Қоли аллоҳи таъолӣ « Киеви ткФрўни биллоҳу кантами амўотои Фоҳё кам сами имиткми сами иҳиикми сами илайҳи трҷъўн » .

قال الله تعالی «کیف تکفرون بالله و کنتم امواتا فاحیا کم ثم یمیتکم ثم یحییکم ثم الیه ترجعون».

Ва қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳу силам « мўтўо қабл ани тмўтўо » .

و قال النبی صلی‌الله علیه و سلم «موتوا قبل ان تموتوا».

Бдонки нафаси мулҳама онаст ки мушарраф гашта буд бшрФи илҳомоти ҳақу ртбти мартабаи қисм ҳақ ёфта бошад чунонк фармуд «у нафас ва мо сӯйҳо Фолҳмҳои фуҷурҳо ва тақвоҳо » . Ва ӯ онаст ки дар олами арвоҳ дар саф дувум бӯдаасту зикр ӯ дар қуръони ҳам дар мартаба дувумаст ки « Фмнҳми золими лнФсаҳ ва манеҳам муқтасид » .

بدانک نفس ملهمه آن است که مشرف گشته بود بشرف الهامات حق و رتبت مرتبه قسم حق یافته باشد چنانک فرمود «و نفس و ما سویها فالهمها فجورها و تقویها». و او آن است که در عالم ارواح در صف دوم بوده است و ذکر او در قرآن هم در مرتبه دوم است که «فمنهم ظالم لنفسه و منهم مقتصد».

Ва исми муқтасидӣ бар вай азон ваҷҳ афтод ки ӯ мутавассити ду оламаст на як ҷиҳати олам собиқонаст ки дар саф аввал буданд ва на як ҷиҳати олами золимон ки саф сим буданд ва ӯ нафаси авоми авлиёу хавос муъминонаст . Ва ӯ шарафи илҳом ҳақ бидон истеъдод ёфтааст ки дар олами арвоҳи миён ӯу ҳазрати иззати воситаи арвоҳи анбиёу хавоси авлиё буд имдоди файзи раббонӣ ки борўоҳи аҳли саф аввал мерасед партави он боҳилли саф дувум мерасед насибае азон алтоф меёфтанду завқи мухотаботи ҳақ аз пас ҳиҷоб ҳосил доштанд . Чун бад-ӣн олам пайвастанд агарчӣ бсФти амморагӣ мубтало шуданд аммо завқи файзи ҳақ аз коми ҷон эшон нарафта буду лиззати истимоъи хитоб « аласти брбкм » дар самъи дили эшон боқӣ буд .

و اسم مقتصدی بر وی ازان وجه افتاد که او متوسط دو عالم است نه یک جهت عالم سابقان است که در صف اول بودند و نه یک جهت عالم ظالمان که صف سیم بودند و او نفس عوام اولیا و خواص مومنان است. و او شرف الهام حق بدان استعداد یافته است که در عالم ارواح میان او و حضرت عزت واسطه ارواح انبیا و خواص اولیا بود امداد فیض ربانی که بارواح اهل صف اول میرسید پرتو آن باهل صف دوم میرسید نصیبه‌ای ازان الطاف مییافتند و ذوق مخاطبات حق از پس حجاب حاصل داشتند. چون بدین عالم پیوستند اگرچه بصفت امارگی مبتلا شدند اما ذوق فیض حق از کام جان ایشان نرفته بود و لذت استماع خطاب «الست بربکم» در سمع دل ایشان باقی بود.

