Аз даст ҳар ки ҳар чаҳ , бстондаҳу сетоне
از دست هر که هر چه، بستانده و ستانی
Аз даст ту ситонанд , бо дасти осмонӣ
از دست تو ستانند، با دست آسمانی
Кафи ранҷи бевагонро , моли итимгон ро
کفرنج بیوگان را، مال یتیمگان را
Амволи ин ва онро , ҳайнӣ ки май сетоне :
اموال این و آن را، حینی که میستانی:
Гирами ҳаёи надорӣ , шармии зи мо надорӣ !
گیرم حیا نداری، شرمی ز ما نداری!
Тарс аз худои надорӣ ? эй шайхи момқонӣ !
ترس از خدا نداری؟ ای شیخ مامقانی!
Ту камтар аз гадоӣ , нони гадои рибоӣ ,
تو کمتر از گدایی، نان گدا ربایی،
Гар ғайр аз ин намое , кӣ андари ин гаронӣ :
گر غیر از این نمایی، کی اندر این گرانی:
Ҳар рӯз май туоне , хуонеи бгстронӣ
هر روز میتوانی، خوانی بگسترانی
Дар хӯрд даъвати ом , шоёни миҳмонӣ
در خورد دعوت عام، شایان میهمانی
Аз партави сифорат , вази шоҳроҳи ғорат ,
از پرتو سفارت، وز شاهراه غارت،
Ҳам хуб май хурӣ ва , ҳам хуб май хуроне
هم خوب میخوری و، هم خوب میخورانی
Дуздӣу посбонӣ , ҳам гург ва ҳам шабоне
دزدی و پاسبانی، هم گرگ و هم شبانی
Дар ҳар ду ҳоли гаштан , алҳақ ки май туоне
در هر دو حال گشتن، الحق که میتوانی
Гар ин чунин набӯдӣ , доне кунун чаҳ будӣ ?
گر اینچنین نبودی، دانی کنون چه بودی؟
Май будӣ он ки қуръон , дар мқбрӣ бихонӣ !
میبودی آن که قرآن، در مقبری بخوانی!
Ёд аз Наҷаф кун андак , хотир биор як як
یاد از نجف کن اندک، خاطر بیار یک یک
Он ҳайкал чу « урдак » ва он ранги заъфаронӣ
آن هیکل چو «اردک» و آن رنگ زعفرانی
Шайхии бадии гузида , дар ҳуҷрае хазида ,
شیخی بدی گزیده، در حجرهای خزیده،
Лаби доимои гузида , аз фақру нотавонӣ
لب دائما گزیده، از فقر و ناتوانی
Ту будӣу ҳасирӣ , нон бихӯр намирӣ ,
تو بودی و حصیری، نان بخور نمیری،
Бар ашками ту сирӣ , мехонд лн тароне
بر اشکم تو سیری، میخواند لنترانی
Мебели ту буд сангӣ , ё он ки лӯлаи ҳонгӣ ,
مبل تو بود سنگی، یا آن که لوله هنگی،
Бо қўрии ҷФнгӣ , аз аҳди бостонӣ
با قوری جفنگی، از عهد باستانی
Як ҷома дар ?бирт буд , ҳам болаши сарат буд
یک جامه در برت بود، هم بالش سرت بود
Ҳам гоҳи бистарат буд , ва он низ буд амоне
هم گاه بسترت بود، و آن نیز بود امانی
Он ҷбаҳи сиёҳат , вони чарби шбклоҳт ,
آن جبه سیاهت، وآن چرب شبکلاهت،
Бади ёдгор гуё , аз давраи киёнӣ
بد یادگار گویا، از دوره کیانی
Дар ҷумлаи вуҷӯдат , ғайр аз шипиш набӯдат :
در جمله وجودت، غیر از شپش نبودت:
Чизеи зи моли дунё дар ин ҷаҳони фонӣ
چیزی ز مال دنیا در این جهان فانی
Неи маслакати мубарҳан ? неи масканати муайян ,
نی مسلکت مبرهن، نی مسکنت معین،
Ҳамчуи худоӣ ҳарҷо ! ҳозири зи ломаконӣ
همچو خدای هرجا! حاضر ز لامکانی
Гӯйанд равза хуонеаст , роҳи маишати ту
گویند روضهخوانی است، راه معیشت تو
Ба ба чаҳ хуб фаннӣаст , ин фани равзаи хуоне ?
