Хурӯшед роҳиб ки хонаи худоӣ
خروشید راهب که خانه خدای
Манам андари ин бар кашида сарой
منم اندر این بر کشیده سرای
Бигуфтанд : моро ба тўкор нест
بگفتند: ما را به توکار نیست
Валикин ндонем кин мард кист
ولیکن ندانیم کاین مرد کیست
Бигуфто : ки ин роҳиби номвар
بگفتا: که این راهب نامور
Маро ҳаст пӯри бародари падар
مرا هست پور برادر پدر
Бигуфтанд : бе изни солори род
بگفتند: بی اذن سالار راد
Наёрем касро ба диж роҳ дод
نیاریم کس را به دژ راه داد
Бимонед лухтӣ бар посбон
بمانید لختی بر پاسبان
Ки хоҳеми дастурӣ аз марзбон
که خواهیم دستوری از مرزبان
Бимонаданд ночор бар ҷои хеш
بماندند ناچار بر جای خویش
Дар андешаи дил то чаҳ ояд ба пеш
در اندیشه دل تا چه آید به پیش
Чу рафтанд ва гуфтанд бо бдсир
چو رفتند و گفتند با بدسیر
Ба бар хондашон то ки ҷӯяд хабар
به بر خواندشان تا که جوید خبر
Броҳимро чунки бо вай бидид
براهیم را چونکه با وی بدید
Ҳамеи хира бар чеҳр ӯ бингаред
همی خیره بر چهر او بنگرید
Броҳими дрдли ҳаме бо ниёз
براهیم دردل همی با نیاز
Бигуфто : ки эй довари чораи соз
بگفتا: که ای داور چاره ساز
Марои зини бади андеши пӯшидаи дор
مرا زین بد اندیش پوشیده دار
Яке пардааш дар бар дидаи дор
یکی پرده اش در بر دیده دار
Бидон шаҳ ки дар роҳ ту дод ҷон
بدان شه که در راه تو داد جان
Зкштни марои бахши чандон амон
زکشتن مرا بخش چندان امان
Ки хоҳам зи бадхоҳи хӯни эмом
که خواهم ز بدخواه خون امام
Чу ин бугзарад дигарам нест ком
چو این بگذرد دیگرم نیست کام
Дилаши гарми розу забон бад хамӯш
دلش گرم راز و زبان بد خموش
Ки илҳомаш омад зи фаррухи сурӯш
که الهامش آمد ز فرخ سروش
Бигуфташ мёўрд ба дили ҳеҷ бок
بگفتش میاورد به دل هیچ باک
Ки омад гушоиши зи яздони пок
که آمد گشایش ز یزدان پاک
Зшодии броҳимро рухи шкФт
زشادی براهیم را رخ شکفت
Пас онгаҳ бдохтр ба роҳиб бигуфт :
پس آنگه بداختر به راهب بگفت:
Ки баргӯӣ душмани куҷо ва ду чанд
که برگوی دشمن کجا و دو چند
Чаҳ доранд андешаи ин ҳӯшманд ?
چه دارند اندیشه این هوشمند؟
Бигуфто ба наздики ин ҷойгоҳ
بگفتا به نزدیک این جایگاه
Тан осон нишастааст кӯфии сипоҳ
تن آسان نشسته است کوفی سپاه
Тилоия бурун карда аз чори сӯй
طلایه برون کرده از چار سوی
Ба душман бибаста раҳи ҷустуҷӯӣ
به دشمن ببسته ره جستجوی
Раҳи огаҳӣ беш аз инам набӯд
ره آگهی بیش از اینم نبود
Дижами гашт чун гашт ӯро шунӯд
دژم گشت چون گشت او را شنود
Бигуфто ба ёрони худ бо ҳарос
بگفتا به یاران خود با هراس
Ки некӯ бидоред як лаҳзаи пос
که نیکو بدارید یک لحظه پاس
Магари ман дамии сар ба бистари нуҳум
مگر من دمی سر به بستر نهم
Зкини броҳими уштури раҳам
زکین براهیم اشتر رهم
Гузоред кин роҳибу хеш ӯ
گذارید کاین راهب و خویش او
Сӯии ҳуҷра ӣ худ гузоранд рӯ
سوی حجره ی خود گذارند رو
Бигуфт ин ва хобид , зон пас кишӣш
بگفت این و خوابید، زان پس کشیش
Сўси хўобгаҳи баради меҳмони хеш
سوس خوابگه برد مهمان خویش
Яке суфра густард ва дар вай гузошт
یکی سفره گسترد و در وی گذاشت
Брмиҳмони ончӣ дар хона дошт
برمیهمان آنچه در خانه داشت
Чу нон хӯрда шуд рафт ва оварад май
چو نان خورده شد رفت و آورد می
Чунон кони бадии расму ойини вай
چنان کان بدی رسم و آیین وی
Броҳимро гуфт : тркни димоғ
براهیم را گفت: ترکن دماغ
Ки дрзлмти ғам буд , май чароғ
که درظلمت غم بود، می چراغ
Броҳими гуфто ки дар кеши мо
براهیم گفتا که در کیش ما
Майу хӯк хӯрдан набошад раво
می و خوک خوردن نباشد روا
Чу бишунид ин роҳиби ҳақи параст
چو بشنید این راهب حق پرست
Бияфканад миноу соғари зи даст
بیفکند مینا و ساغر ز دست
Бабради обу дасту даҳонро бишуст
ببرد آب و دست و دهان را بشست
Шуд исломи вай назд меҳтари дуруст
شد اسلام وی نزد مهتر درست
Бадв гуфт : оҳистаи беруни хиром
بدو گفت: آهسته بیرون خرام
Пажӯҳиш кун аз ҳоли он марди хом
پژوهش کن از حال آن مرد خام
Бибинаш агрчшми рафта ба хоб
ببینش اگرچشم رفته به خواب
Ба дӯзахи равони созмш бо шитоб
به دوزخ روان سازمش با شتاب
Бирафт ва бидид ва биёмад бигуфт :
برفت و بدید و بیامد بگفت:
Ки чашми бдохтр чу бахташ бихуфт
که چشم بداختر چو بختش بخفت
Сипаҳбад чу бишунид бар ҷусти тафт
سپهبد چو بشنید بر جست تفت
Сӯии хобгоҳ бдохтр бирафт
سوی خوابگاه بداختر برفت
Ба ногуҳи баромади зи даргаи хурӯш
به ناگه برآمد ز درگه خروش
Зёрони ъбдолаҳи тираи ҳуш
زیاران عبداله تیره هوش
Бигуфтанд : мейрои буруни ои здир
بگفتند: میرا برون آ زدیر
Ки омад ба ёряти пӯри зубайр
که آمد به یاریت پور زبیر
Збсраҳ кунун мсъбу лашгараш
زبصره کنون مصعب و لشگرش
Биёмад , пазира башу дар буриш
بیامد، پذیره بشو در برش
Аз он муждаи ъбдолаҳ аз ҷои хоб
از آن مژده عبداله از جای خواب
Ба по хост шодони дилу бошитоб
به پا خاست شادان دل و باشتاب
зи баҳрпазира бурун шуд зи дайр
ز بهر پذیره برون شد ز دیر
з маргаш Раҳонед пӯри зубайр
ز مرگش رهانید پور زبیر
Чу шогирди шери худо ин бидид
چو شاگرد شیر خدا این بدید
зи ҳайрати ҳамеи лаб ба дандон гузид
ز حیرت همی لب به دندان گزید
Ба ночор аз дайр шуд раҳсипор
به ناچار از دیر شد رهسپار
Абои он сипаҳи ҷониби рӯдбор
ابا آن سپه جانب رودبار
Ба роҳи андари он бо яке зон сипоҳ
به راه اندر آن با یکی زان سپاه
Наоне бигуфт он яли рзмхўоаҳ
نهانی بگفت آن یل رزمخواه
Ки дорам яке бадара аз симу зар
که دارم یکی بدره از سیم و زر
Бубахшам мари онро бидон роҳбар
ببخشم مر آن را بدان راهبر
Ки дидори мсъби намояди маро
که دیدار مصعب نماید مرا
Чу бишунид он марди номи зро
چو بشنید آن مرد نام زرا
Бигуфто : ман инак туро банда ам
بگفتا: من اینک تو را بنده ام
Сӯии мсъбт рҳнмоиндаҳ ам
سوی مصعبت رهنماینده ام
Чу як лухти гаштанди давр аз сипоҳ
چو یک لخت گشتند دور از سپاه
Бадв гуфт солори новирди хоҳ
بدو گفت سالار ناورد خواه
Ки эй мард дар дили туро меҳр кист ?
که ای مرد در دل تو را مهر کیست؟
Шукуфтаи руху ният аз чеҳр кист ?
شکفته رخ و نیت از چهر کیست؟
Агар хоҳӣ аз теғи ман эминӣ
اگر خواهی از تیغ من ایمنی
Бгўбои алӣ ( ъ ) дӯст ё душманӣ ?
بگوبا علی (ع) دوست یا دشمنی؟
Бигуфто : ки аз теғи ту эминам
بگفتا: که از تیغ تو ایمنم
Аз он рӯ ки бо Муртазои душманам
از آن رو که با مرتضی دشمنم
Маро пешво нест аз аҳли хайр
مرا پیشوا نیست از اهل خیر
Ба дайни ғайри ъбдолаҳи бен зубайр
به دین غیر عبداله بن زبیر
Бигуфт : ар чунинаст пас пешвоӣ
بگفت: ار چنین است پس پیشوای
Змни ҳадяи ?гиии ин зар , эй никроӣ
زمن هدیه گی این زر، ای نیکرای
Бади андеши даст тамаъ баргушод
بد اندیش دست طمع برگشاد
Бузади теғ бар гарданаши мрдрод
بزد تیغ بر گردنش مردراد
Бдонсон ки аз тан ҷудо шуд сараш
بدانسان که از تن جدا شد سرش
Бадал шуд ба ёқӯт , симу зараш
بدل شد به یاقوت، سیم و زرش
зи хӯни палиди он диловар ба хок
ز خون پلید آن دلاور به خاک
Дами теғи алмос гаван кард пок
دم تیغ الماس گون کرد پاک
Вазони ҷойгаҳи ҳамчуи шери яла
وزان جایگه همچو شیر یله
Хиромед ғурон ба сӯии гила
خرامید غران به سوی گله
Чу омад зҳомўн ба наздик равад
چو آمد زهامون به نزدیک رود
Ба мардонагӣ дод равадаш дуруд
به مردانگی داد رودش درود
Басӣ дид киштӣ чу моҳии дроб
بسی دید کشتی چو ماهی درآب
Ва ё чун ба дарёии гардуни саҳоб
و یا چون به دریای گردون سحاب
Ба ҳар заврақии лашгарии нобакор
به هر زورقی لشگری نابکار
Ҳамаи дръи пӯшу ҳамаи тарки дор
همه درع پوش و همه ترک دار
Дурахшони дами теғи фӯлоди ноб
درخشان دم تیغ فولاد ناب
Чунон сина ӣ моҳёни андари об
چنان سینه ی ماهیان اندر آب
Фурӯзони сари найза ӣ обранг
فروزان سر نیزه ی آبرنگ
Ба киштӣ чу дар кӯҳи чашми паланг
به کشتی چو در کوه چشم پلنگ
Чу лашгари здрё ба ҳомӯн расед
چو لشگر زدریا به هامون رسید
Сипаҳбади яке киштӣ аз давр дид
سپهبد یکی کشتی از دور دید
Ки дар об будӣ чу оташ ба дӯд
که در آب بودی چو آتش به دود
Дарозяш пар карда паҳноӣ равад
درازیش پر کرده پهنای رود
Фурӯзон дар он буд чандини чароғ
فروزان در آن بود چندین چراغ
Чу дар тираи шаби лола дар саҳни боғ
چو در تیره شب لاله در صحن باغ
Ту гуфтӣ збс буд афрӯхта
تو گفتی زبس بود افروخته
Нитсаатон ба дарёии чини сӯхта
نیستان به دریای چین سوخته
Чу зебои арӯсии хуши ороста
چو زیبا عروسی خوش آراسته
Ба пирӯзау гавҳару хоста
به پیروزه و گوهر و خواسته
Чу киштии здрё ба хушкӣ расед
چو کشتی زدریا به خشکی رسید
Дмони мсъб аз вай ба ҳомӯн кашид
دمان مصعب از وی به هامون کشید
Ба сари бастии ъамома ӣ зарнигор
به سر بستی عمامه ی زرنگار
Абри бора ӣ барқи пӯиши савор
ابر باره ی برق پویش سوار
Бузургон гирифтанд пиромнш
بزرگان گرفتند پیرامنش
Ғуломони давон дар бар тавсанаш
غلامان دوان در بر توسنش
Абри бораи ?гиии дӯш бар дӯш ӯ
ابر باره گی دوش بر دوش او
Равон буд ъбдолаҳи кӣнаи ҷӯ
روان بود عبداله کینه جو
Сипаҳбад чу ширӣ ки бинад ба хашм
سپهبد چو شیری که بیند به خشم
Бидон ҳар ду тираи равон , дӯхт чашм
بدان هر دو تیره روان، دوخت چشم
Чу мсъби гузашт аз брсрФроз
چو مصعب گذشت از برسرفراز
Наёвард пешаш чу мардуми намоз
نیاورد پیشش چو مردم نماز
Бигуфто ба ъбдолаҳ : ин мард кист ?
بگفتا به عبداله: این مرد کیست؟
Аз ин лашгари мо варо ном чист ?
از این لشگر ما و را نام چیست؟
Ки ?бурма наёвард Аслан дуруд
که برما نیاورد اصلا درود
Нигаҳи карданаши сӯии мо хира буд
نگه کردنش سوی ما خیره بود
Бузади бонги ъбдолаҳи нобакор
بزد بانگ عبداله نابکار
Ба прўдаҳ ӣ ҳайдари тоҷдор
به پروده ی حیدر تاجدار
Ки эй мард чун шуд ба пеши амир
که ای مرد چون شد به پیش امیر
Накардӣ камони қомати ҳамчуи тир ?
نکردی کمان قامت همچو تیر؟
Ба пӯзиши замин , зин асбаш бабўс
به پوزش زمین، زین اسبش ببوس
Вагарна бикӯбам сарат аз чу кӯс
وگرنه بکوبم سرت از چو کوس
Диловари бадви ҳеҷ посухи надод
دلاور بدو هیچ پاسخ نداد
Сари мсъб аз ваии бадаши пари збод
سر مصعب از وی بدش پر زباد
Рух аз хашм чу нили гашташи кабӯд
رخ از خشم چو نیل گشتش کبود
Ба ъбдолаҳи оҳистаи аинсони сурӯд :
به عبداله آهسته اینسان سرود:
Ки ин бегумон нест аз ин сипоҳ
که این بی گمان نیست از این سپاه
Фиристода Эй бошад аз кӣнаи хоҳ
فرستاده ای باشد از کینه خواه
Бибояд пажӯҳиши намӯдани дуруст
بباید پژوهش نمودن درست
Вазони пас ба хунаши дами теғи шаст
وزان پس به خونش دم تیغ شست
Пас онгоҳи гуфто ба ёрони хеш
پس آنگاه گفتا به یاران خویش
Ки ин беадабро биёред пеш
که این بی ادب را بیارید پیش
Ғуломон давиданд сӯии ҷавон
غلامان دویدند سوی جوان
Чу ин дид солори равшани равон
چو این دید سالار روشن روان
Чу кӯҳии зи оҳан ба ҷои истод
چو کوهی ز آهن به جای ایستاد
з дониш наёвард аз хашми ёд
ز دانش نیاورد از خشم یاد
Ғуломон бигуфтанд ш : эй бе адаб
غلامان بگفتند ش: ای بی ادب
Туро хостаи подшоҳи араб
تو را خواسته پادشاه عرب
Ба пӯзишгарӣ назд меҳтари бпўӣ
به پوزشگری نزد مهتر بپوی
Зрўии адаби посух ӯро бигӯӣ
زروی ادب پاسخ او را بگوی
Диловар нагуфт инч ва зон ҷои тафт
دلاور نگفت ایچ و زان جای تفت
Ба ҳамроҳашони сӯй мсъб бирафт
به همراهشان سوی مصعب برفت
Бадв гуфт мсъб : ки эй сарфароз
بدو گفت مصعب: که ای سرفراز
Чаҳ будат ки моро набардии намоз ?
چه بودت که ما را نبردی نماز؟
Гумонам ҳамоно на зини лашгарӣ
گمانم همانا نه زین لشگری
Наванд броҳими бен уштурӣ
نوند براهیم بن اشتری
Ва ё аз бузургони тозии нажод
و یا از بزرگان تازی نژاد
Ялӣ ҳастӣу меҳтарии покзод
یلی هستی و مهتری پاکزاد
Ки аз ҳишмат мо набӯдат наҳиф
که از حشمت ما نبودت نهیب
Ба мо дидӣ аз давр ҳамчун рақиб
به ما دیدی از دور همچون رقیب
Бигуфт он сарфароз бо мард шавам
بگفت آن سرفراز با مرد شوم
Ки ҳастам зи аъроби ин марзу бум
که هستم ز اعراب این مرز و بوم
На срлшгрми не паём оварам
نه سرلشگرم نی پیام آورم
Шуморо ман аз ҷону дили ёварам
شما را من از جان و دل یاورم
Русуми адабро надонам дуруст
رسوم ادب را ندانم درست
Раҳи мардумӣ аз араб кас наҷуст
ره مردمی از عرب کس نجست
Шунид ин чу аз ваии зубайрии нажод
شنید این چو از وی زبیری نژاد
Ба банд ва занадонаш фармон бидод
به بند و زندانش فرمان بداد
Ҳам андари замони рӯз бонаш , кашон
هم اندر زمان روز بانش، کشان
Бабрад ва бибасташ ба банди гарон
ببرد و ببستش به بند گران
Як ширшди баста дар силсила
یک شیرشد بسته در سلسله
Казу доштӣ осмони зилзила
کزو داشتی آسمان زلزله
Ба айвон даромад чу пӯри зубайр
به ایوان درآمد چو پور زبیر
Яке тахт биниҳод дар пеши дайр
یکی تخت بنهاد در پیش دیر
Сипас гуфт бо мард : к-эии бади гуҳар
سپس گفت با مرد: کای بد گهر
Ки омири бадаши ному мараи падар
که عامر بدش نام و مره پدر
Каз эдар бирав сӯии зиндони дмон
کز ایدر برو سوی زندان دمان
Бигӯ оради ин бастаро рўзбон
بگو آرد این بسته را روزبان