Раво буд ки аз ғалабаи ишқи дили ранг маъшӯқ гирад то чун ошиқи нафаси براردи буии маъшӯқи бмшом вақташ расад ҳамоно ин вақте буд ки дар зикр мағлуб шаваду қоим бмзкўр гардаду ончии садиқ дар ғлботи ишқи сар бар зону май ниҳод чун нафас бар мекашид буии ҷигари сӯхтаи бмшом муқаддасон мерасед дар ҳоли ғалабаи зикр буду қоим шудан ӯ бмзкўру ончии хоҷаи салавоти аллоҳ алайҳ фармуд ании лоҷди нафаси арраҳмони ман ҷониби алимни ҳамон сар буд ки дар буии ҷигари сӯхтаи акобр буд лои илоҳи алои аллоҳи яке аз акобр аз хоҷаи олам слъм пурсед ки маттии канти зокрои лрбии қоли азои нситаҳ ва ин аз он асрораст ки он дили равшани он шайх бовиқораст фаромӯшии маъшӯқ дар ишқи ҷуз дар бишъўрӣ набӯд ошиқ чун аз худ бишъўр шавад ҳар оина дар партави он нур шавад аз ҳайбати худро фаромӯш кунад ва чун осори анвори азимат бар вай зоҳир шавад худро дар ӯ гум кунад азои нситаҳи дарин ҳол буд зоҳири чунон буд ки яке дар ҳузури подшоҳ аз камоли азимат ӯ ӯро фаромӯш кунад то дар ҳоле ки бахуди бозоФтд ӯро аз ҳайати подшоҳ ва аз кисват ӯ аз ҳозирони маҷлис ӯ пурсанади ахбор натавонад кард ва ин ҷумлаи маънии азо нстаҳаст ва дар каломи Маҷид омадааст возкри рбки азои нсит . Баъзе аз арбоб таҳқиқ гуфтаанд азои нсити нФск ва ин мақом мағлубӣаст дар зикр ва баъзе гуфтаанд азои нсити рбк ва ин дар ҳол мағлубӣаст дар мазкӯри взлки сари азизи лмни фаҳм .

روا بود که از غلبۀ عشق دل رنگ معشوق گیرد تا چون عاشق نفس برآرد بوی معشوق بمشام وقتش رسد همانا این وقتی بود که در ذکر مغلوب شود و قائم بمذکور گردد و آنچه صدیق در غلبات عشق سر بر زانو می‌نهاد چون نفس بر می‌کشید بوی جگر سوخته بمشام مقدسان میرسید در حال غلبۀ ذکر بود و قائم شدن او بمذکور و آنچه خواجه صلوات اللّه علیه فرمود اِنّی لَاَجِدُ نَفَسَ الرَّحْمنِ مِنْ جانِبِ الْیَمنِ همان سر بود که در بوی جگر سوخته اکابر بود لا اِله اِلَّا اللّهُ یکی از اکابر از خواجه عالم صلعم پرسید که مَتی کُنْتُ ذاکِراً لِرَّبی قالَ اِذا نَسیتَهُ و این از آن اسرار است که آن دل روشن آن شیخ باوقار است فراموشی معشوق در عشق جز در بیشعوری نبود عاشق چون از خود بیشعور شود هر آینه در پرتو آن نور شود از هیبت خود را فراموش کند و چون آثار انوار عظمت بر وی ظاهر شود خود را در او گم کند اِذا نَسیتَهُ درین حال بود ظاهر چنان بود که یکی در حضور پادشاه از کمال عظمت او او را فراموش کند تا در حالی که بخود بازافتد او را از هیئت پادشاه و از کسوت او از حاضران مجلس او پرسند اخبار نتواند کرد و این جمله معنی اِذا نَستهُ است و در کلام مجید آمده است وَاذْکُرْ رَبَّکَ اِذا نَسیتَ. بعضی از ارباب تحقیق گفته‌اند اِذا نَسیتَ نَفْسَک و این مقام مغلوبی است در ذکر و بعضی گفته‌اند اِذا نَسیتَ رَبَّکَ و این در حال مغلوبی است در مذکور وَذلِکَ سِرٌ عَزیزٌ لِمَنْ فَهِمَ.

Бар лашкари ишқи онкии Мансур буд

بر لشکر عشق آنکه منصور بود

Аз дид вуҷӯди хеши маҳҷӯр буд

از دید وجود خویش مهجور بود

Дар ҳолати мағлубии он хастаи ҷигар

در حالت مغلوبی آن خسته جگر

Зокир бошад ва лек мазкӯр буд

ذاکر باشد و لیک مذکور بود