Чаҳ зиллат ҳо кашид ин миллати зор

چه ذلت‌ها کشید این ملت زار

Дареғ аз роҳи давру ранҷ бисёр

دریغ از راه دور و رنج بسیار

Тараққии андари ин кишвар маҳол аст

ترقی اندر این کشور محال است

Ки дар ин мамлакати қаҳт алрҷол аст

که در این مملکت قحط الرجال است

Харобӣ аз ҷануб ва аз шимол аст

خرابی از جنوب و از شمال است

Бар ин махлуқ , озодӣ вабол аст

بر این مخلوق‌، آزادی وبال است

Набояд парда бигрифтани зи асрор

نباید پرده بگرفتن ز اسرار

Ки гардад шарҳи бадбахтии падедор

که گردد شرح بدبختی پدیدار

Агар пайдо шавад дар малики як фард

اگر پیدا شود در ملک یک فرد

Бимонанд ризои хони ҷавони мард

بمانند رضا‌خان جوان‌مرد

Кунандаш давра фавран чанд велгард

کنندش دوره فورا چند ولگرد

Ба фикри инки бояд зойеъаш кард

به فکر اینکه باید ضایعش کرد

Бигӯянд аз сари шаҳ тоҷ бурдор

بگویند از سر شه تاج بردار

Ба фарқи хештани он тоҷ бигзор

به فرق خویشتن آن تاج بگذار

Нахустин бор созем офтобӣ

نخستین بار سازیم آفتابی

Аломатҳои сурхи инқилобӣ

علامت‌های سرخ انقلابی

Ки Ҷумҳурӣ буд ҳарфи ҳисобӣ

که جمهوری بود حرف حسابی

Чу гаштии ту раиси интихобӣ

چو گشتی تو رئیس انتخابی

Бибояд гуфт кин марди фидокор

بباید گفت کاین مرد فداکار

Буд худ подшоҳиро сазовор

بود خود پادشاهی را سزاوار

Ҳақиқати боруки аллоҳи чашми бади давр

حقیقت بارک الله چشم بد دور

Мубораки боди ин Ҷумҳурии зӯр

مبارک باد این جمهوری زور

Азин пас гӯшҳо кари чашмҳо кӯр

ازین پس گوش‌ها کر چشم‌ها کور

Чунин Ҷумҳурӣ бар зиди ҷумҳӯр

چنین جمهوری بر ضد جمهور

Надорад ёди кас дар ҳеҷ аъсор

ندارد یاد کس در هیچ اعصار

Набошад ҳеҷ дар қуттии аттор

نباشد هیچ در قوطی عطار

Чаҳ Ҷумҳурӣ шавад оқои даштӣ

چه جمهوری شود آقای دشتی

Аламдораш буд шайтони раштӣ

علمدارش بود شیطان رشتی

Тадайюни он сафеҳи куҳнаи муштӣ

تدین آن سفیه کهنه مشتی

Нишинад асрҳо дар тӯии ҳаштӣ

نشیند عصرها در توی هشتی

Кунад кӯру качалҳоро хабардор

کند کور و کچل‌ها را خبردار

зи ҳаллоҷу зи рўосу зи симсор

ز حلاج و ز رواس و ز سمسار

Сабои он бе шуъӯри бади қиёфа

صبا آن بی شعور بد قیافه

Намӯда гўзи Ҷумҳурии калофа

نموده گوز جمهوری کلافه

Занад баси лоф дар зери млоФаҳ

زند بس لاف در زیر ملافه

Ки Ҷумҳурӣ шавад дорулхилофа

که جمهوری شود دارالخلافه

Валикин бехабар аз лаҳни бозор

ولیکن بی‌خبر از لحن بازار

зи ълофу зи баққолу зи наҷҷор

