Чун ин муқаддамоти маълуму муҳаққиқ гашт бидон ки чун рӯҳи инсонии бқолби ваии пайвандад аз ҳасани тадбирӣу таркибӣ ки дарин сӯрат « всўркми Фоҳсни сўркм » рафтааст ҳар музиъӣ аз мавозиъи зоҳиру ботини он сӯрати қолаби маҳали зуҳӯри сифатӣ аз сифот рӯҳ шаваду чунонкии чашми маҳали зуҳӯри сифати бенаӣу гӯши маҳали шунавоӣу забони маҳал гуёеу дили маҳали доноӣу боқӣ ҳамчунин , чси бавоситаи ин маҳоли ҷисмонӣ ки ҳар як қолаби сифатӣ аз сифот рӯҳаст маълум шавад ки рӯҳ дар олами хеши бад-ӣни сифот мавсуф бӯдааст ва ин қолаби Халифа рӯҳ омаду ойина ҷамол намой зоту сифот ӯ то бҳсб ҳар сифат ки дар рӯҳ буд ӣнҷо дар қолаби маҳаллӣ падед оварад мазҳари он сифат шавад ва он сифати ғайбиро дарин олами шаҳодат пайдо кунад то чунонкии рӯҳ дар олами ғайби мадраки куллиёт буд дар олами шаҳодати мадрак ҷузъиёт шавад то хилофати олами алғибу алшҳодаҳро бшоиду оӣингии ҷамоли сифоти рубубиятро бзибд .

چون این مقدمات معلوم و محقق گشت بدان که چون روح انسانی بقالب وی پیوندد از حسن تدبیری و ترکیبی که درین صورت «وصوّرکم فاحسن صورکم» رفته است هر موضعی از مواضع ظاهر و باطن آن صورت قالب محلّ ظهور صفتی از صفات روح شود و چنانکه چشم محل ظهور صفت بینایی و گوش محل شنوایی و زبان محل گویایی و دل محل دانایی و باقی همچنین، چس بواسطهٔ این محالّ جسمانی که هر یک قالب صفتی از صفات روحست معلوم شود که روح در عالم خویش بدین صفات موصوف بوده است و این قالب خلیفهٔ روح آمد و آئینهٔ جمال نمای ذات و صفات او تا بحسب هر صفت که در روح بود اینجا در قالب محلی پدید آورد مظهر آن صفت شود و آن صفت غیبی را درین عالم شهادت پیدا کند تا چنانکه روح در عالم غیب مدرک کلیّات بود در عالم شهادت مدرک جزئیّات شود تا خلافت عالم الغیب و الشهاده را بشاید و آئینگی جمال صفات ربوبیت را بزیبد.

Пас чунонкии шахси инсонӣ мнбӣаст аз он сифати рӯҳро чунонкии чашми маҳал бенаӣаст аз онкии рӯҳ мавсуфаст бсФти бенаии дили бҳқиқти маҳали зуҳӯр ақл омад ва мнбӣаст аз онкии рӯҳ мавсуфаст бсФти ақл чаҳ ақли дониш маҳзасту донишро доноӣ бояд ки сифати дониши бзоти он мавсуф қоим бошад чунонкии ҳақи таъолӣ оламасту илм сифат ӯсту бзот ӯ қоими ишорат « ании ҷоъили фии арзи Халифа » бад-ӣни маънӣ . Яъне : чунонкии қолаби Халифа рӯҳаст то сифоти рӯҳро ошкоро кунад ва ба ниёбату хилофати рӯҳ дар олами шаҳодат бар кор шавад рӯҳи Халифа ҳақаст то сифоти ҳақ ошкоро кунад ва ба ниёбату хилофати вай дар ғайбу шаҳодати брўҳу қолаб бар кор бошад .

پس چنانکه شخص انسانی مُنبی است از آن صفت روح را چنانکه چشم محلّ بینایی است از آنکه روح موصوف است بصفت بینایی دل بحقیقت محل ظهور عقل آمد و منبی است از آنکه روح موصوف است بصفت عقل چه عقل دانش محض است و دانش را دانایی باید که صفت دانش بذات آن موصوف قائم باشد چنانکه حق تعالی عالم است و علم صفت اوست و بذات او قائم اشارت «انی جاعل فی ارض خلیفهٔ » بدین معنی. یعنی: چنانکه قالب خلیفهٔ روح است تا صفات روح را آشکارا کند و به نیابت و خلافت روح در عالم شهادت بر کار شود روح خلیفهٔ حق است تا صفات حق آشکارا کند و به نیابت و خلافت وی در غیب و شهادت بروح و قالب بر کار باشد.

