Чаҳ шуд ё раб ки хуршеди дурахшон бар наме ояд

چه شد یا رب که خورشید درخشان بر نمی آید

Қиёмат шуд магари кони моҳи тобон бар наме ояд

قیامت شد مگر کان ماه تابان بر نمی آید

намегардад намоёни ахтарӣ аз бурҷи зебоӣ

نمی گردد نمایان اختری از برج زیبایی

Фурӯзони ахтарӣ аз бурҷи эҳсон бар наме ояд

فروزان اختری از برج احسان بر نمی آید

Гулӣ аз ҷӯйбори зиндагонӣ кас наме чӣанд

گلی از جویبار زندگانی کس نمی چیند

Гиёҳӣ аз канори оби ҳайвон бар наме ояд

گیاهی از کنار آب حیوان بر نمی آید

Насими нои умедӣ май вазад аз гулшани олам

نسیم نا امیدی می وزد از گلشن عالم

Дами хуш аз ниҳоди навъи инсон бар наме ояд

دم خوش از نهاد نوع انسان بر نمی آید

Чамани пажмурдау гули хушк ва бе ҷони лолау наргис

چمن پژمرده و گل خشک و بی جان لاله و نرگس

Биҷузи буии фано аз нахли арқон бар наме ояд

بجز بوی فنا از نخل ارکان بر نمی آید

Ҳавои ҷонФзо аз ҳеҷ гулшан бар наме хезад

هوای جانفزا از هیچ گلشن بر نمی خیزد

Ғубор ҳастӣ аз саҳрои имкон бар наме ояд

غبار هستی از صحرای امکان بر نمی آید

Набошад одамиро чораи ҷузи афтодану мурдан

نباشد آدمی را چاره جز افتادن و مردن

Ки мебинад чунин рӯзӣ ки аз ҷон бар наме ояд

که می بیند چنین روزی که از جان بر نمی آید

зи маҷлис бар намеояд садои мутриби хўшхўон

ز مجلس بر نمی آید صدای مطرب خوشخوان

Навой андалеб аз тарафи бустон бар наме ояд

نوای عندلیب از طرف بستان بر نمی آید

Шароби лолаи гавани соқии баҷоами зар наме резад

شراب لاله گون ساقی بجام زر نمی ریزد

Хурӯши арғунун аз базми султон бар наме ояд

خروش ارغنون از بزم سلطان بر نمی آید

Ки гуфт эй оташи ҷонсӯз кин беэътидолӣ кун

که گفت ای آتش جانسوز کاین بی اعتدالی کن

зи оби зиндагонии соғари ҷамшед холӣ кун

ز آب زندگانی ساغر جمشید خالی کن

Чаро эй бод бар ҳам май занӣ дарёӣ ҳастӣ ро

چرا ای باد بر هم می زنی دریای هستی را

Дигаргар ме тавон олами пар аз ақд лолӣ кун

دگر گر می توان عالم پر از عقد لآلی کن

Чаҳ растохез буд эй бод кин беқӯтӣ кардӣ

چه رستاخیز بود ای باد کاین بی قوتی کردی

Ту донеи баъди азин изҳори сунъ лоязолӣ кун

تو دانی بعد ازین اظهار صنع لایزالی کن

Дигар эй моҳ аз баҳр ки олам мекунӣ равшан

دگر ای ماه از بهر که عالم می کنی روشن

Чаҳ бадараст ин ниҳони шӯ аз назар чанде ҳилолӣ кун

چه بدرست این نهان شو از نظر چندی هلالی کن

Арӯси даҳр чун ин бевафое кард бо мардум

عروس دهر چون این بی وفایی کرد با مردم

Бёрои хешроу баъди азин соҳиб ҷамолӣ кун

