Ду моҳи рафтаи зи пойизу баргҳо ҳамаи зард

دو ماه رفته ز پاییز و برگ‌ها همه زرد

Фазои шимурон , аз боди меҳргон , пари гирд

فضای شمران، از باد مهرگان، پر گرد

Ҳавоӣ « дарбанд » аз қурби моҳи озари сард

هوای «دربند» از قرب ماه آذر سرد

Пас аз ҷавонии перӣ буд чаҳ бояд кард ?

پس از جوانی پیری بود چه باید کرد؟

Ба тозаи аввал рӯзасту офтоб ба ноз

به تازه اول روز است و آفتاب به ناز

Фиканда дар бен ашҷор , сояҳои дароз

فکنده در بن اشجار، سایه‌های دراز

Равон ба рӯй замин , баргҳо зи боди Аёз

روان به روی زمین، برگ‌ها ز باد ایاز

Ба ҷои он шабӣам , бар фарози сангии боз

به جای آن شبی‌ام، بر فراز سنگی باز

Шуъоъ кам асари офтоби афсурда

شعاع کم‌اثر آفتاب افسرده

Гиёҳҳо ҳамагии хушку зарду пажмурда

گیاه‌ها همگی خشک و زرد و پژمرده

Тамоми мурғон , сар ба зери болҳо барда

تمام مرغان، سر به زیر بال‌ها برده

Бисоти ҳасани табиат , ҳама ба ҳам хӯрда

بساط حسن طبیعت، همه به هم خورده

Ба ҷой онкӣ нишинанд , мурғҳои қашанг

به جای آنکه نشینند، مرغ‌های قشنگ

Ба рӯй шохаи гул , хуфтаанд бар сари санг

به روی شاخهٔ گل، خفته‌اند بر سرِ سنگ

Тамоми дарраи дарбанд , заъфаронии ранг

تمام درهٔ دربند، زعفرانی‌رنگ

зи қолу қили басии зоғҳои зишти оҳанг

ز قال و قیل بسی زاغ‌های زشت‌آهنگ

Наҳифу хушк шуда , сабзаҳои нави руста

نحیف و خشک شده، سبزه‌های نو رسته

Калоғ рӯй дарахтон хушк бинишаста

کلاغ روی درختان خشک بنشسته

з ҳар дарахт , басии шохаи боди бишкаста

ز هر درخت، بسی شاخه باد بشکسته

Сафои зи хиттаи яйлоқ , рахт барбаста

صفا ز خطهٔ ییلاق، رخت بربسته

Баҳор ҳарчӣ нишотовару хуш ва зебост

بهار هرچه نشاط‌آور و خوش و زیباست

Ба акси пойиз афсурдааст ва ғам афзост

به عکس پاییز افسرده است و غم‌افزاست

Ҳамин катибае аз бе вафоеи дунёст

همین کتیبه‌ای از بی‌وفایی دنیاست

Аз ин муомилаи нопойдорӣ аш пайдост

از این معامله ناپایداری‌اش پیداست

Ба ёди он шаби маи уфтигар дар ин айём

به یاد آن شب مه افتی گر در این ایام

Гузашта зон шаби маҳтоби панҷ моҳи тамом

گذشته زان شب مهتاب پنج ماه تمام

Хабари зи Марям агар пурсӣ духтари ноком

خبر ز مریم اگر پرسی دختر ناکام

Ба ҷой ки шабяш аўФтодаҳаст ором

به جای که شبیش اوفتاده است آرام

Ба як сифеди каттонӣ , зи фарқ то ба қадам

به یک سفید کتانی، ز فرق تا به قدم

Чу тозаи ғунча ба печидаи пайкараши муҳкам

چو تازه غنچه به پیچیده پیکرش محکم

Бикунадаанд яке гӯру қомати Марям

بکنده‌اند یکی گور و قامتِ مریم

Бихуфтааст дар он тираи хобгоҳи адам

بخفته است در آن تیره خوابگاه عدم

Нишаста бар лаби он гӯр , пермардии зор

