз он гузашт накарданд вҷмлаҳро бурданд

از آن گذشت نکردند وجمله را بردند

Гумонишон ки набошад худои зўолмннӣ

گمانشان که نباشد خدای ذوالمننی

Куҷо равост ки ангуштарии сулаймон ро

کجا رواست که انگشتری سلیمان را

Чунон кунанд ки уфтад ба дасти аҳриманӣ

چنان کنند که افتد به دست اهرمنی

Касон ки ҷавр ва таъаддӣ кунанд бихбрнд

کسان که جور و تعدی کنند بیخبرند

Ки ҳеҷ каси набарди азҷҳон ба ҷузи кафанӣ

که هیچ کس نبرد ازجهان به جز کفنی

На навбаҳор ба ҷои мондаи венаи фасли хазон

نه نوبهار به جا مانده ونه فصل خزان

На бода монад венаи соқӣ на равад врўдзнӣ

نه باده ماند ونه ساقی نه رود ورودزنی

На огаҳаст яқини ҳазрати мушири алмалик

نه آگهست یقین حضرت مشیر الملک

Вагарнаи баҳри сухан ҳам надошт касе даҳанӣ

وگرنه بهر سخن هم نداشت کسی دهنی

Фиғон ки нест марои ёварӣ ки дар бар ӯ

فغان که نیست مرا یاوری که در بر او

Бигӯед аз ман вҷўрӣ ки дидаам суханӣ

بگوید از من وجوری که دیده ام سخنی

Дилам бигуфт ки шӯи чораи ҷӯй дар ин кор

دلم بگفت که شو چاره جوی در این کار

БгФтмш накунад чораи ҳеҷ фикру фаннӣ

بگفتمش نکند چاره هیچ فکر و فنی

Бигӯямат чаҳ кун Андам ки байняши хушҳол

بگویمت چه کن آندم که بینیش خوشحال

Нишаста хуррами вхндони вшоди вФорғи бол

نشسته خرم وخندان وشاد وفارغ بال

Ба ӯ з рӯй адаб арз кун ки ранҷурӣ

به او ز روی ادب عرض کن که رنجوری

зи бандагон ту бошад басии парешони ҳол

ز بندگان تو باشد بسی پریشان حال

зи бскаҳи заъф ба аўгштаҳаст муставле

ز بسکه ضعف به اوگشته است مستولی

Фитад ба хоки вазади бртнши чўбодшмол

فتد به خاک وزد برتنش چوبادشمال

Чунон шудааст з бе Лутфии ту афсурда

چنان شده است ز بی لطفی تو افسرده

Ки Фсд ар куняш хӯн наёяд аз қиФол

که فصد ار کنیش خون نیاید از قیفال

Дигар ба хизмат ӯ на сияҳ бӯданаи сифед

دگر به خدمت او نه سیه بودنه سفید

Дигар ба қомати ӯнаи кулоҳи монда на шол

دگر به قامت اونه کلاه مانده نه شال

Ба соли дигар агар зиндааст чун гардад

به سال دیگر اگر زنده است چون گردد

Касе ки ҳолати аўоини чунин бўдомсол

کسی که حالت اواین چنین بودامسال

Марои азин аҷаб ояд ки бо чунин ҳолат

مرا ازین عجب آید که با چنین حالت

Ба ҳар ки менагарм хондаш блндоқбол

به هر که می نگرم خواندش بلنداقبال

Раво буд диҳӣ ӯро зи лутф агар таскин

روا بود دهی او را ز لطف اگر تسکین

Ки ӯст ташнаи лаб влтФ туаст оби зулол

که اوست تشنه لب ولطف توست آب زلال

Расад зи меҳри тўикзҳргар ба ӯ партав

رسد ز مهر تویکذهر گر به او پرتو

Дубораи ахтари бахташ бурун равад зи вабол

دوباره اختر بختش برون رود ز وبال

Нишаста азғми дили субҳи вшоми сами бкм

نشسته ازغم دل صبح وشام صم بکم

Ҷавобаши ин буд аз ӯ агар кнндсؤол

جوابش این بود از او اگر کنندسؤال

Агар ки гуфт магар на бдодмши нириз

اگر که گفت مگر نه بدادمش نیریز

Ба соли пеши надодами магари Фасоро низ

به سال پیش ندادم مگر فسا را نیز

Ҷавоби гўкаҳи балӣ алтқот фармудӣ

جواب گوکه بلی التقات فرمودی

Ба хокпои ту оид нагашт ӯро чиз

به خاکپای تو عاید نگشت او را چیز

Агар бигуфт фалони қадари бўдмأхўзш

اگر بگفت فلان قدر بودمأخوذش

Ки по ба меҳр навиштанд мардуми нириз

که پا به مهر نوشتند مردم نیریز

Ҷавоби гӯ ки фидоят шавам тўхўди доне

جواب گو که فدایت شوم توخود دانی

Ки душманӣ натавон кард ҷуз ба дасти овез

که دشمنی نتوان کرد جز به دست آویز

Чаҳ фитнаҳо ки зи ниризи брнхост ба даҳр

چه فتنه ها که ز نیریز برنخاست به دهر

зи бскҳёғии хунхораи дори вхўнриз

ز بسکهیاغی خونخواره دار وخونریز

Агар на лутфи ту май буд шомили ҳолаш

اگر نه لطف تو می بود شامل حالش

Гумонами инки наме баради ҷони зи ханҷари тез

گمانم اینکه نمی برد جان ز خنجر تیز

Буд ба мардуми ниризи ҳоким ар касрӣ

بود به مردم نیریز حاکم ار کسری

Ки оқибат шавадаш номи дараҷаони Чингиз

که عاقبت شودش نام درجهان چنگیز

зи ӯҳдаи хадамотати нкўбромди вшд

ز عهده خدماتت نکوبرآمد وشد

зи арзи ҳосиди бдгў вале ҳамаи ночиз

ز عرض حاسد بدگو ولی همه ناچیز

Магари зи рашки въдоўт ҳама наме гуфтанд

مگر ز رشک وعداوت همه نمی گفتند

Ки кардааст ба пои шўррўзи растохез

که کرده است به پا شورروز رستاخیز

Ба хокпои тўсўгнди ҷумлаи бўддрўғ

به خاکپای توسوگند جمله بوددروغ

Тўхўиши маъдани ҳушии вкони ақли втмиз

توخویش معدن هوشی وکان عقل وتمیز

Хулосаи бскаҳи турои марҳамати бўдбои ман

خلاصه بسکه ترا مرحمت بودبا من

Дрохри ҳамаи ашъор худзадааст гурез

درآخر همه اشعار خودزده است گریز

Агар ки гуфт маро бо ваии илтифот буд

اگر که گفت مرا با وی التفات بود

Бгўогр буд ӯрои зи ғами наҷот буд

بگواگر بود اورا ز غم نجات بود

Агркаҳ гуфт кунемаш зи лутфи ширини ком

اگرکه گفت کنیمش ز لطف شیرین کام

Бгўкаҳи лутфи ту ширинтар аз набот буд

بگوکه لطف تو شیرین تر از نبات بود

Агар ки гуфт хаёлии бароаш бояд кард

اگر که گفت خیالی براش باید کرد

Бигӯӣ то ки намурдааст вдрҳёт буд

بگوی تا که نمرده است ودرحیات بود

Агар ки гуфт ндонем азу чаҳ кор ояд

اگر که گفت ندانیم ازو چه کار آید

Бгўбаҳи лутфи тӯдорӣ ҳар сифот буд

بگوبه لطف توداری هر صفات بود

Агар ки гуфт чаҳ зот одамаст бо ӯ гӯ

اگر که گفت چه ذات آدمست با او گو

Магари сифот на мроти акси зот буд

مگر صفات نه مرآت عکس ذات بود

Агар ки гуфт ба хизмати ндидмши собит

اگر که گفت به خدمت ندیدمش ثابت

Бгўкаҳи кори ҷаҳони сахт бесабот буд

بگوکه کار جهان سخت بی ثبات بود

Агар ки гуфт набошад ба силки аҳли қалам

اگر که گفت نباشد به سلک اهل قلم

Бгўкаҳи толеъи аўчўни дили дуот буд

بگوکه طالع اوچون دل دوات بود

Агар ки гуфт куҷо месазад Фрстимш

اگر که گفت کجا می سزد فرستیمش

Бгўсздҳмаҳгар кшмри вҳрот буд

بگوسزدهمه گر کشمر وهرات بود

Агар ки гуфт куҷо ба бигӯ ба крббло

اگر که گفت کجا به بگو به کرببلا

Чаро ки чашмаи чашмаши шати Фурот буд

چرا که چشمه چشمش شط فرات بود

Агар ки гуфт чаҳ сонаст ҳоли аўбргў

اگر که گفت چه سان است حال اوبرگو

Чўшоаҳи арсаи шатранҷи маҳви вмот буд

چوشاه عرصه شطرنج محو ومات بود

Агар ки гуфт чаҳ мегуяд аўбгўўрдш

اگر که گفت چه می گوید اوبگووردش

Ба рӯзи вшби бадали сайфии всмот буд

به روز وشب بدل سیفی وسمات بود

Ба ҳар тариқ ки доне бигир ҳукмӣ аз ӯ

به هر طریق که دانی بگیر حکمی از او

Ки эй мухарриби хФрки фалони снҷрлў

که ای مخرب خفرک فلان سنجرلو

Туро чаҳ кор ки мғўии шӯй ба раияти ғайр

ترا چه کار که مغوی شوی به رعیت غیر

Туро ки гуфт ки шӯи кадхудо ба ҳар даҳ вкў

ترا که گفت که شو کدخدا به هر ده وکو

Туро чаҳ кор ба сорўӣёни хрхстаҳ

ترا چه کار به ساروئیان خرخسته

Туро чаҳ кор ба нохуни занони бӯҳтони гӯ

ترا چه کار به ناخن زنان بهتان گو

Шунидаам ки ббрдии зи шўли гов ва бизӣ

شنیده ام که ببردی ز شول گاو و بزی

Надидае магари афтодатар зи соҳиб ӯ

ندیده ای مگر افتاده تر ز صاحب او

Трокаҳ гуфт ки азнқши рустам ой бирез

تراکه گفت که ازنقش رستم آی بریز

Ки гурзи вбрз туро дода гуфт шўбрзў

که گرز وبرز ترا داده گفت شوبرزو

Ки гуфтааст ба миқрози кӣнаи мардум ро

که گفته است به مقراض کینه مردم را

Занеди чок ба дил гар намекунед руфӯ

زنید چاک به دل گر نمی کنید رفو

Магар на бошудам аз бандагони баланди иқбол

مگر نه باشدم از بندگان بلند اقبال

Накардӣ аз чаҳ мурооти ҳол ӯ некӯ

نکردی از چه مراعات حال او نیکو

Магар на омадаи ҳисони аҳди мо вабаи мадҳ

مگر نه آمده حسان عهد ما وبه مدح

Буд аммо имомии вхўоҷаҳи хоҷу

بود اما امامی وخواجه خواجو

Намӯдае агар иғмоз аз ин навишта шавад

نموده ای اگر اغماض از این نوشته شود

Ҳикояти маи вктони ҳадиси санги всбў

حکایت مه وکتان حدیث سنگ وسبو

Агар ғубори ншўӣии зи лавҳи хотири вай

اگر غبار نشوئی ز لوح خاطر وی

Бдодмти хабар аз зиндагӣат даст башу

بدادمت خبر از زندگیت دست بشو

Вале зи толеъи худҳастами ончунон навмед

ولی ز طالع خودهستم آنچنان نومید

Ки дӯзахам шавад ар рӯ кунам сӯии минӯ

که دوزخم شود ار رو کنم سوی مینو