Пас хилоиқ дар мартабаи хилофату ҷълкми хлоӣФи аларзи се тайифа омаданд чунонкӣ фармуд : «у кантами азўоҷои сулсаи Фосҳоби алмимнаҳи мо أсҳоби алмимнаҳу асҳоби алмшомаҳи мо أсҳоби алмшомаҳу алсобқўни алсобқўни أўлӣки алмқрбўн » .

پس خلایق در مرتبهٔ خلافت و جعلکم خلائف الارض سه طایفه آمدند چنانکه فرمود: «و کنتم ازواجاً ثلثهٔ ً فاصحاب المیمنهٔ ما أصحاب المیمنهٔ و اصحاب المشامه ما أصحاب المشامهٔ و السابقون السابقون أولئک المقرّبون».

Тайифаеро ки сифоти ҳайвонӣ аз бҳимӣу сабъӣу сифоти шайтанат бар сифоти мулкии рӯҳонӣ ғолиб ояд , нури ақли эшон мағлуби ҳўӣу шаҳвату табиат ҳайвонӣ мегардад ва рӯй баталаб астФои лаззоту шаҳавот ҷисмонӣ меовараданд ҳирсу ҳасаду ҳақаду адовату ғазабу шаҳвату кибру бухлу дигари сифоти змимаҳи ҳайвониро парвариш диҳанд бдркот суфло мерасанд « сами рддноаҳи асфали соФлин » онҳо ки асҳоб машома буданд . Ва тайифае дигар ки сифоти мулкии рӯҳонӣ бар сифоти ҳайвонии ҷисмонӣ ғолиб меояд ҳўӣу шаҳвати эшон мағлуби нур ақл мегардад то дар парвариши нури ақлу сифот ҳамида мекӯшанду нафии ахлоқ змимаҳ мекунанд чаҳ мисбоҳи ақлро ахлоқи ҳамида чун равған омаду ахлоқи змимаҳ чун об .

طایفه ای را که صفات حیوانی از بهیمی و سبعی و صفات شیطنت بر صفات ملکی روحانی غالب آید، نور عقل ایشان مغلوب هوی و شهوت و طبیعت حیوانی می گردد و روی بطلب استفای لذّات و شهوات جسمانی می آوردند حرص و حسد و حقد و عداوت و غضب و شهوت و کبر و بخل و دیگر صفات ذمیمهٔ حیوانی را پرورش دهند بدرکات سفلی می رسند «ثمّ رددناه اسفل سافلین» آنها که اصحاب مشامهٔ بودند. و طایفه ای دیگر که صفات ملکی روحانی بر صفات حیوانی جسمانی غالب می آید هوی و شهوت ایشان مغلوب نور عقل می گردد تا در پرورش نور عقل و صفات حمیده می کوشند و نفی اخلاق ذمیمه می کنند چه مصباح عقل را اخلاق حمیده چون روغن آمد و اخلاق ذمیمه چون آب.

Ва ин тайифаи ду синф омаданд синфӣ онанд ки парвариши ақлу ахлоқи ҳам баназар ақл диҳанд ақли эшон аз зулмати табиату офати ваҳму хаёл софӣ набошад ҳар чанд биҷаҳад тамом бакӯшанд ақлро бкмолит худ натавонанд расонид ва аз халали шубаҳоту хаёлоти фосид масӯн намонанд чаҳ як сар аз асрор шариъат онаст ки дар он нурӣ таъбияаст ки брдорндаҳи зулмат табиатасту зоилкунанда офати ваҳму хаёл . Пас ин синф чун нури шаръи парвариш агарчӣ навъе аз сафо ҳосил кунанд ки идроки баъзе маъқӯлот тавонанд кард аммо аз идроки умӯри ухравӣу тасдиқи анбёءи алайҳими ассалому кашфи ҳақоиқ бебаҳра монанди ва дар талаби маърифати ҳақи таъолӣ чун дидаи ақлро бе нури шаръ истеъмол фармойанд дар тӣаи залолати саргардон ва мутаҳайир шаванд .

و این طایفه دو صنف آمدند صنفی آنند که پرورش عقل و اخلاق هم بنظر عقل دهند عقل ایشان از ظلمت طبیعت و آفت وهم و خیال صافی نباشد هر چند بجهد تمام بکوشند عقل را بکمالیت خود نتوانند رسانید و از خلل شبهات و خیالات فاسد مصون نمانند چه یک سرّ از اسرار شریعت آنست که در آن نوری تعبیه است که بردارندهٔ ظلمت طبیعت است و زایل کنندهٔ آفت وهم و خیال. پس این صنف چون نور شرع پرورش اگرچه نوعی از صفا حاصل کنند که ادراک بعضی معقولات توانند کرد امّا از ادراک امور اخروی و تصدیق انبیاء علیهم السلام و کشف حقایق بی بهره مانند و در طلب معرفت حق تعالی چون دیدهٔ عقل را بی نور شرع استعمال فرمایند در تیه ضلالت سرگردان و متحیّر شوند.

Ҳади ақли дарин маънӣ онаст ки исботи вуҷӯди бории ҷли ҷалолау исботи сифоти камолу салби сифоти нуқсон аз зот ӯ бидон миқдори маърифати наҷот ҳосил наёяд ва агар ақлро бе нури шаръ дар маърифат таклиф кунанд дар офат шубаҳот уфтанд чунонкии фалосифаи афтоданду анвоъи залолати эшонро ҳосил омад бохтлоФот бисёр ки бо якдигар карданду ҷумлаи даъвии бурҳон ақлӣ карданд .

حدّ عقل درین معنی آنست که اثبات وجود باری جلّ جلاله و اثبات صفات کمال و سلب صفات نقصان از ذات او بدان مقدار معرفت نجات حاصل نیاید و اگر عقل را بی نور شرع در معرفت تکلیف کنند در آفت شبهات افتند چنانکه فلاسفه افتادند و انواع ضلالت ایشان را حاصل آمد باختلافات بسیار که با یکدیگر کردند و جمله دعوی برهان عقلی کردند.

Агар ақлро дар он майдони маҷоли ҷавлон будӣ ихтилоф ҳосил наомадӣ чунонкӣ дар мъқўлотӣ ки ақлро маҷоласт ҳеҷ ихтилоф нест ки тариқи алъқли воҳид .

اگر عقل را در آن میدان مجال جولان بودی اختلاف حاصل نیامدی چنانکه در معقولاتی که عقل را مجال است هیچ اختلاف نیست که طریق العقل واحد.

Ва синфӣ дигар онанд ки парвариши ақли баназари шаръу мтобъти анбёءи алайҳими ассалому нур имон додаанд то нури шаръи внўри мтобъту нури имони нури босираи басари ақли эшон шудааст то бидон нур ҳар каси бҳсби истеъдоди хешу ҳусӯли он нури мадраки ҳқоӣқи ғайбу умӯри ухравӣ шудаанд аммо ақли эшон бдлолти нури имон аз мадракоти ғайбии тФрси аҳвол охират кардаасту Мусаддиқ он бӯда ки : « атқўои Фросаҳи алмؤмни ?фонаи инзри бнўри аллоҳ » .

و صنفی دیگر آنند که پرورش عقل بنظر شرع و متابعت انبیاء علیهم السلام و نور ایمان داده اند تا نور شرع ونور متابعت و نور ایمان نور باصرهٔ بصر عقل ایشان شده است تا بدان نور هر کس بحسب استعداد خویش و حصول آن نور مدرک حقائق غیب و امور اخروی شده اند امّا عقل ایشان بدلالت نور ایمان از مدرکات غیبی تفرّس احوال آخرت کرده است و مصدّق آن بوده که: «اتّقوا فراسهٔ المؤمن فانّه ینظر بنور الله».

Ин тайифаи асҳоб майманаанд машраби эшон аз олам аъмоласт маъоди эшон дараҷоти ҷинот Наим бошад мъҳзои ин тайифаро бмърФти зоту сифоти худовандии бҳқиқт роҳ нест ки ба офати ҳуҷби сифоти рӯҳонии нӯронӣ ҳануз гирифторанд ки : « ани ллаҳи сабъин алифи ҳиҷоби ман нуру зулма » .

این طایفه اصحاب میمنه اند مشرب ایشان از عالم اعمالست معاد ایشان درجات جنّات نعیم باشد معهذا این طایفه را بمعرفت ذات و صفات خداوندی بحقیقت راه نیست که به آفت حجب صفات روحانی نورانی هنوز گرفتارند که: «ان لله سبعین الف حجاب من نور و ظلمهٔ ».

Ва ҷой дигар фармуд ки : « ҳиҷобаи алнўри луи кашфати лои ҳрқти сбҳоту ҷҳаҳи мо антҳии илайҳи Басраи ман халқа » .

و جای دیگر فرمود که: «حجابه النّور لو کشفت لا حرقت سبحات و جهه ما انتهی الیه بصره من خلقه».

Лоҷарам бо ин тайифа гуфтанд зинҳор то ақли боъқолро дар майдони тафаккур дар зоти ҳақ ҷавлон надаед ки на ҳад вайаст . « тФкрўои фии олоءи аллоҳу лои ттФкрўои фии зоти аллоҳ » .

لاجرم با این طایفه گفتند زنهار تا عقل باعقال را در میدان تفکّر در ذات حق جولان ندهید که نه حدّ وی است. «تفکّروا فی آلاء الله و لا تتفکّروا فی ذات الله».

Пас ин ҳар ду тайифа аз асҳоби майманау асҳоби мшأмаҳро дар хилофати мартабаи изҳори сифоти лутфу қаҳр ҳақ додаанд аммо бавосита , то мустуҷиби биҳишт ва дӯзах гаштаанд ки биҳишти сӯрати раҳмат ҳақаст ки аз сифот лутфасту дӯзахи сӯрати азоб ҳақаст ки аз сифот қаҳрасту ақлро идроки ин сифот аз пас ҳуҷби всоӣт бархӯрдорӣ додаанду ҳад ӯу камоли аўтои ӣнҷо беш нест ки соҳили баҳр илмасту вирди вақт ӯ барин соҳил « раби заданеи уламо »аст ӯро блҷаҳи дарёии маърифати ҳақиқӣ . Роҳ нест зеро ки онҷои роҳбар бехудӣасту сайр дар он дарёи бқдми фано тавон карду ақл айн бақосту зиди фанои пас дар он дарёи ҷузи ?фонёни оташи ишқро сайр муяссар нагардад ва ин тайифа симанд алсобқўни алсобқўни аўлӣки алмқрбўн » нисбат нома эшонаст :

پس این هر دو طایفه از اصحاب میمنه و اصحاب مشأمه را در خلافت مرتبهٔ اظهار صفات لطف و قهر حق داده اند اما بواسطه، تا مستوجب بهشت و دوزخ گشته اند که بهشت صورت رحمت حق است که از صفات لطف است و دوزخ صورت عذاب حق است که از صفات قهر است و عقل را ادراک این صفات از پس حجب وسائط برخورداری داده اند و حدّ او و کمال اوتا اینجا بیش نیست که ساحل بحر علم است و ورد وقت او برین ساحل «ربّ زدنی علماً» است او را بلجّهٔ دریای معرفت حقیقی. راه نیست زیرا که آنجا راهبر بی خودی است و سیر در آن دریا بقدم فنا توان کرد و عقل عین بقاست و ضدّ فنا پس در آن دریا جز فانیان آتش عشق را سیر میّسر نگردد و این طایفه سیّم اند السّابقون السّابقون اولئک المقرّبون» نسبت نامه ایشانست:

Тору пуди ҷомаи вуҷӯди эшон аз пудӣ дигараст лоҷарами гардани ҳиммати эшон ҷузи бкмнди ҷазбаи ишқ банд натавон кард ки аз маъдани моварои кунин гавҳар ӯст чунонкии ин заъиф гуяд :

تار و پود جامهٔ وجود ایشان از پودی دیگرست لاجرم گردن همّت ایشان جز بکمند جذبهٔ عشق بند نتوان کرد که از معدن ماورای کونین گوهر اوست چنانکه این ضعیف گوید:

Ишорат « алсобқўни алсобқўн » магар дар ҳақи эшон бар он маънӣаст ки дар бдоити Фитри рӯҳи эшон собиқ арвоҳ бӯдааст пеш аз онкии бошорт « кун » аз мкмни илми бъолми арўоҷ омадааст « иҳбҳм » махсӯс ва мушарраф бӯда ва дар олами арвоҳи бсъодти қабули ршош « ани аллоҳи халқи алхлқи фии зулмаи сами раши алайҳими ман нураи Фмни асобаҳи злки алнўри Фқди аҳтдӣ ва ман ахтоаҳи Фқди зл . » аз дигарон ихтисос « аллазӣнаи сабқатати ?лаами мноолҳснӣ » ёфта ва чун бъолми қолаби пайваст агарчӣ рӯз кӣ чанд аз барои парвариши қолаб ӯро дар мартаъи ҳайвонӣ фурӯ гузошта ногоҳ бкмнд рӯй дил ӯро аз кули офариниши бгрдонидаҳу силсилаи муҳаббати иҳбҳми бҷнбонидаҳ ва ба оби рأФту раҳмати тухм « иҳбўнҳм »ро дар замини дил ӯ парвариш додау Нидои лутфи ҳақи бсрҷон ӯ расидаи чунонкии ин заъиф гуяд :

اشارت «السابقون السابقون» مگر در حق ایشان بر آن معنی است که در بدایت فطر روح ایشان سابق ارواح بوده است پیش از آنکه باشارت «کن» از مکمن علم بعالم ارواج آمده است «یحبهم» مخصوص و مشرّف بوده و در عالم ارواح بسعادت قبول رشاش «ان الله خلق الخلق فی ظلمهٔ ثمّ رش علیهم من نوره فمن اصابه ذلک النّور فقد اهتدی و من اخطاه فقد ضلّ.» از دیگران اختصاص «الذّین سبقتت لهم منّاالحسنی» یافته و چون بعالم قالب پیوست اگرچه روز کی چند از برای پرورش قالب او را در مرتع حیوانی فرو گذاشته ناگاه بکمند روی دل او را از کلّ آفرینش بگردانیده و سلسلهٔ محبّت یحبّهم بجنبانیده و به آب رأفت و رحمت تخم «یحبّونهم» را در زمین دل او پرورش داده و ندای لطف حق بسّرجان او رسیده چنانکه این ضعیف گوید:

Ва он тайифаро ки бкмнди ҷазботи алуҳият аз матолиби башарияти бгрдоннд ва дар сиръбўдити бъолм рубубият расонанду қобили файз бевосита гардонанд ду синфанд :

و آن طایفه را که بکمند جذبات الوهیّت از مطالب بشریت بگردانند و در سیرعبودیّت بعالم ربوبیّت رسانند و قابل فیض بی واسطه گردانند دو صنف اند:

Яке онҳоанд ки дар олами арвоҳ дар суфӯф « алорўоҳи ҷунуди мҷндаҳ » дар саф аввал бӯдаанд қобили файзи алуҳият бевосита гашта ва эшон анбёءонди алайҳими ассалом ки дар қабули нури ҳидояти ӣнҷо мустақиланд .

یکی آنها اند که در عالم ارواح در صفوف «الارواح جنود مجنّدهٔ » در صف اوّل بوده اند قابل فیض الوهیت بی واسطه گشته و ایشان انبیاءاند علیهم السّلام که در قبول نور هدایت اینجا مستقل اند.

Ва синфи дувум арвоҳ авлиёст ки онҷои қобили файзи бавоситаи ттқи арвоҳ анбёء бӯдаанд ӣнҷо низ қобили он файз дар давлати мтобъти эшон хамири мояи ршоши сами раши алайҳими ман нура ниҳода буданд чун бкмнди ҷазба рӯй аз музахрафоти днёўии бгрдониднд ҳам бидон нур аз пас чандини ҳазор ттқи иззати ҷамоли ваҳдат мушоҳида карданд . Чунонкии амӣралмуъминӣни алии ризвони аллоҳ алайҳ фармуд : « лои аъбди рибои лами арра ) мабодии ишқи ӣнҷо пайдо гардад .

و صنف دوّم ارواح اولیاست که آنجا قابل فیض بواسطهٔ تتق ارواح انبیاء بوده اند اینجا نیز قابل آن فیض در دولت متابعت ایشان خمیر مایهٔ رشاش ثمّ رشّ علیهم من نوره نهاده بودند چون بکمند جذبه روی از مزخرفات دنیاوی بگردانیدند هم بدان نور از پس چندین هزار تتق عزّت جمال وحدت مشاهده کردند. چنانکه امیرالمؤمنین علی رضوان الله علیه فرمود: «لا اعبد ربّاً لم اره) مبادی عشق اینجا پیدا گردد.

Асли ҳамаи ошиқии з дидор уфтад чун дида бидид онгаҳе кор уфтад

اصل همه عاشقی ز دیدار افتد چون دیده بدید آنگهی کار افتد

Тухми ишқ дар бдоити ҳол агар чаҳ бтсрФи сами раши алайҳими ман нура дар замин арвоҳ андохтанд аммо то оби лои аъбди рболм арра бидон нарасед сабза « ании зоҳби илои рабӣ » пайдо наомад балки тухми ишқ дар бдоит бе худии бдсткорӣ « иҳбҳм » дар замин « иҳбўнаҳ » андохтанду об « аласти брбкм » бидӯни расониданди сабза « қолўои балӣ » пайдо омад .

تخم عشق در بدایت حال اگر چه بتصرّف ثمّ رشّ علیهم من نوره در زمین ارواح انداختند اما تا آب لا اعبد ربّاًلم اره بدان نرسید سبزهٔ «انّی ذاهب الی ربّی» پیدا نیامد بلکه تخم عشق در بدایت بی خودی بدستکاری «یحبّهم» در زمین «یحبّونه» انداختند و آب «الست بربّکم» بدون رسانیدند سبزهٔ «قالوا بلی» پیدا آمد.

