Муҳиб чун хоҳад ки муроқиб маҳбӯб бошад , чора ӯ он буд ки маҳбӯбро бҳрчшмӣ муроқиб бошаду бҳрнзрии нозир , чаҳ ӯро дар ҳар илмӣ сӯратӣаст ва дар ҳар сӯратӣ ваҷҳеаст , ва дар ҳамаи ашёъи зуҳӯр ӯро муроқиб буд , чаҳ зоҳири ҳама ашёъ ӯст , чунонкӣ ботин ӯст . Ҳўолзоҳру алботн . Ҳеҷ чиз набинад ки ӯро пеш аз он ё пас аз он ё дарон ё бо он набинад . Муҳиби ӣнҷо беш хилват натавонад нишаст , азлат натавонад кард , чаҳ ӯро айн ашёъ бинад , мақомӣ бар мақомӣ нагузинад , ва аз ҳеҷ чизи азлат натавонад кард ; чаҳ ғояти азлати он буд ки дар хлўтхонаҳи нобӯд вуҷӯд нишинад ва аз ҷумлаи асмоءу сифоти ҳақу халқ азлат гузинад . Лекини пас аз онкии нозирӣ ӯ ҷӯёни манзурӣ дӯст омад ва донист ки мартабаи маъшӯқиро ба ошиқӣ ӯ таъаллуқи гӯна Эйаст , азлат чигуна кунад ки : алрбўбиаҳи бғири алъбўдиаҳи маҳол . ӣнҷои ошиқи ҳам баҳисобӣ дарме ояд , чаҳ агар ошиқи киришмаи маъшӯқиро қобил наёяд тиҳӣ монад . Ани ллрбўбиаҳи сарои луи зуҳри лбтлти алрбўбиаҳ , ҳарчанд маъшӯқро ҳасану малоҳат ба камоласт ва аз рӯй камоли ҳеҷ дар намеёбад .

محب چون خواهد که مراقب محبوب باشد، چارۀ او آن بود که محبوب را بهرچشمی مراقب باشد و بهرنظری ناظر،‌چه او را در هر علمی صورتی است و در هر صورتی وجهی است، و در همه اشیاء ظهور او را مراقب بود، چه ظاهر همه اشیاء اوست، چنانکه باطن اوست. هوالظاهر و الباطن. هیچ چیز نبیند که او را پیش از آن یا پس از آن یا درآن یا با آن نبیند. محب اینجا بیش خلوت نتواند نشست، عزلت نتواند کرد، چه او را عین اشیاء بیند، مقامی بر مقامی نگزیند، و از هیچ چیز عزلت نتواند کرد؛ چه غایت عزلت آن بود که در خلوتخانه نابود وجود نشیند و از جملۀ اسماء و صفات حق و خلق عزلت گزیند. لیکن پس از آنکه ناظری او جویان منظوری دوست آمد و دانست که مرتبۀ معشوقی را به عاشقی او تعلق گونه‌ای است، عزلت چگونه کند که: الربوبیة بغیر العبودیة محال. اینجا عاشق هم بحسابی درمی‌آید، چه اگر عاشق کرشمۀ معشوقی را قابل نیاید تهی ماند. ان للربوبیة سراً لو ظهر لبطلت الربوبیة، هرچند معشوق را حسن و ملاحت به کمال است و از روی کمال هیچ در نمی‌یابد.

Аммо аз рӯй маъшӯқии назораи ошиқ дарме ёбад . Аз саҳл пурседанд ки : мо мурод алҳақ ман алхлқ ? гуфт : мсоҳми алайҳ . Ҳуррияти ӣнҷо аз ҷонибин мутааззир май намояд , чаҳ ҳарҷо ки нисбат омад ҳуррият рафт .

اما از روی معشوقی نظارۀ عاشق درمی‌یابد. از سهل پرسیدند که: ما مراد الحق من الخلق؟ گفت: مساهم علیه. حریت اینجا از جانبین متعذر می‌نماید، چه هرجا که نسبت آمد حریت رفت.

Ҳуррияти мутлақ дар мақоми Ганаӣ мутлақ ёфта шавад , воло аз рӯй мъшўӣ , ҳамчинонкии ниёзу аҷзи ошиқро нозу киришма маъшӯқ дарёбад ҳамчунин киришмау ноз ӯро низ талабу ниёзи ошиқ бакор ояд , ва ин кор беякдигар рост наёяд , ӣнҷои нозу киришмау даллоли маъшӯқ бо ниёзу тзллу инкисори ошиқи ҳама он гуяд :

حریت مطلق در مقام غنای مطلق یافته شود، والا از روی معشوی،‌ همچنانکه نیاز و عجز عاشق را ناز و کرشمۀ معشوق دریابد همچنین کرشمه و ناز او را نیز طلب و نیاز عاشق بکار آید، و این کار بی‌یکدیگر راست نیاید، اینجا ناز و کرشمه و دلال معشوق با نیاز و تذلل و انکسار عاشق همه آن گوید:

Доне чаҳ гуфт ва шунӯд меравад ? мегуяд : ҳарчанд .

دانی چه گفت و شنود می‌رود؟ می‌گوید: هرچند.