Ошиқ ҳамеша дар аФтқор буд маъшӯқ ҳамеша боФтхор буд зеро ки аФтқори сифат ошиқаст сифати лозимаи вуҷӯд ,у ифтихори сифати маъшӯқ , сифатии ҷавҳарӣу зотӣу аФтқори зид ифтихорасту иҷтимои маҳоли ақл , аФтқори ошиқи бмъшўқ зоҳирасту астғноءи маъшӯқ аз ошиқ падедаст ошиқи аФтқор бадв дорад аммо маъшӯқ чун худ радарад ӯро дорад ва ӯ бсрмоиаҳи ҳасан ғанӣаст ва аз барои иктисоби асбоби днёӣӣ аз ҳама мустағнӣаст чун ӯ мустағнӣ буд аз ғайру ғанӣ буд бахуд ҳар оинаи ошиқи бадви мФтқр буду ниёзманд ва чун ӯ худро дорад ӯ бахуд ғанӣаст ва аз ғайри мустағнӣ ҳар оина аз ошиқу ишқ бениёз буду муназзаҳ , ҳосили маъшӯқи молики вилояти вуҷӯд ошиқаст бмлкӣ ки завол пазир нест агар хоҷа дар урф бо бандаи худ ишқ бозад аз роҳи сӯрати молики ошиқ буду мамлуки маъшӯқ аммо аз роҳи маънии мамлуки молик буду молики мамлук ва ин аз булъаҷабҳои ишқаст .

عاشق همیشه در افتقار بود معشوق همیشه بافتخار بود زیرا که افتقار صفت عاشق است صفت لازمۀ وجود، و افتخار صفت معشوق، صفتی جوهری و ذاتی و افتقار ضد افتخار است و اجتماع محال عقل، افتقار عاشق بمعشوق ظاهر است و استغناء معشوق از عاشق پدید است عاشق افتقار بدو دارد اما معشوق چون خود رادارد او را دارد و او بسرمایۀ حسن غنی است و از برای اکتساب اسباب دنیائی از همه مستغنی است چون او مستغنی بود از غیر و غنی بود بخود هر آینه عاشق بدو مفتقر بود و نیازمند و چون او خود را دارد او بخود غنی است و از غیر مستغنی هر آینه از عاشق و عشق بی نیاز بود و منزه، حاصل معشوق مالک ولایت وجود عاشق است بملکی که زوال پذیر نیست اگر خواجۀ در عرف با بندۀ خود عشق بازد از راه صورت مالک عاشق بود و مملوک معشوق اما از راه معنی مملوک مالک بود و مالک مملوک و این از بوالعجبهای عشق است.

Аммо агар банда бо молики ишқи орад дар зли убудийят ӯ чизеи биафзояд зеро ки бо бандагии афкандагӣ зиёдат шавад ва дар молики ҳеҷ ниФзоид зеро ки ӯро худ ъзи моликӣ буд взёдт дар он ҳамон бошаду ончӣ дар ӯ нишон дар сулӯк аз ҳар ду ҷаҳон бар хезаду бқсд дар ифлос овезанд ва дар маъракаи риҷоли сар дар бозанад ва худро дар бутаи ибтилои бгдознд балки аз вуҷӯди гўӣии созанд ва дар майдон бало андозанд ва аз дайн ва дунё даргузаранду роҳи рзоءи маҳбӯб дар пеш гиранд ва агар номи маҳбӯби эшон бар забон ғайриӣ бугзарад оташ қаҳрӣ барафрӯзанду ҷону дили худро бисӯзанд зеро ки аз сари малик бртўон хосту аздри молик бар натавон хост сари ин маънии ъзиздри ҷўобгФтни меҳтари халил дар амри аслм ва дар ҷавоби ногуфтани меҳтари ҳабиби амри фоилам бояд талабед бошад ки ҷамоли намояди меҳтари халил аз сар малик бархест аммо ҳабиб аз ғайрати аздри молики брнхост . эй бародари дасти озодии бдомн ишқ нарасад дар фақри озодӣ муяссараст мозоғи албср ва мо тғӣ . . . Иборат аз озодӣаст дар фақр аммо ди ръшқи озодии мумтанеъи асрии бъбдаҳ . . . Фоўҳии илои абда . . . . Ишорат бидон бандагӣаст :

اما اگر بندۀ با مالک عشق آرد در ذل عبودیت او چیزی بیفزاید زیرا که با بندگی افکندگی زیادت شود و در مالک هیچ نیفزاید زیرا که او را خود عز مالکی بود وزیادت در آن همان باشد و آنچه در او نشان در سلوک از هر دو جهان بر خیزد و بقصد در افلاس آویزند و در معرکۀ رجال سر در بازند و خود را در بوتۀ ابتلا بگدازند بلکه از وجود گوئی سازند و در میدان بلا اندازند و از دین و دنیا درگذرند و راه رضاء محبوب در پیش گیرند و اگر نام محبوب ایشان بر زبان غیری بگذرد آتش قهری برافروزند و جان و دل خود را بسوزند زیرا که از سر ملک برتوان خاست و ازدر مالک بر نتوان خاست سر این معنی عزیزدر جوابگفتن مهتر خلیل در امر اَسْلِم و در جواب ناگفتن مهتر حبیب امر فَاعْلَم باید طلبید باشد که جمال نماید مهتر خلیل از سر ملک برخاست اما حبیب از غیرت ازدر مالک برنخاست. ای برادر دست آزادی بدامن عشق نرسد در فقر آزادی میسر است مازاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی... عبارت از آزادیست در فقر اما د رعشق آزادی ممتنع اَسْری بِعَبْدِهِ... فَاوحی اِلی عَبْدِهِ.... اشارت بدان بندگی است: