Бузургони чмиднд бар пешгоҳ

بزرگان چمیدند بر پیشگاه

Ғўи кӯси буришади змоҳӣ ба моҳ

غو کوس برشد ز ماهی به ماه

Ба фарзанди молик сипаҳдор гуфт

به فرزند مالک سپهدار گفت

Ки эй теғи зани шер бо ёлу сифт

که ای تیغ‌زن شیر با یال و سفت

Ту нойиби мнобии маро бар ба тахт

تو نایب منابی مرا بر به تخت

Бгстри дили осӯда бар тахти рахт

بگستر دل آسوده بر تخت رخت

Ба ёрон бибахшоӣ ва бо душманон

به یاران ببخشای و با دشمنان

Бикун кор бо теғу тиру синон

بکن کار با تیغ و تیر و سنان

Маро бар сар айдун шудаи ошкор

مرا بر سر ایدون شده آشکار

Ҳавои биёбону шӯри шикор

هوای بیابان و شور شکار

Бигуфт ин ва бинишонад барҷои хеш

بگفت این و بنشاند بر جای خویش

Броҳимро он яли поки кеш

براهیم را آن یل پاک‌کیش

Ба зини чмони чармаи худ ҷо гирифт

به زین چمان چرمه خود جا گرفت

Абои меҳтарони роҳ саҳро гирифт

ابا مهتران راه صحرا گرفت

Сипаҳбади дирафши амӣрии фаррошат

سپهبد درفش امیری فراشت

Вазони пас ба доду диҳиш дил гумошт

وزان پس به داد و دهش دل گماشت

Здодши ҳамаи кишвари ободи гашт

ز دادش همه کشور آباد گشت

Равонҳо збнди ғами озоди гашт

روان‌ها ز بند غم آزاد گشت

Яке рӯзи ёрони палидии шарир

یکی روز یاران پلیدی شریر

Кашиданд бар пешгоҳи амир

کشیدند بر پیشگاه امیر

Бигуфтанд : к-эии сарвар бе ҳам?ил

بگفتند: کای سرور بی‌همال

Мароин марди бади гавҳари кини сгол

مر این مرد بد‌گوهر کین‌سگال

Худованд табъасту синҷиди сухан

خداوند طبع است و سنجد سخن

Ҳаме нав кунад достони куҳан

همی نو کند داستان کهن

Кунад дар фану шева ӣ шоирӣ

کند در فن و شیوهٔ شاعری

Ба гуфтори дилкаши ҳамеи соҳирӣ

به گفتار دلکش همی ساحری

Вале бо шаҳи Карбало душман аст

ولی با شه کربلا دشمن است

На яздон парастаст аҳрӣман аст

نه یزدان‌پرست است‌؛ اهریمن است

Аз ин пеш бо шоҳи аҳли вло

از این پیش با شاه اهل ولا

Сголидаҳи пайкор дар Карбало

سگالیده پیکار در کربلا

Сухан санҷ гуфт : эй ҷаҳонҷуи амир

سخن‌سنج گفت: ای جهان‌جو امیر

Яке ростӣ бишинав ва дар пазир

یکی راستی بشنو و در پذیر

Ним ман бидонадяши пӯри батул ( с )

نی‌ام من بداندیش پور بتول (س)

Нарафтам ба пайкори сибти расӯл ( с )

نرفتم به پیکار سبط رسول (ص)