Аввал ки шарари оташи ишқ аз қдоҳаҳ « Фأҳббти ани аърФ » бархест ҳануз на олам буд ва на одами ҳроқаҳи сиёҳ рӯй « халқи алхлқи фии зулма » мебоист то қобили он шарар гардад ки « Фхлқти алхлқи лои урф чун дарин олами кибряти сидқи талабро ки бҳқиқт кибрят аҳмараст оташи афрӯзи он шарар мекунанд аз кибряти сидқи талаб ки натиҷа « иҳбўнаҳ »аст шарари он оташ ки натиҷа « иҳбҳм »аст муштаал мешавад он шуъларо ишқ хонанд чун оташ шуъла кашид ҳар чаҳ дар хонаи вуҷӯди ҳизуми сифоти ҷисмонӣ ва рӯҳонӣаст ҷумла Фросўхтн меояд ӣнҷои ишқ дар олами инсонии сифати қиёмат ошкоро кунад . Чунонкии хоҷаи слии аллоҳ алайҳ фармуд : « ман ашроти алсоъаҳи нори тхрҷи ман қабл алимни ттрди анноси илои мҳшрҳм . » замини сифоти башариро мубаддил кунанд ; « явми тбдли аларзи ғайри аларз » осмони сифоти рӯҳониро дарнаварданд ; « явми нтўии алсмоءи ктии алсҷли ллктб . »

اوّل که شرر آتش عشق از قدّاحهٔ «فأحببت ان اعرف» برخاست هنوز نه عالم بود و نه آدم حرّاقهٔ سیاه روی «خلق الخلق فی ظلمهٔ » می بایست تا قابل آن شرر گردد که «فخلقت الخلق لا عرف چون درین عالم کبریت صدق طلب را که بحقیقت کبریت احمرست آتش افروز آن شرر می کنند از کبریت صدق طلب که نتیجهٔ «یحبّونه» است شرر آن آتش که نتیجهٔ «یحبّهم» است مشتعل می شود آن شعله را عشق خوانند چون آتش شعله کشید هر چه در خانهٔ وجود هیزم صفات جسمانی و روحانی است جمله فراسوختن می آید اینجا عشق در عالم انسانی صفت قیامت آشکارا کند. چنانکه خواجه صلّی الله علیه فرمود: «من اشراط السّاعهٔ نار تخرج من قبل الیمن تطرد النّاس الی محشرهم.» زمین صفات بشری را مبدّل کنند؛ «یوم تبدّل الارض غیر الارض» آسمان صفات روحانی را درنوردند؛ «یوم نطوی السّماء کطیّ السّجّل للکتب.»

Чунонкии масдари мавҷӯдоти ҳазрати ҷлт буд марҷаъи ҳамон ҳазрат бошад ки : «у ани илои рбки алрҷъӣ »

چنانکه مصدر موجودات حضرت جلّت بود مرجع همان حضرت باشد که: «و انّ الی ربک الرّجعی»

Баҳмони тартиб ки омаданд раванди боз аз коргоҳи қудрати бъолм рӯҳоният оянд ва аз он рӯҳонияти бҷсмонити баҳмони қадами бозгрдонндш , « комаи бдأнои аввали халқи нъидаҳ . »

بهمان ترتیب که آمدند روند باز از کارگاه قدرت بعالم روحانیت آیند و از آن روحانیت بجسمانیت بهمان قدم بازگردانندش، «کما بدأنا اوّل خلق نعیده.»

Чун оташи ишқ дар ғлботи вақти бахонаи пардозии вуҷӯди сифот башарият бархест дар паноҳи нури шаръи баҳри қадамӣ ки бар қонӯни мтобът ки сӯрат фаност мезанад нури кашиш ки Фнобхш ҳақиқӣаст аз алтофи рубубияти истиқбол ӯ мекунад ки : « ман тақарруби илои шброи тақаррубати илайҳи зроъо »

چون آتش عشق در غلبات وقت بخانه پردازی وجود صفات بشریّت برخاست در پناه نور شرع بهر قدمی که بر قانون متابعت که صورت فناست می زند نور کشش که فنابخش حقیقی است از الطاف ربوبیّت استقبال او می کند که: «من تقرّب الی شّبراً تقرّبت الیه ذراعاً»

Дарин мақоми равандаи ҷузи бзмоми киштии ишқу қадами зикру бадарғаи мтобът натавонад рафт ки : « қул ани кантами тҳбўни аллоҳи Фотбъўнии иҳббкми аллоҳ . »

درین مقام رونده جز بزمام کشتی عشق و قدم ذکر و بدرقهٔ متابعت نتواند رفت که: «قل ان کنتم تحبّون الله فاتبّعونی یحببکم الله.»