بهبه چه خوب فنی است، این فن روضهخوانی
Ҳргаҳ касе бамурдӣ , ту фурсатии шимурдӣ
هرگه کسی بمردی، تو فرصتی شمردی
Вони рӯз сайр хӯрдӣ , ҳалвои навҳаи хуоне
وآن روز سیر خوردی، حلوای نوحهخوانی
эй шайхи корогоҳ , имрӯзи мошоءи аллоҳ ,
ای شیخ کارآگاه، امروز ماشاء الله،
Кардӣ идора чун шоҳ , тартиби зиндагонӣ
کردی اداره چون شاه، ترتیب زندگانی
Як хонаи шаҳри дорӣ , як хонаи ускуи дорӣ
یک خانه شهر داری، یک خانه اسکو داری
Аз вақъаи фалон ва аз ғорати фулонӣ
از وقعه فلان و از غارت فلانی
Ин ҳишмату ҳашамро , венаи касрати дирам ро
این حشمت و حشم را، وین کثرت درم را
Ин хонаи Ирамро , валлоҳ дар ҷавонӣ :
این خانه ارم را، والله در جوانی:
Гар хоби дида будӣ , ё худ шунида будӣ ,
گر خواب دیده بودی، یا خود شنیده بودی،
Бар хеши ридаҳ будӣ ? аз фарти шодмонӣ
بر خویش ریده بودی از فرط شادمانی
эй мояи хабосат ! эй миваи наҷосат !
ای مایه خباثت! ای میوه نجاست!
Андари раҳи сиёсат , май бинмти равонӣ
اندر ره سیاست، میبینمت روانی
Гуҳи пайрав « вакилӣ » , гуҳи хештани далелӣ ,
گه پیرو «وکیلی»، گه خویشتن دلیلی،
Гуҳи ёр « сади ҷалилӣ » гуҳи ёвар « ягонӣ »
گه یار «سد جلیلی» گه یاور «یگانی»
Бо сади ҷалили гардӣ , хоҳии вакили гардӣ
با سد جلیل گردی، خواهی وکیل گردی
Рӯи рӯи абас дар ин раҳ , путини ҳаме дароне !
رو رو عبث در این ره، پوتین همی درانی!
Борӣ дар ин миёна , аз чист ғоибона ?
باری در این میانه، از چیست غایبانه؟
Кардӣ марои нишона , дар таъну бдзбонӣ !
کردی مرا نشانه، در طعن و بدزبانی!
Аз рӯй зштхўиӣ , сдгўнаҳи зишти гӯйӣ ,
از روی زشتخویی، صدگونه زشت گویی،
Чун назм ман наҷӯӣ , чун шеър ман бихонӣ
چون نظم من نجویی، چون شعر من بخوانی
Аз ман чаҳ дидае бад ? аз ман хато чаҳ сар зад ?
از من چه دیدهای بد؟ از من خطا چه سر زد؟
Ҷузи сифати фасоҳат ? ҷузи қудрат беоне ?
جز صفت فصاحت؟ جز قدرت بیانی؟
Аз ман хато надидӣ , лекини ҷилави давидӣ ,
از من خطا ندیدی، لیکن جلو دویدی،
Доне ки ман замонӣ , бо мантиқу маъонӣ :
دانی که من زمانی، با منطق و معانی:
Васфи ту созами оғоз , мушти туро кунам боз ,
وصف تو سازم آغاز، مشت تو را کنم باز،
Бргирмти гиребон , чун марги ногаҳонӣ
برگیرمت گریبان، چون مرگ ناگهانی
Ман ар ба кунҷи азлат , бинишаста беазият ,
من ار به کنج عزلت، بنشسته بیاذیت،
Гоҳе ба нафъи миллат , багушӯдаам забонӣ
گاهی به نفع ملت، بگشودهام زبانی
Ман ар ки нуктаи санҷам бар ту расед ранҷам
من ار که نکتهسنجم بر تو رسید رنجم
Пас аз чаҳ дар шиканҷам ? доими дасисаи ронӣ
پس از چه در شکنجم؟ دائم دسیسه رانی
Донистам аз чаҳ роҳаст вонро чаро гуноҳаст
دانستم از چه راهست وآن را چرا گناهست
Худрӯй ту сиёҳаст , тарсӣ ки ман замонӣ :
خودروی تو سیاهست، ترسی که من زمانی:
Шарҳӣ кунам китобат , дар ҳақ гуфта ҳайт
شرحی کنم کتابت، در حق گفتههایت
Вони рӯз ҳар ҷафоят , гардад ҳамеи ълонӣ
وآن روز هر جفایت، گردد همی علانی
Чун ту дар ин хаёлӣ , ёди омадами мисолӣ
چون تو در این خیالی، یاد آمدم مثالی
Аз аҳди хурдсолӣ , ҳон гӯямат бадоне
از عهد خردسالی، هان گویمت بدانی
Як рӯзи кӯдакиро , хутана ҳаме намуданд
یک روز کودکی را، ختنه همینمودند
Духтӣ бар ӯ назар дошт , дар гӯша наоне
دختی بر او نظر داشت، در گوشهٔ نهانی
Чун бар гирист лухтӣ , озурда шуд ба сахтӣ
چون بر گریست لختی، آزرده شد به سختی
Бигирист зор чун абр , дар мавсим хазоне
بگریست زار چون ابر، در موسم خزانی
Гуфтандаш ин чаҳ зорист ? моро ба ту чаҳ корӣаст :
گفتندش این چه زاریست؟ ما را به تو چه کاریست:
ӯро кунем хутана , ту аз чаҳ дар фиғонӣ ?
او را کنیم ختنه، تو از چه در فغانی؟
Посух бидод ӯ низ , ин олатӣаст хўнриз
پاسخ بداد او نیز، این آلتی است خونریز
Гардид баҳри ман тез то рӯзи Комронӣ !
گردید بهر من تیز تا روز کامرانی!
Ту низ ин чунинӣ , чун назм ман бибинӣ ,
تو نیز این چنینی، چون نظم من ببینی،
Аз табъи ман знинӣ , вази хеши бадгумонӣ
از طبع من ظنینی، وز خویش بدگمانی
Ман хома тез кардам , сад чун ту ҳиз кардам ,
من خامه تیز کردم، صد چون تو هیز کردم،
Ту низ гиря сар кун , ҳар қадар май туоне
تو نیز گریه سر کن، هر قدر میتوانی
эй шайхи дами бурӣда ! эй зери дами дарида ,
ای شیخ دمبریده! ای زیر دم دریده،
эй бар ҷилави давида , то дар ақаб наМонӣ
ای بر جلو دویده، تا در عقب نمانی
Бо ин ҳамаи зарангӣ , бо ман чаро баҷангӣ ?
با این همه زرنگی، با من چرا به جنگی؟
Ҳқои дарин дбнгӣ , таклиф худ ндонӣ !
حقا درین دبنگی، تکلیف خود ندانی!
Ин шеду шайтанатро , ин кеду млънт ро
این شید و شیطنت را، این کید و ملعنت را
Бо ҳар ки май туоне , бо ман наме туоне
با هر که میتوانی، با من نمیتوانی