Қоли аллоҳи таъолӣ : « ё аиҳоолзини амнўои анФқўои ман таййиботи мо ксбтм » алоиаҳ .

قال‌الله تعالی: «یا ایهاالذین امنوا انفقوا من طیبات ما کسبتم» الایه.

Ва қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳу силам : « ани атиби мо иأкли алрҷли ман касби яда . »

و قال النبی صلی‌الله علیه و سلم: «ان اطیب ما یأکل الرجل من کسب یده.»

Бдонки ҳарфату санъати натиҷаи илму қудрату шинохт рӯҳаст ки то ин шоити даравӣ бқўт бӯдааст акнӯн бавоситаи истеъмоли олоту адавоти ҷисмонӣ бакор фармое ақл ки вазир рӯҳасту нойиб ӯ аз қӯт бФъл меояд ва аз ғайби бшҳодти мипиўндд .

بدانک حرفت و صنعت نتیجه علم و قدرت و شناخت روح است که تا این شایت دروی بقوت بوده است اکنون بواسطه استعمال آلات و ادوات جسمانی بکار فرمایی عقل که وزیر روح است و نایب او از قوت بفعل میآید و از غیب بشهادت میپیوندد.

Оқили соҳиби басирати бад-ӣни даричаи бсонъӣ ва сунъ тавонад нагирист то ҳамчунон ки зоти рӯҳи хешро бад-ӣни сифоти мавсуфи шинохт ва донист ки рӯҳ ӯ ҳӣ буд ки агар ҳӣ набӯдӣ феъли азу содир нашудӣ ва донист ки оламаст ки агар олам набӯдӣ ин санъатҳои латифи муносиби азу дар вуҷӯд наомадӣ ва донист ки мурӣдаст ки бе иродати феъл аз фоил дар вуҷӯд наёяд хосса дар замонии дуни замонии тахсӣси замон дар эҷоди феъл аз фоили ихтиёру иродат исбот кунад на чунонк фалсафӣ саргашта гуяд ки « сонеъи оламро дар эҷоди феъли иродат ва ихтиёр нест » куфрии бад-ӣни сариҳӣу ҷаҳлии бад-ӣни ғояту далерӣу густохеи бад-ӣни азимӣ « алайҳими лъоини аллоҳу алии мҳбиҳму мстбъиҳми илои явми аддӣн » ва донист ки рӯҳи самиъу басир ва мутакаллимаст ва агар на ин сифот дар қолаб падед наомадӣ . Ва донист ки қодираст ки бе қудрати феъли маҳол буд ва донист ки боқӣаст ки бақои қолаби натиҷаи бақоӣ рӯҳаст .

عاقل صاحب بصیرت بدین دریچه بصانعی و صنع تواند نگریست تا همچنان که ذات روح خویش را بدین صفات موصوف شناخت و دانست که روح او حی بود که اگر حی نبودی فعل ازو صادر نشدی و دانست که عالم است که اگر عالم نبودی این صنعتهای لطیف مناسب ازو در وجود نیامدی و دانست که مرید است که بی‌ارادت فعل از فاعل در وجود نیاید خاصه در زمانی دون زمانی تخصیص زمان در ایجاد فعل از فاعل اختیار و ارادت اثبات کند نه چنانک فلسفی سرگشته گوید که «صانع عالم را در ایجاد فعل ارادت و اختیار نیست» کفری بدین صریحی و جهلی بدین غایت و دلیری و گستاخیی بدین عظیمی «علیهم لعاین‌الله و علی محبیهم و مستبعیهم الی یوم‌الدین» و دانست که روح سمیع و بصیر و متکلم است و اگر نه این صفات در قالب پدید نیامدی. و دانست که قادرست که بی‌قدرت فعل محال بود و دانست که باقی است که بقای قالب نتیجه بقای روح است.

Ва чун ин ҳашт сифати зотии рӯҳи шинохти восри ин сифот дар қолаби хеш мушоҳида кард ва аз натиҷаи ин сифоти қолаби худрои мутаҳаррик ва мутасарриф дид то чандини ҳарфатҳои латиф ва санъатҳои зариф аз вай дар вуҷӯд мееду рӯҳро ҳар рӯзи илмии мёФзоиди бидонад ки рӯҳро мукаммалӣ бояд вуҷӯд ӯ бадв нест ва ӯ набӯд пас ббўд ва ӯро мўҷдӣ бояд ки ӯро аз адам бавуҷуд оварад ва он мавҷади ҳазрат худовандӣаст ҷли въло .

و چون این هشت صفت ذاتی روح شناخت واثر این صفات در قالب خویش مشاهده کرد و از نتیجه این صفات قالب خودرا متحرک و متصرف دید تا چندین حرفت‌های لطیف و صنعتهای ظریف از وی در وجود میاید و روح را هر روز علمی میافزاید بداند که روح را مکملی باید وجود او بدو نیست و او نبود پس ببود و او را موجدی باید که او را از عدم بوجود آورد و آن موجد حضرت خداوندی است جل وعلا.