بیارا خویش را و بعد ازین صاحب جمالی کن

Сазои ҷоми фағфурии Не эй чархи дун парвар

سزای جام فغفوری نیی ای چرخ دون پرور

Шароби талхи дории ҷумла дар ҷом суфолӣ кун

شراب تلخ داری جمله در جام سفالی کن

Малолӣ доштӣ то буд шоҳи одилати ҳомӣ

ملالی داشتی تا بود شاه عادلت حامی

Чу ӯ рафт аз миёни ангези зулм ва бемалолӣ кун

چو او رفت از میان انگیز ظلم و بی ملالی کن

Баҳри рӯзати яке дар дом май орад ба сад ҳиялат

بهر روزت یکی در دام می آرد به صد حیلت

Кунун бигзор ин ширӣу икчндӣ шағолӣ кун

کنون بگذار این شیری و یکچندی شغالی کن

Басӣ бедод кардӣ эй фалак аммо на зини бадтар

بسی بیداد کردی ای فلک اما نه زین بدتر

Бзлми рафта кас додӣ надоду фикр ҳоле кун

بظلم رفته کس دادی نداد و فکر حالی کن

Бадвади машъали мотами фурӯғи меҳру маи бастанд

بدود مشعل ماتم فروغ مهر و مه بستند

Барои соя ӣ шҳзодгони чатри сияҳи бастанд

برای سایه ی شهزادگان چتر سیه بستند

Магари ақсои олам Карбало шуд дар азои шаҳ

مگر اقصای عالم کربلا شد در عزای شه

Ки шерони парда ӣ дил бар илмҳои сипаҳи бастанд

که شیران پرده ی دل بر علمهای سپه بستند

Бтхти ҷами нмигнҷиди зоти қаҳрамон алҳақ

بتخت جم نمیگنجید ذات قهرمان الحق

Бъзтхонаҳ ӣ арши Маҷидаши такяи гуҳи бастанд

بعزتخانه ی عرش مجیدش تکیه گه بستند

Таъолии аллоҳи зиҳии Машҳад ки то ин буқъа шуд пайдо

تعالی الله زهی مشهد که تا این بقعه شد پیدا

Муғону обидони дарҳои дайру хонқаҳи бастанд

مغان و عابدان درهای دیر و خانقه بستند

Басӣ шастанд даст аз ҷон ки дар фӯти чунин шоҳӣ

بسی شستند دست از جان که در فوت چنین شاهی

Саросар об шуд дилҳо ки бар умри табаи бастанд

سراسر آب شد دلها که بر عمر تبه بستند

Аҷали ҳикмати нмидонди фиғони зини душмани ҷонӣ

اجل حکمت نمیداند فغان زین دشمن جانی

Ки омад бар сари кори худ аз ҳар ҷо ки раҳи бастанд

که آمد بر سر کار خود از هر جا که ره بستند

Нмигрднди сайр аз хӯни мардуми қобзони гул

نمیگردند سیر از خون مردم قابضان گل

Гадо буданду ҳиммати ҳам бакори Подшаҳи бастанд

گدا بودند و همت هم بکار پادشه بستند

Бъмр дода розӣ бошу малики ҷовдон кам ҷӯ

بعمر داده راضی باش و ملک جاودان کم جو

Ки оби зиндагонӣ бар Сикандари зини гунаҳи бастанд

که آب زندگانی بر سکندر زین گنه بستند

Бъшқи шоҳ ҷон доданд яксар бандау озод

بعشق شاه جان دادند یکسر بنده و آزاد

Чаҳ паймон бӯда ва кин расатони каҷи каллаи бастанд

چه پیمان بوده و کاین راستان کج کله بستند

Манам ё раб ки дар хоби он гули сароби мибинм ?