Веласт ҳадиси алъҳди шавқови лўъаҳ

ولست حدیث العهد شوقاو لوعه

Ҳадиси ҳўокми фии ҳшои қадим

حدیث هواکم فی حشای قدیم

Ва мо дамати ҳаёи лсти инсӣ ва дод кам

و ما دمت حیا لست انسی و داد کم

Ва фӣ аллҳд мето ва алъзом Ромем

و فی اللحد میتا و العظام رمیم

Ҳаргизи ншўдои бути бгзидаҳи ман

هرگز نشودای بت بگزیده من

Меҳрати зи дилу хаёлат аз дидаи ман

مهرت ز دل و خیالت از دیده من

Гар аз пас марг ман биҷӯе ёбӣ

گر از پس مرگ من بجویی یابی

Меҳри ту дар устихони пусидаи ман

مهر تو در استخوان پوسیده من

Пас босри он шавқ ки дар тухми рӯҳонияти боқӣ буд дил бар ҷаҳон фонӣ наниҳоданд ва аз асфали соФлини табиат рӯй бзрўаҳи аъло алӣин убудийят овараданд ва бар қазия « қади аФлҳи ман зкиҳо » дар тазкия нафас кӯшиданду тарбияти он тухми боби аъмоли солеҳаи шариъату тақвияти қӯт тариқат медоданд то асари тарбият дар тухми нафаси аммораи сифати зоҳири гашту нури шариъат бар зулмат нафас тофт .

پس باثر آن شوق که در تخم روحانیت باقی بود دل بر جهان فانی ننهادند و از اسفل سافلین طبیعت روی بذروه اعلی علیین عبودیت آوردند و بر قضیه «قد افلح من زکیها» در تزکیه نفس کوشیدند و تربیت آن تخم بآب اعمال صالحه شریعت و تقویت قوت طریقت میدادند تا اثر تربیت در تخم نفس اماره صفت ظاهر گشت و نور شریعت بر ظلمت نفس تافت.

Ва он тухмро ки нисбати дона хурмо додаем дар фасли мақдам бар худ биҷунбеду сабзаи сар берун кард .

و آن تخم را که نسبت دانه خرما داده‌ایم در فصل مقدم بر خود بجنبید و سبزه سر بیرون کرد.

Чун қадре аз банду ҳиҷоби вуҷӯди хеш раҳоӣ ёфт ва аз зиндони вуҷӯди донагии даричае бар фазои ҳавои убудийяту мақоми шаҷари гиш кушода шуд худро дар ҳабси вуҷӯди дона бӯдан маломат кард ва гуфт : чун митўонӣ ки бтрбиту тзкити азин ҳабси халосу фалоҳи ёбӣ чаро таваққуфи равои дорӣу камари ҷаду иҷтиҳод бар миён набандӣ ва чун лӣимони бад-ӣни ҳазизу асфал розӣ бошӣ ? ӯро дарин мақоми нафас ливома хонанд ки бмломт хеш бархест .

چون قدری از بند و حجاب وجود خویش رهایی یافت و از زندان وجود دانگی دریچه‌ای بر فضای هوای عبودیت و مقام شجر گیش گشاده شد خود را در حبس وجود دانه بودن ملامت کرد و گفت: چون میتوانی که بتربیت و تزکیت ازین حبس خلاص و فلاح یابی چرا توقف روا داری و کمر جد و اجتهاد بر میان نبندی و چون لئیمان بدین حضیض و اسفل راضی باشی؟ او را درین مقام نفس لوامه خوانند که بملامت خویش برخاست.

Пас таъсии анояти азалӣ ӯро дар кори бандагӣ ҳар соъати маҷдтар мигрдонду шавқи ишқ ӯ бғоит тар мерасонад . Ва ӯ бғлботи шавқу рғботи завқ дар касрати муҷоҳидаи вуҷӯдати муомилаи мёФзоид ва аз ҳар ҳаракатӣ ки бар қонӯн фармон мекунад нурии дигар таваллуд мекунаду мадади қӯт имон мешавад ки « лиз дод вои аимонои маъаи аимонҳм »

پس تاثیر عنایت ازلی او را در کار بندگی هر ساعت مجدتر میگرداند و شوق عشق او بغایت‌تر میرساند. و او بغلبات شوق و رغبات ذوق در کثرت مجاهده وجودت معامله میافزاید و از هر حرکتی که بر قانون فرمان میکند نوری دیگر تولد میکند و مدد قوت ایمان میشود که «لیز داد وا ایمانا مع ایمانهم»

Ва он шаҷараи убудийят ҳар рӯзи тароватӣ дигар мегирад ва аз олами суфлои бъолми улӯм тараққӣ мекунад то шаҷараи тамом аз дона берун ояд ки «у кантами амўотои Фоҳё кам » аввали донаи мурда буд чун сабзаи азу берун омад « Фоҳё кам » зиндаи ббўд « сами имиткм » яъне донаро бакулӣ дар шаҷара маҳв кунанд « сами иҳиикм » яъне дигари бораи он донаро дар кисвати шукуфа аз дарахти беруни орад . Агарчӣ дар духти маҳв шуда буд ва мурда гашта дигари бора бар сари шохи зиндаи гашт ва аз гӯри шохи сар берун кард кафани шукуфа дар дӯши баста . байт

و آن شجره عبودیت هر روز طراوتی دیگر میگیرد و از عالم سفلی بعالم علوم ترقی میکند تا شجره تمام از دانه بیرون آید که «و کنتم امواتا فاحیا کم» اول دانه مرده بود چون سبزه ازو بیرون آمد «فاحیا کم» زنده ببود «ثم یمیتکم» یعنی دانه را بکلی در شجره محو کنند «ثم یحییکم» یعنی دیگر باره آن دانه را در کسوت شکوفه از درخت بیرون آرد. اگرچه در دخت محو شده بود و مرده گشته دیگر باره بر سر شاخ زنده گشت و از گور شاخ سر بیرون کرد کفن شکوفه در دوش بسته. بیت

Фардо ки муқаддасони хокии маскан

فردا که مقدسان خاکی مسکن

Чун рӯҳ шаванд рокиби мураккаби тан

چون روح شوند راکب مرکب تن

Чун лолаи бхўни ҷигари олӯдаи кафан

چون لاله بخون جگر آلوده کفن

Аз хоки сари кӯии ту бар хезами ман

از خاک سر کوی تو بر خیزم من

Нафаси дарин ҳолати бмқоми аслии хеш боз расед ки шукуфаи вор бар сари духт убудийят омад аммо чун самара бкмол нарасидааст ҳануз як қадам дар мақом дарахтӣ дорад ва аз анҷо ғизо мекашад асткмоли хешро ва як қадам дар мақом самарагӣ дорад ва дар хатари онки бондки сармое ё ббодии сахттар « Фҷълноаҳи ҳбои мнсўро »

نفس درین حالت بمقام اصلی خویش باز رسید که شکوفه‌وار بر سر دخت عبودیت آمد اما چون ثمره بکمال نرسیده است هنوز یک قدم در مقام درختی دارد و از انجا غذا میکشد استکمال خویش را و یک قدم در مقام ثمرگی دارد و در خطر آنک باندک سرمایی یا ببادی سخت‌تر «فجعلناه هبا منثورا»

Бар ранҷбаради чандини сола ӯ хонанд . Ва ӯ дарин мақоми истеҳқоқ он ёфта ки салоҳу фасоди хеш мушоҳида мекунаду тарсон ва ҳаросон мебошаду мадади илҳомоти раббонии бадв муттасил мешавад ки тақвоу фуҷур ӯ бо ӯ менамояд . Дарин ҳол дар хатарӣ азимаст зирок мухлисаст яъне аз ҷинси донаи шаҷара халос ёфта ва бар сари шохи ихлоси омада « волмхлсўни алии хатари азим » . Пеши азин ки дар шаҷараи банд буд ё дар донаи маҳбӯс буд ин хатар надошт ки баҳри бодӣу сармое ботил шавад . байт

بر رنجبرد چندین ساله او خوانند. و او درین مقام استحقاق آن یافته که صلاح و فساد خویش مشاهده میکند و ترسان و هراسان میباشد و مدد الهامات ربانی بدو متصل میشود که تقوی و فجور او با او مینماید. درین حال در خطری عظیم است زیراک مخلص است یعنی از جنس دانه شجره خلاص یافته و بر سر شاخ اخلاص آمده «والمخلصون علی خطر عظیم». پیش ازین که در شجره بند بود یا در دانه محبوس بود این خطر نداشت که بهر بادی و سرمایی باطل شود. بیت

Зулфи ту наем то бкмтри бодӣ

زلف تو نه‌ایم تا بکمتر بادی

Давр аз рӯят шавем давр аз рӯят

دور از رویت شویم دور از رویت

Аммо акнӯн ки аз раҳми шаҷараи бзод ва дар қмоти латифи шукуфаи пичидндши Тифл нав аҳдаст бондки осебӣ ботил шавад . Агар муроқибати аҳвол ӯ бшрт наравад нафаси дарин мақом ки завқи илҳомот ҳақ ёфтааст ва бо олами ғайб ошно гашта хатар он дорад ки ббоди васвасаи шайтонӣ ё бсрмои аҷаби нафсонӣ аз шаҷараи убудийяти блъоми вор дар уфтад . Ҳазрати ҷлти дарин ҳолати ёздаҳи қисм ёд кардааст таъкидро то солик ғифлат набарзад . Ва намӯда ки агар нафас парвариш ёбад дарин мақом фалоҳ ёфт яъне аз шукуфаи млҳмгии бсмраҳ мтмӣнгӣ расад ва агар аз тарбият маҳрӯм монад бхсорт гирифтор шавад яъне дар шукуфагӣ пажмурда шавад ва ночиз гардад . Чунонк фармуд « волшмсу зҳиҳо » то онҷо ки « қади аФлҳи ман зкиҳоу қади хоби ман дсиҳо » . Ва дар ҳеҷ мавзе аз қуръони чандини қисми бики ҷо ёд накардааст ки дарин мавзе .

اما اکنون که از رحم شجره بزاد و در قماط لطیف شکوفه پیچیدندش طفل نو عهدست باندک آسیبی باطل شود. اگر مراقبت احوال او بشرط نرود نفس درین مقام که ذوق الهامات حق یافته است و با عالم غیب آشنا گشته خطر آن دارد که بباد وسوسه شیطانی یا بسرمای عجب نفسانی از شجره عبودیت بلعام وار در افتد.حضرت جلت درین حالت یازده قسم یاد کرده است تاکید را تا سالک غفلت نبرزد. و نموده که اگر نفس پرورش یابد درین مقام فلاح یافت یعنی از شکوفه ملهمگی بثمره مطمئنگی رسد و اگر از تربیت محروم ماند بخسارت گرفتار شود یعنی در شکوفگی پژمرده شود و ناچیز گردد. چنانک فرمود «والشمس و ضحیها» تا آنجا که «قد افلح من زکیها و قد خاب من دسیها». و در هیچ موضع از قرآن چندین قسم بیک جا یاد نکرده است که درین موضع.

Ва сараши он ки ҳеҷ чиз аз махлуқоти шарифтар аз нафас инсон несту нафасро дар ҳеҷ мақоми он нозукӣ нест ва он хатар ки дар мақоми млҳмгӣ чаҳ аз хеши тамом халос наёфтаасту завқи ғайбу илҳомот боз ёфта ғурур он тавонад буд ки магари мақом камоласт даму ишва шайтон бихӯраду баназари аҷаб ва хуш омаду бузургӣу хайрят бахуд бознагард Иблис вақт шавад ва ба тунди боди лаънати шукуфаи вор аз дарахти қабул бар хок мазаллат уфтад .

و سرش آن که هیچ چیز از مخلوقات شریف‌تر از نفس انسان نیست و نفس را در هیچ مقام آن نازکی نیست و آن خطر که در مقام ملهمگی چه از خویش تمام خلاص نیافته است و ذوق غیب و الهامات باز یافته غرور آن تواند بود که مگر مقام کمال است دم و عشوه شیطان بخورد و بنظر عجب و خوش آمد و بزرگی و خیریت بخود بازنگرد ابلیس وقت شود و به تند باد لعنت شکوفه‌وار از درخت قبول بر خاک مذلت افتد.

Ва нафасро дарин мақоми баъд аз онк чун шукуфаи аввал аз донаи бзод ва дар шаҷараи муддатии банд буду дигари бора аз шаҷараи бзод ва бар сари шох офариниш омад то завқи илҳомоти ҳақ боз ёфт дигари бора аз шукуфаи бмибоиди зод то самара шавад ва дар самараи бкмоли пухтагӣ расӣдан то комили ин мақом шавад зирокаҳ дар ҳар мақом аз мақомоти нафасро ибтидо ва интиҳоӣ ҳаст .

و نفس را درین مقام بعد از آنک چون شکوفه اول از دانه بزاد و در شجره مدتی بند بود و دیگر باره از شجره بزاد و بر سر شاخ آفرینش آمد تا ذوق الهامات حق باز یافت دیگر باره از شکوفه بمیباید زاد تا ثمره شود و در ثمره بکمال پختگی رسیدن تا کامل این مقام شود زیراکه در هر مقام از مقامات نفس را ابتدا و انتهایی هست.

Дар мақоми млҳмгии ибтидоӣ ӯ онаст ки дар худ завқи илҳомот ҳақ ёбад бар ҳар тақвоу фуҷур ки басар он расад то ҳақ аз ботили бози шиносаду ботил аз ҳақи бидонаду татаббуъ ҳақ кунад ва аз ботили иҷтиноби намояд . Хоҷаи алайҳи ассаломи дарин мақом дуо мекард « аллоҳами арноолҳқи ҳқоу арзқнои атбоъау арнои алботли ботиллоу арзқнои иҷтиноба » . Дар бдоити ҳақу ботил дидан ва шинохтанаст ва дар ниҳояти тавфиқ ва қӯт ёфтан бртрки ботилу атбоъи ҳақ . Ва ин маънӣ дар мурдагии нафас аз сифоти змимаҳу зиндагии дили бсФоти ҳамида муяссар шавад ки « мўтўо қабл ани тмўтўо » .

در مقام ملهمگی ابتدای او آن است که در خود ذوق الهامات حق یابد بر هر تقوی و فجور که بسر آن رسد تا حق از باطل باز شناسد و باطل از حق بداند و تتبع حق کند و از باطل اجتناب نماید. خواجه علیه السلام درین مقام دعا میکرد «اللهم ارناالحق حقا و ارزقنا اتباعه و ارنا الباطل باطلا و ارزقنا اجتنابه». در بدایت حق و باطل دیدن و شناختن است و در نهایت توفیق و قوت یافتن برترک باطل و اتباع حق. و این معنی در مردگی نفس از صفات ذمیمه و زندگی دل بصفات حمیده میسر شود که «موتوا قبل ان تموتوا».

Ва мурӣди содиқро самоъи дарин мақом ҳалол шавад аз чанд ваҷҳ : яке онк чун нафас аз сифот змимаҳ бамурд ърс ӯро самоъ бояд кард аз ӣнҷост ки чун суфиёнро азизӣ вафот кунад бърс ӯ самоъ кунанд .

و مرید صادق را سماع درین مقام حلال شود از چند وجه: یکی آنک چون نفس از صفات ذمیمه بمرد عرس او را سماع باید کرد از اینجاست که چون صوفیان را عزیزی وفات کند بعرس او سماع کنند.

Дувум барои таҳнияти дил ки ӯро бомаъонии ғайби издивоҷии падед омадаасту мъоқдаҳ бо сифот ҳамида карда дар эълони никоҳи самоъ суннатаст ки « аълнўои алнкоҳи влўбзрби даф » .

دوم برای تهنیت دل که او را بامعانی غیب ازدواجی پدید آمده است و معاقده با صفات حمیده کرده در اعلان نکاح سماع سنت است که «اعلنوا النکاح ولوبضرب دف».

Сим чун нафасро дидаи ҳақи бинӣу гӯши ҳақи шинавӣ падед омаду завқи илҳомоти бозёфт дар ҳар ч муносибатӣ бошад азон завқи илҳомот ғайб ёбаду ҷунбиш ӯ сӯии ҳақ буд . Чунонк фармуд « аллазӣнаи истмъўни алқўли Фитбъўни аҳсана » .

سیم چون نفس را دیده حق بینی و گوش حق شنوی پدید آمد و ذوق الهامات بازیافت در هر چ مناسبتی باشد ازان ذوق الهامات غیب یابد و جنبش او سوی حق بود. چنانک فرمود «الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه».

Пас ҳар қавл ки аз қўоли шунӯд дар кисвату вазнии мавзун азон қавли завқи хитоб « аласт » ёбад ва бидон савти хуши ҷунбиши шавқи сӯии ҳақ падед оварад . Охир кам аз шутурӣ нест ки бсўти ҳаддии ҷунбиши шавқи бўтни молўФу мръии маърӯфи худ падед меоварад .

پس هر قول که از قوال شنود در کسوت و وزنی موزون ازان قول ذوق خطاب «الست» یابد و بدان صوت خوش جنبش شوق سوی حق پدید آورد. آخر کم از شتری نیست که بصوت حدی جنبش شوق بوطن مالوف و مرعی معروف خود پدید میآورد.

Аҳну ллонзои болғўри ҳнаҳ

احن و للانضا بالغور حنه

Азои зикрати аўтонҳо брбӣ наҷад

اذا ذکرت اوطانها بربی نجد

Ва тсбўои илои ринди алҳмӣу ърораҳ

و تصبوا الی رند الحمی و عراره

Вмни ин тдрии мо алърори ман алрнд

ومن این تدری ما العرار من الرند

Ва бидон вазни мавзуни мурғи рӯҳонияти қасди маркази аслӣу ошён ҳақиқӣ кунад . Ва чун хоҳад ки дар парвоз ояд қФси қолаб ки мурғи рӯҳи дарави бпнҷи қайд ҳавос муқайядаст музоҳимати намояд . Чун завқ хитоб ёфтааст мурғи рӯҳи ором натавонад кард дар изтироб ояд хоҳад ки қФси қолаби бишиканад ва бо олам хеш равад . байт

و بدان وزن موزون مرغ روحانیت قصد مرکز اصلی و آشیان حقیقی کند. و چون خواهد که در پرواز آید قفص قالب که مرغ روح درو بپنج قید حواس مقیدست مزاحمت نماید. چون ذوق خطاب یافته است مرغ روح آرام نتواند کرد در اضطراب آید خواهد که قفص قالب بشکند و با عالم خویش رود. بیت

Он булбули маҳбӯс ки номаш ҷон аст

آن بلبل محبوس که نامش جان است

Дасташи бшкстн қФс ме нарасад

دستش بشکستن قفص می نرسد

ҚФси қолаби бтбъит дар изтироб ояд рақсу ҳолати иборат азон изтиробаст .

قفص قالب بتبعیت در اضطراب آید رقص و حالت عبارت ازان اضطراب است.

Рақс он набӯд ки ҳар замон бар хезӣ

رقص آن نبود که هر زمان بر خیزی

Бедард чу гирд аз миён бархезӣ

بی درد چو گرد از میان برخیزی

Рақс он бошад каз ду ҷаҳон бар хезӣ

رقص آن باشد کز دو جهان بر خیزی

Дил пора кунӣ вази сар ҷон бархезӣ

دل پاره کنی وز سر جان برخیزی

Чун мурӣди соҳиби риёзати дарин ҳолат ва ин мақом бошад шояд ки вақт вақте бсмоъи дафи венӣ ҳозир шавад . Бшрти онк дар хизмати шайх хеш бошад ё дар суҳбати ҷамъии ёрон ки ҳамдард ӯ бошанд . Ва аз суҳбати ағёр то тавонад эҳтироз кунад магари касоне ки аз сари ниёзу эътиқодии тамом ҳозир шаванду суҳбат ба адаб ва ҳурмат доранд .

چون مرید صاحب ریاضت درین حالت و این مقام باشد شاید که وقت وقتی بسماع دف ونی حاضر شود. بشرط آنک در خدمت شیخ خویش باشد یا در صحبت جمعی یاران که همدرد او باشند. و از صحبت اغیار تا تواند احتراز کند مگر کسانی که از سر نیاز و اعتقادی تمام حاضر شوند و صحبت به ادب و حرمت دارند.

Ва мурӣд бояд ки дар самоъи ҳаракат бтклФ накунаду дили хеши бомаъонии байту ашороти нағамоти не ҳозир дорад . Ва баҳри ворид ки бар дил ояд ё баҳри ҳолат ки рӯй намояд дар ҳаракат наёяд . То тавонад самоъи бадал фурӯ мехӯрд агар биравӣ ғолиб шавад ва беихтиёр ӯро дар ҳаракат оварад онгаҳ раво буд . Ва дар мувофиқати ёрони ту аҷди ҳам раво доштаанд чун аз ръўнти нафас холӣ бошад . Ва дар самоъ одоб бисёраст ки ин мавзеи таҳаммул он накунад . Аммо то тавонад ҳурмати ёрон гӯш дорад то дилӣ аз ҳаракот ӯ нхрошд . Ва самоъ аз сар шурб накунад ва дар китмони маънӣу тарк даъовӣ кӯшад . Ва дар кули аҳволи мунтазири илҳомот ҳақ бошад то онч кунад бнўр илҳом кунад на аз зулмати табъ . Ва ибтидои дарин мақоми салоҳу фасоди аҳволи хеши болҳом тавон донист ва дар васати мақоми бошорти ҳақ .

و مرید باید که در سماع حرکت بتکلف نکند و دل خویش بامعانی بیت و اشارات نغمات نی حاضر دارد. و بهر وارد که بر دل آید یا بهر حالت که روی نماید در حرکت نیاید. تا تواند سماع بدل فرو میخورد اگر بروی غالب شود و بی اختیار او را در حرکت آورد آنگه روا بود. و در موافقت یاران تو اجد هم روا داشته‌اند چون از رعونت نفس خالی باشد. و در سماع آداب بسیارست که این موضع تحمل آن نکند. اما تا تواند حرمت یاران گوش دارد تا دلی از حرکات او نخراشد. و سماع از سر شرب نکند و در کتمان معنی و ترک دعاوی کوشد. و در کل احوال منتظر الهامات حق باشد تا آنچ کند بنور الهام کند نه از ظلمت طبع. و ابتدا درین مقام صلاح و فساد احوال خویش بالهام توان دانست و در وسط مقام باشارت حق.

Ва фарқи миёни илҳоми ҳақу ишорату калом онаст ки илҳом хитобӣ бошад аз ҳақ ба дил бо завқи валикин бешуъӯру ишорат хитобӣ бошад бо завқу шуъӯри валикин бар мз на сариҳ . Ва калом хитобӣ бошад бо завқу шуъӯру сариҳ . Валикин дар мақоми млҳмгии нафаси калом падед наёяд калом дар мақоми мтмӣнгии нафас падед ояд ки « ё ?итҳо алнФси алмтмӣнаҳи арҷъии илои рбк » ин хитоб сариҳаст .

و فرق میان الهام حق و اشارت و کلام آن است که الهام خطابی باشد از حق به دل با ذوق ولیکن بی‌شعور و اشارت خطابی باشد با ذوق و شعور ولیکن بر مز نه صریح. و کلام خطابی باشد با ذوق و شعور و صریح. ولیکن در مقام ملهمگی نفس کلام پدید نیاید کلام در مقام مطمئنگی نفس پدید آید که «یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک» این خطاب صریح است.

Ва ниҳояти мақоми млҳмгӣ онаст ки нури ҳақ дар дил мутамаккин шавад то баҳр ч нигарад бнўр ҳақ нигарад ки « алмўмни инзри бнўри аллоҳ » . Азон вақт ки илҳом падед ояд мартабаи хавос муъминонаст то он вақт ки « нурулло » дар дил мутамаккин гардад онгаҳ мартаба авом авлиёст ки « аллоҳ вале аллазӣнаи омнўои ихрҷҳми ман алзлмоти илои алнўр » .

و نهایت مقام ملهمگی آن است که نور حق در دل متمکن شود تا بهر چ نگرد بنور حق نگرد که «المومن ینظر بنور الله». ازان وقت که الهام پدید آید مرتبه خواص مومنان است تا آن وقت که «نورالله» در دل متمکن گردد آنگه مرتبه عوام اولیاست که «الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور».

Чун бад-ӣн мақом расед камоли маъоди ин тайифааст ки муқтасидонанд ва дар олами арвоҳи аҳли саф дувум бӯдаанд анвори алтофу файзи ҳақ аз пас ҳиҷоби сафи арвоҳи анбиёу хавоси авлиё бадишон мерасидааст .

چون بدین مقام رسید کمال معاد این طایفه است که مقتصدان‌اند و در عالم ارواح اهل صف دوم بوده‌اند انوار الطاف و فیض حق از پس حجاب صف ارواح انبیا و خواص اولیا بدیشان میرسیده است.

Пас ҳар касеро аз аҳли сафи дувум бақадр исобати нури файзи ӣнҷо дар мтобъти анбиёу авлиёи саъии ваҷду талаб падед ояд ва чунонк дар ҳар сафи тафовути қурбу баъдӣу ямин ва ясорӣ бӯдааст баъзе арвоҳро бар баъзе асари он дар саъйу талаб ҳар кас зоҳир шавад ва дарёфт ва ноёфт ҳам муассир бошад .

پس هر کسی را از اهل صف دوم بقدر اصابت نور فیض اینجا در متابعت انبیا و اولیا سعی وجد و طلب پدید آید و چنانک در هر صف تفاوت قرب و بعدی و یمین و یساری بوده است بعضی ارواح را بر بعضی اثر آن در سعی و طلب هر کس ظاهر شود و دریافت و نایافت هم موثر باشد.

Ва чун дар сафи дувум ҳар рӯҳӣ дар муқобилаи рӯҳии дигар афтода бошад аз сафи аввал ки сафи арвоҳи анбиё ва хавос авлиёст ӣнҷои баҳмони муносибати ин касро бо он набӣ ё вале иродату муҳаббат зиёдат бошад аз дигарон чунонк хоҷаи алайҳ ассалом фармуд « алорўоҳи ҷунуди мҷтдаҳи Фмои таъоруфи минҳои аӣтлФ ва мо тнокри минҳои ахтлФ » .

و چون در صف دوم هر روحی در مقابله روحی دیگر افتاده باشد از صف اول که صف ارواح انبیا و خواص اولیاست اینجا بهمان مناسبت این کس را با آن نبی یا ولی ارادت و محبت زیادت باشد از دیگران چنانک خواجه علیه السلام فرمود «الارواح جنود مجتده فما تعارف منها ائتلف و ما تناکر منها اختلف».

Ҳар ки онҷои якдигарро шинохта бошад ё ди рмқоблаҳ ё дар ҷавор афтода бидон нисбати ӣнҷои маърифату улфату маваддат падед ояд . Ва агар он шахсро басӯрат дар наёбад бошад ки дар хоб ё дар воқеа ӯро бинаду азуӣ мадад ёбад .

هر که آنجا یکدیگر را شناخته باشد یا د رمقابله یا در جوار افتاده بدان نسبت اینجا معرفت و الفت و مودت پدید آید. و اگر آن شخص را بصورت در نیابد باشد که در خواب یا در واقعه او را بیند و ازوی مدد یابد.

Ва ин тайифаро ки аҳли саф дувуманд дар мисоли тухми арвоҳи эшонро самараи хурмои ниҳода будем дар фасли мақдам . Ва хурморо агар чаҳ завқӣ ва ҳаловатӣ ҳаст аммо пӯст ӯст донаи он мағзӣ надорад ки мунтафаъ бошад . Ишорат бидон маънӣаст ки маъоди ин тайифа агарчӣ аъло алӣин биҳишт бошаду қурбати вҷўори анбиёу хавоси авлиё ки « аўлӣки маъаи аллазӣнаи анъми аллоҳи алайҳими ман алнабӣин » алоиаҳ ва бо эшон бошанд ва азишон набошанд дар мақоми ъндит « фии мақъад сидқ ъанд млики муқтадир » .

و این طایفه را که اهل صف دوم‌اند در مثال تخم ارواح ایشان را ثمره خرما نهاده بودیم در فصل مقدم. و خرما را اگر چه ذوقی و حلاوتی هست اما پوست اوست دانه آن مغزی ندارد که منتفع باشد. اشارت بدان معنی است که معاد این طایفه اگرچه اعلی علیین بهشت باشد و قربت وجوار انبیا و خواص اولیا که «اولئک مع الذین انعم الله علیهم من النبیین» الایه و با ایشان باشند و ازیشان نباشند در مقام عندیت «فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر».

Хоҷаи алайҳи ассаломи ин ташрифи маъаяти ҷумлаи мурӣдону муҳибонро собит мекард « алмри маъаи ман аҳб » аммо давлати ихтисоси аҳляту миннати манят ба салмон сӯхта расед ки « алслмони мнои аҳли албит » . Шарҳи ин мақому аҳли ин мақом дар фасл мўхр бияёд ани шоаллоҳу слии аллоҳи алии Муҳамаду ?ала .

خواجه علیه السلام این تشریف معیت جمله مریدان و محبان را ثابت میکرد «المر مع من احب» اما دولت اختصاص اهلیت و منت منیت به سلمان سوخته رسید که «السلمان منا اهل البیت». شرح این مقام و اهل این مقام در فصل موخر بیاید ان‌شاءالله و صلی‌الله علی محمد و آله.