نشسته بر لب آن گور، پیرمردی زار

Фишонд ашки ҳаме , рӯй хокҳои мазор

فشاند اشک همی، روی خاک‌های مزار

Вале аён буд аз он ду дидаи хўнбор

ولی عیان بُوَد از آن دو دیدهٔ خونبار

Ки бо замона гирифтаст киштӣ бисёр

که با زمانه گرفت است کشتی بسیار

Ба гӯр , хоки ҳамеи резад , ӯ вале кам кам

به گور، خاک همی ریزد، او ولی کم کم

Ту гӯ ки майл надорад , ба зери гули Марям :

تو گو که میل ندارد، به زیر گل مریم:

Ниҳон шавад , падар Марямаст , ин одам

نهان شود، پدر مریم است، این آدم

Баъӣд нест ту нашиносиаш , агар ман ҳам !

بعید نیست تو نشناسی‌اش، اگر من هم!

Хамидаи пушт , зании пер , лндлндкнон

خمیده پشت، زنی پیر، لندلندکنان

Ду се дақиқа пеш омад ва намӯд фиғон

دو سه دقیقه پیش آمد و نمود فغان

Ки сад ҳазорон лаънат ба мардуми Теҳрон

که صد هزاران لعنت به مردم تهران

Сипас нигоҳӣ бар ман намӯду гашти равон

سپس نگاهی بر من نمود و گشت روان

Азин суоли ман он перзан ба ҳарф омад

ازین سوال من آن پیرزن به حرف آمد

Ки ман зи мардуми Теҳрон надидаам ҷузи бад

که من ز مردم تهران ندیده‌ام جز بد

зи фарти хашм ҳаме зад ба рӯй хоки лагад

ز فرط خشم همی زد به روی خاک لگد

Гуҳии паёпаии силӣ ба рӯй худ ме зад

گهی پیاپی سیلی به روی خود می‌زد

Ҷавоб дод ки : мо мардумони шимуроне

جواب داد که: ما مردمان شمرانی

з даст рафтем охир , зи дасти теҳронӣ

ز دست رفتیم آخر، ز دست تهرانی

Аз ин миён , яке он пермарди деҳқонӣ

از این میان، یکی آن پیرمرد دهقانی

Бибин ба гӯр наад , духтараш ба пинҳонӣ

ببین به گور نهد، دخترش به پنهانی

Ҳамин ки гуфт чунин , ман ки то ба он ҳангом

همین که گفت چنین، من که تا به آن هنگام

Хабар набудам , ки он мардаки сияҳи айём

خبر نبودم، که آن مردکِ سیه‌ایام

Ба рӯй хок , чаҳ корӣ ҳаме диҳад анҷом ?

به روی خاک، چه کاری همی دهد انجام؟

Назар намудем ва дидам ки духтарии ноком

نظر نمودم و دیدم که دختری ناکام

Хулосаи ончӣ ки , он перзан баён бинмуд

خلاصه آنچه که، آن پیرزن بیان بنمود

Ки номи ин зани нокоми мурда , Марям буд

که نام این زن ناکام مرده، مریم بود

Чунон бсухт дилам , каз серуми баромади дӯд

چنان بسوخت دلم، کز سرم برآمد دود

Даҳон сипас , пайу дунбола сухан багушӯд

دهان سپس، پی و دنبالهٔ سخن بگشود

Чароғи равшан дар банд буд , ин маҳваш

چراغ روشن در بند بود، این مهوش

Дилами гирифтаи зи хомӯши гаштанаши оташ

دلم گرفته ز خاموش گشتنش آتش

Ба тоза буд ҷавони мурда , ҳиҷдаҳи солаш

به تازه بود جوان مرده، هیجده سالش

Қашангу боадабу хонаи дору заҳматкаш

قشنگ و باادب و خانه‌دار و زحمتکش

Ндонӣ онкӣ ба сӯрат , чиқадр бади зебо ?

ندانی آنکه به صورت، چقدر بُد زیبا؟

Ндонӣ онкӣ ба қомат , чигуна бади раъно ?

ندانی آنکه به قامت، چگونه بُد رعنا؟

Кунун ки мурда ва додаст умри худ ба шумо

کنون که مرده و دادست عمر خود به شما

Хулосаи имсол аз як ҷавони худоро !

خلاصه امسال از یک جوان خودآرا!

Ҷавонаки Фклӣ эй , ба шайтанати устод !

جوانکِ فُکُلی‌ای، به شیطنت استاد!

Ду сол дар паии ин духтар ҷавон афтод

دو سال در پی این دختر جوان افتاد

Ки ту зи хӯбӣ ширин шудӣ ва ман Фарҳод

که تو ز خوبی شیرین شدی و من فرهاد

Ту ком ман бидиҳ ва ман турои намоями шод

تو کام من بده و من ترا نمایم شاد

Арӯсӣ аз ту намоям , ба беҳтарини тартиб

عروسی از تو نمایم، به بهترین ترتیب

Ду сол тафра зад , он духтари афифу наҳиф

دو سال طفره زد، آن دختر عفیف و نحیف

Валек аввали имсол аз ӯ бихӯрад фиреб

ولیک اول امسال از او بخورد فریب

Чаҳ чора дошт ки ӯро бади ин балӣаи насиб ?

چه چاره داشت که او را بُد این بلیه نصیب؟

Қариби шаш маи зи оғози соли нав бо ҳам

قریب شش مه ز آغاز سال نو با هم

Баданд гарм ҳамоно ҳамин ки шуд кам кам ,

بُدَند گرم همانا همین که شد کم کم،

Бузурги зи аввали пойиз , ашками Марям

بزرگ ز اول پاییز، اِشکَمِ مریم

Бисоти ишқ дигар , зи он ба баъд хӯрд ба ҳам

بساط عشق دگر، ز آن به بعد خورد به هم

Чу гуфта буд ба ӯ Марям : охир эй оқо

چو گفته بود به او مریم: آخر ای آقا

Марои шикам шудаи пари пас чаҳ шуд арӯсии мо ?

مرا شکم شده پُر پس چه شد عروسیِ ما؟

Ҷавоб дод бадв , ман азин арӯсиҳо ,

جواب داد بدو، من ازین عروسی‌ها،

Ҳазор гӯнаи даҳуми ваъда ! кӣ кунам иҷро ?

هزار گونه دهم وعده! کی کنم اجرا؟

Кигар зи ман шинавии рӯ « ба шаҳри нав » биншин

که گر ز من شنوی رو «به شهر نو» بنشین

Намои ту чанд сабоҳи зиндагонии рангин

نما تو چند صباح زندگانی رنگین

( ишқӣ ) тФў ба рӯй ҷавонони шаҳрии нангин !

(عشقی) تفو به روی جوانانِ شهریِ ننگین!

Надонам онкии худ ин гӯнаи мардум бедайн :

ندانم آنکه خود این گونه مردم بی‌دین:

Майонишон пас аз ин гуфтугӯ , дигар бибаред

میانشان پس از این گفتگو، دگر ببرید

Ду моҳи пойиз , ин духтарак чаҳ ҳо накашид ?

دو ماه پاییز، این دخترک چه‌ها نکشید؟

Ҳаме ба хеш , ба монанди мори печид

همی به خویش، به مانند مار پیچید

Хулоса то падараши ин қазияро фаҳмид :

خلاصه تا پدرش این قضیه را فهمید:

Ҳамин ки дид ки бар нанги вай , падари паии барад :

همین که دید که بر ننگ وی، پدر پی برد:

Ғуруб тирёк оварад хона ва шаб хӯрд !