Ва ӯ – субҳонау таъолӣ – бояд ки бад-ӣни ҳашт сифат ки сифот камоласт мавсуфи бошдтооиҷод мавҷӯдот тавонад кард ва бояд ки зот ӯ бахуди қоим буду алои боҳтёҷу тасалсули анҷомад . Ва ин сифот бояд ки бзот ӯ қоим буду азалӣ ва абадӣ бошаду ало аз қабили эъроз буду зоти маҳал ҳаводис гардаду табоҳӣ лозим ояд ва ин раво набӯд .

و او – سبحانه و تعالی – باید که بدین هشت صفت که صفات کمال است موصوف باشدتاایجاد موجودات تواند کرد و باید که ذات او بخود قایم بود و الا باحتیاج و تسلسل انجامد. و این صفات باید که بذات او قایم بود و ازلی و ابدی باشد و الا از قبیل اعراض بود و ذات محل حوادث گردد و تباهی لازم آید و این روا نبود.

Пас фоилу қодиру сонеъ мутлақан ҳазрати худовандиро шиносаду рӯҳро бнёбту хилофати ҳақ дар олами суғро ки қолаби михўоннд бар кор карда ҳақ донаду аФоъили ҳақ аз ду навъ донад : яке бавоситаи шахси инсонӣ ки Халифа ҳақаст ва яке бевосита . Онч бавоситааст ҳам ду қисмаст : яке дар олами суғрои дувум дар олами куброи онч дар олам суғроаст ва он қолаб инсонаст бавосита рӯҳасту олоту адавоти нафсонии рӯҳ чун нафас наУмияу нафаси ҳайвонӣу қувои башарӣ ва аммо онч дар олам куброаст ки ҷҳоини михўоннди бавосита рӯҳасту олоту адавоти нафсонии чонки гуфтем . Ва ҷисмонӣ чун ҳавоси панҷгонау ҷавориҳу аъзо . Ин ҳрФтҳо ва санъатҳо ки зоҳир мешавад аз одамии натиҷаи он аФоъиласт ва аммо онч бе воситаи шахс инсонӣаст аз аФоъили ҳақ онаст ки натиҷаи он дар офоқу анфус зоҳир мешавад . Аммо дар офоқи осмонии бад-ӣни баландӣ ороста бидон кавокиби дурахшон ки « взиноҳои ллнозрин » ва аз акси он кавокиб дар хоки тираи чандини гулҳо влолаҳҳо вобҳои равшани вонўоъи ашҷору азҳору асмору наботу ҳайвону аносири муфраду мураккабу маодину ғайри он ки « ани фии халқи алсмўоти волорзу ихтилофи аллилу алнҳору алФлки алтии тҷрии фии албҳр . . . » алоиаҳ . Ва аммо дар анфус аз як қатраи оби шахсеи бад-ӣни зарифии босамъу басару калому ҷавориҳу аъзои бад-ӣни латифӣ падед оварда ки « анои хлқнои алонсони ман нутфаи амшоҷи бнтлиаҳи Фҷълноаҳи смиъои бсиро » .

پس فاعل و قادر و صانع مطلقا حضرت خداوندی را شناسد و روح را بنیابت و خلافت حق در عالم صغری که قالب میخوانند بر کار کرده حق داند و افاعیل حق از دو نوع داند: یکی بواسطه شخص انسانی که خلیفه حق است و یکی بی‌واسطه. آنچ بواسطه است هم دو قسم است: یکی در عالم صغری دوم در عالم کبری آنچ در عالم صغری است و آن قالب انسان است بواسطه روح است و آلات و ادوات نفسانی روح چون نفس نامیه و نفس حیوانی و قوای بشری و اما آنچ در عالم کبری است که جهاین میخوانند بواسطه روح است و آلات و ادوات نفسانی چانک گفتیم. و جسمانی چون حواس پنجگانه و جوارح و اعضا. این حرفتها و صنعتها که ظاهر میشود از آدمی نتیجه آن افاعیل است و اما آنچ بی‌واسطه شخص انسانی است از افاعیل حق آن است که نتیجه آن در آفاق و انفس ظاهر میشود. اما در آفاق آسمانی بدین بلندی آراسته بدان کواکب درخشان که «وزیناها للناظرین» و از عکس آن کواکب در خاک تیره چندین گلها ولاله‌ها وآبهای روشن وانواع اشجار و ازهار و اثمار و نبات و حیوان و عناصر مفرد و مرکب و معادن و غیر آن که «ان فی خلق السموات والارض و اختلاف اللیل و النهار و الفلک التی تجری فی‌البحر...» الایه. و اما در انفس از یک قطره آب شخصی بدین ظریفی باسمع و بصر و کلام و جوارح و اعضای بدین لطیفی پدید آورده که «انا خلقنا الانسان من نطفه امشاج بنتلیه فجعلناه سمیعا بصیرا».

Чун соҳиби давлати соҳиби басирати бнўри ароӣти ҳақ ки « снриҳми оётнои фии алоФоқу фии анФсҳм » оёти ҳақро ки натиҷа аФоъил ӯст дар оинаи нафаси хеш мушоҳида кунад ва ин қолаб ки ҷаҳон кучакаст ва набӯд пас ббўди сохтау пардохтаи ҳақи шиносаду рӯҳро бхлоФт дар вай бар кор карда ҳақ донад ва бинад ки чун тасарруфи рӯҳ аз вай мунқатиъ мешавад ин қолаб бар ҷой қоим намемонад меуфтад ва хароб мешавад яқини шиносад ки дар олами бузург ки ҷаҳонаст сонеъӣ фоилӣ мебояд ки бар кор буд то аз натиҷаи аФоъил ӯ чандини аҳволу осори мухталиф падед меояд ва санъатҳои бад-ӣни латифӣ ошкоро мешавад ки агар мутасаррифии қодири комили ҳаким дар вай бар кор набӯдӣ чунин қоим набӯдӣу нмондӣ ва ҳар вақт ки тасарруфи қудрати қодир аз ан мунқатиъ шавад дар ҳол фурӯ уфтад ва хароб гардад ва аз вай асар намонад . Дарин мақоми ҳақиқат « ман урф нафса Фқди урфи раба » рӯй намояду сар «у фии анФскми аФлои тбсрўн » кашф уфтад .

چون صاحب دولت صاحب بصیرت بنور ارائت حق که «سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم» آیات حق را که نتیجه افاعیل اوست در آینه نفس خویش مشاهده کند و این قالب که جهان کوچک است و نبود پس ببود ساخته و پرداخته حق شناسد و روح را بخلافت در وی بر کار کرده حق داند و بیند که چون تصرف روح از وی منقطع میشود این قالب بر جای قایم نمی‌ماند میافتد و خراب میشود یقین شناسد که در عالم بزرگ که جهان است صانعی فاعلی میباید که بر کار بود تا از نتیجه افاعیل او چندین احوال و آثار مختلف پدید میآید و صنعتهای بدین لطیفی آشکارا میشود که اگر متصرفی قادر کامل حکیم در وی بر کار نبودی چنین قایم نبودی و نماندی و هر وقت که تصرف قدرت قادر از ان منقطع شود در حال فرو افتد و خراب گردد و از وی اثر نماند. درین مقام حقیقت «من عرف نفسه فقد عرف ربه» روی نماید و سر «و فی انفسکم افلا تبصرون» کشف افتد.

Пас муҳаққиқи гашт ки чун мҳтрФаҳу аҳли саноеъро дидаи басират кушода шавад бдричаҳи сунъу сонеъии хеш берун нигаранд ҷамоли сунъу сонеъӣ бар назари эшон таҷаллӣ кунад чунонк он бузург гуфт « мо ?назарети фии шийъи алоу раъйати аллоҳи фӣа » вдидаҳи басирати эшон онгоҳ кушода шавад ки дидаи ҳавои нафас аз мутолиаи музахрафоти днёўӣу мстлзоти нафсонии вшҳўот ҳайвонӣ барбанданду бҳқиқти бидонад ки ҷаҳон бар мисол хонақоҳӣасту ҳазрати худовандӣ дар ваии бмсобти шайху ходими он хоҷаи алайҳи алслўаҳ азинҷо фармуд « сидолқўми ходмҳм »у боқии хилоиқ бар ду навъанд : ё хидматкорон ё махдумон . Чунонк дар хонақоҳи азин дўнўъ берун набошад ё амала хонақоҳ бошанд ки шайх ҳар якро бхдмтӣ насб карда бошаду ӯҳдаи он дар гардан ӯ карда ё ҷамъии толибон маҷд бошанд ки аз ғлботи шавқи муҳаббату дрдтлби пурвои ҳеҷ кор ва ҳеҷ кас надоранд ва рӯй аз халқи вҳўои нафас бгрдонидаҳ бошанду сӯии девори риёзат ва муҷоҳидат оварда .

پس محقق گشت که چون محترفه و اهل صنایع را دیده بصیرت گشاده شود بدریچه صنع و صانعی خویش بیرون نگرند جمال صنع و صانعی بر نظر ایشان تجلی کند چنانک آن بزرگ گفت «ما نظرت فی شیء الا و رأیت الله فیه» ودیده بصیرت ایشان آنگاه گشاده شود که دیده هوای نفس از مطالعه مزخرفات دنیاوی و مستلذات نفسانی وشهوات حیوانی بربندند و بحقیقت بداند که جهان بر مثال خانقاهی است و حضرت خداوندی در وی بمثابت شیخ و خادم آن خواجه علیه‌الصلوه ازینجا فرمود «سیدالقوم خادمهم» و باقی خلایق بر دو نوع‌اند: یا خدمتکاران یا مخدومان. چنانک در خانقاه ازین دونوع بیرون نباشد یا عمله خانقاه باشند که شیخ هر یک را بخدمتی نصب کرده باشد و عهده آن در گردن او کرده یا جمعی طالبان مجد باشند که از غلبات شوق محبت و دردطلب پروای هیچ کار و هیچ کس ندارند و روی از خلق وهوای نفس بگردانیده باشند و سوی دیوار ریاضت و مجاهدت آورده.

Мо пушти сӯии ҷаҳон шодӣ кардем

ما پشت سوی جهان شادی کردیم

Зини пас рухи зарди моу девори ғамаш

زین پس رخ زرد ما و دیوار غمش

Ва ин ҳар ду тайифаро шайхи бходми супурда

و این هر دو طایفه را شیخ بخادم سپرده

То ҳарякро дар мақоми хеш

تا هریک را در مقام خویش

Бркор медораду мадад ва муовинат менамояд . Ва далолату иршоди миФрмоид . Тоонҳо ки амалаанд хизмат талаба мекунанду талабаи бФроғту ҷамъияти бтоъту убудийят машғӯл мебошанд . Ки агар дар хонақоҳи ҷумла талаба будандӣ ҳарякро хизмат хеш боистӣ кард ҳамаи машғӯли мондандӣ ва аз талаби фурӯи афтодандии зироки талаби кор фориғонаст . Чунонк ҳақи таъолии хоҷаро алайҳи алслўаҳ волслм фармуд « Фозои Фрғти Фонсб » .

برکار میدارد و مدد و معاونت مینماید. و دلالت و ارشاد میفرماید. تاآنها که عمله‌اند خدمت طلبه میکنند و طلبه بفراغت و جمعیت بطاعت و عبودیت مشغول میباشند. که اگر در خانقاه جمله طلبه بودندی هریک را خدمت خویش بایستی کرد همه مشغول ماندندی و از طلب فرو افتادندی زیراک طلب کار فارغان است. چنانک حق تعالی خواجه را علیه‌الصلوه والسلم فرمود «فاذا فرغت فآنصب».

Дар ишқи ту бархестаам аз ҳамаи кор

در عشق تو برخاسته‌ام از همه کار

Кини кор касе нест ки корӣ дорад

کین کار کسی نیست که کاری دارد

Пас дар хонақоҳи дунёи халқи ду тайифаанд : яке махдумон ки рӯй бъолми охирату хизмат ҳақ овардаанд ҳақи таъолӣ ки шайхи ин хонақоҳаст дунёро бо ҳар ки дараваст хизмати эшон фармӯдааст ки « ё дунёии ахдмии ман хдмнӣу астхдмии ман хдмк »у дигари тайифаи дунёи тлбоннд ки бмсобт амалаанд ҳар якро дарин хонақоҳи бхдмтӣ насб кардаанд аз подшоҳон то бозорён ҳар ки ҳастанд магари он тайифа ки бъбўдити хос машғӯланду хулоса офаринишанд ки « ва мо хилқати алҷну алонси алои лиъбдўн » . Маънии ин ояти чунон буд ки аз ҷини вонс ҳар ки бар корӣ ва дар корӣанд ҷумла аз барои онанд то он мухлисон ки аз муҳаббати дунёу ҳавои нафаси втсрФи шайтон халос ёфтаанд бФроғти бъбўдити ҳақу парвариши дайн машғӯл бошанд ки ва мо амрўои алои лиъбдўоллаҳи мухлисин ?лаи аддӣн » . Пас чунонк дар хонақоҳи амалаи бакори талаба машғӯл бошанд ва онро всилти тақарруби баҳақи созанди ҳақи таъолӣ аз онч бидон хавос мерасонад аз алтофи худовандии насибии баъамала ки хдмткороннд мерасонад .

پس در خانقاه دنیا خلق دو طایفه‌اند: یکی مخدومان که روی بعالم آخرت و خدمت حق آورده‌اند حق تعالی که شیخ این خانقاه است دنیا را با هر که دروست خدمت ایشان فرموده است که «یا دنیای اخدمی من خدمنی و استخدمی من خدمک‌» و دیگر طایفه دنیا طلبانند که بمثابت عمله‌اند هر یک را درین خانقاه بخدمتی نصب کرده‌اند از پادشاهان تا بازاریان هر که هستند مگر آن طایفه که بعبودیت خاص مشغول‌اند و خلاصه آفرینش‌اند که «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون». معنی این آیت چنان بود که از جن وانس هر که بر کاری و در کاری‌اند جمله از برای آنند تا آن مخلصان که از محبت دنیا و هوای نفس وتصرف شیطان خلاص یافته‌اند بفراغت بعبودیت حق و پرورش دین مشغول باشند که و ما امروا الا لیعبدوالله مخلصین له الدین». پس چنانک در خانقاه عمله بکار طلبه مشغول باشند و آن را وسیلت تقرب بحق سازند حق تعالی از آنچ بدان خواص میرساند از الطاف خداوندی نصیبی بعمله که خدمتکارانند میرساند.

Вақте ин заъиф дар хуросони ҷамъии даравишонро бхлўти нишонда буду дарвеширо бхдмти эшон насб карда дар баъзе мукошифот чунон медид ки аз ҳазрати худовандии имдоди лутфи баҳри як аз хилватён мерасед ва аз ҳар хилватеи насибӣ хос бидон ходим мерасед ки хизмат эшон мекард .

وقتی این ضعیف در خراسان جمعی درویشان را بخلوت نشانده بود و درویشی را بخدمت ایشان نصب کرده در بعضی مکاشفات چنان میدید که از حضرت خداوندی امداد لطف بهر یک از خلوتیان میرسید و از هر خلوتیی نصیبی خاص بدان خادم میرسید که خدمت ایشان میکرد.