ز علاف و ز بقال و ز نجار

зи адл алмалик бишинав ин ҳикоят

ز عدل‌الملک بشنو این حکایت

Ки он болои баланд бе кифоят

که آن بالا بلند بی‌کفایت

Миёнҷӣ гашта байни бўлу ғоят

میانجی گشته بین بول و غایت

Намояди гуҳи сулаймонро ҳимоят

نماید گه سلیمان را حمایت

Шавад гоҳе тадайюнро мададкор

شود گاهی تدین را مددکار

Ки созад ин дуро бо икдгри ёр

که سازد این دو را با یکدگر یار

Тадайюни куҳнаи алднги қаландар

تدین کهنه الدنگ قلندر

Намӯда навҳаи Ҷумҳурӣ аз бар

نموده نوحه جمهوری از بر

Аҷаб ҷинсӣаст ин , аллоҳи Акбар

عجب جنسی است این، الله اکبر

Гуҳии ъръри намояд , чун хари нар

گهی عرعر نماید، چون خر نر

Замонӣ поча гирад чун саги ҳор

زمانی پاچه گیرد چون سگ هار

Вале ғофили зи гарданбанду афсор

ولی غافل ز گردنبند و افسار

Аз Эрон « раҳнамо » гашта равона

از ایران «رهنما» گشته روانه

Барои корҳои маҳрамона

برای کارهای محرمانه

Гирифтаи пӯлҳои бе нишона

گرفته پول‌های بی‌نشانه

Зада дар Басрау Бағдоди чона

زده در بصره و بغداد چانه

Ки Ҷумҳурӣ шавад ин малики идбор

که جمهوری شود این ملک ادبار

На ман гӯям худаш карда сети иқрор

نه من گویم خودش کرده‌ست اقرار

Тақаллоҳо намояди андарин байн

تقلاها نماید اندرین بین

Ҷлмбри зодаи шайхи алъроқин

جلمبر زاده شیخ العراقین

Кунад фарёдҳо , бо шевану шин

کند فریادها، با شیون و شین

Ки Ҷумҳурӣ буд бар гарданами дайн

که جمهوری بود بر گردنم دین

Адо боист кард ин дайни ночор

ادا بایست کرد این دین ناچار

Бибояд ҷуст аз дасти талабкор

بباید جست از دست طلبکار

Зиёи алўоъзини солуси риқў

ضیاء الواعظین سالوس ریقو

Кунад аз баҳри Ҷумҳурии ҳаёҳӯ

کند از بهر جمهوری هیاهو

Чаҳ Ҷумҳурӣ аҷаб дорам ман аз ӯ

چه جمهوری عجب دارم من از او

Магар ӯ ғофиласт аз қасди ёрӯ

مگر او غافل است از قصد یارو

Ки мехоҳанд нишинад ҷои қоҷор

که می‌خواهند نشیند جای قاجار

Ҳамон таврӣ ки кард он марди Афшор

همان‌طوری که کرد آن مرد افشار

Дабири аъзами он ринди сиёсӣ

دبیر اعظم آن رند سیاسی

Ба афсунҳои нарми дипломасӣ

به افسون‌های نرم دیپلماسی

зи компании намояди ҳақи шиносӣ

ز کمپانی نماید حق‌شناسی

Занад « типо » ба қонӯни асосӣ

زند «تیپا» به قانون اساسی

Ба сардор сипаҳ гуяд ба исрор

به سردار سپه گوید به اصرار

Ки Ҷумҳурӣ набошад кори душвор

که جمهوری نباشد کار دشوار

Намоиш медиҳад ин ҳафта « ориф »

نمایش می‌دهد این هفته «‌عارف‌»

Ба ҳамроҳии аъзои маориф

به همراهی اعضای معارف

Шавад маълум бо ҷузъии масориф

شود معلوم با جزئی مصارف

Ки Ҷумҳурӣ надорад як мухолиф

که جمهوری ندارد یک مخالف

Мудаллал мешавад бо зарб ва бо тор

مدلّل می‌شود با ضرب و با تار

Ки машрӯта надорад як тарафдор

که مشروطه ندارد یک طرفدار

Намудем ман ҷароидро идора

نمودم من جراید را اداره

Шафақ , кӯшиш , ватан , гулшан , ситора

شفق، کوشش، وطن، گلشن، ستاره

Қиёмат мешавад бо як ишора

قیامت می‌شود با یک اشاره

Дигар маънӣ надорад истихора

دگر معنی ندارد استخاره

Ҳамин фардо шавад , ғавғои падедор

همین فردا شود، غوغا پدیدار

Митингу конфаронсу нутқу ашъор

میتینگ و کنفرانس و نطق و اشعار

Ба олами пеши рафтаи болосолаҳ

به عالم پیش رفته بالاصاله

Тамоми корҳо бо қолаи қола

تمام کارها با قاله قاله

Ба зӯри нутқу шеъру сармақола

به زور نطق و شعر و سرمقاله

Бибояд кард Ҷумҳурии амолаҳ

بباید کرد جمهوری اماله

Бар ин махлуқ бе ақли велингор

بر این مخلوق بی‌عقل ولنگار

Бидӯни ваҳшат аз аъёну туҷҷор

بدون وحشت از اعیان و تجار

Ки муставфӣаст шахси лоуболӣ

که مستوفی است شخص لاابالی

Мушӣруддавлаи маръӯбу хаёлӣ

مشیرالدوله مرعوب و خیالی

Вусуқи аддавла ҷояш ҳаст холӣ

وثوق الدوله جایش هست خالی

Буд фирӯзи ҳам дар Форси волӣ

بود فیروز هم در فارس والی

Қавоми ассалтана , матруди саркор

قوام السلطنه، مطرود سرکار

Ба ғайр аз зоти ашраф , лӣси фии ?илдор

به غیر از ذات اشرف‌، لیس فی الدار

Буд ҳоҷии муайяни муҳтоту маъқӯл

بود حاجی معین محتاط و معقول

Амини алзрб дар адлияи машғӯл

امین الضرب در عدلیه مشغول

Алии саррофи ҳам мустағриқи пӯл

علی صراف هم مستغرق پول

Фақиҳи алтоҷрин ҳам мехӯрд гӯл

فقیه التاجرین هم می‌خورد گول

Аҳамият надорад синфи бозор

اهمیت ندارد صنف بازار

зи бзозу зи аттору бнки дор

ز بزاز و ز عطار و بُنَک‌دار

Тадайюн гуфта маҷлис ҳаст бо ман

تدین گفته مجلس هست با من

Намоями аксариятро муайян

نمایم اکثریت را معین

Шавад ин кор қабл аз иди равшан

شود این کار قبل از عید روشن

Ба Ҷумҳурӣ бигирам раъй қатъан

به جمهوری بگیرم رأی قطعا

На қонӯн мешавад монеъ на афкор

نه قانون می‌شود مانع نه افکار

Ба зӯри мушти файсал май даҳуми кор

به زور مشت فیصل می‌دهم کار

Ба таълими қушӯни андари вилоёт

به تعلیم قشون اندر ولایات

Муҳайёи тилигрофоту шикоёт

مهیا تلگرافات و شکایات

зи зулми шоҳу дарбораши ривоёт

ز ظلم شاه و دربارش روایات

зи Ҷумҳурии ашороту кинояот

ز جمهوری اشارات و کنایات

Мусалсал мерасад бо симу чопор

مسلسل می‌رسد با سیم و چاپار

зи баладону зи ақтору зи ансор

ز بلدان و ز اقطار و ز انصار

зи табризу зи Қазвӣну зи занҷон

ز تبریز و ز قزوین و ز زنجان

зи Кирмоншоҳу Курдистону Гелон

ز کرمانشاه و کردستان و گیلان

Бурӯҷирду Ироқу язду Кирмон

بروجرد و عراق و یزد و کرمان

