Ин маҷлиси чорам ба худои нанги башар буд !

این مجلس چارم به خدا ننگ بشر بود!

Дидӣ чаҳ хабар буд ?

دیدی چه خبر بود؟

Ҳар кор ки карданд , зарар рӯй зарар буд

هر کار که کردند، ضرر روی ضرر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ин маҷлиси чаҳорум « худамонем » самар дошт ?

این مجلس چهارم «خودمانیم » ثمر داشت؟

Валлоҳ зарар дошт

والله ضرر داشت

Сад шукр ки умраш , чу замона бигузар буд

صد شکر که عمرش، چو زمانه بگذر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Деги вукало ҷӯш зад ва каф шуд ва сар рафт

دیگ وکلا جوش زد و کف شد و سر رفت

Боди ҳама дар рафт

باد همه در رفت

Даҳ мужда ки умри вукало , умри сафар буд

ده مژده که عمر وکلا، عمر سفر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Дигар накунад ҳў , назанад ҷуфта « мударрис »

دیگر نکند هو، نزند جفته «مدرس»

Дар солўни маҷлис

در سالون مجلس

Бигузашт дигар , муддатӣ ар маҳшари хар буд

بگذشت دگر، مدتی ار محشر خر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Дигар назанад бо « қру қнбилаҳ » муъаллақ

دیگر نزند با «قر و قنبیله » معلق

Ёқӯби ҷълқ

یعقوب جعلق

Ёқӯби хари боркаши ин ду нафар буд

یعقوب خر بارکش این دو نفر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Сармояи бадбахтии Эрон , ду қавом аст

سرمایه بدبختی ایران، دو قوام است

Ин сикка ба ном аст

این سکه به نام است

Як миллатӣ аз ин ду нафар , хӯн ба ҷигар буд

یک ملتی از این دو نفر، خون به جگر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он кас ки қавомаст ва ба давлати ҳама кора аст

آن کس که قوام است و به دولت همه کاره است

Аз бас ки буд паст

از بس که بود پست

Дар бешарафӣ , ибрати таърихи сайр буд

در بی شرفی، عبرت تاریخ سیر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Бар салтанати он кас ки қавомасту бхўбр

بر سلطنت آن کس که قوام است و بخوبر

Шуд ду сияҳҳо пар :

شد دو سیه ها پر:

Зини дузд ки дуздяш , аз андоза ба дар буд

زین دزد که دزدیش، از اندازه به در بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ҳар дафъа ки ин қҳбаҳ , раис алўзро шуд

هر دفعه که این قحبه، رئیس الوزرا شد

Дидӣ ки чҳо шуд

دیدی که چها شد

Ин давра чаҳ гӯям , ки мзорш чиқадр буд ?

این دوره چه گویم، که مضارش چقدر بود؟

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он воқеаи масҷидён ! кам зарарӣ дошт ?

آن واقعه مسجدیان! کم ضرری داشت؟

ё кам хатарӣ дошт ?

یا کم خطری داشت؟

Он фитнаи зи машрӯта , шконндаҳи камар буд

آن فتنه ز مشروطه، شکاننده کمر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он рӯз ки дар ҷомеъа : он наҳзат хар шуд

آن روز که در جامعه: آن نهضت خر شد

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر شد

Аз ғайзи ҷаҳон дар назарам , зеру зибр буд

از غیظ جهان در نظرم، زیر و زبر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Дар бистумини қарн , зи пас ҳарбаи такфир ?

در بیستمین قرن، ز پس حربه تکفیر؟

эй миллати акбир !

ای ملت اکبیر!

Афсӯс нафаҳмид ки он аз чаҳ ммр буд

افسوس نفهمید که آن از چه ممر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Такфири сулаймони намозии дъоӣӣ

تکفیر سلیمان نمازی دعائی

Миллат ба кҷоӣӣ ?

ملت به کجائی؟

Ин масаъла кӣ , мантиқии аҳли назар буд

این مسئله کی، منطقی اهل نظر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Аз ман ба қавом ин бигӯ : алҳақ ки на мардӣ

از من به قوام این بگو: الحق که نه مردی

Зини кор ки кардӣ

زین کار که کردی

Ридӣ ба сар ҳар чаҳ ки ъамома ба сар буд

ریدی به سر هر چه که عمامه به سر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ман душман дайн нестам , ингуна набинам

من دشمن دین نیستم، اینگونه نبینم

Ман ҳомии дайнам

من حامی دینم

Дастури зи Лондони бад ва бо дасти бақар буд

دستور ز لندن بد و با دست بقر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Бо « оштиёнӣ » з чаҳ ин мард кам аз зан

با «آشتیانی » ز چه این مرد کم از زن

Шуд даст ба гардан

شد دست به گردن

эй кош ки бар гардани ин ҳар ду табар буд

ای کاش که بر گردن این هر دو تبر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он кас ки занад ин табар , он « Сайиди зё » буд

آن کس که زند این تبر، آن «سید ضیا» بود

ӯ дасти худо буд

او دست خدا بود

Бар мардуми Эрон , ба худои нури басар буд

بر مردم ایران، به خدا نور بصر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Кофӣ набӯд ҳар чаҳ ( зё )ро бстоӣим

کافی نبود هر چه (ضیا) را بستائیم

Аз ӯҳдаи нёӣим

از عهده نیائیم

Ман чиз дигар гӯям ва ӯ чиз дигар буд

من چیز دگر گویم و او چیز دگر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Дидӣ ки ( . . . ) вукалоро ҳама хар кард

دیدی که (مدرس) وکلا را همه خر کرد

Дарби ҳама тар кард

درب همه تر کرد

Дар маҷлиси чорам , хари нар бо хари нар буд

در مجلس چارم، خر نر با خر نر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Зад садама ( . . . ) басӣ аз кӣна ба миллат

زد صدمه (مدرس) بسی از کینه به ملت

Бо нусрати давлат

با نصرت دولت

Он пўзаҳ ки акси алъамали қурси қамар буд

آن پوزه که عکس العمل قرص قمر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Шҳзодаҳи фирӯзи ҳамон қҳбаҳи хоин

شهزاده فیروز همان قحبه خائن

Бо он паз чун ҷин

با آن پز چون جن

Ҳам сиға « крзн » бад ва ҳам фикри ддр буд

هم صیغه «کرزن» بد و هم فکر ددر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Хоҳари зани крзн ки Муҳамад вале мирзост

خواهر زن کرزن که محمد ولی میرزاست

Матлаб ҳама ӣнҷост

مطلب همه اینجاست

Чун мӯш , мудом аз паии дуздӣдани зар буд

چون موش، مدام از پی دزدیدن زر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Сайиди тақии он кулуфти ммд вале мирзо

سید تقی آن کلفت ممد ولی میرزا

Маҷлис чу шуд аФно

مجلس چو شد افنا

Ин ҷндаҳи зан , афсурдатар аз хуфтаи зикр буд

این جنده زن، افسرده تر از خفته ذکر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ҳар чанд ки « ёқӯб » баномаст ба пастӣ

هر چند که «یعقوب» بنام است به پستی

Дар дздпрстӣ

در دزدپرستی

Ин мард ки зон мард ки ҳам ( мардака )тар буд

این مردکه زان مردکه هم (مردکه)تر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он шихки кирмонии зари маслаки риқў

آن شیخک کرمانی زر مسلک ریقو

Кам мадраку пуррӯ

کم مدرک و پررو

Ҳар рӯзи сари суфраи ашроф , дмр буд

هر روز سر سفره اشراف، دمر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Шуд масрафи прчонгии шайхи маҳаллот

شد مصرف پرچانگی شیخ محلات

Маҷлиси ҳамаи авқот

مجلس همه اوقات

Хеле дигар ин шайхи падари сӯхтаи лчр буд

خیلی دگر این شیخ پدر سوخته لچر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Сарчашмаи пастӣу худованди тлўн

سرچشمه پستی و خداوند تلون

Оқоӣ « тадайюн »

آقای «تدین»

Ин знҷлб аз « довар » зани қҳбаҳи бтар буд

این زنجلب از «داور» زن‌قحبه بتر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Оқои лисон « ърър »у тез ва лагадӣ дошт

آقای لسان «عرعر» و تیز و لگدی داشت

Хуби ин чаҳ бадӣ дошт

خوب این چه بدی داشت

Чун чорааш осон , ду се ман юнҷатар буд

چون چاره اش آسان، دو سه من یونجهٔ تر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Май хост ( малик ) худ бирасонад ба вазорат

می‌خواست (ملک) خود برساند به وزارت

Бо зӯри сифорат

با زور سفارت

Афсӯс ки ъамома , барояши сари хар буд

افسوس که عمامه، برایش سر خر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он шихки хўлии пазу бдрихт амин нест