غروب تریاک آورد خانه و شب خورد!

Ҳамеи зи аввал шаб кунад ҷони саҳаргаҳи мард

همی ز اول شب کند جان سحرگه مرد

зи марги худ , падари пери хешро озурд !

ز مرگ خود، پدر پیر خویش را آزرد!

Ҳаме наноладу буғзаши гирифтаи роҳи гулӯ

همی ننالد و بغضش گرفته راه گلو

Ба зӯр мекунад онро даруни синаи фурӯ

به زور می‌کند آن را درون سینه فرو

Хулоса то набарди каси зи аҳли шимурони бӯ

خلاصه تا نبرد کس ز اهل شمران بو

Бар ин қазия бе исматии духтар ӯ

بر این قضیهٔ بی‌عصمتی دختر او

Ғараз накард хабар , ҳечкас на мард ва на зан

غرض نکرد خبر، هیچکس نه مرد و نه زن

зи бонги субҳдам , ин пермард бо шеван

ز بانگ صبحدم، این پیرمرد با شیون

Худаш бидод варои ғусл ва ҳам намӯд кафан

خودش بداد ورا غسل و هم نمود کفن

Худаш барои вай орост ҳиҷлаи мадфан

خودش برای وی آراست حجلهٔ مدفن

Чаҳ мо ки зӯр надорем ва қодиранд он ҳо

چه ما که زور نداریم و قادرند آن‌ها

Ҳар ончӣ майл кунанд оваранд бар сари мо

هر آنچه میل کنند آورند بر سر ما

Дигар зи нола ва нафрин намонад ҳеҷ ба ҷо

دگر ز ناله و نفرین نماند هیچ به جا

Ки баҳри мардуми Теҳрон , варо накард адо

که بهر مردم تهران، ورا نکرد ادا

Ғарази тамомии асрорро бигуфт он зан

غرض تمامی اسرار را بگفت آن زن

Пас аз шунидани ин ҷумлаҳост кокнўни ман

پس از شنیدن این جمله‌هاست کاکنون من

Нишастаам ба тамошои он сияҳи мадфан

نشسته‌ام به تماشای آن سیه مدفن

Ба зери хоки сияҳ , хуфтаи он сипеди кафан

به زیر خاک سیه، خفته آن سپید کفن

Падар нишастау нохондаи ҳечкас бар хеш

پدر نشسته و ناخوانده هیچکس بر خویش

Ниҳодаи наъши ҷгргўшаҳ , дар баробари хеш

نهاده نعش جگرگوشه، در برابر خویش

Гуҳӣ фишонд як мушти хок , бар сари хеш

گهی فشاند یک مشت خاک، بر سر خویش

Гуҳӣ фишонд муштӣ , ба рӯй духтари хеш

گهی فشاند مشتی، به روی دختر خویش

Чу он сифеди кафани хӯрда , хӯрда шуд пинҳон

چو آن سفید کفن خورده، خورده شد پنهان

Ба зери хоки сиёҳ ва аз ӯ намонад нишон

به زیر خاک سیاه و از او نماند نشان

Ниҳоди пер , яке таҳтаи санг бар сари он

نهاد پیر، یکی تخته سنگ بر سر آن

Сипас ба чашми худоҳофизии ҷовидон

سپس به چشم خداحافظی جاویدان

( пермард ) : ба зери хоки сияҳи фом , Марям эй Марям

(پیرمرد): به زیر خاک سیه‌فام، مریم ای مریم

Чаҳ хуби хуфтае , ороми Марям эй Марям !

چه خوب خفته‌ای، آرام مریم ای مریم!

Брстӣ аз ғами айём , Марям эй Марям !

برستی از غم ایام، مریم ای مریم!

Бихоб духтари ноком , Марям эй Марям !

بخواب دختر ناکام، مریم ای مریم!