Ҳамчунин аҳли дунё ки амала хонақоҳ ҷаҳонанд агар дарон ҳарфату санъати хеши ҳаряки ният чунон кунад ки ин шуғл аз барои бандагон худоӣ мекунам ки бад-ӣни ҳарфат муҳтоҷ бошанд то қазои ҳоҷат мусулмонӣ бароеду мутӣъии бФроғти баҳақ машғӯл шавад ки агар ҳар касе бмоиҳтоҷи хеш аз ҳрФтҳо ва санъатҳо машғӯл шуд аз кори дайну дунёи бозмондии дунёи хароби гаштӣу касро фароғати тоъату ҷамъияти мухлисонаи нмондӣ .

همچنین اهل دنیا که عمله خانقاه جهانند اگر دران حرفت و صنعت خویش هریک نیت چنان کند که این شغل از برای بندگان خدای میکنم که بدین حرفت محتاج باشند تا قضای حاجت مسلمانی براید و مطیعی بفراغت بحق مشغول شود که اگر هر کسی بمایحتاج خویش از حرفتها و صنعتها مشغول شد از کار دین و دنیا بازماندی دنیا خراب گشتی و کس را فراغت طاعت و جمعیت مخلصانه نماندی.

Ҳазрати худовандӣ аз камоли ҳикмату ғояти қудрат ҳар шахсеро бхдмтӣу ҳрФтӣ насб кардааст ки панҷоҳ сол ва сад сол бидон хизмату ҳарфат машғӯл бошанд ки Зуҳра надоранд ки як рӯзи корӣ дигар кунанд . Ва чун аҳл ҳар ҳарфату санъат ки дарин хонақоҳ бидон хизмат қиём менамояд онч кунад бар вифқи фармон шайх кунад ки ҳазрат ҷлтасту бдлолту ҳидояту иршоди ходим ки Муҳамади расӯл аллоҳаст слии аллоҳи алайҳу силаму шафқату амонату диёнати биҷои оради вдри кули аҳвол бар ҷодаи шариъати собит қадам бошаду касби хешро аз моли ҳарому мол бо шабаҳат маҳфӯз дорад чунонк зиёдати нстонд ва кам надиҳад . Ва бо касе ки мол ӯ ҳаром бошад муомила накунад магар ки надонаду ҳаргиз дар ҳарфату санъати хеши кори маъюб ва рӯй кашида накунад вонсоФ нигоҳ дорад ва чун касеро ёбад ки дар ан ҳарфат надонаду баҳоии он матоъ нашносад бар ваии асби ндўонду бқимти афзӯн бадв нафурӯшад алои баҳмон ки бшносндаҳи фурушад . Ва аз ғулу ғаши нек эҳтироз кунад ки хоҷаи алайҳи ассаломи рӯзӣ дар бозор мерафт қадре гандум дид рехтау миФрўхтнд . Дасти муборак дар миён гандум баровард дасташтар ббўд . Гуфт : ин чист ? соҳиб гандум гуфт ё расӯли аллоҳи боронаш расидааст хоҷаи алайҳ алслўаҳ фармуд : чаро ончтар буд бар рӯй накардӣ то ҳама кас бидидӣ онгаҳ фармуд ки « ман ғшнои Флиси мно » яъне ҳар ки боаматон ман хиёнат андешеду кор мағшуш кунад аз уммат ман нест .

حضرت خداوندی از کمال حکمت و غایت قدرت هر شخصی را بخدمتی و حرفتی نصب کرده است که پنجاه سال و صد سال بدان خدمت و حرفت مشغول باشند که زهره ندارند که یک روز کاری دیگر کنند. و چون اهل هر حرفت و صنعت که درین خانقاه بدان خدمت قیام مینماید آنچ کند بر وفق فرمان شیخ کند که حضرت جلت است و بدلالت و هدایت و ارشاد خادم که محمد رسول‌الله است صلی‌الله علیه و سلم و شفقت و امانت و دیانت بجای آرد ودر کل احوال بر جاده شریعت ثابت‌قدم باشد و کسب خویش را از مال حرام و مال با شبهت محفوظ دارد چنانک زیادت نستاند و کم ندهد. و با کسی که مال او حرام باشد معامله نکند مگر که نداند و هرگز در حرفت و صنعت خویش کار معیوب و روی کشیده نکند وانصاف نگاه دارد و چون کسی را یابد که در ان حرفت نداند و بهای آن متاع نشناسد بر وی اسب ندواند و بقیمت افزون بدو نفروشد الا بهمان که بشناسنده فروشد. و از غل و غش نیک احتراز کند که خواجه علیه‌السلام روزی در بازار میرفت قدری گندم دید ریخته و میفروختند. دست مبارک در میان گندم برآورد دستش تر ببود. گفت: این چیست؟ صاحب گندم گفت یا رسول‌الله بارانش رسیده است خواجه علیه‌الصلوه فرمود: چرا آنچ‌تر بود بر روی نکردی تا همه کس بدیدی آنگه فرمود که «من غشنا فلیس منا» یعنی هر که با امتان من خیانت اندیشید و کار مغشوش کند از امت من نیست.

Ва дар он кӯшад ки аз дастранҷу касб ӯ насибии бъзизӣу роҳатӣ бдрўишӣ расад . Дар ривоят меояд ки Довӯди алайҳи ассалом бо ҳақи таъолӣ муноҷот кард гуфт : худовандо мехоҳам ки ҳамнишин хешро дар биҳишти бубинам . Ҳақ таъолӣ фармуд фардо аз шаҳри беруни рӯи аввал касе ки туро пеш ояд ӯ буд . Чун Довӯди алайҳи ассалом берун рафт шахсеро дид ки пштўории ҳизум дар пушти мёмд . Бар вай салом кард ва аз аҳвол пурсед ки муомилаи ту бо ҳазрати худовандӣ чаҳ чизаст ки бидон всилти мартабаи мроФқт ва маҷоласт анбиё ёфтае дар биҳишт ? гуфт ман ҳар рӯзи азин пштўории ҳизуми бадасти хеш ҷамъ кунам ва бар пушти бшҳри орму бик дирам бифурӯшам . Модарӣ дорам вдўдонг дар ваҷҳи нафақаи аўнҳму дўдонг дар ваҷҳи нафақаи аёлу дўдонг бар даравишону муҳтоҷон сарф кунам . Довӯди алайҳ ассалом гуфт бирав ки ҳақаст туро ки рафиқ анбиё бошӣ . Пас Довӯди алайҳ ассалом гуфт биёи бнздик ман мебош томн ҳар рӯзи як дирам бтў медаҳум ва ту чунонк дар биҳишти рафиқи ман хоҳӣ буд ӣнҷои ҳам рафиқ ман бошӣ .

و در آن کوشد که از دسترنج و کسب او نصیبی بعزیزی و راحتی بدرویشی رسد. در روایت میآید که داود علیه‌السلام با حق تعالی مناجات کرد گفت: خداوندا میخواهم که همنشین خویش را در بهشت ببینم. حق تعالی فرمود فردا از شهر بیرون رو اول کسی که ترا پیش آید او بود. چون داود علیه‌السلام بیرون رفت شخصی را دید که پشتواری هیزم در پشت میامد. بر وی سلام کرد و از احوال پرسید که معامله تو با حضرت خداوندی چه چیز است که بدان وسیلت مرتبه مرافقت و مجالست انبیا یافته‌ای در بهشت؟ گفت من هر روز ازین پشتواری هیزم بدست خویش جمع کنم و بر پشت بشهر آرم و بیک درم بفروشم. مادری دارم ودودانگ در وجه نفقه اونهم و دودانگ در وجه نفقه عیال و دودانگ بر درویشان و محتاجان صرف کنم. داود علیه‌السلام گفت برو که حق است ترا که رفیق انبیا باشی. پس داود علیه‌السلام گفت بیا بنزدیک من می‌باش تامن هر روز یک درم بتو میدهم و تو چنانک در بهشت رفیق من خواهی بود اینجا هم رفیق من باشی.

Он дарвеш гуфт ман ин мартаба ки дар биҳишти рафиқ ту хоҳам буд бксби дасту ранҷбарӣ ва боркашӣ ёфтаам чун даст азон бидорам ин мартаба намонад . Ман ҳам барин минволи бори микшму хизмати худоӣу бандагон худоӣ мекунам то аҷал дар расад маро дарин ёбад .

آن درویش گفت من این مرتبه که در بهشت رفیق تو خواهم بود بکسب دست و رنجبری و بارکشی یافته‌ام چون دست ازان بدارم این مرتبه نماند. من هم برین منوال بار میکشم و خدمت خدای و بندگان خدای میکنم تا اجل در رسد مرا درین یابد.

Ва ҳақи таъолии бандагони хешро блтФи худовандии ҳам барин мартаба далолат мекунад ва ин вазифа дар пеши минҳд ки « ё аиҳоолзини омнўои анФқўои ман таййиботи мо ксбтм » . МиФрмоид нафақа кунед аз моли ҳалол ки шумо касб кардаед . Ва ӣнҷои нафақаи бмънӣ садақааст яъне аз онч касб мекунед ҳам нафақа хеш мекунед ва ҳам бдрўишон садақа медиҳед . Ва таъкиди ин маънӣ ҷое дигари миФрмоид « Фклўои минҳоу атъмўои албоӣси алФқир »у хоҷаи алайҳи ассаломи касбро ҳалолтарин молҳо ниҳода чунонк фармуд « ани атиби мо иأкли алрҷли ман касби яда » .

و حق تعالی بندگان خویش را بلطف خداوندی هم برین مرتبه دلالت میکند و این وظیفه در پیش مینهد که «یا ایهاالذین آمنوا انفقوا من طیبات ما کسبتم». میفرماید نفقه کنید از مال حلال که شما کسب کرده‌اید. و اینجا نفقه بمعنی صدقه است یعنی از آنچ کسب میکنید هم نفقه خویش میکنید و هم بدرویشان صدقه میدهید. و تاکید این معنی جایی دیگر میفرماید «فکلوا منها و اطعموا البائس الفقیر» و خواجه علیه‌السلام کسب را حلال‌ترین مالها نهاده چنانک فرمود «ان اطیب ما یأکل الرجل من کسب یده».

Чун мҳтрФаҳ ки амала хонақоҳ ҷаҳонанд бад-ӣни шароит ки намудем қиёми намоянди ҳазрати худовандӣ аз ҳар савобу дараҷаи вмқом ки бхосгону муқаррабону маҳбӯбон хеш диҳад аз анбиёу авлиёи алайҳими ассаломи насибӣ аз он бад-ӣн ҷамоат диҳад ки хидматкорону муҳибон эшон бӯдаанду фардои эшонро бо он бузургон ҳашар кунанд . Чунонк миФрмоид « Фоўлӣки маъаи аллазӣнаи анъми аллоҳи алайҳими ман алнабӣину алсдиқину алшҳдоءи волсолҳину ҳасани аўлӣки рФиқо » .

چون محترفه که عمله خانقاه جهانند بدین شرایط که نمودیم قیام نمایند حضرت خداوندی از هر ثواب و درجه ومقام که بخاصگان و مقربان و محبوبان خویش دهد از انبیا و اولیا علیهم‌السلام نصیبی از آن بدین جماعت دهد که خدمتکاران و محبان ایشان بوده‌اند و فردا ایشان را با آن بزرگان حشر کنند. چنانک میفرماید «فاولئک مع الذین انعم‌الله علیهم من النبیین و الصدیقین و الشهداء والصالحین و حسن اولئک رفیقا».

Аммо ҳар чанд ки азин ҷамоати тавоифи мухталиф ки дарин боб бар ҳашт синф ниҳодем ва дар ҳашт фасли шарҳи сулӯки воҳўоли эшон додем хоҳанд ки аз завқи мшорби мардону мақомоти муқаррабон бо насиба тар бошанд дар авроди тоъоту зоиФи зикру бедории шабу таҷарруди ботин аз муҳаббати дунёу тақлили таому касри нафасу тарки шаҳавоту муроқибаи дилу тарки ръўноти мёФзоинду бдонч аз тзкити нафасу тасфияи дилу тҳлиаҳи рӯҳ дар фусӯли он баён кардаем қиём менамоянд бақадр вусъ ва яқин донанд ки ҳар чанд ранҷ беш баради самара беш ёбад .

اما هر چند که ازین جماعت طوایف مختلف که درین باب بر هشت صنف نهادیم و در هشت فصل شرح سلوک واحوال ایشان دادیم خواهند که از ذوق مشارب مردان و مقامات مقربان با نصیبه‌تر باشند در اوراد طاعات و ظایف ذکر و بیداری شب و تجرد باطن از محبت دنیا و تقلیل طعام و کسر نفس و ترک شهوات و مراقبه دل و ترک رعونات میافزایند و بدانچ از تزکیت نفس و تصفیه دل و تحلیه روح در فصول آن بیان کرده‌ایم قیام مینمایند بقدر وسع و یقین دانند که هر چند رنج بیش برد ثمره بیش یابد.

Биринҷ андараст эй хирадманди ганҷ

برنج اندرست ای خردمند گنج

Наёбад касе ганҷи нобардаи ранҷ

نیابد کسی گنج نابرده رنج

Ва агар аз иттифоқоти ҳасанаи он иқбол даст диҳад ки бхдмти шайхӣ аз машойихи тариқат ки сулӯки ин роҳи бъноит ҳақ ёфтаасту табиби ҳозиқ вақт гашта мушарраф гардаду муъолиҷати динии баназару истисвоб ӯ кунад то бар шҳпри ҳиммат ӯу паноҳи давлат ӯ бодияи хунхори нафаси аммора қатъ кунад ки дар ҳар манзилу марҳалаи садҳазори ҳазор содиқу садиқ чун бе далели рафтанди ҷони нозанин ббод доданду ҷамоли каъбаи мақсӯд дар наёфтанд ва чунин машойих ки табибон ҳозиқанду далелӣу раҳбарии рошоинд агарчӣ дар ҳар қарну асри азизи алўҷўду ъдим алнзир бӯдаанд аммо дарин рӯзгори бикборгии кибряти аҳмару анқоӣ мағриб гаштаанд . Ва аҷабтар онк агар нбодрии он кибрят аҳмар ёфта шавад дар он мавзе аз хоки тира номтлФт тараст ва он анқои мағриб аз ғроби ғурбати маҳрӯмтар аз ғоят бе назарии аҳли рӯзгору астғроқи халқи бадунёу бихбрӣ аз маргу кори охирату ҳисоби всроту савобу уқобу марҷаъу маъод « иълмўн зоҳиран ман алҳиўаҳи алднё ва ҳам ани алохраҳи ҳам ғоФлўн » дар назари нобӣнои кӯҳли ағбр чаҳ қимати ораду ҷоли хршд чаҳ қадар дорад . Ва маъаи ҳозо аз ғайритӣ ки ҳақро бар хоссагон хешаст ттқи иззати бавоситаи муддаӣони каззоб ки дарин асри худро чун кобулии ноки даҳ бтбибии ҳозиқ фаро менамоянд бар рӯй хавоси хеш фурӯ гузоштааст вмдъиро қуббаи ғайрати соҳиби маънии гардонида то аз назари номаҳрамони ин ҳадиси маҳфӯз монанди ки « аўлёӣии таҳти қабоеи лои иърФҳм ғайриӣ » .

و اگر از اتفاقات حسنه آن اقبال دست دهد که بخدمت شیخی از مشایخ طریقت که سلوک این راه بعنایت حق یافته است و طبیب حاذق وقت گشته مشرف گردد و معالجت دینی بنظر و استصواب او کند تا بر شهپر همت او و پناه دولت او بادیه خونخوار نفس اماره قطع کند که در هر منزل و مرحله صدهزار هزار صادق و صدیق چون بی‌دلیل رفتند جان نازنین بباد دادند و جمال کعبه مقصود در نیافتند و چنین مشایخ که طبیبان حاذق‌اند و دلیلی و رهبری راشایند اگرچه در هر قرن و عصر عزیز الوجود و عدیم‌النظیر بوده‌اند اما درین روزگار بیکبارگی کبریت احمر و عنقای مغرب گشته‌اند. و عجب‌تر آنک اگر نبادری آن کبریت احمر یافته شود در آن موضع از خاک تیره نامتلفت ترست و آن عنقای مغرب از غراب غربت محروم‌تر از غایت بی‌نظری اهل روزگار و استغراق خلق بدنیا و بیخبری از مرگ و کار آخرت و حساب وصراط و ثواب و عقاب و مرجع و معاد «یعلمون ظاهرا من الحیوه الدنیا و هم عن الاخره هم غافلون» در نظر نابینا کحل اغبر چه قیمت آرد و جال خرشد چه قدر دارد. و مع هذا از غیرتی که حق را بر خاصگان خویش است تتق عزت بواسطه مدعیان کذاب که درین عصر خود را چون کابلی ناک ده بطبیبی حاذق فرا مینمایند بر روی خواص خویش فرو گذاشته است ومدعی را قبه غیرت صاحب معنی گردانیده تا از نظر نامحرمان این حدیث محفوظ مانند که «اولیائی تحت قبایی لا یعرفهم غیری».

Халилии молии лоории ғайри шоир

خلیلی مالی لااری غیر شاعر

Факам манеҳам алдъўӣ ва манӣ алқсоид

فکم منهم الدعوی و منی القصاید

Аҷали Фоълмои ани алиўФи касӣра

اجل فاعلما ان الیوف کثیره

Влкни сайфи аддавлаи алиўми воҳид

ولکن سیف الدوله الیوم واحد

Муддаӣ бисёр дории андарин санъат валек

مدعی بسیار داری اندرین صنعت ولیک

Зиракон донанд сайр аз сӯсану хор аз саман

زیرکان دانند سیر از سوسن و خار از سمن

Бе ҷамоли Юсуф ва бе ишқи ёқӯб аз газоф

بی‌جمال یوسف و بی‌عشق یعقوب از گزاف

Ту тёиӣ ноед аз ҳар бод ва аз ҳар перҳан

تو تیایی ناید از هر باد و از هر پیرهن

Валикин ҳар соҳиби саодатро ки бмили аноят аз мкҳлаҳи ҳидояти кӯҳли дарди талаб дар дидаи ҷони кашанди боди ъотФтро аз мҳби рأФт бҳоҷбӣ бифиристанд то пардаи ғайрат аз дрхргоаҳи иззати барандозаду ҷамоли камоли он табиби ҳозиқи дайну далелу раҳбари олами яқин бар назар ӯ арза кунанд ва агар толиби содиқ дар машриқ буду табиби ҳозиқ дар мағриб ки ё толибро басари матлӯби расонад ё матлӯбро бадари толиби орад .

ولیکن هر صاحب سعادت را که بمیل عنایت از مکحله هدایت کحل درد طلب در دیده جان کشند باد عاطفت را از مهب رأفت بحاجبی بفرستند تا پرده غیرت از درخرگاه عزت براندازد و جمال کمال آن طبیب حاذق دین و دلیل و رهبر عالم یقین بر نظر او عرضه کنند و اگر طالب صادق در مشرق بود و طبیب حاذق در مغرب که یا طالب را بسر مطلوب رساند یا مطلوب را بدر طالب آرد.

Гар давлати дарди дайни туро даст диҳад

گر دولت درد دین ترا دست دهد

ё боди иродату талаб бар ту ҷаҳд

یا باد ارادت و طلب بر تو جهد

ё мӯии кашони туро бар шайхи барад

یا موی کشان ترا بر شیخ برد

ё ӯ бдўосбаҳ рӯй сӯии ту наад

یا او بدواسبه روی سوی تو نهد

« аллоҳами аҷълнои ман ъбодки алсолҳину хўоски алмқрбини алҳодини алмаҳдӣину анзлнои ҳзираҳи қдски маъаи аҳли ански ман алонбёءу алмрслину ахтми лнои вломаҳи Муҳамади алайҳи алслўаҳи ассаломи бхотмаҳи алФоӣзин »у слии аллоҳи алии Муҳамаду ?алаи аҷмъини омини раби Алъоламин .

«اللهم اجعلنا من عبادک الصالحین و خواصک المقربین الهادین المهدیین و انزلنا حظیره قدسک مع اهل انسک من الانبیاء و المرسلین و اختم لنا ولامه محمد علیه الصلوه السلام بخاتمه الفائزین» و صلی الله علی محمد و آله اجمعین آمین رب‌العالمین.