зи Широзу сафоҳону хуросон

ز شیراز و صفاهان و خراسان

зи буҷнӯрду зи Кошону Қуму лор

ز بجنورد و ز کاشان و قم و لار

Тақозоҳо расад харвори харвор

تقاضاها رسد خروار خروار

зи муллоҳо ҷӯй ваҳшат надорем

ز ملاها جوی وحشت نداریم

Қушӯн бо мо буд , даҳшат надорем

قشون با ما بوَد‌، دهشت نداریم

Ҳазар аз ҷунбиш миллат надорем

حذر از جنبش ملت نداریم

Шаб идаст ва мо фурсат надорем

شب عید است و ما فرصت نداریم

Саломи идро боист ин бор

سلام عید را بایست این بار

Бигирад ҳазрати ашраф ба дарбор

بگیرد حضرت اشرف به دربار

Ба Теҳрон нест як тани инқилобӣ

به تهران نیست یک تن انقلابی

Ба ҷузи машрӯтаи хоҳони ҳисобӣ

به جز مشروطه‌خواهان حسابی

Ки аз ваҳшат нигараданд офтобӣ

که از وحشت نگردند آفتابی

Агар гирданд хеле бдлъобӣ

اگر گردند خیلی بدلعابی

Бёўизимшон бар чӯбаи дор

بیاویزیمشان بر چوبه دار

Ба номи артҷоъиўну ашрор

به نام ارتجاعیون و اشرار

Мувофиқ гашта Лондони ин сухан ро

موافق گشته لندن این سخن را

Ки фаврии хост « српрсии лрн » ро

که فوری خواست «سرپرسی لرن » را

Барадгар « шўмётскӣ » суъи занн ро

برد گر «شومیاتسکی » سؤ‌ظن را

Фиристем пешашони устоди фан ро

فرستیم پیششان استاد فن را

Ҳамон меҳтари насими ринди айёр

همان مهتر نسیم رند عیار

« Карими раштӣ » он шайёди таррор

«کریم رشتی » آن شیاد طرار

Набояд кард дигари ҳеҷ миси мис

نباید کرد دیگر هیچ مس مس

Бибояд рафт фаврӣ , тӯии маҷлис

بباید رفت فوری، توی مجلس

Агар ҳарфӣ шунидем , аз мударрис

اگر حرفی شنیدیم، از مدرس

Ҷавобаш гуфт : бояд рутабу ёбс !

جوابش گفت: باید رَطب و یابس!

Агар мақсӯди худро кард такрор

اگر مقصود خود را کرد تکرار

Бпичимш ба даври халқи дастор

بپیچیمش به دور خلق دستار

Ба қадре ин суханҳо коргар шуд

به قدری این سخن‌ها کارگر شد

Ки « сардори сипаҳ » ақлаши з сар шуд

که «سردار سپه » عقلش ز سر شد

Ба Ҷумҳурии алоқаи манд тар шуд

به جمهوری علاقه‌مند‌تر شد

Баннои интишори сим ва зар шуд

بنای انتشار سیم و زر شد

Ба мабъусону матбӯоту аҳрор

به مبعوثان و مطبوعات و احرار

зи оқои сабо то шайхи меъмор

ز آقای صبا تا شیخ معمار

Намоён шуд таҷаммуъҳои фардӣ

نمایان شد تجمع‌های فردی

Илм дар даст , гарми давраи гардӣ

علم در دست، گرم دوره‌گردی

Илмҳо сабзу зарду лоҷувардӣ

علم‌ها سبز و زرد و لاجوردی

Аёни сурхӣу пинҳони ранги зардӣ

عیان سرخی و پنهان رنگ زردی

Ба ҷумҳӯрияти Эрони ҳаводор

به جمهوریت ایران هوادار

Валав гашта миёни кӯчаи бозор

ولو گشته میان کوچه بازار

Аз ин афкори молихулёе

از این افکار مالیخولیایی

Ба маҷлис аксарият шуд ҳавоӣ

به مجلس اکثریت شد هوایی

Тадайюн кард хеле бе ҳаёе

تدین کرد خیلی بی‌حیایی

Ба як дами байни афродаши ҷудоӣ

به یک دم بین افرادش جدایی

Фитод аз як ҳуҷуми нобиҳанҷор

فتاد از یک هجوم نابهنجار

Аз он силӣ ки хӯрд он марди дайни дор !

از آن سیلی که خورد آن مرد دین‌دار!

Аз он силии вилояти пар садо шуд

از آن سیلی ولایت پر صدا شد

Дкокини бастау ғавғо ба по шуд

دکاکین بسته و غوغا به پا شد

Ба рӯзи шанбеи маҷлис Карбало шуд

به روز شنبه مجلس کربلا شد

Ба давлат рӯй аҳли шаҳр во шуд

به دولت روی اهل شهر وا شد

Ки омад дар миёни халқ , сардор

که آمد در میان خلق‌، سردار

Барои зарбу шатму заҷру куштор

برای ضرب و شتم و زجر و کشتار

зи Ҷумҳурӣ ба ҷои як гоми раҳ буд

ز جمهوری به جا یک گام ره بود

Худо донад ки ин силии гунаҳ буд

خدا داند که این سیلی گنه بود

Ки ин силӣ задани хизмат ба шаҳ буд

که این سیلی زدن خدمت به شه بود

« тадайюн » хасм « сардори сипаҳ » буд

«تدین » خصم «سردار سپه » بود

Рафоқати бад буд бо ақрабу мор

رفاقت بد بوَد با عقرب و مار

Хатар дорад , чу нодони аўФтди ёр

خطر دارد‌، چو نادان اوفتد یار

Қушӯнии халқро бо найзаи ронданд

قشونی خلق را با نیزه راندند

Вале мардум ба ҷои хеши монданд

ولی مردم به جای خویش ماندند

Ризохонро ба ҷой худ нишонданд

رضاخان را به جای خود نشاندند

Ба ҷои гул , бар ӯ оҷур парронданд

به جای گُل، بر او آجر پراندند

Нишоед кард бо афкори пайкор

نشاید کرد با افکار پیکار

Бибояд хост аз махлуқи зинҳор

بباید خواست از مخلوق زنهار

Бипошад дар ҷамоати шӯр ва шарҳо

بپاشد در جماعت شور و شرها

Шикаст аз халқи мискини даст ва сарҳо

شکست از خلق مسکین دست و سرها

« ризои хон » дар қиболи ин ҳунарҳо

«رضا خان » در قبال این هنرها

Шунид аз мؤтмни тӯб ва ташарҳо

شنید از مؤتمن توپ و تشرها

Ки ин карт чаҳ буд , эй марди ғаддор ?

که این کارت چه بود، ای مرد غدار؟

Чаро кардӣ ба маҷлис , ин чунин кор ?

چرا کردی به مجلس، این چنین کار؟

Басии перу ҷавони сар найза хӯрданд

بسی پیر و جوان سر‌نیزه خوردند

Гуруҳеро сӯии нзмиаҳи бурданд

گروهی را سوی نظمیه بردند

Чиҳил тан , андари ин ҳангома марданд

چهل تن، اندر این هنگامه مردند

Барои ҳифзи қонӯн ҷон супурданд

برای حفظ قانون جان سپردند

Ду сад тан то кунун ҳастанд бемор

دو‌صد تن تا کنون هستند بیمار

Ба зарби таҳи туфангу зери овор

به ضرب ته‌تفنگ و زیر آوار

Ризохон шуд , азин ҳаракати пушаймон

رضاخان شد، ازین حرکت پشیمان

Ба саъд обод рафт аз шаҳри Теҳрон

به سعد‌آباد رفت از شهر تهران

Аз онҷо шуд ба сӯии Қуми шитобон

از آنجا شد به سوی قم شتابان

Ҳуҷаҷи бастанд бо ӯ аҳду паймон

حجج بستند با او عهد و پیمان

Ки бошад баъди азин бар халқи ғмхўор

که باشد بعد ازین بر خلق غمخوار

з Ҷумҳурӣ нагӯяд , ҳеҷ гуфтор

ز جمهوری نگوید، هیچ گفتار

зи Қуми баргашт ва оқил шуд вале ҳайф

ز قم برگشت و عاقل شد ولی حیف

Ки кардаш бози иғво « Носири сайф »

که کردش باز اغوا «ناصر سیف »

Ба маҷлис кард тавҳин аз сари Киев

به مجلس کرد توهین از سر کیف

Валикин бехабар буд аз каму Киев

ولیکن بی‌خبر بود از کم و کیف

Ки маҷлис нест бо эшон вафодор

که مجلس نیست با ایشان وفادار

Ба ҷузи шаш ҳафт тан бекор ва бе ор

به جز شش هفت تن بی‌کار و بی‌عار

Аз аўболмраҳи маҷлис бадгумон шуд

از اوبالمره مجلس بدگمان شد

Ақоиди ҷумлагӣ аз ӯ румон шуд

عقاید جملگی از او رمان شد

Ба сӯии рӯдиҳини охир чмон шуд

به سوی رودهن آخر چمان شد

Ҳамон чизе ки медидам , ҳамон шуд

همان چیزی که می‌دیدم‌، همان شد

Кашида шуд миёни мамлакати ҷор

کشیده شد میان مملکت جار

Ки аз майдон ба дар рафтааст сардор

که از میدان به‌در رفته‌است سردار

Ба маҷлиси қосид ӣ , аз роҳ омад

به مجلس قاصد‌ی، از راه آمد

Ки акнӯн тилигроф шоҳ омад

که اکنون تلگراف شاه آمد

Ризохони азл беикроҳ омад

رضاخان عزل بی‌اکراه آمد

Шаҳ аз маҷлис , ъқидт хоҳ омад

شه از مجلس، عقیدت‌خواه آمد

Ки қонӯни асосӣ чун шудаи хор

که قانون اساسی چون شده خوار

Дигар каси маликро бошад парастор ?

دگر کس ملک را باشد پرستار؟

Ба таълимоти марказ аз вилоёт

به تعلیمات مرکز از ولایات

Расед аз Аҳмади оқои тилигрофот

رسید از احمد آقا تلگرافات

Ки сарбози Луристону музофот

که سرباز لرستان و مضافات

Намояд аз « ризои хон » дафъи офот

نماید از «رضا خان » دفع آفات

Қушӯн ғарб гардад , зуди сайёр

قشون غرب گردد، زود سیار

Сӯии марказ , паии танбеҳи аҳрор

سوی مرکز، پی تنبیه احرار

Амири лашкари шарқи он яли род

امیر لشکر شرق آن یل راد

Як алтимотўм аз Машҳад фиристод

یک التیماتوم از مشهد فرستاد

Ба мабъусон , ду рӯза муҳлатӣ дод

به مبعوثان، دو روزه مهلتی داد

Ки омад ҷяш , то фарроши обод

که آمد جیش، تا فراش آباد

Бибояд бар муроди мо , шавад кор

بباید بر مراد ما، شود کار

Вале бар тӯб холӣ нест осор

ولی بر توپ خالی نیست آثار

Вакилони ин ташарҳо , чун шуниданд

وکیلان این تشرها، چون شنیدند

зи ҷои хеш аз ваҳшат париданд

ز جای خویش از وحشت پریدند

Ба тунбонҳои худ , аз тарси риднд

به تُنبان‌های خود، از ترس ریدند

Навад раъии мувофиқ , офариданд

نود رأی موافق، آفریدند

Бар ин ҷамъияти маръӯби гуҳи кор

بر این جمعیت مرعوب گه کار

« сулаймони бен Муҳсин » шуд аламдор

«سلیمان بن محسن » شد علمدار

Валикини чордаҳи марди мусаллам

ولیکن چارده مرد مسلم

Натарсиданад аз тӯби дамодам

نترسیدند از توپ دمادم

Ба озодӣ бибастанд , аҳди муҳкам

به آزادی ببستند، عهد محکم

Ақаллият аз эшон шуд фароҳам

اقلیت از ایشان شد فراهم

Ватани хоҳӣ аз эшон гашти подор

وطن‌خواهی از ایشان گشت پادار

Ризохонро забун карданд азин кор

رضاخان را زبون کردند ازین کار