Сазад эй шоми чархи тира вааш ! вақте саҳари гардӣ
سزد ای شام چرخ تیره وش! وقتی سحر گردی
На ҳар шому саҳар , эй тираи гардуни тиратар гардӣ
نه هر شام و سحر، ای تیره گردون تیره تر گردی
Чаҳ зулмаст ? ин мудоми осоиши осӯдагони хоҳӣ
چه ظلم است؟ این مدام آسایش آسودگان خواهی
Пай озурдани озурдагони шому саҳари гардӣ !
پی آزردن آزردگان شام و سحر گردی!
Чаҳ адласт ? ин ба коми неки бахатони нӯши ошомӣ !
چه عدل است؟ این به کام نیک بختان نوش آشامی!
Сипас андар ба ҷон , зишти ахтаронро нештар гардӣ !
سپس اندر به جان، زشت اختران را نیشتر گردی!
Чаҳ лозим ? хилқати хуши тлъону тираи иқболон
چه لازم؟ خلقت خوش طلعان و تیره اقبالان
Ки бе худ боиси тарҷеҳи ин бар он дигар гардӣ
که بی خود باعث ترجیح این بر آن دگر گردی
Ҳамоно то раҳами зондўаҳи вазъи зишти ин гетӣ
همانا تا رهم زاندوه وضع زشت این گیتی
Сазад эй чашми нобӣнои шӯй , эй гӯш , кари гардӣ !
سزد ای چشم نابینا شوی، ای گوش، کر گردی!
Гуноҳат эй кабӯтар чист , зини рӯи оФринндт ?
گناهت ای کبوتر چیست، زین رو آفرینندت؟
Ки баҳри қӯти бозӣ ! хира , дар хӯни ғӯтаи вари гардӣ ?
که بهر قوت بازی! خیره، در خون غوطه ور گردی؟
Ту ҳам ҷони дорӣу ҳайвони ҳии ин гӯсфанди охир !
تو هم جان داری و حیوان حی این گوسفند آخر!
Чаҳ боис гашта қӯти ҷони ҳайвон дигар гардӣ ?
چه باعث گشته قوت جان حیوان دگر گردی؟
Чаҳ некӯи гардаи тоўс , афсар шоҳон шудаш шҳпр
چه نیکو گرده طاوس، افسر شاهان شدش شهپر
Ту эй ҳайвон чаҳ бад кардӣ ? ки зери бори хари гардӣ ?
تو ای حیوان چه بد کردی؟ که زیر بار خر گردی؟
Ба подош чаҳ ? эй манъам ! ба ъушрат дар сробстон
به پاداش چه؟ ای منعم! به عشرت در سرابستان
зи ғами ворастаа дар дарёии неъмат , ғӯтаи вари гардӣ ?
ز غم وارسته در دریای نعمت، غوطه ور گردی؟
Ба ҷурм чист эй муфлис , барои луқмаи рӯзӣ
به جرم چیست ای مفلس، برای لقمه روزی
Саҳар аз дар дроӣӣу баҳри сӯ дар бадари гардӣ ?
سحر از در درآئی و بهر سو در بدر گردی؟
Ту эй Тифли ду солаи мурда , гардун бо машаққат ҳо
تو ای طفل دو ساله مرده، گردون با مشقت ها
Чаҳ мақсад дошт оварадат ки нооварда баргардӣ ?
چه مقصد داشت آوردت که ناآورده برگردی؟
Ба ҷузи ранҷи зи модар зодану ранҷурӣу мурдан
به جز رنج ز مادر زادن و رنجوری و مردن
На хайрӣ аз ҷаҳони бинӣ , на аз олами хабари гардӣ ?
نه خیری از جهان بینی، نه از عالم خبر گردی؟
Чаҳ инсофаст ин ? эй диҳхудо , деҳқон ба сад заҳмат
چه انصاف است این؟ ای دهخدا، دهقان به صد زحمت
Ба по шуд тухм ва дар охир , ту арбоби самари гардӣ ?
به پا شد تخم و در آخر، تو ارباب ثمر گردی؟
Чаҳ нозӣ эй тавонгар ? бар худ ва бар зарби дасти худ
چه نازی ای توانگر؟ بر خود و بر ضرب دست خود
Ба зӯри бозуии муздурён , арбоби зари гардӣ ?
به زور بازوی مزدوریان،ارباب زر گردی؟
Бирезӣ хӯни сурхи фавҷӣ , эй сардори сарбозон
بریزی خون سرخ فوجی، ای سردار سربازان
Ки худ дар синаи шомил , васлаи сурхи ҳунари гардӣ ?
که خود در سینه شامل، وصله سرخ هنر گردی؟
Кунӣ пок аз замини ному нишони фавҷӣ аз инсон
کنی پاک از زمین نام و نشان فوجی از انسان
Ки худ номии шӯй ё аз нишонеи муфтахари гардӣ !
که خود نامی شوی یا از نشانی مفتخر گردی!
Бпо аз гардиш чархаст ин дунёии нозебо
بپا از گردش چرخ است این دنیای نازیبا
Сазад зини носутӯдаи гардишат , эй чархи баргардӣ !
سزد زین ناستوده گردشت، ای چرخ برگردی!
Аз ин зеру зибри гардӣу бунён ва бен эй гардун
از این زیر و زبر گردی و بنیان و بن ای گردون
Ман он хоҳам ки аз бунёну пай , зеру зибри гардӣ
من آن خواهم که از بنیان و پی، زیر و زبر گردی
Чаро эй бесару пои чарху даҳр бе падари модар !
چرا ای بی سر و پا چرخ و دهر بی پدر مادر!
зи модари меҳрбонтар доя бар ҳар бе падари гардӣ !
ز مادر مهربان تر دایه بر هر بی پدر گردی!
Ту худ шармандаи гардӣ , эй замона аз шбонрўзт !
تو خود شرمنده گردی، ای زمانه از شبانروزت!
Шабу рӯз ар ки воқиф аз ҷиноёти башари гардӣ ?
شب و روز ار که واقف از جنایات بشر گردی؟
Башари як лакка нанагӣаст , андари сафҳаи гетӣ
بشر یک لکه ننگی است، اندر صفحه گیتی
Сазад пок эй замин , зини дами бурӣдаи ҷонвари гардӣ !
سزد پاک ای زمین، زین دم بریده جانور گردی!
Ту ҳам бо « унсурӣ » шак нест аз як унсурии ишқӣ
تو هم با «عنصری » شک نیست از یک عنصری عشقی
Чаро ӯ гирд зар гардид ва ту гирди зарари гардӣ ?
چرا او گرد زر گردید و تو گرد ضرر گردی؟