Қоли аллоҳи таъолӣ : «у абтғи Фимои отоки аллоҳи ?илдори алохраҳ . . . Алоиаҳ .

قال الله تعالی: «و ابتغ فیما آتاک الله الدار الاخره... الایه.

Ва қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳи вслм : « ман асоби молои ҳлолои ФкФ ба виҷҳау васл ба раҳмау қзӣ ба дайнау ақом ба алии ҷораи лақии аллоҳи явми алқёмаҳу виҷҳаи алии зўءи алқмри лайлаи албдри вмни асоби молои ҳромоу кони мкосроу мФохроу мроӣёи лақии аллоҳи явми алқёмаҳу ҳўи алайҳи ъзбон » .

و قال النبی صلی‌الله علیه وسلم: «من اصاب مالا حلالا فکف به وجهه و وصل به رحمه و قضی به دینه و اقام به علی جاره لقی الله یوم القیامه و وجهه علی ضوء القمر لیله البدر ومن اصاب مالا حراما و کان مکاثرا و مفاخرا و مرائیا لقی‌الله یوم القیامه و هو علیه عضبان».

Бдонки моли внъмту ҷоҳу давлати дунё бар мисол нардбонаст ки бидон бар улувва тавон рафт ва ҳам бидон бсФли фурӯ тавон рафт . Пас молу ҷоҳро ҳам всилти дараҷоти биҳишту қурбат ҳақметавон сохт ва ҳам всилти даракоти дӯзах ва бъдҳзрт метавон кард . Чунонк ҳақи таъолии бад-ӣни кимиёгарии саодат ишорат кард фармуд « вотбғи Фимои отики аллоҳи ?илдори алохраҳ » яъне бдончи худоӣ туро додааст аз моли дунёи дараҷоти ухравиро баталабу ончи насибаи тест аз дунё фаромӯш макун . Ишорат бидонаст ки аз моли дунёи насибаи ту онаст ки дар роҳи худоӣ сарф кунӣ на ончи бҳўо харҷ кунӣ ё бунаӣ ки « мо ъндкми инФд ва мо ъндоллаҳи боқ » .

بدانک مال ونعمت و جاه و دولت دنیا بر مثال نردبان است که بدان بر علو توان رفت و هم بدان بسفل فرو توان رفت. پس مال و جاه را هم وسیلت درجات بهشت و قربت حق میتوان ساخت و هم وسیلت درکات دوزخ و بعدحضرت میتوان کرد. چنانک حق تعالی بدین کیمیاگری سعادت اشارت کرد فرمود «واتبغ فیما آتیک الله الدار الاخره» یعنی بدانچ خدای ترا داده است از مال دنیا درجات اخروی را بطلب و آنچ نصیبه تست از دنیا فراموش مکن. اشارت بدان است که از مال دنیا نصیبه تو آن است که در راه خدای صرف کنی نه آنچ بهوا خرج کنی یا بنهی که «ما عندکم ینفد و ما عندالله باق».

Ва шарҳи онч дар роҳи худоӣ сарф кунанд онаст ки мубини оёти байноти хоҷаи алайҳи алслўаҳ баён фармуд ки « ман асоби молои ҳлолои ФкФ ба виҷҳа » . МиФрмоид ҳар ки молӣ ҳалол ёбад ва бидон об рӯйу дайни хеш нигоҳ дорад ки аз халқ истиғно ҷӯяду мазаллат тамаъ накушуд ва бо иззат қаноат бисозад .

و شرح آنچ در راه خدای صرف کنند آن است که مبین آیات بینات خواجه علیه‌الصلوه بیان فرمود که «من اصاب مالا حلالا فکف به وجهه». میفرماید هر که مالی حلال یابد و بدان آب روی و دین خویش نگاه دارد که از خلق استغنا جوید و مذلت طمع نکشد و با عزت قناعت بسازد.

«у васл ба раҳма » ва бо хуишон бидон моли слти раҳм биҷой оварад . Ва хуишони ду навъанд : бкии днёўӣ ва эшонро бимол мададу муовинат кардан воҷибаст чунонк фармуд «у отии алмоли алии ҳубаи зўии алқрбӣ » ва ҷое дигар фармуду аитоءи зии алқрбӣ »у дувуми хуишон динӣанд чунонк фармуд « анмои алмўмнўни ахўаҳ » слти раҳми ухуввати динии ҳам воҷибасту тафсили он ухувват онаст ки миФрмоид « дуӣ алқрбӣу илтиёмӣу алмсокину ибни алсбилу алсоӣлину фии алрқоб » .

«و وصل به رحمه» و با خویشان بدان مال صلت رحم بجای آورد. و خویشان دو نوع‌اند: بکی دنیاوی و ایشان را بمال مدد و معاونت کردن واجب است چنانک فرمود «و آتی المال علی حبه ذوی‌القربی» و جایی دیگر فرمود و ایتاء ذی القربی» و دوم خویشان دینی اند چنانک فرمود «انما المومنون اخوه» صلت رحم اخوت دینی هم واجب است و تفصیل آن اخوت آن است که میفرماید «دوی القربی و التیامی و المساکین و ابن السبیل و السائلین و فی‌الرقاب».

Ва дигар фармуд « вқзӣ ба дайна » ва бидон моли қазои ҳуқуқ ва диўн кунад . Агар касеро дар зимма ӯ мзлмаҳ Эй бошад ё биравӣ ҳақӣ буд ё динӣ дорад бгзорд ва зкўаҳ бидиҳад бмстҳқони он чунонк аз офати риёу самъау тафохуру мубоҳоту такаббуру трФъу аизоу миннату таваққуъи санои васияту шӯҳрату лофу слФу ҳиялату макри хдиът маҳфӯз бошад ки ин ҷумлаи мбтли савоби зкўаҳ ва садақааст . Чунонк миФрмоид « ё аиҳоолзини омнўои лои тбитлўои сдқоткми болмну лозии колзии инФқи мо ?лаи рӣоءи аннос » ва бузургон гуфтаанд дар моли берун аз зкўаҳ ҳуқуқаст чунонк миФрмоид «у фии амўолҳми ҳақи ллсоӣли волмҳрўм » ва дар ривоят аз хоҷаи алайҳ ассалом меояд анаи қол « фии алмоли ҳақи сӯии алзкўаҳ » ва дигар фармуд «у ақом ба алии ҷора » бимол хеши бодои ҳуқуқи ҳамсоягони қиёми намояд ки ҳамсояро ҳақ бисёр мутаваҷҷеҳаст . Хоҷаи алайҳи алслўаҳи миФрмоид ки пайвастаи Ҷабраили маро васият мекард аз баҳри ҳамсоя то гумонам омад ки ҳсмоиаҳро мирос хор гардонид ва дар ҳадисӣ дигар меояд ки « ман кони иўмни биллоҳу алиўми алохри Фликрми ҷора » .

و دیگر فرمود «وقضی به دینه» و بدان مال قضای حقوق و دیون کند. اگر کسی را در ذمه او مظلمه‌ای باشد یا بروی حقی بود یا دینی دارد بگزارد و زکوه بدهد بمستحقان آن چنانک از آفت ریا و سمعه و تفاخر و مباهات و تکبر و ترفع و ایذا و منت و توقع ثنا وصیت و شهرت و لاف و صلف و حیلت و مکر خدیعت محفوظ باشد که این جمله مبطل ثواب زکوه و صدقه است. چنانک میفرماید «یا ایهاالذین آمنوا لا تبیطلوا صدقاتکم بالمن و لاذی کالذی ینفق ما له رئاء الناس» و بزرگان گفته‌اند در مال بیرون از زکوه حقوق است چنانک میفرماید «و فی اموالهم حق للسائل والمحروم» و در روایت از خواجه علیه‌السلام میآید انه قال «فی المال حق سوی الزکوه» و دیگر فرمود «و اقام به علی جاره» بمال خویش بادای حقوق همسایگان قیام نماید که همسایه را حق بسیار متوجه است. خواجه علیه‌الصلوه میفرماید که پیوسته جبرئیل مرا وصیت میکرد از بهر همسایه تا گمانم آمد که هسمایه را میراث خوار گردانید و در حدیثی دیگر میآید که «من کان یومن بالله و الیوم الاخر فلیکرم جاره».

Ва бҳқиқти бдонки моли вҷоаҳи дунёи бмсобт мисаст эксирро чун касеро илми эксир ҳосил бошад ҳар чанд мис беш ёбад зар беш ҳосил тавонад кард . Ва илми эксир онаст ки аз миси сиёҳӣу кудурат ва хуфт ва бесаботӣ берун баранду сурхӣу сафоу сиқлу сабот дар вай падед оваранд чун бад-ӣни сифати гашти зар холис бошад яке ҳафтсад ё бештар шуда .

و بحقیقت بدانک مال وجاه دنیا بمثابت مس است اکسیر را چون کسی را علم اکسیر حاصل باشد هر چند مس بیش یابد زر بیش حاصل تواند کرد. و علم اکسیر آن است که از مس سیاهی و کدورت و خفت و بی‌ثباتی بیرون برند و سرخی و صفا و ثقل و ثبات در وی پدید آورند چون بدین صفت گشت زر خالص باشد یکی هفتصد یا بیشتر شده.

Дар молу ҷоҳи днёўӣ низ чанд сифати змимаҳу офат мўдъаст ки агар он аз ан берун кунанд ва чанд сифати дигар дарон афзойанд эксирӣ карда бошанд ки саодати абадӣу давлат сармадӣ бидон ҳосил шавад .

در مال و جاه دنیاوی نیز چند صفت ذمیمه و آفت مودع است که اگر آن از ان بیرون کنند و چند صفت دیگر درآن افزایند اکسیری کرده باشند که سعادت ابدی و دولت سرمدی بدان حاصل شود.

Аммо сифоти змимаҳу офот ки дар молу ҷоҳи дунё ҳосиласт даҳаст :

اما صفات ذمیمه و آفات که در مال و جاه دنیا حاصل است ده است:

Аввал туғёнаст ки « ани алонсони литғии ани роаҳи астғнӣ »у туғёни ғифлат ва баъдаст аз ҳақ .

اول طغیان است که «ان الانسان لیطغی ان رآه استغنی» و طغیان غفلت و بعد است از حق.

Дувум бағӣаст ки «у луи басти аллоҳи алрзқи лъбодаҳи лбғўои фии аларз »у бағии фасод ва зулмаст бар билоду ибод .

دوم بغی است که «و لو بسط‌الله الرزق لعباده لبغوا فی‌الارض» و بغی فساد و ظلم است بر بلاد و عباد.

Сим эърозаст ки «у азои анъмнои алии алонсони аърз ва ноӣ баҷо наба »у эъроз рӯй аз худоӣ гардонӣданасту бҳўои машғӯл шудану куфрони неъмат кардан .

سیم اعراض است که «و اذا انعمنا علی‌الانسان اعرض و نای بجا نبه» و اعراض روی از خدای گردانیدن است و بهوا مشغول شدن و کفران نعمت کردن.

Чаҳоруми кибр ва аҷабаст чунонк фиръавнро буд бавоситаи мол ва ҷоҳ мегуфт : « алиси лии малики Мисру ҳзаҳи алонҳори тҷрии ман таҳтӣ » .

چهارم کبر و عجب است چنانک فرعون را بود بواسطه مال و جاه میگفت: «الیس لی ملک مصر و هذه الانهار تجری من تحتی».

Панҷум тафохураст «у тафохури бинкму ткосри фии аломўол » . Ва тафохури фахру ?хело карданаст бар ақрону такаббуру трФъ ҷустани брохўону фаромӯш кардани ҳақ .

پنجم تفاخرست «و تفاخر بینکم و تکاثر فی‌الاموال». و تفاخر فخر و خیلا کردن است بر اقران و تکبر و ترفع جستن براخوان و فراموش کردن حق.

Шашуми ткосрст ки « алҳикми алткоср »у ткосри мубоҳоти намӯдану лоф заданаст бисёре мол ва аз худои ғофил шудан .

ششم تکاثرست که «الهیکم التکاثر» و تکاثر مباهات نمودن و لاف زدن است بسیاری مال و از خدای غافل شدن.

Ҳафтум машғӯлӣаст ки « сиқўли лаки алмхлФўни ман алоъроби шғлтнои амўолноу аҳлўно » . Ва машғӯлӣ тазйиъ умраст дар ҷамъу ҳифзи молу сарфу харҷи он дар таҳсили муродоти днёўӣу мстлзоти нафсонӣу тмтъғоти ҳайвонӣ .

هفتم مشغولی است که «سیقول لک المخلفون من الاعراب شغلتنا اموالنا و اهلونا». و مشغولی تضییع عمرست در جمع و حفظ مال و صرف و خرج آن در تحصیل مرادات دنیاوی و مستلذات نفسانی و تمتعغات حیوانی.

Ҳаштум бухласт « влои иҳсбни аллазӣнаи ибхлўни бмои атиҳми аллоҳи ман фазлаи ҳўи хирои бали ҳўи шари ?лаам » алоиаҳ . Ва бухли манъи ҳуқуқ моласт аз зи кӯҳу садақау мддохўони васлаи раҳму иҷобати соилу икроми заъифу икроми ҷору тўсъи нафақа бар аёлу хадаму ҳавли таъаҳҳуди уламоу слҳоу тафаққуди ғрбоу зуъафоу амсоли ин .

هشتم بخل است «ولا یحسبن الذین یبخلون بما اتیهم الله من فضله هو خیرا بل هو شر لهم» الایه. و بخل منع حقوق مال است از ز کوه و صدقه و مدداخوان وصله رحم و اجابت سایل و اکرام ضعیف و اکرام جار و توسع نفقه بر عیال و خدم و حول تعهد علما و صلحا و تفقد غربا و ضعفا و امثال این.

Нуҳум табзираст ки « ани алмбзрини конўои ихвони алшётин » . Ва табзир исрофаст дар инфоқ бар хилофи ризои худоӣу фармони ҳақу тснииъи мол дар талаби ҷоҳу мансабу саховат барои шӯҳрати васияту санои халқу нафақа кардан бар сФҳоу Фоқу зулмау ғулуву маболиғати намӯдан дар итлоф бар мокўлу млбўсу иморати саройу маскану мавозиъи фасод аз кӯшку боғу айвон ва дар гоҳу такаллуф дар ӯоне фаршҳоу пардаҳоу эзори деворҳоу дигари амтъаҳу олоти хонау сарфи мол дар ғуломону канизакону чаҳорпоёни зиёдат аз ҳоҷиби зарурӣу шаръӣ ва монанди ин ихроҷот .

نهم تبذیرست که «ان المبذرین کانوا اخوان الشیاطین». و تبذیر اسراف است در انفاق بر خلاف رضای خدای و فرمان حق و تصنییع مال در طلب جاه و منصب و سخاوت برای شهرت وصیت و ثنای خلق و نفقه کردن بر سفها و فاق و ظلمه و غلو و مبالغت نمودن در اتلاف بر ماکول و ملبوس و عمارت سرای و مسکن و مواضع فساد از کوشک و باغ و ایوان و در گاه و تکلف در اوانی فرشها و پرده‌ها و ایزار دیوارها و دیگر امتعه و آلات خانه و صرف مال در غلامان و کنیزکان و چهارپایان زیادت از حاجب ضروری و شرعی و مانند این اخراجات.

Даҳум ғурураст ки « Фло тғр накам алҳиўаҳи алднёу лои иғрнкми биллоҳи алғрўр » ғурури дил бар дунё ниҳоданасту бмзхрФот ӯ фирефта шудан ва аз охирату маргу ҳисобу тарозуу сироту савобу уқоби фаромӯш кардан ва аз ҳайбату азимату қаҳҳорӣу ҷаббории ҳақи бихбри мондану бикраму лутфу раҳмати худои мағрури гаштан бе онки тоъат ӯ дорад ё аз маъсият тавба кунад .

دهم غرورست که «فلا تغر نکم الحیوه الدنیا و لا یغرنکم بالله الغرور» غرور دل بر دنیا نهادن است و بمزخرفات او فریفته شدن و از آخرت و مرگ و حساب و ترازو و صراط و ثواب و عقاب فراموش کردن و از هیبت و عظمت و قهاری و جباری حق بیخبر ماندن و بکرم و لطف و رحمت خدای مغرور گشتن بی‌آنک طاعت او دارد یا از معصیت توبه کند.

Ин ҷумла офотӣаст ки аз молу ҷоҳи дунё таваллуд кунаду сабаби фитнаи соҳиб мол шавад . Чунонк ҳақи таъолии миФрмоид « анмои амўолкму аўлодкми фитна » . Пас ҳар соҳиби давлатро ки саодати мусоидати намояду тавфиқ рафиқ гардад то эксири шариъатро бдсткории тариқат бар молу ҷоҳи мис сифат андозад баъд аз анки тнқиаҳи он азин даҳ офат ки гуфта омад карда бошад ва даҳ хосият ки зиди он офатаст ҳосил карда ҷумлаи айни қурбату қабули ҳазрату рафъи дарҷату мазиди мартабат ва ёфт ҳақиқат гардад ки « нъми алмоли алсолҳи ллрҷли алсолҳ » .

این جمله آفاتی است که از مال و جاه دنیا تولد کند و سبب فتنه صاحب مال شود. چنانک حق تعالی میفرماید «انما اموالکم و اولادکم فتنه». پس هر صاحب دولت را که سعادت مساعدت نماید و توفیق رفیق گردد تا اکسیر شریعت را بدستکاری طریقت بر مال و جاه مس صفت اندازد بعد از انک تنقیه آن ازین ده آفت که گفته آمد کرده باشد و ده خاصیت که ضد آن آفت است حاصل کرده جمله عین قربت و قبول حضرت و رفع درجت و مزید مرتبت و یافت حقیقت گردد که «نعم المال الصالح للرجل الصالح».

Ва он даҳ хосияти аввал улувва ҳимматаст . То агар ҷумлаи ҷаҳони молу малик ӯ бошад бидон бар нашавад ва бидон бозннгрду ҳамаи худоӣ ва азон худоӣ бинад ва бичишам хуш омад дарон нанигарад то тоғӣ нагардад то мтобъти хоҷаи алайҳ ассалом карда бошад « ази иғшии алсдраҳи мо иғшии мозоғи албср ва мо тғӣ » .

و آن ده خاصیت اول علو همت است. تا اگر جمله جهان مال و ملک او باشد بدان بر نشود و بدان بازننگرد و همه خدای و ازان خدای بیند و بچشم خوش آمد دران ننگرد تا طاغی نگردد تا متابعت خواجه علیه السلام کرده باشد «اذ یغشی السدره ما یغشی مازاغ البصر و ما طغی».

Дувум иффатаст чун афифи алнФс буд зулму фасод бар худ ва дигарон раво надорад .

دوم عفت است چون عفیف النفس بود ظلم و فساد بر خود و دیگران روا ندارد.

Сими тавваҷуҳ баҳақаст ки « ании ваҷҳату ҷҳии ллзии Фитри алсмўоту аларз » . Худроу молу маликро ҳама аз барои ҳақ дорад ва аз дӯстии ҳама рӯй бигардонад ва рӯй бдўстии ҳақи орад . Ва ҷумларо душмани шиносаду душманро дар дӯст бозад ки « Фои нуҳуми адуи лии алои раби Алъоламин » .

سیم توجه بحق است که «انی وجهت و جهی للذی فطر السموات و الارض». خود را و مال و ملک را همه از برای حق دارد و از دوستی همه روی بگرداند و روی بدوستی حق آرد. و جمله را دشمن شناسد و دشمن را در دوست بازد که «فا نهم عدو لی الا رب العالمین».

Чаҳорум шукраст ки «у ашкр во наамма аллоҳи ани кантам Аёа тъбдўн » .

چهارم شکرست که «و اشکر وا نعمه الله ان کنتم ایاه تعبدون».

Бад-ӣни ишорати шукри муҷарради алҳмдллаҳ гуфтан нест шукри ҳақиқии инфоқи мол худоӣаст дар роҳи худоӣ барои худои бФрмон худоӣ бодед тавфиқ аз худоӣу шинохти аҷзи хеш аз гузоради шукри худоӣ аз баӣ ниҳоятии неъмати худоӣ .

بدین اشارت شکر مجرد الحمدلله گفتن نیست شکر حقیقی انفاق مال خدای است در راه خدای برای خدای بفرمان خدای بادید توفیق از خدای و شناخت عجز خویش از گزارد شکر خدای از بهی نهایتی نعمت خدای.

Панҷум тавозуъаст ки « ман тавозуъи ллаҳи рафъаи аллоҳ » . Ва тавозуъи хештан шиносӣаст ки бовели ҳолати хештан назар кунад як қатраи оби маин буд .

پنجم تواضع است که «من تواضع لله رفعه الله». و تواضع خویشتن شناسی است که باول حالت خویشتن نظر کند یک قطره آب مهین بود.

Ҳар чаҳ барон қатра зиёдат бинад аз қӯту шавкату олату ъдту молу неъмату ҷоҳу ҳурмату ақл ва киёсту илму маърифати ҷумлаи фазлу караму ъотФту роФту раҳмату неъмати ҳақ шиносад бидон мафохирату мкосрту мубоҳоту такаббуру трФъ бар халқ худоӣ накунад то бад-ӣни куфрони он орияти бознстонд ки « влӣни куфри теми ани азобии лшдид » .

هر چه بران قطره زیادت بیند از قوت و شوکت و آلت و عدت و مال و نعمت و جاه و حرمت و عقل و کیاست و علم و معرفت جمله فضل و کرم و عاطفت و رافت و رحمت و نعمت حق شناسد بدان مفاخرت و مکاثرت و مباهات و تکبر و ترفع بر خلق خدای نکند تا بدین کفران آن عاریت بازنستاند که «ولئن کفر تم ان عذابی لشدید».

Шашум саховатаст « алсхоءи шаҷараи тунбати фии алҷнаҳ »у ҳақиқати саховат онаст ки моли хеш аз хеш дареғ надораду мол ӯ онаст ки бидиҳад на онки бунаад . Чунонк дарин маънӣ гуфтаанд :

ششم سخاوت است «السخاء شجره تنبت فی الجنه» و حقیقت سخاوت آن است که مال خویش از خویش دریغ ندارد و مال او آن است که بدهد نه آنک بنهد. چنانک درین معنی گفته‌اند:

Хоҷаи алайҳи алслўаҳ вақте саҳобаро гуфт « аикми аҳби илайҳи мо ?лаи ман моли вориса » . Фармуд кист аз шумо ки моли хеш аз моли вориси хеш дўстр дорад ? ҷумла гуфтанд момоли хеш аз моли вориси хеши дӯст тар дорем . Хоҷаи алайҳ ассалом фармуд моли шумо онаст ки бохрт фиристеду моли вориси шумо инаст ки ӣнҷо бигзоред .

خواجه علیه الصلوه وقتی صحابه را گفت «ایکم احب الیه ما له من مال وارثه». فرمود کیست از شما که مال خویش از مال وارث خویش دوستر دارد؟ جمله گفتند مامال خویش از مال وارث خویش دوست‌تر داریم. خواجه علیه السلام فرمود مال شما آن است که بآخرت فرستید و مال وارث شما این است که اینجا بگذارید.

Ҳафтум фароғатаст ки « риҷоли лои тлҳиҳми туҷҷорау лои байъи ани зикри аллоҳ » фароғат онаст ки молу малик дар даст дорад на дар дилу дилро хоси бзкри ҳақ машғӯл дорад то бидон аз ҳақ боз намонад .

هفتم فراغت است که «رجال لا تلهیهم تجاره و لا بیع عن ذکر الله» فراغت آن است که مال و ملک در دست دارد نه در دل و دل را خاص بذکر حق مشغول دارد تا بدان از حق باز نماند.

Агар соҳиби молу ҷоҳ аз машғӯлии бад-ӣни мақомот ва дараҷот натавонист расед борӣ бимолу ҷоҳи хеши тайифаеро ки аҳли сулӯки ин мқомоннди мададу муовинат ва тарбият фармоеду асбоби ҷамъияту фароғати эшон сохта кунад то ҳар дараҷа ки эшон бмдд ӯ ҳосил кунанд савоби он дар девон ӯ нависанду ббркти хизмату муҳаббати эшон ӯро азишон гардонанд ва бо эшон бронгизоннд ки « алмрءи маъаи ман аҳб » .

اگر صاحب مال و جاه از مشغولی بدین مقامات و درجات نتوانست رسید باری بمال و جاه خویش طایفه‌ای را که اهل سلوک این مقامانند مدد و معاونت و تربیت فرماید و اسباب جمعیت و فراغت ایشان ساخته کند تا هر درجه که ایشان بمدد او حاصل کنند ثواب آن در دیوان او نویسند و ببرکت خدمت و محبت ایشان او را ازیشان گردانند و با ایشان برانگیزانند که «المرء مع من احب».

Ҳаштум тақвоаст ки « ани акрмкми ъндоллаҳи атқикм » тақво онаст ки аз моли ҳарому луқмаи бошбҳту шаҳавоти ҳарому ръўноти нафасу ахлоқи баду мухолифати фармон иҷтиноб кунад ва дар адоӣ ӯ амру воҷиботу мФтрзоти ҷади балиғи намояд ва дар ихлос ният кӯшад то онч кунад аз риёу самъату макру ҳалят пок бошад .

هشتم تقوی است که «ان اکرمکم عندالله اتقیکم» تقوی آن است که از مال حرام و لقمه باشبهت و شهوات حرام و رعونات نفس و اخلاق بد و مخالفت فرمان اجتناب کند و در ادای او امر و واجبات و مفترضات جد بلیغ نماید و در اخلاص نیت کوشد تا آنچ کند از ریا و سمعت و مکر و حلیت پاک باشد.

Нуҳум қавомаст «у аллазӣнаи азои анФқўои лами исрФўоу лами иқтрўоу кони байни злки қўомо » қавом онаст ки эътидол нигоҳ дорад то дар вақти инфоқ исроф накунад . Ва исроф он бошад ки бар хилофи ризои ҳақи бҳзи нафас харҷ кунад агар ҳамаи як луқма бошад . Вқтри он буд ки онҷо ки нафақа бояд кард брўФқи фармону ризои ҳақи бозгирд ва накунад . Ва қавому эътидол он бошад ки бонифоқ дар роҳи худои маболиғати намояд агар худ бҷмлгии мол буд чун Абубакри разии аллоҳи анҳу . Ва бдончи бхосаҳи худ таъаллуқ дорад тарки такаллуф ва ръўнт кунад дар мокўлу млбўсу маскану мркўбу олоти хонау ақмшаҳу амтъаҳи миёна нигоҳ дорад то бидон маҳҷӯб нашавад .

نهم قوام است «و الذین اذا انفقوا لم یسرفوا و لم یقتروا و کان بین ذلک قواما» قوام آن است که اعتدال نگاه دارد تا در وقت انفاق اسراف نکند. و اسراف آن باشد که بر خلاف رضای حق بحظ نفس خرج کند اگر همه یک لقمه باشد. وقتر آن بود که آنجا که نفقه باید کرد بروفق فرمان و رضای حق بازگیرد و نکند. و قوام و اعتدال آن باشد که بانفاق در راه خدای مبالغت نماید اگر خود بجملگی مال بود چون ابوبکر رضی‌الله عنه. و بدانچ بخاصه خود تعلق دارد ترک تکلف و رعونت کند در ماکول و ملبوس و مسکن و مرکوب و آلات خانه و اقمشه و امتعه میانه نگاه دارد تا بدان محجوب نشود.

Даҳуми таслим ва ризост ки « алрзоءи болқзоءи боби аллоҳи алаъзам » таслим онаст ки нафасу молро чунонк дар мисоқ « аласти брбкм » бхдоўнд фурӯхтааст ва биҳишт харида имрӯз таслим кунад ки вақти таслим имрӯзаст . То фардо ки вақти таслим биҳишт бошад ҳақи таъолии биҳишт таслим кунад ки « ани аллоҳи уштурии ман алмўмнини анФсҳму амўолҳми бони ?лаами алҷнаҳ » . Ва таслими нафас ва мол бидон ваҷҳ бошад ки нафасу мол азон худ надонад азон ҳақ донад ва худро вакили харҷ ҳақ бинаду халқро бандагон ҳақ донад то тавонад бнФси хеши бқўлу феъли бмсолҳи эшон қиёми намояд . Ва молро барояшони бомари ҳақ нафақа кунад ва бичишам ҳақорат бкс нанигарад ва худ ротбъ эшон бинаду луқмау хирқаи бтбъит бнФс фурӯхта медиҳад ва ӯро яке бандаи камина аз бандагони худои шиносаду миннат бар кас наниҳад ва ҳар кас ки азуи эҳсонӣ қабул кунад ӯро брхўди ҳақӣ воҷиб донаду миннати дор ӯ буд .

دهم تسلیم و رضاست که «الرضاء بالقضاء باب الله الاعظم» تسلیم آن است که نفس و مال را چنانک در میثاق «الست بربکم» بخداوند فروخته است و بهشت خریده امروز تسلیم کند که وقت تسلیم امروز است. تا فردا که وقت تسلیم بهشت باشد حق تعالی بهشت تسلیم کند که «ان الله اشتری من المومنین انفسهم و اموالهم بان لهم الجنه». و تسلیم نفس و مال بدان وجه باشد که نفس و مال ازان خود نداند ازان حق داند و خود را وکیل خرج حق بیند و خلق را بندگان حق داند تا تواند بنفس خویش بقول و فعل بمصالح ایشان قیام نماید. و مال را برایشان بامر حق نفقه کند و بچشم حقارت بکس ننگرد و خود راتبع ایشان بیند و لقمه و خرقه بتبعیت بنفس فروخته میدهد و او را یکی بنده کمینه از بندگان خدای شناسد و منت بر کس ننهد و هر کس که ازو احسانی قبول کند او را برخود حقی واجب داند و منت دار او بود.

Ва бҳкмӣ ки худоӣ бар нафасу мол ӯ ронад розӣ буд ва дар балоӣ ӯ собир бошаду дил бар ҷаҳон наниҳаду бъшўаҳи нафасу ғурури шайтон мағрур нагардаду ҷон дар маъраз таслим дорад то чаҳ вақт талаб кунанд ва дар ҳол таслим кунад . Ва дарон кӯшад ки азуи молӣу мулкӣ ки боз хоҳад монад вақф бошад бар биқоъи хайр то баъд аз вафот ӯ ҳар тоъат ки дарон биқоъ меравад дар девон ӯ минўиснд ҳамчунон буд ки зиндаи боқӣ . Ки ҳар кро дар ҳоли ҳаёт тоъат нест ӯ мурдааст ва ҳар крои баъд аз вафот тоъатаст ӯ зиндааст .

و بحکمی که خدای بر نفس و مال او راند راضی بود و در بلای او صابر باشد و دل بر جهان ننهد و بعشوه نفس و غرور شیطان مغرور نگردد و جان در معرض تسلیم دارد تا چه وقت طلب کنند و در حال تسلیم کند. و دران کوشد که ازو مالی و ملکی که باز خواهد ماند وقف باشد بر بقاع خیر تا بعد از وفات او هر طاعت که دران بقاع میرود در دیوان او مینویسند همچنان بود که زنده باقی. که هر کرا در حال حیات طاعت نیست او مرده است و هر کرا بعد از وفات طاعت است او زنده است.

Пас асҳоби амволу арбоби нъм чун молу ҷоҳи дунёро азон даҳ офат ки намудем пок гардонанду бад-ӣни даҳ хосияту хислат махсӯс гардонанд бкимёии саодати абадӣ расида бошанду молу ҷсоаҳи дунёии фониро яке сад ва ҳафтсаду азъоФи музоъафаи дараҷоту мсўботи охирати боқӣу қурбату ҷавори ҳақи гардонида ки « мисли аллазӣнаи инФқўни амўолҳми фии сиблати аллоҳи кмсли ҳубаи анбтти сабъи снобли фии кули сунбулаи моӣаҳи ҳубау аллоҳи изоъФи лмни ишоء » .

پس اصحاب اموال و ارباب نعم چون مال و جاه دنیا را ازان ده آفت که نمودیم پاک گردانند و بدین ده خاصیت و خصلت مخصوص گردانند بکیمیای سعادت ابدی رسیده باشند و مال و جساه دنیای فانی را یکی صد و هفتصد و اضعاف مضاعفه درجات و مثوبات آخرت باقی و قربت و جوار حق گردانیده که «مثل الذین ینفقون اموالهم فی سبیل الله کمثل حبه انبتت سبع سنابل فی کل سنبله مائه حبه و الله یضاعف لمن یشاء».

Ва агар дар муддати умр ки бадасти ниёзи доми иродат ниҳодаасту донаи молу ҷоҳи пошидаи сипеди бозӣ аз хоссагону маҳбӯбони ҳақ азон доми донае бар дорад ва он дона агар ҳамаи як луқма буд ки ҷузвӣ аз вай гардаду баҳри тааббуд ки ӯ ҳақро кунад он ҷузв дарон шарик бошад савоби он насибаи бсоҳби ин луқма мерасад . Ва он соҳиби дувалатонро баъзе авқотаст ки дарон вақти қобили тасарруфоти ҷазбот алуҳият гирданд дарон ҳолати як нафса тоъати эшон бмъомлаҳи аҳли замин ва осмон бароед « ҷазбаи ман ҷазбот алҳақ тавозии амали олсқлин » . Ончи азин ҳолати насибаи он сайёд ояд аҳли шарқу ғарби муҳосиба он натавонанд кард зирок аз олам бе ниҳоятии алтофи ҳақи моиди назар ҳар кӯтаҳи байн бар ҷамоли камоли ин ҳадис нарасад . Ва слии аллоҳи алии Муҳамаду ?ала .

و اگر در مدت عمر که بدست نیاز دام ارادت نهاده است و دانه مال و جاه پاشیده سپید بازی از خاصگان و محبوبان حق ازان دام دانه‌ای بر دارد و آن دانه اگر همه یک لقمه بود که جزوی از وی گردد و بهر تعبد که او حق را کند آن جزو دران شریک باشد ثواب آن نصیبه بصاحب این لقمه میرسد. و آن صاحب دولتان را بعضی اوقات است که دران وقت قابل تصرفات جذبات الوهیت گردند دران حالت یک نفسه طاعت ایشان بمعامله اهل زمین و آسمان براید «جذبه من جذبات الحق توازی عمل آلثقلین». آنچ ازین حالت نصیبه آن صیاد آید اهل شرق و غرب محاسبه آن نتوانند کرد زیراک از عالم بی‌نهایتی الطاف حق مآید نظر هر کوته بین بر جمال کمال این حدیث نرسد. و صلی الله علی محمد و آله.