Ақлро ӣнҷо маҷол нест зеро ки Утба олам фаносту роҳ бар нестӣ маҳзасту ақлро сайр дар олам бақосту сифат об дорад ҳар куҷо расад ободонӣу нузҳатӣ пайдо кунад ва чун об рӯй дар нишеби ободонии ду олам кунад .

عقل را اینجا مجال نیست زیرا که عتبهٔ عالم فناست و راه بر نیستی محض است و عقل را سیر در عالم بقاست و صفت آب دارد هر کجا رسد آبادانی و نزهتی پیدا کند و چون آب روی در نشیب آبادانی دو عالم کند.

Ишқи сифати оташу сайр ӯ дар олам нестӣаст ҳар куҷо расаду баҳр чаҳ расад фанои бахше « лои тбқӣу лои тзр » пайдо кунад ва чун оташи ۰ъшқ ] сайри бмркзи асир ваҳдоният дорад ӣнҷои ақлу ишқи зидон лоиҷтмъонанд ҳар куҷои шуълаи оташи ишқ партав андозад ақли фусурдаи табъи хонаи пардозад .

عشق صفت آتش و سیر او در عالم نیستی است هر کجا رسد و بهر چه رسد فنا بخشی «لا تبقی و لا تذر» پیدا کند و چون آتش ۰عشق] سیر بمرکز اثیر وحدانیّت دارد اینجا عقل و عشق ضدّان لایجتمعان اند هر کجا شعلهٔ آتش عشق پرتو اندازد عقل فسرده طبع خانه پردازد.

Зиддияти ақлу ишқи ӣнҷо муҳаққиқ мешавад ки боздонд ки ақли қаҳрамони ободонии ду олами ҷисмонӣ ва рӯҳонӣасту ишқи оташии хирмани сӯзу вуҷӯди барандози ин ду оламаст .

ضدیّت عقل و عشق اینجا محقّق می شود که بازداند که عقل قهرمان آبادانی دو عالم جسمانی و روحانی است و عشق آتشی خرمن سوز و وجود برانداز این دو عالم است.

Пас бҳқиқт ишқаст ки ошиқро бқдми нестии бмъшўқи расонади ақли оқилро бмъқўл беш нарасонаду иттифоқи уламо ва ҳкмоءаст ки :

پس بحقیقت عشق است که عاشق را بقدم نیستی بمعشوق رساند عقل عاقل را بمعقول بیش نرساند و اتّفاق علماء و حکماء است که:

Ҳақи таъолии маъқӯли ақли ҳеҷ оқил нест иро ки « лои тдркаҳи алобсору лои икнФаҳи алъқўлу ҳўи идрки алобсору икнФи алъқўлу лои иҳитўни бшиءи ман илмаи алои бмошоءу қади аҳоти бакули шийъи уламо . »

حق تعالی معقول عقل هیچ عاقل نیست یرا که «لا تدرکه الابصار و لا یکنفه العقول و هو یدرک الابصار و یکنف العقول و لا یحیطون بشیء من علمه الاّ بماشاء و قد احاط بکلّ شیءٍ علماً.»

Пас чун ақлро барони ҳазрат роҳ нест равандаи бқдм ақл бидон ҳазрат натавонад расед алои бқдми зикр « илайҳи исъдолклми алтиби зокири бқдми Фозкрўнии бзмоми киштии ишқи бадарғаи мтобъту далолати Ҷабраили ақл то бсдраҳи алмнтҳӣ рӯҳоният баравад ки соҳили баҳр олам ҷабарутаст ва миннатҳои олами маъқӯл . Ҷабраили ақлро хитоб расад ки : « луи днўти анмлаҳи лои ҳтрқт . »

پس چون عقل را برآن حضرت راه نیست رونده بقدم عقل بدان حضرت نتواند رسید الاّ بقدم ذکر «الیه یصعدالکلم الطیّب ذاکر بقدم فاذکرونی بزمام کشتی عشق بدرقهٔ متابعت و دلالت جبرئیل عقل تا بسدرهٔ المنتهی روحانیّت برود که ساحل بحر عالم جبروتست و منتهای عالم معقول. جبرئیل عقل را خطاب رسد که: «لو دنوت انملهٔ لا حترقت.»