آن شیخک خولی‌پز و بدریخت امین نیست

Инасту ҷуз ин нест

اینست و جز این نیست

Он кас ки Рахши ҳамчуи сарин бузгар буд

آن کس که رخش همچو سرین بز گر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Тасбеҳ ба каф , ҷомаи тақвоӣ ба тан шуд

تسبیح به کف، جامه تقوای به تن شد

Хоҳон ватан шуд

خواهان وطن شد

Гӯям з чаҳ ъамома ба сар , дар паии шар буд

گویم ز چه عمامه به سر، در پی شر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ъамома ба сар ҳар ки , ки биниҳод ду кун аст

عمامه به سر هر که، که بنهاد دو کون است

Як кунаш ки кунаст :

یک کونش که کونست:

Он гунбади мндили сараш , кун дигар буд

آن گنبد مندیل سرش، کون دگر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он мардакаи хар , ки вакил Ҳамадон аст

آن مردکه خر، که وکیل همدان است

Дидӣ ки чисон аст

دیدی که چسان است

Як порчаи кун , аз бен по то пас сар буд

یک پارچه کون، از بن پا تا پس سر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Он мътмдолслтнаҳи хоини мأбўн

آن معتمدالسلطنه خائن مأبون

Дар пушти трибун

در پشت تریبون

Як рӯз ки дар ҷойгаҳи хеши пкр буд

یک روز که در جایگه خویش پکر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

намегуфт ки бар курсии маҷлис чу нишинам

می گفت که بر کرسی مجلس چو نشینم

Аз даст нишинам

از دست نشینم

Роҳати ним эй кош ки ин курсии зикр буд

راحت نیم ای کاش که این کرسی ذکر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ағлаби вукалои ин сухан , аз вай чу шнФтнд

اغلب وکلا این سخن از وی چو شنفتند

Аҳсант бигуфтанд

احسنت بگفتند

Диданд дар ин нутқ , басии ҳасани асар буд

دیدند در این نطق، بسی حسن اثر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Афсори вакили Ҳамадонро чу бибастанд

افسار وکیل همدان را چو ببستند

Ёрон бинишастанд

یاران بنشستند

Гуфтанд ки ин ( мо чаҳ хар ) обистани зар буд

گفتند که این (ماچه‌خر) آبستن زر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ин маҷлиси чорам , чаҳ бигӯям ки чҳо дошт

این مجلس چارم، چه بگویم که چها داشت

( султони уламо ) дошт

(سلطان علما) داشت

Пас ман хуррам , ин мард кигар навъи башар буд ?

پس من خرم، این مردکه گر نوع بشر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Аз бас ки шуд обистану зоӣиди фаровон

از بس که شد آبستن و زائید فراوان

Қотир шудаи арзон

قاطر شده ارزان

Гўӣии камари оштиёнӣ , зи Фнр буд

گوئی کمر آشتیانی ز فنر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Муставфӣ аз он нутқ ки чун тӯб садо кард

مستوفی از آن نطق که چون توپ صدا کرد

Мушти ҳама во кард

مشت همه وا کرد

Фаҳманд ки дар маҷлиси чорам чаҳ хабар буд

فهماند که در مجلس چارم چه خبر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ман низ яке , ҳарф бигуфтам вукало ро

من نیز یکی، حرف بگفتم وکلا را

Дар маҷлиси шӯро

در مجلس شورا

Ҳар чанд ки аз ҳарф , дар Эрон чаҳ самар буд

هر چند که از حرف، در ایران چه ثمر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

На соли гузашта ки гузаштами зи мдоин

نه سال گذشته که گذشتم ز مداین

Гаштами зи мдоин

گشتم ز مداین

Озурдаи бдонсон ки падари мурдаи писар буд

آزرده بدانسان که پدر مرده پسر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Вайронаи яке қаср шуд , аз давр намоён шавад

ویرانه یکی قصر شد، از دور نمایان

Дар қофилаи ёрон :

در قافله یاران:

Гуфтанд ки ин роҳи пар аз хавфу хатар буд

گفتند که این راه پر از خوف و خطر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ҷоӣӣаст хатарноку пар аз сориқу ҷонӣ

جائی است خطرناک و پر از سارق و جانی

Он гӯна ки доне

آن گونه که دانی

Урён шавад он кас ки аз он роҳгзр буд

عریان شود آن کس که از آن راهگذر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ксрои адолатгар , агар зиндаи бади ин аср

کسرای عدالتگر اگر زنده بد این عصر

Аинсон набад ин қаср

اینسان نبد این قصر

Гуфтам ки ба аъсори гузашта , чаҳ магар буд ?

