Ишқи салтанату истиғно бмъшўқ дод вмзлту аФтқори бъошқ , ошиқи мазаллат аз иззат ишқ кашад на аз иззати маъшӯқ , чаҳ бисёр буд ки бандаи маъшӯқ буд . ё ибодии ании аштқти аликми вълии кули ҳол , Ганаи сифат маъшӯқ омаду фақри сифати ошиқ , пас ошиқи фақирӣ буд ки : иҳтоҷи илои кули шӣӣу лоиҳтоҷи илайҳи шиӣӣ . ӯ баҳамаи ашёъи муҳтоҷи бўдўи ҳеҷ чизи бадви муҳтоҷ на , аммо онкӣ ӯ баҳамаи ашёъи муҳтоҷ буд ҷиҳати онкии назари муҳаққиқ бар ҳақиқат ашёъ омад , чаҳ дар ҳар чаҳ назар кунад рух ӯ бинад , лоҷарами баҳамаи ашёъ муҳтоҷ бошад .
عشق سلطنت و استغنا بمعشوق داد ومذلت و افتقار بعاشق، عاشق مذلت از عزت عشق کشد نه از عزت معشوق، چه بسیار بود که بنده معشوق بود. یا عبادی انی اشتقت الیکم وعلی کل حال، غنا صفت معشوق آمد و فقر صفت عاشق، پس عاشق فقیری بود که: یحتاج الی کل شئی و لایحتاج الیه شیئی. او بهمه اشیاء محتاج بودو هیچ چیز بدو محتاج نه، اما آنکه او بهمه اشیاء محتاج بود جهت آنکه نظر محقق بر حقیقت اشیاء آمد، چه در هر چه نظر کند رخ او بیند، لاجرم بهمه اشیاء محتاج باشد.
байт
بیت
Аз бас ки ду дида дар хаёлат дорам
از بس که دو دیده در خیالت دارم
Дар ҳар чаҳ нигаҳ кунам турои пиндорам
در هر چه نگه کنم ترا پندارم
АлФқри эҳтиёҷи зотии ман ғайри тъбини ҳоҷа , ва аммо онкии ҳеҷ чизи бадв муҳтоҷ набӯд , сабаби онкии эҳтиёҷ ба мавҷӯд тавонад буд ,у ошиқ дар ҳоли таҷреду мақоми тФрид , халъат ҳастӣу тавобеъи он дар назд ӯ амонат буд , бҳкм : ани тؤдўои аломоноти илои аҳлҳо , ба маҳбӯб бозгзоштаҳаст ва бо срхрқаҳ ноёфт худ рафтау ҳўи алони маъаи аллоҳи комаи ҳўи фии алозл , ҳол ӯ омада дар чунин ҳоли ҳеҷ чизи бадви муҳтоҷи натавонад буд , ва дар фақр мақомӣаст ки фақир низ бҳичи чиз муҳтоҷ набӯд . Чунонкии он фақир гуфт : алФқири лоиҳтоҷи ило нафсау лои илои аллоҳ , зеро ки эҳтиёҷи сифат мавҷӯд тавонад буд ,у фақир чун дар баҳри нестӣ ғӯта хӯрд , эҳтиёҷаш намонад ва чун эҳтиёҷаш намонад , фақраш тамом шаваду азотми алФқри Фҳўи аллоҳ , зеро ки : алшиӣии азоҷоўзи ҳадаи анъкси зиддиҳ , валлоҳи субҳона дар ҳеҷ чизи бҳичи чиз муҳтоҷ нест .
الفقر احتیاج ذاتی من غیر تعبین حاجة، و اما آنکه هیچ چیز بدو محتاج نبود، سبب آنکه احتیاج به موجود تواند بود، و عاشق در حال تجرید و مقام تفرید، خلعت هستی و توابع آن در نزد او امانت بود، بحکم: ان تؤدوا الامانات الی اهلها، به محبوب بازگذاشته است و با سرخرقۀ نایافت خود رفته و هو الان مع الله کما هو فی الازل، حال او آمده در چنین حال هیچ چیز بدو محتاج نتواند بود، و در فقر مقامی است که فقیر نیز بهیچ چیز محتاج نبود. چنانکه آن فقیر گفت: الفقیر لایحتاج الی نفسه و لا الی الله، زیرا که احتیاج صفت موجود تواند بود، و فقیر چون در بحر نیستی غوطه خورد، احتیاجش نماند و چون احتیاجش نماند،فقرش تمام شود و اذاتم الفقر فهو الله، زیرا که: الشیئی اذاجاوز حده انعکس ضده، والله سبحانه در هیچ چیز بهیچ چیز محتاج نیست.
байт
بیت
Фард бошӣ чу ҷуфти гардии ту
فرد باشی چو جفت گردی تو
Ҳама бошӣ чу ҳеҷ гардии ту
همه باشی چو هیچ گردی تو
Пас ртбти фақирӣ ки : лоиҳтоҷи илои аллоҳ , олӣ тар омад аз манзалати фақирӣ ки : иҳтоҷи илои кули шиӣӣ , влои иҳтоҷи илайҳи шиӣӣ , чаҳ онкӣ муҳтоҷаст баҳамаи ашёъ , матлӯбро пас парда ашёъ меёбад , онкӣ дар хлўтхонаҳ буд нобӯд , бо ёфт ноёфт бсохт , Фҳўи комаи қоли алҷнид : алФқири лоиФтқри ило нафса влои илои раба ,у қоли ашшайхи лбўбкри алҷрирӣ : алФқири ъндии ман лоқлби ?лаи влои раби ?ла , худ дар ин ҳол ки фақир аз сар вуҷӯд бархест ва бо адами худ бсохт , агар бичишам худ назар бар ҷамол дӯст кунад , акси зулмати нобӯди худаш дар назар ояд , худро бинад ки бурқаъ : алФқри саводи алўҷаҳи фии алдорин , бар рӯй афканда , на дар сарои вуҷӯди худро нурӣ бинад ки бидон сипед рӯй гардад , ва на дар сарои адами зуҳӯрӣ ки аз сияҳи рўӣӣ халос ёбад . КодоолФқри ани икўни кФро .
پس رتبت فقیری که: لایحتاج الی الله، عالیتر آمد از منزلت فقیری که: یحتاج الی کل شیئی،ولا یحتاج الیه شیئی، چه آنکه محتاج است بهمۀ اشیاء، مطلوب را پس پردۀ اشیاء مییابد، آنکه در خلوتخانۀ بود نابود، با یافت نایافت بساخت، فهو کما قال الجنید: الفقیر لایفتقر الی نفسه ولا الی ربه، و قال الشیخ لبوبکر الجریری: الفقیر عندی من لاقلب له ولا رب له، خود در این حال که فقیر از سر وجود برخاست و با عدم خود بساخت، اگر بچشم خود نظر بر جمال دوست کند، عکس ظلمت نابود خودش در نظر آید، خود را بیند که برقع: الفقر سواد الوجه فی الدارین، بر روی افکنده، نه در سرای وجود خود را نوری بیند که بدان سپید روی گردد، و نه در سرای عدم ظهوری که از سیه روئی خلاص یابد. کاداالفقر ان یکون کفرا.
Дар мазҳаби мо савод аъзам онаст ки саводи фақри пӯшад . Бдонкаҳи тавонгар ғолибан дар ғояти қурб баъӣдасту дарвеш дар ғояти баъд қарибаст .
در مذهب ما سواد اعظم آنست که سواد فقر پوشد. بدانکه توانگر غالباً در غایت قرب بعید است و درویش در غایت بعد قریب است.
шеър
شعر
МтиъсФти риҳи алўлои қсФи ахо
متیعصفت ریح الولا قصف اخاً
Ғноءу луи болФқри ҳбти лрбт
غناء و لو بالفقر هبت لربت
Доне чаҳ мегуяд ? агар тавонгарӣу дарвешии қасди олам ишқ кунанд , Маслан дар дасти тавонгари чароғи афрӯхта ва дар дасти дарвеши ҳизуми ним сӯхта бошад , насимӣ ки аз он олами бўзди чароғи афрӯхтаи тавонгарро бинишонаду ҳизуми дарвешро афрӯзанд , ано ъанд алмнксраҳи қлўбҳм .
دانی چه میگوید؟ اگر توانگری و درویشی قصد عالم عشق کنند، مثلاً در دست توانگر چراغ افروخته و در دست درویش هیزم نیم سوخته باشد، نسیمی که از آن عالم بوزد چراغ افروخته توانگر را بنشاند و هیزم درویش را افروزاند، انا عند المنکسرة قلوبهم.
Мисроъ : бурданди шикастагон аз ин майдони гӯй .
مصراع: بردند شکستگان از این میدان گوی.