Қоли аллоҳи таъолӣ « ва мо арслнои ман расӯли алои блсони қавмаи либини ?лаам »

قال‌الله تعالی «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم»

Ва қол алнабӣ алайҳи ассалом « кулами анноси алии қдръқўлҳм » .

و قال النبی علیه‌السلام «کلم‌الناس علی قدرعقولهم».

Бдонк агарчӣ дар тариқати кутуби мтўлу мухтасар бисёр сохтаанд ва дар он басии маъонӣу ҳақоиқи пардохтаи валикини бештар ба забон тозӣасту порсии забононро аз он зиёдати фоида Эй нест .

بدانک اگرچه در طریقت کتب مطول و مختصر بسیار ساخته‌اند و در آن بسی معانی و حقایق پرداخته ولیکن بیشتر به زبان تازی است و پارسی‌زبانان را از آن زیادت فایده‌ای نیست.

Муддатӣ буд то ҷамъии толибони муҳаққиқу мурӣдони содиқ ҳар вақти азин заъиф бо қиллати бизоъату адами иститоати маҷмӯъае ба порсӣ илтимос мекарданд агарчӣ пеш аз ин чанд маҷмӯъа дар қалами омада буд ба ҳасби истеъдоду илтимос ҳар тайифаи Фомои маҷмӯъа Эй мехостанд қалили алҳҷми касӣри алмънӣ ки аз ибтидо ва интиҳои офаринишу бадви сулӯку ниҳояти сайру мақсаду мақсӯди ошиқу маъшӯқ хабар диҳад . Ҳам ҷом ҷаҳон намой бошад ва ҳам оина ҷамол намой ҳам астФодти мубтадии ноқисро шомил буд ва ҳам аФодти мунтаҳии комилро .

مدتی بود تا جمعی طالبان محقق و مریدان صادق هر وقت ازین ضعیف با قلت بضاعت و عدم استطاعت مجموعه‌ای به پارسی التماس می‌کردند اگرچه پیش از این چند مجموعه در قلم آمده بود به حسب استعداد و التماس هر طایفه فاما مجموعه‌ای می‌خواستند قلیل الحجم کثیر‌المعنی که از ابتدا و انتهای آفرینش و بدو سلوک و نهایت سیر و مقصد و مقصود عاشق و معشوق خبر دهد. هم جام جهان‌نمای باشد و هم آینه جمال نمای هم استفادت مبتدی ناقص را شامل بود و هم افادت منتهی کامل را.

Ва то ин заъиф дар билоди Ироқу хуросони гоҳ дар сафару гоҳ дар ҳзр буд аз таъвиқоту офоти фитнаҳои гӯногӯни фароғат ва фурсат намеёфт ки бар итмоми он иқдоми намояд . Чаҳ ҳар рӯзи фитнае ба навъе дигар зоҳир мешуд ки мӯҷиби тафриқаи дилу тўзъи хотир буд худ гӯйии фитна дарон диёр ватан дорад . Хоҷаи алайҳи алслўаҳи волсм вақте фармӯдааст : « алФтнаҳи ман ҳоҳнои вошори илои алмшрқ » . Маъа ҳозо бидон фитнаҳо розӣ набудему қазои осмонӣу тақдири раббониро гардан наниҳодем ва ба сабру таслим пеш наомадему шукри неъмати дайни восломи нгзордим ва « баъзи алшроҳўни ман баъз » брнхўондиму куфрони неъмат мусулмонӣ кардем то лоҷарам ногоҳ садамоти стўот « влӣни кФртми ани ғзобии лшдид » дар ани диёру аҳли он диёр расед ва ба шавамӣ фисқи Фсоқу зулми зулма бар муқтазои суннат « возои арднои ани нҳлки қарияи амрнои мтрФиҳои ФФсқўои фӣҳо Фҳқи алайҳои алқўли Фдмрноҳо тдмиро » дамор аз он вилояту аҳли он вилоят баровард .

و تا این ضعیف در بلاد عراق و خراسان گاه در سفر و گاه در حضر بود از تعویقات و آفات فتنه‌های گوناگون فراغت و فرصت نمی‌یافت که بر اتمام آن اقدام نماید. چه هر روز فتنه‌ای به نوعی دیگر ظاهر می شد که موجب تفرقه دل و توزع خاطر بود خود گویی فتنه دران دیار وطن دارد. خواجه علیه‌الصلوه والسم وقتی فرموده است: «الفتنه من هاهنا واشار الی‌المشرق». مع هذا بدان فتنه‌ها راضی نبودیم و قضای آسمانی و تقدیر ربانی را گردن ننهادیم و به صبر و تسلیم پیش نیامدیم و شکر نعمت دین واسلام نگزاردیم و «بعض الشراهون من بعض» برنخواندیم و کفران نعمت مسلمانی کردیم تا لاجرم ناگاه صدمات سطوات «ولئن کفرتم ان غذابی لشدید» در ان دیار و اهل آن دیار رسید و به شومی فسق فساق و ظلم ظلمه بر مقتضای سنت «واذا اردنا ان نهلک قریه امرنا مترفیها ففسقوا فیها فحق علیها القول فدمر ناها تدمیرا» دمار از آن ولایت و اهل آن ولایت برآورد.

Дар таърихи шҳўри санаи сабъу ъушру стмоӣаҳи лашкари мхзўли куффори ттор – хдлҳми аллоҳу дмрҳм – истило ёфт бар он диёр ва он фитнау фасоду қатли восру ҳдму ҳрқ ки аз он млоъини зоҳири гашт дар ҳеҷ аср дар диёри куфру исломи кас нишон надодааст ва дар ҳеҷ таърих наёмада алои ончии хоҷаи алайҳи алслўоаҳу ассалом аз фитнаҳои охируззамони хабар боз додаасту фармӯда « лотқўми алсоъаҳ ҳатто тқотлўои алтрки сғори алоъини ҳмролўҷўаҳи злФи алонўФи кону ҷўҳҳми алмҷони алмтрФаҳ » сифати ин куффор млоъин кардаасту фармӯда ки қиёмати брнхизд то онгоҳ ки шумо бо таркон қаттол накунед қавмӣ ки чашмҳои эшон хирад бошад ва бинӣҳои эшон паҳн буд ва рӯйҳои эшон сурх буду фарох ҳамчун сипари пӯст дар кашидау баъд аз он фармӯдааст «у иксролҳрҷ » қил ё расӯли аллоҳ « ва мо алҳрҷ » қол « алқтли алқтл » фармуд ки қатл бисёр шавад .

در تاریخ شهور سنه سبع و عشر و ستمائه لشکر مخذول کفار تتار – خدلهم‌الله و دمرهم – استیلا یافت بر آن دیار و آن فتنه و فساد و قتل واسر و هدم و حرق که از آن ملاعین ظاهر گشت در هیچ عصر در دیار کفر و اسلام کس نشان نداده است و در هیچ تاریخ نیامده الا آنچه خواجه علیه‌الصلواه و السلام از فتنه‌های آخرالزمان خبر باز داده است و فرموده «لاتقوم الساعه حتی تقاتلوا الترک صغار الاعین حمرالوجوه ذلف الانوف کان و جوههم المجان المطرفه» صفت این کفار ملاعین کرده است و فرموده که قیامت برنخیزد تا آنگاه که شما با ترکان قتال نکنید قومی که چشمهای ایشان خرد باشد و بینیهای ایشان پهن بود و رویهای ایشان سرخ بود و فراخ همچون سپر پوست در کشیده و بعد از آن فرموده است «و یکثرالهرج» قیل یا رسول‌الله «و ما الهرج» قال «القتل القتل» فرمود که قتل بسیار شود.

Ба ҳақиқати ин воқеа онаст ки хоҷаи алайҳи алслўаҳу ассалом ба нури набуввати пеш аз шашсад ваанд соли бози дида буд . Қатли азин бештар чигуна буд ки аз як шаҳри Рай ки муваллиду маншаи ин заъифасту вилояти он қиёс кардаанд камобеш панҷсад ҳазор одамии бқтл омадааст ва асир гашта .

به حقیقت این واقعه آن است که خواجه علیه الصلوه و السلام به نور نبوت پیش از ششصد و اند سال باز دیده بود. قتل ازین بیشتر چگونه بود که از یک شهرری که مولد و منشأ این ضعیف است و ولایت آن قیاس کرده‌اند کمابیش پانصد هزار آدمی بقتل آمده است و اسیر گشته.

Ва фитнау фасоди он млоъин бар ҷумлагии ислому исломён аз он зиёдатаст ки дар ҳиз иборат гунҷад ва ин воқеа аз он шойиъ тараст дар ҷаҳон ки ба шарҳ ҳоҷат уфтад ва агар ъёзоболлаҳи ғайрату ҳамияти ислом дар ниҳоди мулӯк ва салотин биҷунбад ки ӯҳдаи риояти мусулмонӣу мусулмонон дар змт эшонаст ки « аломири роъи алӣу раиятаи ҳўи мсўли анҳуам »у ариҳиту рҷўлити дайни домани ҷон эшон нагирад то ботФоқ ҷамъиятӣ кунанду камари инқиёди фармон « анФрўои хФоФоу сқолоу ҷоҳдўои бомўолкму анФскми фии сиблати аллоҳ » бар миён ҷон банданду нафасу молу малик дар дафъи ин фитна фидо кунанд буи он меояд ки якборагии мусулмонӣ бар андохта шавад бо онки аксари билоди ислом бар афтод ин бақията низ бар андозанд

و فتنه و فساد آن ملاعین بر جملگی اسلام و اسلامیان از آن زیادت است که در حیز عبارت گنجد و این واقعه از آن شایع‌تر است در جهان که به شرح حاجت افتد و اگر عیاذابالله غیرت و حمیت اسلام در نهاد ملوک و سلاطین بجنبد که عهده رعایت مسلمانی و مسلمانان در ذمت ایشان است که «الامیر راع علی و رعیته هو مسول عنهم» و اریحیت و رجولیت دین دامن جان ایشان نگیرد تا باتفاق جمعیتی کنند و کمر انقیاد فرمان «انفروا خفافا و ثقالا و جاهدوا باموالکم و انفسکم فی سبیل‌الله» بر میان جان بندند و نفس و مال و ملک در دفع این فتنه فدا کنند بوی آن می‌آید که یکبارگی مسلمانی بر انداخته شود با آنک اکثر بلاد اسلام بر افتاد این بقیت نیز بر اندازند

Хавфу хатар онаст ки аз мусулмонии он қадри исмӣу расмӣ ки монда буд ба шавамӣ муомилаи мо муддаӣон бемаънӣ чунон бархезад ки на исм монад ва на расм ва рӯй дар ҳуҷби иззат « бдои алисломи ғрибоу сиъўди комаи бдأғрибо » наад .

خوف و خطر آن است که از مسلمانی آنقدر اسمی و رسمی که مانده بود به شومی معامله ما مدعیان بی‌معنی چنان برخیزد که نه اسم ماند و نه رسم و روی در حجب عزت «بدا الاسلام غریبا و سیعود کما بدأغریبا» نهد.

Аллоҳами нбҳнои ман нўмаҳи алғоФлини рбнои лои тўохзнои бсўءи аъмолноу лои тасаллути ълинои ман лоирҳмно « рбноу лотҳмлнои мо лои тоқаи лнобаҳи воъФи ъноу ағФрлноу арҳмнои анати мўлинои Фонсрнои алии алқўми алкоФрин » .

اللهم نبهنا من نومه الغافلین ربنا لا تواخذنا بسوء اعمالنا و لا تسلط علینا من لایرحمنا «ربنا و لاتحملنا ما لا طاقه لنابه واعف عنا و اغفرلنا و ارحمنا انت مولینا فانصرنا علی‌القوم الکافرین».

Мақсӯди ин кчўни қаҳру ғалабаи ин млоъини мхозил падед омад ин заъифи қурби як сол дар диёри Ироқ сабр мекард ва бар умеди онки магари шаби диҷўри ин фитнау балоро субҳ офиятӣ бидиҳаду хуршеди саодат тулӯъ кунад ҳаргунаи мқосоти шдоид ва мҳн мекард то аз сари атфол ва аврот набояд рафт ва аз суҳбати дӯстону азизон мФорқт набояд кард ва ба тарки мақар ва маскан набояд гуфт .

مقصود این کچون قهر و غلبه این ملاعین مخاذیل پدید آمد این ضعیف قرب یک سال در دیار عراق صبر می‌کرد و بر امید آنک مگر شب دیجور این فتنه و بلا را صبح عافیتی بدهد و خورشید سعادت طلوع کند هرگونه مقاسات شداید و محن می‌کرد تا از سر اطفال و عورات نباید رفت و از صحبت دوستان و عزیزان مفارقت نباید کرد و به ترک مقر و مسکن نباید گفت.

На рӯй он буд ки мутаъаллиқонро бҷмлгӣ аз он диёр берун оварад ва на дил бор медод ки ҷумларо дар маърази ҳалоку талафи бигузорад . Оқибат чун бало ба ғоят раседу меҳнат ба ниҳояту кор бҷон раседу корди бостхўон « алзрўроти тбиҳи алмҳзўрот » брбоист хонду амтсол « ё аиҳоолзини омнўи алайкуми анФскми лоизркми ман зли азои аҳтдитм » намӯдану мутаъаллиқонро ҷумлаи бтрки гуфтан « вмн наҷо брأсаҳи Фқди рбҳ »ро ғанимат шумурдан ва бар суннат « алФрорммои лоитоқи ман сунани алмрслин » рафтану азизонро бблои супурдан .

نه روی آن بود که متعلقان را بجملگی از آن دیار بیرون آورد و نه دل بار می‌داد که جمله را در معرض هلاک و تلف بگذارد. عاقبت چون بلا به غایت رسید و محنت به نهایت و کار بجان رسید و کارد باستخوان «الضرورات تبیح المحظورات» بربایست خواند و امتثال «یا ایهاالذین آمنو علیکم انفسکم لایضرکم من ضل اذا اهتدیتم» نمودن و متعلقان را جمله بترک گفتن «ومن نجا برأسه فقد ربح» را غنیمت شمردن و بر سنت «الفرارمما لایطاق من سنن المرسلین» رفتن و عزیزان را ببلا سپردن.

Ин заъиф аз шаҳри Ҳамадон ки маскани вай буд ба шаб берун омад бо ҷамъии даравишону азизон дар маърази хатарии ҳарчи тамомтар , дар шҳўри санаи смони ъушру стмоӣаҳи бароаи арбил ва бар ақаби ин заъифи хабар чунон расед ки куффори млоъини дмрҳми аллоҳу ахзоҳм ба шаҳр Ҳамадон омаданд ва ҳисор доданду аҳли шаҳр ба қадари вусъи бкўшиднди вчўни тоқат муқовимат намонад куффор даст ёфтанду шаҳри бстднду халқ бисёрро шаҳид карданду басии атфолу авротро асири бурданду харобӣ тамом карданд .

این ضعیف از شهر همدان که مسکن وی بود به شب بیرون آمد با جمعی درویشان و عزیزان در معرض خطری هرچ تمامتر، در شهور سنه ثمان عشر و ستمائه براه اربیل و بر عقب این ضعیف خبر چنان رسید که کفار ملاعین دمرهم‌الله و اخزاهم به شهر همدان آمدند و حصار دادند و اهل شهر به قدر وسع بکوشیدند وچون طاقت مقاومت نماند کفار دست یافتند و شهر بستدند و خلق بسیار را شهید کردند و بسی اطفال و عورات را اسیر بردند و خرابی تمام کردند.

Ва мутаъаллиқону ақрабои ин заъифро ки ба шаҳр рай буданд бештар шаҳид карданд .

و متعلقان و اقربا این ضعیف را که به شهر ری بودند بیشتر شهید کردند.

Анооллаҳу анои илайҳи роҷъўн

اناالله و انا الیه راجعون

Ва чун умед аз ватану маскани мأлўФ мунқатиъ шуд салоҳи дайну дунё дарон дид ки маскан дар диёрӣ созад ки дарави аҳли суннат ва ҷамоат бошанд ва аз офати бидъату ҳавоу таассуби пок буд ва ба амну адл ороста бошаду рхси асъору хсби маишат буд ва дар он диёри подшоҳии дайндори дайнпарвар олами одили мунсиф мтмиз бошад ки қадари аҳл дайн донаду ҳақи аҳли фазли шиносад .

و چون امید از وطن و مسکن مألوف منقطع شد صلاح دین و دنیا دران دید که مسکن در دیاری سازد که درو اهل سنت و جماعت باشند و از آفت بدعت و هوا و تعصب پاک بود و به امن و عدل آراسته باشد و رخص اسعار و خصب معیشت بود و در آن دیار پادشاهی دیندار دین‌پرور عالم عادل منصف متمیز باشد که قدر اهل دین داند و حق اهل فضل شناسد.

Ҳар чанд тафаҳҳус кард аз арбоби назару асҳоби тиҷорат ки бар аҳволи билоду ақолими ҷаҳон вуқуф доштанд ботФоқ гуфтанд диёрии бад-ӣни сифоту билодии бад-ӣни хосёти дарин вақти билод рӯмаст ки ҳам мазҳаби аҳли суннату ҷамоат оростааст ва ҳам бъдли вонсоФу амну рхси пероста .

هر چند تفحص کرد از ارباب نظر و اصحاب تجارت که بر احوال بلاد و اقالیم جهان وقوف داشتند باتفاق گفتند دیاری بدین صفات و بلادی بدین خاصیات درین وقت بلاد روم است که هم مذهب اهل سنت و جماعت آراسته است و هم بعدل وانصاف و امن و رخص پیراسته.

Ва биҳамдиллоҳи подшоҳӣ дар он диёр аз бақиятаи оли салҷуқу ёдгори он хонадон муборакаст ки ҳар осоишу роҳату амну фароғат ки аҳл ислом ёфтанд аз сояи чатри ҳумоюни аҳли он хонадон ёфтанд ва он хайрот ва мабарот ки дар аҳди маймуни он подшоҳони дайндори дайнпарвар анороллаҳ броҳинҳм бӯдааст аз ғазавоту футуҳоти диёри куфру ахзи қалоъу ҳсўн аз млоҳдаҳи вбнои мадорису хонақоҳоту масоҷиду манобиру ҷавомеъ ва пулҳо ва работҳо ва бемористонҳоу дигари мавозиъи хайру тавфиру тарбияти уламоу табарруку эъзози зӯҳҳоду ибоду шафқату раҳмат бар раоёу анвоъи тақаррубот ба ҳазрати иззат дар ҳеҷ аҳд набӯдааст ва ин маънӣ аз он маърӯфтар ва машҳуртараст ки ба итноб ҳоҷат уфтад чаҳ дар ҷумлагии диёри арабу аҷам аз туркистону фарғонау мовароуннаҳру хоразму хуросону ғӯру ғрҷстону ғзнӣу Ҳиндӯстону кобулу зобулу систони вкрмону порсу хузистон ва Ироқину диёри бикри вормну шому соҳилу Мисру рӯму ғайрони мосри хуби эшону бандагон эшон зоҳираст ва забонҳои аҳли ислом бар адъияи солеҳау асниаҳи фотиҳаи он хонадони мубораки моҳир . Подшоҳи таъолии ъотФту марҳамату шафқату рأФти эшонро всилти дараҷоту мӯҷиб қурбот гардоноду баракоти адли густарӣу дайни парварии эшонро то мунқаризи олами дарин хонадони мубораки эшон боқии дороади бмнаҳи вуҷӯда .

و بحمدالله پادشاهی در آن دیار از بقیت آل سلجوق و یادگار آن خاندان مبارک است که هر آسایش و راحت و امن و فراغت که اهل اسلام یافتند از سایه چتر همایون اهل آن خاندان یافتند و آن خیرات و مبرات که در عهد میمون آن پادشاهان دیندار دین‌پرور انارالله براهینهم بوده است از غزوات و فتوحات دیار کفر و اخذ قلاع و حصون از ملاحده وبنای مدارس و خانقاهات و مساجد و منابر و جوامع و پلها و رباطها و بیمارستانها و دیگر مواضع خیر و توفیر و تربیت علما و تبرک و اعزاز زهاد و عباد و شفقت و رحمت بر رعایا و انواع تقربات به حضرت عزت در هیچ عهد نبوده است و این معنی از آن معروف‌تر و مشهورتر است که به اطناب حاجت افتد چه در جملگی دیار عرب و عجم از ترکستان و فرغانه و ماوراءالنهر و خوارزم و خراسان و غور و غرجستان و غزنی و هندوستان و کابل و زابل و سیستان وکرمان و پارس و خوزستان و عراقین و دیار بکر وارمن و شام و ساحل و مصر و روم و غیران مآثر خوب ایشان و بندگان ایشان ظاهرست و زبانهای اهل اسلام بر ادعیه صالحه و اثنیه فاتحه آن خاندان مبارک ماهر. پادشاه تعالی عاطفت و مرحمت و شفقت و رأفت ایشان را وسیلت درجات و موجب قربات گرداناد و برکات عدل‌گستری و دین‌پروری ایشان را تا منقرض عالم درین خاندان مبارک ایشان باقی داراد بمنه وجوده.

Чун ин заъифро ин маънии муҳаққиқ гашт донист ки асбоби ҷамъияту фароғату дили парварӣу нашри илму даъвати бандагони баҳақу риояти ҳуқуқи асҳоби хилвати ҷузи дарони диёри муҳайё ва мҳно нагардад хусусан дар паноҳи давлати ин хонадони муборак ки дуъогӯеи ин хонадони ин заъифро аз обоу аҷдоди мирос расидаасту ҳуқуқи нъми эшон бар змти ин заъифу ҷумлаи аҳли исломи мутаваҷҷеҳи воҷиби шинохт бетаваққуф рӯй бад-ӣни хиттаи муборак ниҳодан ва дар ҳарими ин мамолик ки ҳар рӯз бар афзӯни бод ва аз шар ва кед куффори маҳфӯзи вмсўни мақоми сохтан ва ба дуои давлати Қоҳираи сабтҳо аллоҳи машғӯл бӯдан чун саодат мусоидат намӯду тавфиқи рафиқи гашти афтону хезон .

چون این ضعیف را این معنی محقق گشت دانست که اسباب جمعیت و فراغت و دل‌پروری و نشر علم و دعوت بندگان بحق و رعایت حقوق اصحاب خلوت جز درآن دیار مهیا و مهنا نگردد خصوصا در پناه دولت این خاندان مبارک که دعاگویی این خاندان این ضعیف را از آبا و اجداد میراث رسیده است و حقوق نعم ایشان بر ذمت این ضعیف و جمله اهل اسلام متوجه واجب شناخت بی‌توقف روی بدین خطه مبارک نهادن و در حریم این ممالک که هر روز بر افزون باد و از شر و کید کفار محفوظ ومصون مقام ساختن و به دعای دولت قاهره ثبتها الله مشغول بودن چون سعادت مساعدت نمود و توفیق رفیق گشت افتان و خیزان.

Бо ҷамъии азизон ба ҳудӯди ин диёр муборак расед . Ва аз иттифоқи ҳасанаи бшҳри млтиаҳи сад ҳазор саодату давлат дар сӯрати қудуми мубораки шайхи алшиўхи алломаи Алъолами қутби алўқти бақияи алмшоихи шаҳоби алмлаҳи волидайни ъмролсҳрўрдии мтъи аллоҳи алмуслимӣни батӯлии бқоӣаҳи влобъди мнои биркаи анфосау лқоӣаҳ истиқбол кард . Онро саодатии бузургу давлатии шигарфи шимурду фолӣ хуб гирифт .

با جمعی عزیزان به حدود این دیار مبارک رسید. و از اتفاق حسنه بشهر ملطیه صد هزار سعادت و دولت در صورت قدوم مبارک شیخ‌الشیوخ علامه‌العالم قطب‌الوقت بقیه المشایخ شهاب‌المله والدین عمرالسهروردی متع‌الله المسلمین بطول بقائه ولابعد منا برکه انفاسه و لقائه استقبال کرد. آن را سعادتی بزرگ و دولتی شگرف شمرد و فالی خوب گرفت.

Ва чун ба шарафи хизмат ӯ мушарраф шуд он бузургворро ба шукри Аёдӣу мкрмоту тавфиқот ки подшоҳи исломи султони алслотини хлдоллаҳи султона ва аъло қадарау шона дар ҳақ ӯ ёфта буд рутаб аллсон ёфт ва ё хавосу авоми баъзе аз фазойилу шамоили он арақи мутаҳҳару рӯҳи мусаввир шарҳ медод .

و چون به شرف خدمت او مشرف شد آن بزرگوار را به شکر ایادی و مکرمات و توفیقات که پادشاه اسلام سلطان‌السلاطین خلدالله سلطانه و اعلی قدره و شانه در حق او یافته بود رطب‌اللسان یافت و یا خواص و عوام بعضی از فضایل و شمایل آن عرق مطهر و روح مصور شرح می‌داد.

Дар аснои он ҳолату маърази он мақолати ишорат ба ин заъиф кард ва фармуд чун аз ватани мأлўФу маскани мшғўФ бе ихтиёри дўроФтодӣ ва ба изтирори вақту ҷамъият биёад додӣ «у ъсии ани ткри ҳўошиӣоу ҳўи хирлкм » бории дарин диёри мубораки бпои вдри ҳарими ин мамолик сабот намойу азои аъшбти Фонзлро корфармоӣ .

در اثنای آن حالت و معرض آن مقالت اشارت به این ضعیف کرد و فرمود چون از وطن مألوف و مسکن مشغوف بی‌اختیار دورافتادی و به اضطرار وقت و جمعیت بیاد دادی «و عسی ان تکر هواشیئا و هو خیرلکم» باری درین دیار مبارک بپای ودر حریم این ممالک ثبات نمای و اذا اعشبت فانزل را کارفرمای.

Ва агар чаҳ дунёи иқоматро нишоеду умри биўФо басӣ напояд валикини бақиятаи умр дар паноҳи давлати ин подшоҳи ҷўонбхти пери сифати вслтони дайнпарвар бандаи сирати басар бар « Фозоосбти Фолзм » ҳар чанд суннати ин тайифаи азлату инқитоъу хавф ва хилватаст воҷтноб аз суҳбати мулӯку салотину тарки мхолтт аммо аз чунин подшоҳи муваффақ ки ҳам аз илми насибӣ тамом дорад ва ҳам аз самароти риёзоту муҷоҳидоти нассобии комилу муҳибу мураббии арбоби улӯму асҳоб қулӯбаст бакулӣ мунқатиъ набояд шуд ва худроу халқро аз фавойиду манофеи он ҳазрат маҳрӯм нагардонид .

و اگر چه دنیا اقامت را نشاید و عمر بیوفا بسی نپاید ولیکن بقیت عمر در پناه دولت این پادشاه جوانبخت پیر صفت وسلطان دین‌پرور بنده سیرت بسر بر «فاذااصبت فالزم» هر چند سنت این طایفه عزلت و انقطاع و خوف و خلوت است واجتناب از صحبت ملوک و سلاطین و ترک مخالطت اما از چنین پادشاه موفق که هم از علم نصیبی تمام دارد و هم از ثمرات ریاضات و مجاهدات نصابی کامل و محب و مربی ارباب علوم و اصحاب قلوب است بکلی منقطع نباید شد و خود را و خلق را از فواید و منافع آن حضرت محروم نگردانید.

Ва азин нмти клмтӣ чанд фармуд : ва барин ният астхорт кард ва дарин маънӣ ба хати шарифи ҳарфӣ чанд бнўоби ҳазрат дар қалам оварад ва фармуд баъд аз астхорту машварати боҳазрати ҷлти ҳоли барин қазия рӯй намӯд .

و ازین نمط کلمتی چند فرمود: و برین نیت استخارت کرد و درین معنی به خط شریف حرفی چند بنواب حضرت در قلم آورد و فرمود بعد از استخارت و مشورت باحضرت جلت حال برین قضیه روی نمود.

Ин заъифи ишорати он бузургро ишорат ҳақ донист ва аз фармӯда ӯ таҷовуз натавонист вдри ҳоли он бузург чун хуршед толеъ шуд ва чун бод дар ҳаракат омад ва ин хоксор бо дидаи пари обу дили пари оташ чун абр ки аз канор дарё бозгардадгар анбор рӯй ба ҳазрати осмони рифъати ниҳод чаҳ аз гронбории дрри фавойиди он бҳрўчаҳ аз гронбории машаққати ҳиҷр .

این ضعیف اشارت آن بزرگ را اشارت حق دانست و از فرموده او تجاوز نتوانست ودر حال آن بزرگ چون خورشید طالع شد و چون باد در حرکت آمد و این خاکسار با دیده پر آب و دل پر آتش چون ابر که از کنار دریا بازگردد گر انبار روی به حضرت آسمان رفعت نهاد چه از گرانباری درر فواید آن بحروچه از گرانباری مشقت هجر.

Аммо ҳотифи саодат ба садҳазори давлат бишорат медод ва иқбол дарёфт ҳазрати салтанатро ҷобир ҳар халал мениҳод ва ба сароин заъиф Нидо мекард ки воридони ҳазрати мулӯкро аз тӯҳфае фарохури ҳоли эшон на дар хури ҳиммати мулӯки чора Эй набошад ва ту баси муфлисӣ ва ва бесармоя ва он ҳазрати ҳазратии баланди поя . Ин заъиф гуфт агарчӣ гуфтаанд .

اما هاتف سعادت به صدهزار دولت بشارت می‌داد و اقبال دریافت حضرت سلطنت را جابر هر خلل مینهاد و به سراین ضعیف ندا می‌کرد که واردان حضرت ملوک را از تحفه‌ای فراخور حال ایشان نه در خور همت ملوک چاره‌ای نباشد و تو بس مفلسی و و بی‌سرمایه و آن حضرت حضرتی بلند پایه. این ضعیف گفت اگرچه گفته‌اند.

Ҳар чанд он пояи басӣ баландаст баландтар аз поя сулаймонӣ нест ва ҳар чанд ин заъиф бесармояаст камтар аз мӯрии натавонад буд . Он ҳазрати сулаймони мартабатро тҳФтии мўрсФотаҳ ҳосил кунад ва ба забони ду байти тамҳиди узри аҷзи худ наад ва гуяд :

هر چند آن پایه بسی بلند است بلندتر از پایه سلیمانی نیست و هر چند این ضعیف بی‌سرمایه است کمتر از موری نتواند بود. آن حضرت سلیمان مرتبت را تحفتی مورصفاته حاصل کند و به زبان دو بیت تمهید عذر عجز خود نهد و گوید:

Пас ҳар чанд ин заъиф дар таманнои талаби он тӯҳфа дар майдони фикри кар ва фар мекард ва дар баҳри андеша ғӯта мехӯрду гирди дастгоҳи днёўӣу пойгоҳи ухравии бармеи гашти ҳеҷ сарриштае ба даст намеафтод ки дар он ҳазрат поймардӣ кардӣ

پس هر چند این ضعیف در تمنای طلب آن تحفه در میدان فکر کر و فر می‌کرد و در بحر اندیشه غوطه می‌خورد و گرد دستگاه دنیاوی و پایگاه اخروی برمی‌گشت هیچ سررشته‌ای به دست نمی‌افتاد که در آن حضرت پایمردی کردی

Чун аз ҳама боз монад оя « Фонҳми удӯлии алои раби Алъоламин » бар ҳама хонд ва аз сари аҷзу таҳайюру афтодагӣу ткср рӯй ба ҳазрати Карими алии алотлоқу маъбуди бостҳқоқи ниҳоду занбили ниёз дар даст ҳиммат гирифт ва бар одат ҳар рӯзаи онҷо бдриўзаҳ рафт .

چون از همه باز ماند آیه «فانهم عدولی الا رب‌العالمین» بر همه خواند و از سر عجز و تحیر و افتادگی و تکسر روی به حضرت کریم علی‌الاطلاق و معبود باستحقاق نهاد و زنبیل نیاز در دست همت گرفت و بر عادت هر روزه آنجا بدریوزه رفت.

Дарҳоли ҳазрати ваҳобӣ бар суннати карам « адъўнии астҷби лакам » дарҳои хзоин фазл гушӯд ва аз ҳаргунаи анвоъи нмъти бад-ӣн заъиф намӯд ва фармуд аз дФоини ин хзоини ҳарч хоҳӣ бурдор ва беш азин дил дар банди мадор .

درحال حضرت وهابی بر سنت کرم «ادعونی استجب لکم» درهای خزاین فضل گشود و از هرگونه انواع نمعت بدین ضعیف نمود و فرمود از دفاین این خزاین هرچ خواهی بردار و بیش ازین دل در بند مدار.

Ин заъиф гуфт худовандо агар аз неъматҳои днёўӣ бурдорам дар он ҳазрат аз он бе шуморасту дарназари ҳиммати он соҳиби давлати бас беэътибораст ва агар аз муомилот динӣ бурдорам биҳамдиллоҳи онҷои анбор бар анборасту киштии ҳиммат ӯ аз бори тоъати гронборсту агрози анвоъ улӯм бурдорам дар он ҳазрати илм ва уламо бисёраст ва аз анвоъи улӯми харвор бар харворасту қатор дар қатор .

این ضعیف گفت خداوندا اگر از نعمتهای دنیاوی بردارم در آن حضرت از آن بی‌شمارست و درنظر همت آن صاحب دولت بس بی‌اعتبار است و اگر از معاملات دینی بردارم بحمدالله آنجا انبار بر انبارست و کشتی همت او از بار طاعت گرانبارست و اگراز انواع علوم بردارم در آن حضرت علم و علما بسیارست و از انواع علوم خروار بر خروارست و قطار در قطار.

Чун лутфи худовандӣ улувва ҳиммати ин заъиф май шинохт ӯро ба ҳазорон лутфу карами бнўохт ва гуфт эй Аёзи ҳазрати Маҳмӯдии мо вои мухлиси убудийяти остонаи мъбўдтии мо эй ошиқи афрӯхтаи нури ҷамоли мо вае парвонаи сӯхтаи шамъи ҷалоли мо « ани ман алълми кҳиӣаҳи алмкнўни лоиълмҳои алои алълмои биллоҳи Фозои нутқ ба лами инкраҳи алои аҳли алғраҳи биллоҳ » мо дар хазонаи гавҳарҳои носуфтааст дасти прмоси ҳеҷ ҷавҳарӣ нагашта ва дар пас ттқи ғайби абкор наҳуфтааст дасти ҳеҷ домод ба домони исмат эшон нарасида « лами итмӣҳни инси қиблааму лоҷон » .

چون لطف خداوندی علو همت این ضعیف می‌شناخت او را به هزاران لطف و کرم بنواخت و گفت ای ایاز حضرت محمودی ما وای مخلص عبودیت آستانه معبودتی ما ای عاشق افروخته نور جمال ما و ای پروانه سوخته شمع جلال ما «ان من العلم کهیئه المکنون لایعلمها الا العلما بالله فاذا نطق به لم ینکره الا اهل الغره بالله» ما در خزانه گوهرهای ناسفته است دست پرماس هیچ جوهری نگشته و در پس تتق غیب ابکار نهفته است دست هیچ داماد به دامان عصمت ایشان نرسیده «لم یطمئهن انس قبلهم و لاجان».

Ва ақдӣ чанд азин гавҳарҳои смин бо танӣ чанд азин абкори ҳўролъини тӯҳфаи вор ба ҳазрати банда бар гзиндаҳи моу султон бар кашида мо бар он Юсуфи чоҳии ҳазрати азизи моу Айюби собири балои лутфи омезҳо он сояи исми зоти моу мазҳари маъонии сифоти мо он Носири авлиёъи моу қоҳири аъдоءи мо ълоءи алднёи волидайни ғиоси ассалому алмуслимӣни бақияу ифтихори оли салҷуқи абўолФтҳи киқбодбни Кайхусрави бен қлиҷи Арсалони аъло аллоҳи султонау аслаҳи фии аддӣну алднёи шаънаи воъзи ҷунудау аъвонау қавии ҳуҷҷатау барраона ки дар бозори ъқидти ҳеҷ матоъи ин ривоҷ надорад ва дар рустаи ин сирату сарирати ҳеҷ тӯҳфаи ин баҳо наёрад .

و عقدی چند ازین گوهرهای ثمین با تنی چند ازین ابکار حورالعین تحفه‌وار به حضرت بنده بر گزینده ما و سلطان بر کشیده ما بر آن یوسف چاهی حضرت عزیز ما و ایوب صابر بلای لطف‌آمیزها آن سایه اسم ذات ما و مظهر معانی صفات‌ ما آن ناصر اولیاء ‌ما و قاهر اعداء‌ ما علاء‌الدنیا والدین غیاث‌السلام و المسلمین بقیه و افتخار آل سلجوق ابوالفتح کیقبادبن کیخسرو بن قلیج ارسلان اعلی‌الله سلطانه و اصلح فی‌الدین و الدنیا شأنه واعز جنوده و اعوانه و قوی حجته و برهانه که در بازار عقیدت هیچ متاع این رواج ندارد و در رسته این سیرت و سریرت هیچ تحفه این بها نیارد.

Ва аз каромати ин ҳолати фатҳу футуҳи ин мақолат дар моҳи мубораки рамазони санаи смон ъушр афтод бшҳри қисриаҳ вақте ки абвоби хзоини раҳмати кушода буд ва хон карами оми ниҳодау салоӣ « ҳилли ман соили ҳилли ман доъ » дар дода . Ин соъатро ғанимат шимурда омаду Аннани қалами бадасти тасарруфи ғайб супурда шуд то ҳар гавҳари смин ки аз мавоҳиби ғайб ба мумкин дил расад забони қалам дар силк иборат кашад ва бар тибқи варақ наад ва ба тӯҳфа бидон тарафи барад ва гуяд « ё аиҳоолъзизи мсноу аҳлнои алзрўрҷӣнои бизоъаҳи мзҷоаҳ » . Пас ин заъифи баъд аз астхорту истионат ба ҳазрати иззати ин арӯси ғайбиро ба зевари алқоби ҳумоюни он подшоҳи дайнпарвару султони адли густари он осмони чатри ситораи мнҷўқи ифтихору бақиятаи оли салҷуқи зоъФи аллоҳи ҷалолау мдФии алхоФқини зилолаи музайян ва мтҳлӣ гардонид . байт

و از کرامت این حالت فتح و فتوح این مقالت در ماه مبارک رمضان سنه‌ثمان عشر افتاد بشهر قیصریه وقتی که ابواب خزاین رحمت گشاده بود و خوان کرم عام نهاده و صلای «هل من سائل هل من داع» در داده. این ساعت را غنیمت شمرده آمد و عنان قلم بدست تصرف غیب سپرده شد تا هر گوهر ثمین که از مواهب غیب به ممکن دل رسد زبان قلم در سلک عبارت کشد و بر طبق ورق نهد و به تحفه بدان طرف برد و گوید «یا ایهاالعزیز مسنا و اهلنا الضرورجئنا بیضاعه مزجاه». پس این ضعیف بعد از استخارت و استعانت به حضرت عزت این عروس غیبی را به زیور القاب همایون آن پادشاه دین‌پرور و سلطان عدل‌گستر آن آسمان چتر ستاره منجوق افتخار و بقیت آل سلجوق ضاعف‌الله جلاله و مدفی‌الخافقین ظلاله مزین و متحلی گردانید. بیت

Умед ба аноят беиллату карам бе ниҳояти подшоҳи таъолӣу тақаддус чунонаст ки баён ва бенон ин заъифро аз саҳву зллу хатоу халали маҳфӯз ва масӯн дорад ва дар хзоини макнуноти ғайб бар дилу забон кушода гирданд ва бар қонӯни мтобъти Сайиди аввалин ва охирин ин мақсӯди бҳсўл мавсул кунад ва мороу хонандагонро дар ду ҷаҳони нофеъ вшоФъ созаду мақбули дилҳоу манзур назарҳо гирданд . Ани шоءи аллоҳи алъзизу ҳўи ҳсбноу алайҳи тўклно « рбнолои тзғи қлўбнои бъдози ҳдитноу ҳби лнои ман лднки раҳмаи анки анати алўҳоб »

امید به عنایت بی‌علت و کرم بی‌نهایت پادشاه تعالی و تقدس چنان است که بیان و بنان این ضعیف را از سهو و زلل و خطا و خلل محفوظ و مصون دارد و در خزاین مکنونات غیب بر دل و زبان گشاده گرداند و بر قانون متابعت سید اولین و آخرین این مقصود بحصول موصول کند و ما را و خوانندگان را در دو جهان نافع وشافع سازد و مقبول دلها و منظور نظرها گرداند. ان شاء‌الله العزیز و هو حسبنا و علیه توکلنا «ربنالا تزغ قلوبنا بعداذ هدیتنا و هب‌لنا من لدنک رحمه انک انت الوهاب»