گفتم که به اعصار گذشته، چه مگر بود؟

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Гуфтанд ки бӯда сети ъдолтгаҳи сосон

گفتند که بوده ست عدالتگه ساسان

Он рӯз ки Эрон :

آن روز که ایران:

Сар то ба сараш , мамлакати илму ҳунар буд

سر تا به سرش، مملکت علم و هنر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ман дар ғами ин , каз чаҳ ъдолтгаҳи кишвар ?

من در غم این، کز چه عدالتگه کشور؟

Шуд дздгаҳи охир

شد دزدگه آخر

Зини нукта , ғами андари дили ман беҳаду мар буд

زین نکته، غم اندر دل من بی حد و مر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ин манзили дуздон шудан , боргаҳ дод !

این منزل دزدان شدنِ بارگه داد!

Берун нашуд аз ёд

بیرون نشد از یاد

Ҳамвора ҳамин масаъла , дар мади назар буд

همواره همین مسئله، در مد نظر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

То ин ки дар ин давра бидидам вукало ро

تا این که در این دوره بدیدم وکلا را

Дар маҷлиси шӯро

در مجلس شورا

Дидам дигар ин бора , аз он бораи бтар буд

دیدم دگر این باره، از آن باره بتر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Вайрон шуда , шуд дздгаҳ , он бангаи ксро !

ویران شده، شد دزدگه آن بنگه کسرا!

Венаи маҷлиси шӯро

وین مجلس شورا

Вайрон нашудаи дздгаҳу маркази шар буд

ویران نشده دزدگه و مرکز شر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ин маҷлис шӯро набад ва буд клӯбӣ

این مجلس شورا نبد و بود کلوبی

Як маҷмаъи хӯбӣ

یک مجمع خوبی

Аз ҳар ки шаб аз гардана , бурдору бабр буд

از هر که شب از گردنه، بردار و ببر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ҳаргизи яке аз ин вукало зинда набӯдӣ

هرگز یکی از این وکلا زنده نبودی

Поянда набӯдӣ

پاینده نبودی

Ин ҷомеъаи зиндаи намои зинда агар буд

این جامعه زنده‌نما زنده اگر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Вонгаҳ шудӣ аз бех ва бен , ин адли Музаффар

وآنگه شدی از بیخ و بن، این عدل مظفر

Бо хоки баробар

با خاک برابر

Ҳатто на ба таърих , аз он нақши сувар буд

حتی نه به تاریخ، از آن نقش صور بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Танҳо на ҳамин кох , сазовор харобӣ аст

تنها نه همین کاخ، سزاوار خرابی است

Ин ҳарф ҳисобӣаст

این حرف حسابی است

эй кош ки сартосар « рай » зеру зибр буд

ای کاش که سرتاسر «ری» زیر و زبر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

эй « рай » ту чаҳ хокӣ ки чаҳ нопок наҳодӣ ! :

ای «ری» تو چه خاکی که چه ناپاک نهادی!

Ту шаҳри фасодӣ

تو شهر فسادی

Аз шари ту як мамлакатӣ , пари зи шарар буд !

از شر تو یک مملکتی، پر ز شرر بود!

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

« шимур » аз паии ту , ҷади марои кишт , чунон зор

«شمر» از پی تو، جد مرا کشت، چنان زار

Лаънат ба ту сад бор

لعنت به تو صد بار

Сад лаън ба ӯ низ , ки ранҷиш ба ҳадар буд

صد لعن به او نیز، که رنجش به هدر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

эй кош ки як рӯз , бубинами дарин шаҳр

ای کاش که یک روز، ببینم درین شهر

Аз хӯни ҳамаи наҳр

از خون همه نهر

Дар ҳар гузарӣ , лахтаи хӯн то ба камар буд

در هر گذری، لخته خون تا به کمر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Аз кӯҳ ( взў ) ончӣ ки шуд хитта ( пумпӣ )

از کوه (وزو) آنچه که شد خطه (پمپی)

Он ба ки шавад рай

آن به که شود ری

эй кош ки дар кӯҳи дамованди асар буд

ای کاش که در کوه دماوند اثر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود

Ин табъи ту « ишқӣ » ба хдоӣии худованд

این طبع تو «عشقی» به خدائی خداوند

Аз кӯҳи дамованд :

از کوه دماوند:

Муҳкамтару муаззамтару оташкадатар буд

محکم‌تر و معظم‌تر و آتشکده‌تر بود

Дидӣ чаҳ хабар буд

دیدی چه خبر بود