Ним душмани шоҳи дайн , дӯстам

نی‌ام دشمن شاه دین، دوستم

Чу мағз ар буруни оре аз пӯстам

چو مغز ار برون آری از پوستم

Ҳаме хӯрд савганд ва зорӣ намӯд

همی خورد سوگند و زاری نمود

Ба савганду зории ҳаме бар фузуд

به سوگند و زاری همی بر فزود

Ки ман ҳеҷ гуҳи боҳусайн ( ъ ) шаҳид

که من هیچ گه باحسین (ع) شهید

Накардам бадии душманам бо язид

نکردم بدی دشمنم با یزید

Бадв гуфт солори шамшери зан

بدو گفت سالار شمشیر زن

Агар бо шаҳаншоҳи хунини кафан

اگر با شهنشاه خونین کفن

Накардӣ ба дашти балои корзор

نکردی به دشت بلا کارزار

Махӯр ғам ки ёбии змо зинҳор

مخور غم که یابی زما زینهار

Накардӣ бадӣ чун ту бо шоҳи фард

نکردی بدی چون تو با شاه فرد

Бадӣ бо ту ҳаргиз нахоҳем кард

بدی با تو هرگز نخواهیم کرد

Сухангӯи зи аспаҳбуди ин чун шунӯд

سخنگو ز اسپهبد این چون شنود

Ба мадҳаши яке нағзи чомаи сурӯд

به مدحش یکی نغز چامه سرود

Дарон чома кардаш ниёйиши ҳаме

درآن چامه کردش نیایش همی

Чу бади дархур ӯро ситоиши ҳаме

چو بد درخور او را ستایش همی

Бадв гуфт парварда ӣ Муртазо

بدو گفت پرورده ی مرتضی

Ки ҳамзоди бади теғ ӯ бо қазо

که همزاد بد تیغ او با قضا

Азин пеш будӣ ту дркорзор

ازین پیش بودی تو درکارزار

Ба фарзанди мараҷонаи хидматгузор

به فرزند مرجانه خدمتگزار

Абои душмани Мустафо ( с ) дӯстӣ

ابا دشمن مصطفی (ص) دوستی

Бар роди мардон на никўстӣ

بر راد مردان نه نیکوستی

Бадв гуфт гӯянда бо доғу дард

بدو گفت گوینده با داغ و درد

Ки инаст корсхнгўии мард

که این است کارسخنگوی مرد

Паии симу зар то сетанд сала

پی سیم و زر تا ستاند صله

Кунад мадҳати хўлӣу ҳармала

کند مدحت خولی و حرمله

Мароин фирқа ронӣаст кешии дуруст

مراین فرقه رانیست کیشی درست

ТФўи бод бар чеҳри ӣнони нахуст

تفو باد بر چهر اینان نخست

Сипас бод бар бӯи хлиқи палид

سپس باد بر بو خلیق پلید

Азоби худоӣ ки ҷони офарид

عذاب خدایی که جان آفرید

Барои хуру пӯшиш эй бе ҳам?ил

برای خور و پوشش ای بی همال

Марои пешаи бади мадҳи он бади сгол

مرا پیشه بد مدح آن بد سگال

Дилам дошт нафрин , забонами дуруд

دلم داشت نفرین، زبانم درود

Бдўкми зиён буд мадҳаш чаҳ суд

بدوکم زیان بود مدحش چه سود

Броҳими гуфто : фузун аз равон

براهیم گفتا: فزون از روان

Намоянди хизмат ба нобахрадон

نمایند خدمت به نابخردان

Сипаҳбад чу бишнохт конмрд кист

سپهبد چو بشناخت کانمرد کیست

Здиноргон , дод ӯро дивист

زدینارگان، داد او را دویست

Бигуфт : аз броҳими бустони сала

بگفت: از براهیم بستان صله

Макун мадҳати хўлӣу ҳармала

مکن مدحت خولی و حرمله

Бимон то ки ояд знхҷири шер

بمان تا که آید زنخجیر شیر

Ба кохи аморати амири далер

به کاخ امارت امیر دلیر

Ситони ончии хоҳии здиноргон

ستان آنچه خواهی زدینارگان

Аз он роди меҳтари ҳамеи ройгон

از آن راد مهتر همی رایگان

Бадв посух оварад ҳиялати сгол

بدو پاسخ آورد حیلت سگال

Ки эй род бахшанда ӣ бе ҳам?ил

که ای راد بخشنده ی بی همال

Здиноргони ончии биёади маро

زدینارگان آنچه بیاد مرا

Бидодӣ ту дигар нишоед маро

بدادی تو دیگر نشاید مرا

Бибахшо бар ин бандаи миннати буна

ببخشا بر این بنده منت بنه

Ба рафтани сӯии хонаи дастури даҳ

به رفتن سوی خانه دستور ده

Ки дрхонаҳ ам ҳаст муштии аёл

که درخانه ام هست مشتی عیال

Паии ман ба ранҷанду биму малол

پی من به رنج اند و بیم و ملال

Ндонанд комади бад-ӣни марди пер

ندانند کامد بدین مرد پیر

Чаҳ аз қаҳру меҳри ҷаҳонҷуи амир

چه از قهر و مهر جهانجو امیر

Сипаҳбад бадв гуфт : к-эии ҳила гар

سپهبد بدو گفت: کای حیله گر

Ба фарзанди мараҷонаи зини пештар

به فرزند مرجانه زین پیشتر

Басии сол будӣ ту хидматгузор

بسی سال بودی تو خدمتگزار

Гурезии змо аз чаҳ ҳон зист ор

گریزی زما از چه هان زیست آر

Зкрдори ту дар шигифтами басӣ

زکردار تو در شگفتم بسی

Зникон гурезон набошад касе

زنیکان گریزان نباشد کسی

Шудам аз туу кори ту бадгумон

شدم از تو و کار تو بدگمان

Набигар бади андеш эдар бимон

نبی گر بد اندیش ایدر بمان

Бадв гуфт прҳилти нобакор

بدو گفت پرحیلت نابکار

Ки эй меҳрбони меҳтари номдор

که ای مهربان مهتر نامدار

Маро нест ҷузи ростии пеша Эй

مرا نیست جز راستی پیشه ای

Валикин ба дил дорам андеша Эй

ولیکن به دل دارم اندیشه ای

зи ъбдолаҳи комили номҷўӣ

ز عبداله کامل نامجوی

Казин пеш гуфтам ҳиҷои бҳроўӣ

کزین پیش گفتم هجا بهراوی

Чу андар сухан гуфтам ӯро ҳиҷо

چو اندر سخن گفتم او را هجا

Сазо нест коидри бимонам ба ҷо

سزا نیست کایدر بمانم به جا

Гарм бингарад бахшадам киФро

گرم بنگرد بخشدم کیفرا

Ба ҷои бадии он накӯи гўҳро

به جای بدی آن نکو گوهرا

Броҳим гуфташ : ҳам эдар бимон

براهیم گفتش: هم ایدر بمان

Зникон бадӣ ноед эй бади гумон

زنیکان بدی ناید ای بد گمان

Ҳукми боб Марвон шавам палид

حکم باب مروان شوم پلید

Ки аз ӯ бидонадяштар , кас надид

که از او بداندیش تر، کس ندید

Ҳиҷо гуфт пайғамбари пок ро

هجا گفت پیغمبر پاک را

Худованди дайни шоҳи лўлок ро

خداوند دین شاه لولاک را

Ба гуфтори бади поки пиғмбро

به گفتار بد پاک پیغمبرا

Наҷуст аз бидонадяши худ киФро

نجست از بداندیش خود کیفرا

Ту аз боби Марвони бтар нестӣ

تو از باب مروان بتر نیستی

Ҳаросону тираи дил аз чистӣ

هراسان و تیره دل از چیستی

Дили осӯдаи мони андарин анҷуман

دل آسوده مان اندرین انجمن

Бипайванд аз гуфта ӣ хештан

بپیوند از گفته ی خویشتن

Яке чома дар мадҳи шӯии батул ( с )

یکی چامه در مدح شوی بتول (س)

Алӣ вале ибн ъам расӯл ( с )

علی ولی ابن عم رسول (ص)

Ки ҳрбити он чунки калакат навишт

که هربیت آن چونکه کلکت نوشت

Диҳад эзадати хонае дар биҳишт

دهد ایزدت خانه ای در بهشت

Фусуни пешаи гуфто : як имшаби амон

فسون پیشه گفتا: یک امشب امان

Марои бахш аз чашми захми замон

مرا بخش از چشم زخم زمان

Бигӯям яке чома ӣ обдор

بگویم یکی چامه ی آبدار

Ба тавсифи ёзндаҳ ӣ зулфиқор

به توصیف یازنده ی ذوالفقار

Амон додаш он шаби сипаҳдори род

امان دادش آن شب سپهدار راد

Дили бади гуҳари зодаро кард шод

دل بد گهر زاده را کرد شاد

Чу аз боди шаби машъали рӯзи мард

چو از باد شب مشعل روز مرد

Ба баҳри сухани бади гуҳар ғӯта хӯрд

به بحر سخن بد گهر غوطه خورد

Дилаши ганҷи асрори ҳақ чун набӯд

دلش گنج اسرار حق چون نبود

Наёраст шери худоро ситуд

نیارست شیر خدا را ستود

Чу рухсори хуршеди гардуни навард

چو رخسار خورشید گردون نورد

Бурун омад аз парда ӣ лои ҷаврад

برون آمد از پرده ی لا جورد

Нишаст аз баргоҳ пели дмон

نشست از برگاه پیل دمان

Чу хуршеди рухшанда бар осмон

چو خورشید رخشنده بر آسمان

Сухангӯиро чокарони амир

سخنگوی را چاکران امیر

Кашиданду бурданди пеши сарир

کشیدند و بردند پیش سریر

Сипаҳбад бадв гуфт : к-эии тези ҳуш

سپهبد بدو گفت: کای تیز هوش

Бихон чомаеро ки гуфтӣ ту дӯш

بخوان چامه ای را که گفتی تو دوش

Бадв гуфт : кӣ шеъртар хиздо

بدو گفت: کی شعر تر خیزدا

зи фикрӣ ки бо ғами бёмиздо ?

ز فکری که با غم بیامیزدا؟

Сухани хотирӣ шод хоҳад ҳаме

سخن خاطری شاد خواهد همی

Дилӣ аз ғам озод хоҳад ҳаме

دلی از غم آزاد خواهد همی

Дар ин буд аспаҳбуди шери гир

در این بود اسپهبد شیر گیر

Ки бикшод парчами дирафши амир

که بگشاد پرچم درفش امیر

Знхҷир боз омад он сарфароз

زنخجیر باز آمد آن سرفراز

Чу дидаш броҳими барадаши намоз

چو دیدش براهیم بردش نماز

Чу бинишаст баргоҳ мухтори шод

چو بنشست برگاه مختار شاد

Сипаҳдорро гуфт : к-эии покзод

سپهدار را گفت: کای پاکزاد

Кадомаст ин бастаи дасти асир ?

کدام است این بسته دست اسیر؟

Ки бошад ситодаи чунин сурбаи зер

که باشد ستاده چنین سربه زیر

Чу ъбдолаҳи комили номҷўӣ

چو عبداله کامل نامجوی

Бидид он сарви гӯши нопокхўӣ

بدید آن سرو گوش ناپاکخوی

Наҳашт онкии аспаҳбуди зӯрманд

نهشت آنکه اسپهبد زورمند

Кушояди зи гӯянда ӣ хеши банд

گشاید ز گوینده ی خویش بند

Ба мухтор гуфт : ин палиди шарир

به مختار گفت: این پلید شریر

Бадии зода ӣ саъди дунро дабир

بدی زاده ی سعد دون را دبیر

Ба разми шаҳаншоҳи фармонраво

به رزم شهنشاه فرمانروا

Дабири умр буд дар нинаво

دبیر عمر بود در نینوا

Ба дафтар навиштӣ ҳамин дайни табоҳ

به دفتر نوشتی همین دین تباه

Шумори савору пиёдаи сипоҳ

شمار سوار و پیاده سپاه

Дабир сипоҳаст ин нобакор

دبیر سپاه است این نابکار

Ба дашти бало буд тӯмори дор

به دشت بلا بود طومار دار

Шиносади мрони душманонро ки роҳ

شناسد مرآن دشمنان را که راه

Гирифтанд брхсрў кам сипоҳ

گرفتند برخسرو کم سپاه

Ҳар онкас ки захмӣ задӣ бромом

هر آنکس که زخمی زدی برامام

Ба дафтар навиштяш ин зишти ном

به دفتر نوشتیش این زشت نام

Сипаҳро ҳаме гуфтӣ оред ҷанг

سپه را همی گفتی آرید جنگ

Мёрид дар кӣна ҷустани диранг

میارید در کینه جستن درنگ

Буд буд хлиқи сухангӯаши ном

بود بود خلیق سخنگوش نام

Казу хашмгинаст хиролоном

کزو خشمگین است خیرالانام

Бадв гуфт мухтори к-эии бади нажод

بدو گفت مختار کای بد نژاد

Бигӯ номи онон ки дорӣ ба ёд

بگو نام آنان که داری به یاد

Бигӯӣ ончӣ дидӣ ту дар Карбало

بگوی آنچه دیدی تو در کربلا

Дар он дашти пари меҳнату ибтило

در آن دشت پر محنت و ابتلا

Бадви бўхлиқ бидонадяш гуфт :

بدو بوخلیق بداندیش گفت:

Кашами пардаи пешати з роз наҳуфт

کشم پرده پیشت ز راز نهفت

Ба савганди сахт ар амонами диҳӣ

به سوگند سخت ار امانم دهی

Бубахшӣу миннат ба ҷонам наҳй

ببخشی و منت به جانم نهی

Чунин гуфт мухтори равшани равон

چنین گفت مختار روشن روان

Наёбам здодори кайҳони амон

نیابم زدادار کیهان امان

Ҳилламгар дамии дидаи барҳами занӣ

هلم گر دمی دیده برهم زنی

Ва ё брлби хушки худ нами занӣ

و یا برلب خشک خود نم زنی

Ту кардӣ бадӣ бо шаҳи инсу ҷон

تو کردی بدی با شه انس و جان

Нахоҳӣ рҳидни змни зиндаи ҷон

نخواهی رهیدن زمن زنده جان

Бигӯ коўрндм кунун он бҳл

بگو کاورندم کنون آن بحل

Ки бинвишт калаки ту эй тираи дил

که بنوشت کلک تو ای تیره دل

Вагарна кунам бо дами гази гарм

وگرنه کنم با دم گاز گرم

зи андомат эй бади гҳрзодаҳ , чарм

ز اندامت ای بد گهرزاده، چرم

Бигуфто : ки тӯмори кӯфии сипоҳ

بگفتا: که طومار کوفی سپاه

Ба мшкўӣ аз ҷуфти ман бозхўоаҳ

به مشکوی از جفت من بازخواه

Парастанда рафт ва биоварад зуд

پرستنده رفت و بیاورد زود

Ҳамон сафҳа кон шавам бинвишта буд

همان صفحه کان شوم بنوشته بود

Бипурсед мухтор зон бади нажод

بپرسید مختار زان بد نژاد

Бигӯ то злшгр чаҳ дорӣ ба ёд ?

بگو تا زلشگر چه داری به یاد؟

Мрони нокасонро шумора чаҳ буд ?

مرآن ناکسان را شماره چه بود؟

Пиёда чаҳ буду савора чаҳ буд ?

پیاده چه بود و سواره چه بود؟

Бади андари рикоби шаҳи анҷуман

بد اندر رکاب شه انجمن

зи ёрону хуишон ӯ чанд тан ?

ز یاران و خویشان او چند تن؟

Бикуштанд чанд он зафари пешагон

بکشتند چند آن ظفر پیشگان

Ба дашти набард аз бади андешаи гон ?

به دشت نبرد از بد اندیشه گان؟

Шаҳи Карбалои кишт чанд аз сипоҳ ?

شه کربلا کشت چند از سپاه؟

Ба мшкўӣ аз ҷуфти ман бозхўоаҳ

به مشکوی از جفت من بازخواه

Бадв гуфт : кони лашгари нобакор

بدو گفت: کان لشگر نابکار

Ҳазорӣ сад ва бист будаш савор

هزاری صد و بیست بودش سوار

Пиёдаи дарони дашти пари хошхўр

پیاده درآن دشت پر خاشخور

Бадии чори биўри ҳазор аз шимур

بدی چار بیور هزار از شمر

Далерону ансор шоҳ амам

دلیران و انصار شاه امم

ЗҳФтод бешу зҳштод кам

زهفتاد بیش و زهشتاد کم

Бадии марди ҳаждаҳи ҷавони далер

بدی مرد هجده جوان دلیر

Зҳошми нажодон чу кӯшндаи шер

زهاشم نژادان چو کوشنده شیر

Маин ва киин зани мубораки рада

مهین و کهین زن مبارک رده

Кам аз сӣ баданду брози понздаҳ

کم از سی بدند و براز پانزده

ЗкўФии сипаҳ кушта шуд сад ҳазор

زکوفی سپه کشته شد صد هزار

Дигарҳо брстнд аз он корзор

دگرها برستند از آن کارزار

Аз онони бузургон ки кушта шуданд

از آنان بزرگان که کشته شدند

Ҳазор ва се сад мард ҷангӣ баданд

هزار و سه صد مرد جنگی بدند

Аз онрўзи кони хусрави ростин

از آنروز کان خسرو راستین

Бурун кард дасти ялии зостин

برون کرد دست یلی زآستین

Барадасту шамшери он раҳнамоӣ

بردست و شمشیر آن رهنمای

Шуд аз ёди пайкори шери худоӣ

شد از یاد پیکار شیر خدای

Ҳамаи анҷуман зор бигиристанд

همه انجمن زار بگریستند

Бидон шоҳ беёр бигиристанд

بدان شاه بی یار بگریستند

Бифармуд дижхимро дайн фурӯз

بفرمود دژخیم را دین فروز

Ки ин дӯзахиро ба оташ бисӯз

که این دوزخی را به آتش بسوز

з сӯзонданаш ҳеҷ манимо дареғ

ز سوزاندنش هیچ منما دریغ

Аз он пас казу пӯсти кундӣ ба теғ

از آن پس کزو پوست کندی به تیغ

Кашиданд ӯро ғуломон ба зӯр

کشیدند او را غلامان به زور

зи даргоҳ мухтор карданд давр

ز درگاه مختار کردند دور

Бикунаданд чармаши пас онгоҳи зуд

بکندند چرمش پس آنگاه زود

Ба оташ фиканданд ва бархест дӯд

به آتش فکندند و برخاست دود

Пас аз куштани бӯи хлиқи шарир

پس از کشتن بو خلیق شریر

Яке мард дар пешгоҳи амир

یکی مرد در پیشگاه امیر