Аз онҷои роҳи ҷузи броҳбрии рФрФи ишқи натавонад буд ӣнҷост ки ишқ аз кисвати айну шину қоф берун ояд ва дар кисвати ҷазба рӯй бинмоед бики ҷазбаи соликро аз қоби қавсин сарҳад вуҷӯд бигузаранд ва дар мақом « аўоднӣ » бар бисоти қурбати нишонд ки : « ҷазбаи ман ҷазбот алҳақ тавозии амали алсқлин . »

از آنجا راه جز براهبری رفرف عشق نتواند بود اینجاست که عشق از کسوت عین و شین و قاف بیرون آید و در کسوت جذبه روی بنماید بیک جذبه سالک را از قاب قوسین سرحدّ وجود بگذراند و در مقام «اوادنی» بر بساط قربت نشاند که: «جذبهٔ من جذبات الحّق توازی عمل الثّقلین.»

Яъне : бмъомлаҳи сиқлин онҷо натавонад раседу ӣнҷои зкрниз аз қишри Фозкрўнӣ берун ояд султони азкр кам ҷамол бинмоед зокир мазкӯр гардаду ошиқ маъшӯқ шавад ва чун ошиқро бмъшўқи расониди ишқи даллолаи сифат бар дар бимонад ошиқ чун қадам дар боргоҳи висоли маъшӯқи ниҳоди парвонаи сифат нақд ҳастӣ ошиқро нисори қадами шуълаи шамъи ҷалол маъшӯқӣ кунад то маъшӯқи бнўри ҷамоли хеши ошиқи сӯхтаро мизбонӣ кунад ҳастӣ маҷозии ошиқӣ бархеста ҳастӣ ҳақиқии маъшӯқӣ аз хафои канти кнзои мхФёи мутаҷаллӣ шуда аз ошиқи ҷуз ном намонда .

یعنی: بمعاملهٔ ثقلین آنجا نتواند رسید و اینجا ذکرنیز از قشر فاذکرونی بیرون آید سلطان اذکر کم جمال بنماید ذاکر مذکور گردد و عاشق معشوق شود و چون عاشق را بمعشوق رسانید عشق دلاّله صفت بر در بماند عاشق چون قدم در بارگاه وصال معشوق نهاد پروانه صفت نقد هستی عاشق را نثار قدم شعلهٔ شمع جلال معشوقی کند تا معشوق بنور جمال خویش عاشق سوخته را میزبانی کند هستی مجازی عاشقی برخاسته هستی حقیقی معشوقی از خفای کنت کنزاً مخفیّا متجلّی شده از عاشق جز نام نمانده.

Ишорат « лоязоли алъбди итқрби илои болнўоФл ҳатто аҳбаҳи Фозои аҳббтаҳи канти ?лаи смъоу бсроу лсоноу идои Фбии ибср ва беинтқ ва беисмъ ва беибтш » бад-ӣн маънӣ бошад . Фоидаи такрори лафз « алсобқўни алсобқўн » ӣнҷо муҳаққиқ гардад чун донистӣ ки « алсобқўн » дар бдоит онҳо буданд ки дар хитоб кун собиқ арвоҳ буданд дар ниҳоят ки вақт муроҷиатаст бхтоб « арҷъии илои рбк » гӯии мсобқт дар майдони қурбати ҳам эшон рабӯдаанд ки : « алсобқўни алсобқўни аўлӣки алмқрбўн . »

اشارت «لایزال العبد یتقرّب الیّ بالنّوافل حتّی احبّه فاذا احببته کنت له سمعاً و بصراً و لساناً و یداً فبی یبصر و بی ینطق و بی یسمع و بی یبطش» بدین معنی باشد. فایدهٔ تکرار لفظ «السّابقون السّابقون» اینجا محقّق گردد چون دانستی که «السّابقون» در بدایت آنها بودند که در خطاب کن سابق ارواح بودند در نهایت که وقت مراجعت است بخطاب «ارجعی الی ربّک» گوی مسابقت در میدان قربت هم ایشان ربوده اند که: «السّابقون السّابقون اولئک المقرّبون.»

Яъне : « алсобқўни алоўлўни болхрўҷи ани ғайби алғиби ҳам алсобқўни алохрўни болрҷўъи илои ғайби алғиб , нҳни алохрўни алсобқўн . » рамзии бад-ӣн маънӣаст :

یعنی : «السّابقون الّاولون بالخروج عن غیب الغیب هم السّابقون الاخرون بالرّجوع الی غیب الغیب، نحن الاخرون السّابقون.» رمزی بدین معنی است: