Кист каз ман равад бар бошӣ

کیست کز من رود بر باشی

Гуяд аз ҳамаи ҳунари ношӣ

گوید از همه هنر ناشی

Ту надории тамизи инки ба ранг

تو نداری تمیز اینکه به رنگ

Нахудиро шиносӣ аз мошӣ

نخودی را شناسی از ماشی

На тафовут наҳй ба машки азпшк

نه تفاوت نهی به مشک ازپشک

На ба фирӯзаи фарқии азкошӣ

نه به فیروزه فرقی ازکاشی

Ту мапиндор инки бо ҳар кас

تو مپندار اینکه با هر کس

наметуоне намӯд ӯ бошӣ

می توانی نمود او باشی

Ту куҷои мо куҷои ҳазорон фарқ

تو کجا ما کجا هزاران فرق

Додри иншои зи шуғли фаррошӣ

دادر انشا ز شغل فراشی

Чаҳ фурӯзӣ чароғ бар дами бод

چه فروزی چراغ بر دم باد

Чаҳ нмоӣӣ бар оби наққошӣ

چه نمائی بر آب نقاشی

Ов ба кеши ту эй саги ноне

اف به کیش تو ای سگ نانی

Туф ба риши ту эй кули ошӣ

تف به ریش تو ای کل آشی

Чаҳ аҷабгар ки осмонат кард

چه عجب گر که آسمانت کرد

Нойиби андари Фасо з набошӣ

نایب اندر فسا ز نباشی

Чархи дунпарвар аз тўдўнтар ро

چرخ دون پرور از تودون تر را

Карда бартари зи мирнҷошӣ

کرده برتر ز میرنجاشی

Осмон ин кунад ки май бинӣ

آسمان این کند که می بینی

Кас надидам бад-ӣни бади ойинӣ

کس ندیدم بدین بد آئینی

Май кндкаҳи гадоиро султон

می کندکه گدای را سلطان

Май дҳдгаҳ ба шоҳи мискинӣ

می دهدگه به شاه مسکینی

Чун тўӣиро гуҳӣ диҳад мансаб

چون توئی را گهی دهد منصب

Чун маниро бар тўтои бинӣ

چون منی را بر توتا بینی

Гар ба боло нишинят фахр аст

گر به بالا نشینیت فخر است

Ман надорам ғамии зи поинӣ

من ندارم غمی ز پائینی

Ту ба боло нишастӣ аз хуфт

تو به بالا نشستی از خفت

Ман ба поин шудам зи сангинӣ

من به پائین شدم ز سنگینی

Хоҳӣ ар сидқи муддаои маро

خواهی ار صدق مدعای مرا

Ба тарозуи нигар ки то бинӣ

به ترازو نگر که تا بینی

Варна онҷо ки ман нишинам садр

ورنه آنجا که من نشینم صدر

Нест ёрои туро ки биншинӣ

نیست یارا ترا که بنشینی

Ман бдонҷо ки пушт по зада ам

من بدآنجا که پشت پا زده ام

Ту бсоӣӣ ба хоки раҳи бинӣ

تو بسائی به خاک ره بینی

Кӣ тавонад ки дам занад аз ҳасан

کی تواند که دم زند از حسن

Зангии матбахӣ бар чинӣ

زنگی مطبخی بر چینی

Зери ин осмони пари анҷум

زیر این آسمان پر انجم

Дар тамаъ чун ту дида кам мардум

در طمع چون تو دیده کم مردم

Ба назар ҳар чаҳ оядат балъӣ

به نظر هر چه آیدت بلعی

Аждҳоӣӣ на афъии вкждм

اژدهائی نه افعی وکژدم

Чун ту саги каси надидаи рӯбоҳӣ

چون تو سگ کس ندیده روباهی

Кҳкшди пушт худ хаз вқоӣм

کهکشد پشت خود خز وقائم

Гоҳи ореи қиёси марворид

گاه آری قیاس مروارید

Гоҳи пӯшии либоси абрешим

گاه پوشی لباس ابریشم

Ҳама донанд ҷӯи фурӯшии ту

همه دانند جو فروشی تو

Чаҳ нмоӣӣ ба ин вони гандум

چه نمائی به این وآن گندم

Таваҳҳумоне ки дарби дрўоздаҳ

توهمانی که درب دروازده

Буд карт кашӣдан ҳизум

بود کارت کشیدن هیزم

Ба харати хостами даҳуми нисбат

به خرت خواستم دهم نسبت

Дидам аз хари тўрости камтари дам

دیدم از خر توراست کمتر دم

То набинӣ маро ба бад ё хуб

تا نبینی مرا به بد یا خوب

То набинам турои зср то сам

تا نبینم ترا زسر تا سم

Ҷисму чашм тўкош ме гардид

جسم و چشم توکاش می گردید

Ин яке кӯри вон дигар як гум

این یکی کور وآن دگر یک گم

Гар чу моҳӣ дар об хоҳӣ шуд

گر چو ماهی در آب خواهی شد

Зотши ман кабоб хоҳӣ шуд

زآتش من کباب خواهی شد

Баҳри доми ту шаст хоҳам гашт

بهر دام تو شست خواهم گشت

Гар чу моҳӣ дар об хоҳӣ шуд

گر چو ماهی در آب خواهی شد

Ман чу салими тўчўни гулин хона

من چو سلیم توچون گلین خانه

Охир аз мнхроб хоҳӣ шуд

آخر از منخراب خواهی شد

Ман чу тафтида кӯраам каз ман

من چو تفتیده کوره ام کز من

Оҳан ар бошӣ об хоҳӣ шуд

آهن ار باشی آب خواهی شد

Рустамӣ мекунам бъўни аллоҳ

رستمی میکنم بعون الله

Гртўи афросйоб хоҳӣ шуд

گرتو افراسیاب خواهی شد

Аз ту бе шаки шаҳи аршўди огаҳ

از تو بی شک شه ارشود آگه

Зери теғи втноб хоҳӣ шуд

زیر تیغ وطناب خواهی شد

Ояд ар пои гуфтугӯ ба миён

آید ار پای گفتگو به میان

Оҷизи андари ҷавоб хоҳӣ шуд

عاجز اندر جواب خواهی شد

Гаштае рафтаи рафтаи ъолиҷоаҳ

گشته ای رفته رفته عالیجاه

Байн ки олии ҷаноб хоҳӣ шуд

بین که عالی جناب خواهی شد

На тўчўни мбрзӣ агар ҷўӣӣ

نه توچون مبرزی اگر جوئی

Бартарии манҷалоб хоҳӣ шуд

برتری منجلاب خواهی شد

Бдмкн дар ҷаҳон ки гоҳи дарав

بدمکن در جهان که گاه درو

Нбрдгндми он ки корди ҷӯ

نبردگندم آن که کارد جو

Ин насиҳат марост аз устод

این نصیحت مراست از استاد

Ба тўгФтм ба гӯш ҷон бишинав

به توگفتم به گوش جان بشنو

Гар сулаймони шӯии вари Искандар

گر سلیمان شوی ور اسکندر

Вари шӯии киқбоди вкихсрў

ور شوی کیقباد وکیخسرو

Рӯзӣ аз андакаст агар бисёр

روزی از اندک است اگر بسیار

Косагар холӣаст агар мамлу

کاسه گر خالی است اگر مملو

Шеру шукри бнўӣ ар ё хӯн

شیر و شکر بنوی ار یا خون

Куҳна дар бар бапушӣ ар ё нав

کهنه در بر بپوشی ار یا نو

Маскан ар рӯмсозӣ ар булғор

مسکن ار روم سازی ار بلغار

Ватан ар ҳиндгирӣ ар ҷӯҷу

وطن ار هند گیری ار جوجو

Оқибати мард боядат ночор

عاقبت مرد بایدت ناچار

Ногҳти субҳ умр гардад шӯ

ناگهت صبح عمر گردد شو

Нафъати Андам чаҳ нафии лн ё ло

نفعت آندم چه نفی لن یا لا

Судат онгаҳ чаҳ шарти он ё лу

سودت آنگه چه شرط آن یا لو

Ҳамраҳи хештан ба ҷузи кафанӣ

همره خویشتن به جز کفنی

Набарӣ пас ба нкўӣии бгрў

نبری پس به نکوئی بگرو