Ки он бастагони банди бгсихтнд

که آن بستگان بند بگسیختند

Чу шаб буд бас тира бигурехтанд

چو شب بود بس تیره بگریختند

Шуниданд афғон ӯро сипоҳ

شنیدند افغان او را سپاه

Сӯии хайма ӣ ӯ гирифтанд роҳ

سوی خیمه ی او گرفتند راه

Чу омир аз ин корогоҳ шуд

چو عامر از این کارآگاه شد

Пар аз ахгараши ҷон гумроҳ шуд

پر از اخگرش جان گمراه شد

Биёмад дмон то бар рўзбон

بیامد دمان تا بر روزبان

Бигуфташ раҳои бодат аз тани равон

بگفتش رها بادت از تن روان

Раҳои сохтӣ он бидонадяш ро

رها ساختی آن بداندیش را

Ба шамшер додӣ срхўиш ро

به شمشیر دادی سرخویش را

Чаҳ кардӣ ки аз банди он аждаҳо

چه کردی که از بند آن اژدها

Чунин ройгон кард худро раҳо

چنین رایگان کرد خود را رها

Бигӯ рост ,гар зиндагӣ боядат

بگو راست، گر زندگی بایدت

Вагарна ба хӯн , тан , бболоидт

وگرنه به خون، تن، ببالایدت

Бадв гуфт ҳоҷиб ки эй комёб

بدو گفت حاجب که ای کامیاب

Ту донеи манам душмани Бутуроб

تو دانی منم دشمن بوتراب

Зёрон ӯ ҳаст безорӣ ам

زیاران او هست بیزاری ام

Буд ростгар ин ниёзорӣ ам

بود راست گر این نیازاری ام

Бад-ӣни мехҳои чу шохи дарахт

بدین میخ های چو شاخ درخت

Ббстимшони даст ва ҳам пои сахт

ببستیمشان دست و هم پای سخت

Ки аз сахтии банд то ним шаб

که از سختی بند تا نیم شب

Нбдшони зи фарёд , хомӯш , лаб

نبدشان ز فریاد، خاموش، لب

Чунон омадӣ бонги эшон ба гӯш

چنان آمدی بانگ ایشان به گوش

Ки пӯшедӣ аз посбонони хурӯш

که پوشیدی از پاسبانان خروش

Дамии гашт бинандаам гарми хоб

دمی گشت بیننده ام گرم خواب

Чу бедори гаштами чунин рӯй зард

چو بیدار گشتم چنین روی زرد

Зхшми аркнӣ аз миёнами ду ним

زخشم ارکنی از میانم دو نیم

Ман ин корро донам аз он надим

من این کار را دانم از آن ندیم

Ба эшон магар дошт пинҳони сиррӣ

به ایشان مگر داشت پنهان سری

Ки нагузошт дӯшат ба афсунгарӣ

که نگذاشت دوشت به افسونگری

Бирезӣ аз эшон ба шамшер , хӯн

بریزی از ایشان به شمشیر، خون

Ҷаҳонро аз ин ранҷи ореи бурун

جهان را از این رنج آری برون

Ҳамеи хост то шаби намояди раҳо

همی خواست تا شب نماید رها

Ба найрангашон аз дами аждаҳо

به نیرنگشان از دم اژدها

Бар ӯ боди нафрини парвардгор

بر او باد نفرین پروردگار

Ки бо ҳиялат , ӯ рости пайвастаи кор

که با حیلت، او راست پیوسته کار

Надорад чу мо аз ту ин марди бим

ندارد چو ما از تو این مرد بیم

Ки бошад шабу рӯз бо ту надим

که باشد شب و روز با تو ندیم

Яке неки андешаро баргумор

یکی نیک اندیشه را برگمار

Бибин то буд аз ки ингуна кор

ببین تا بود از که اینگونه کار

Худо кард брбдмнши тира , рой

خدا کرد بربدمنش تیره، رای

Суханҳои вай дрдлш кард ҷой

سخن های وی دردلش کرد جای

Ба бар хондаш он бахти воруни надим

به بر خواندش آن بخت وارون ندیم

Напурсида кард аз майонаш ду ним

نپرسیده کرد از میانش دو نیم

Вазони пас ба ҳоҷати яке бргмошт

وزان پس به حاجت یکی برگماشت

Сабки худ илми сӯии ҳомӯни фаррошат

سبک خود علم سوی هامون فراشت

Гаравҳо гуруҳ аз паии ваии сипоҳ

گروها گروه از پی وی سپاه

Паии он ду тан барграфтанд роҳ

پی آن دو تن برگرفتند راه

Дарони тираи шаби андарони пҳндшт

درآن تیره شب اندران پهندشت

Саворон пароканда шуд ҳафт ва ҳашт

سواران پراکنده شد هفت و هشت

Пжўҳшкнон эй яли арҷманд

پژوهشکنان ای یل ارجمند

Ғаривони сипоҳу хурушони саманд

غریوان سپاه و خروشان سمند

Згрди саворони ҳавои каллаи баст

زگرد سواران هوا کله بست

Знъли ткоўри ҳамеи барқи ҷуст

زنعل تکاور همی برق جست

ТўгФтӣ бараст аз бен ҳар гиёҳ

توگفتی برست از بن هر گیاه

Яке мард бо найза ӣ кӣнаи хоҳ

یکی مرد با نیزه ی کینه خواه

Вазони сӯии солор бо пои хеш

وزان سوی سالار با پای خویش

Раҳи Кӯфаро дошт пӯён ба пеш

ره کوفه را داشت پویان به پیش

Чу хуршеди сар бар зад аз теғи кӯҳ

چو خورشید سر بر زد از تیغ کوه

Бидидаш спҳдоргрди гуруҳ

بدیدش سپهدارگرد گروه

Бигуфто : бидон ёри комади сипоҳ

بگفتا: بدان یار کامد سپاه

Пас ва пушт бингар ба гирди сиёҳ

پس و پشت بنگر به گرد سیاه

Шӯи омода аз баҳри новирди кин

شو آماده از بهر ناورد کین

Чу широФкнони бршкни остин

چو شیرافکنان برشکن آستین

Бадв гуфт мард эй яли номдор

بدو گفت مرد ای یل نامدار

Змни чашми новирди мардони мадор

زمن چشم ناورد مردان مدار

Ман ин кори душвор осон кунам

من این کار دشوار آسان کنم

Ба байғӯлае хеш пинҳон кунам

به بیغوله ای خویش پنهان کنم

Туро месипорам ба яздони фард

تو را می سپارم به یزدان فرد

Ки ҳам бахти ёрӣ ва ҳам шери мард

که هم بخت یاری و هم شیر مرد

Бигуфт ину бадрӯд меҳтар намӯд

بگفت این و بدرود مهتر نمود

Ба бероҳа Эй шуд равони ҳамчуи дӯд

به بیراهه ای شد روان همچو دود

Сипаҳбад бидон раҳ ки будаш шитофт

سپهبد بدان ره که بودش شتافت

Рух аз бими сӯй дигар бар натофт

رخ از بیم سوی دگر بر نتافت

Пиёда ҳаме рафт зон сони далер

پیاده همی رفت زان سان دلیر

Пиёда ки пуед сӯии ғоби шер

پیاده که پوید سوی غاب شیر

На бимаши зтнҳоиии хеш буд

نه بیمش زتنهایی خویش بود

На азҳоиу ҳўии бидонадяш буд

نه از های و هوی بداندیش بود

Ба ногоҳ он шери пуркину хашм

به ناگاه آن شیر پرکین و خشم

Дарахтии куҳан шохаш омад ба чашм

درختی کهن شاخش آمد به چشم

Ба худ гуфт он ба ки барӣни дарахт

به خود گفت آن به که براین درخت

Броим биёсоем онҷои ду лухт

برآیم بیاسایم آنجا دو لخت

Чу осӯдаи гаштами броим ба роҳ

چو آسوده گشتم برآیم به راه

Ки беасб натавон шудани рзмхўоаҳ

که بی اسب نتوان شدن رزمخواه

Ба назд дарахт омад он арҷманд

به نزد درخت آمد آن ارجمند

Ба шохаш бияфканад печони каманд

به شاخش بیفکند پیچان کمند

Дар анбӯҳи он шох ҳо шуд ниҳон

در انبوه آن شاخ ها شد نهان

Ту гуфтӣ ки ширӣаст дар Нитсаатон

تو گفتی که شیری است در نیستان

Вазони сӯй чун деви ҷустаи збнд

وزان سوی چون دیو جسته زبند

Ҳамеи тохти омир ба ҳар сӯи саманд

همی تاخت عامر به هر سو سمند

Збси тохт аз тобиши офтоб

زبس تاخت از تابش آفتاب

Чу дӯзахи таниши гашти пари илтиҳоб

چو دوزخ تنش گشت پر التهاب

Чу аз даври он соя густар бидид

چو از دور آن سایه گستر بدید

Бузади асб ва худро бидон сӯ кашид

بزد اسب و خود را بدان سو کشید

Гумонаш ки назд дарахтаст об

گمانش که نزد درخت است آب

Надонист конҷости маргаш ба хоб

ندانست کانجاست مرگش به خواب

Чу ояд қазо мешавад марди кӯр

چو آید قضا می شود مرد کور

Ба пои худ айдун равад сӯии гӯр

به پای خود ایدون رود سوی گور

Чу рӯбоҳро рӯз ояд ба шом

چو روباه را روز آید به شام

Дӯд то бар шери сӯии кном

دود تا بر شیر سوی کنام

Чу омад надид андари онҷои об

چو آمد ندید اندر آنجای آب

Бирафт аз аташи азтнши туашу тоб

برفت از عطش ازتنش توش و تاب

Фурӯд омаду асбро бар дарахт

فرود آمد و اسب را بر درخت

Бибасту дарони сояи афканди рахт

ببست و درآن سایه افکند رخت

Камари бргшўду зхФтони гиреҳ

کمر برگشود و زخفتان گره

Фиканд аз бар синаи иксўи зира

فکند از بر سینه یکسو زره

Ба домони ҳамеи боди брхўди вазид

به دامان همی باد برخود وزید

Згрмо чу аждари ҳамеи ?бардамӣад

زگرما چو اژدر همی بردمید

Замон то замони суди паҳлу ба хок

زمان تا زمان سود پهلو به خاک

Сарваряши пурхоки гаштии рухи бади ниҳод

سروریش پرخاک گشتی رخ بد نهاد

Раседӣ ба вай чун туфи ҷонгзоӣ

رسیدی به وی چون تف جانگزای

Ба шер худо гуфтӣ ӯ носазоӣ

به شیر خدا گفتی او ناسزای

Чу бишунид аз ӯ суханҳои зишт

چو بشنید از او سخن های زشت

Диловар аз сар , бурдбории биҳишт

دلاور از سر، بردباری بهشت

Чу бози шикории зшохи дарахт

چو باز شکاری زشاخ درخت

Ба парвоз омад сӯии тираи бахт

به پرواز آمد سوی تیره بخت

Биёмад ба пеши андараши истод

بیامد به پیش اندرش ایستاد

Чу чашми бидонадяш бар вай афтод

چو چشم بداندیش بر وی افتاد

Саросема бурҷасту гуфто : ки эй ?

سراسیمه برجست و گفتا: که ای؟

Дар ин шох чун мурғи баҳр чаҳ эй ?

در این شاخ چون مرغ بهر چه ای؟

Бигуфто : ки ҳастам броҳими ял

بگفتا: که هستم براهیم یل

Туро аз осмон май расм чун аҷал

تو را از آسمان می رسم چون اجل

Ҳамонам ки дӯш аз ҷаҳони офарин

همانم که دوش از جهان آفرین

Туро хостами кушта аз теғи кин

تو را خواستم کشته از تیغ کین

Ту посух бидодӣ ба биғораҳ ам

تو پاسخ بدادی به بیغاره ام

Бибастӣ дар он банд бечора ам

ببستی در آن بند بیچاره ام

Надонистӣ инро ки бо кирдигор

ندانستی این را که با کردگار

Маниш ноед ва худ писандӣ ба кор

منش ناید و خود پسندی به کار

Ҳам айдун ба худ зори лухтии бмўӣ

هم ایدون به خود زار لختی بموی

Зшмшири ман бастаи ҷони офарин

زشمشیر من بسته جان آفرین

Фрстмт айдун ба дигари сарой

فرستمت ایدون به دیگر سرای

Ки доне кадомаст шери худоӣ

که دانی کدام است شیر خدای

Бигуфт ину брсинаҳ ӣ ӯ нишаст

بگفت این و برسینه ی او نشست

Бипечед мӯии палидаш ба даст

بپیچید موی پلیدش به دست

Ба ханҷари сарашро зтн давр кард

به خنجر سرش را زتن دور کرد

Бар ӯ ашками каркасон , гӯр кард

بر او اشکم کرکسان، گور کرد

Зиҳии дасти парварда ӣ бӯи туроб

زهی دست پرورده ی بو تراب

Ки будаш дили шеру чанги уқоб

که بودش دل شیر و چنگ عقاب

Касеро ки яздон бихоҳад баланд

کسی را که یزدان بخواهد بلند

Збнд ва здорш наёяд газанд

زبند و زدارش نیاید گزند

Вазони пас ба икрон ӯ шуд савор

وزان پس به یکران او شد سوار

Сарашро ба фитрок бар басти зор

سرش را به فتراک بر بست زار

Бузади асбу зӣ Кӯфа омад чу бод

بزد اسب و زی کوفه آمد چو باد

Вазони сӯии мухтори фаррухи нажод

وزان سوی مختار فرخ نژاد

Чу барзади сар аз кӯҳ рухшанда шед

چو برزد سر از کوه رخشنده شید

Броҳими ялро ба лашгар надид

براهیم یل را به لشگر ندید

Пажӯҳиш чу бинмуд ва бозаш наёфт

پژوهش چو بنمود و بازش نیافت

Бидонаст кӯи сӯии душмани шитофт

بدانست کو سوی دشمن شتافت