منم یا رب که در خواب آن گل سراب میبینم؟

Чаҳ май байнами ман бихўди магар дар хоби мибинм

چه می بینم من بیخود مگر در خواب میبینم

Чаҳ нахласт ин ки аз пеши намози халқи михизд

چه نخلست این که از پیش نماز خلق میخیزد

Чаҳ шамъаст инки ҷояши гӯша ӣ миҳроби мибинм

چه شمعست اینکه جایش گوشه ی محراب میبینم

Чаҳ ноҳмўористи ин , ваа ки дар хайли прирўён

چه ناهمواریست این، وه که در خیل پریرویان

Ҳазорон гесуии партобро бе тоби мибинм

هزاران گیسوی پرتاب را بی تاب میبینم

Магари сарв равон бишикасту гул аз боғ берун шуд

مگر سرو روان بشکست و گل از باغ بیرون شد

Ки гулгашти прирўёни чунин дар хоби мибинм

که گلگشت پریرویان چنین در خواب میبینم

Чунон шамъӣ казон чашму чароғи халқи равшан буд

چنان شمعی کزان چشم و چراغ خلق روشن بود

Ҳамаи шаб то бурузаши хуфта дар маҳтоби мибинм

همه شب تا بروزش خفته در مهتاب میبینم

Масеҳами ҳамдами дил буд ва мемардум чаҳ бошад ҳол

مسیحم همدم دل بود و میمردم چه باشد حال

Кунун кин мушти хӯнро дар кафи қассоби мибинм

کنون کاین مشت خون را در کف قصاب میبینم

Дарин маҷлис ки аз нави чарх бебунёд месозад

درین مجلس که از نو چرخ بی بنیاد میسازد

Биҷои бодаи хӯн дар соғроҳбоби мибинм

بجای باده خون در ساغراحباب میبینم

БтўФон дод оламро нами пероҳани Юсуф

بطوفان داد عالم را نم پیراهن یوسف

Ҷаҳон аз гиря ӣ ёқӯб дар ғарқоби мибинм

جهان از گریه ی یعقوب در غرقاب میبینم

Шаҳаншоҳ аз ҷаҳон бигузашт тоҷу тахт бикс монад

شهنشاه از جهان بگذشت تاج و تخت بیکس ماند

Алӣ фармуд маҷлиси холӣ аз аҳбоби мибинм

علی فرمود مجلس خالی از احباب میبینم

Дили перу ҷавони сад пораи сарву гул чаҳ кор ояд

دل پیر و جوان صد پاره سرو و گل چه کار آید

Ҷаҳони пуроҳу афғони нола ӣ булбул чаҳ кор ояд

جهان پرآه و افغان ناله ی بلبل چه کار آید

Бмотмхонаҳ ӣӣ ҳар хубрӯеи мӯӣ худ барканд

بماتمخانه یی هر خوبرویی موی خود برکند

Чаро раведи бунафшаи даста ӣ сунбул чаҳ кор ояд

چرا روید بنفشه دسته ی سنبل چه کار آید

Баннои ишқ дарҳам шуд чаҳ суд аз ишқи мҳрўён

بنای عشق درهم شد چه سود از عشق مهرویان

Хами зулфи сиёҳу ҳалқа ӣ кокул чаҳ кор ояд

خم زلف سیاه و حلقه ی کاکل چه کار آید

Гиреҳ шуд дар гулӯемҳоиу ҳўии гиря эй соқӣ

گره شد در گلویم های و هوی گریه ای ساقی

Даҳонами навҳаи баст аз танг май қлқл чаҳ кор ояд

دهانم نوحه بست از تنگ می قلقل چه کار آید

Наме монанди боқии ҷузву кул дар олами фонӣ

نمی مانند باقی جزو و کل در عالم فانی

Чу бошад инчунин таъйини ҷузву кул чаҳ кор ояд

چو باشد اینچنین تعیین جزو و کل چه کار آید

Куҷо дармон шавад дарди аҷали паймона чун пар шуд

کجا درمان شود درد اجل پیمانه چون پر شد

Чу зӯри сайл беш аз пеш гардад пул чаҳ кор ояд

چو زور سیل بیش از پیش گردد پل چه کار آید

Сияҳи пӯшади фалак ҳар шом чанд ин атласи гулгун ?

سیه پوشد فلک هر شام چند این اطلس گلگون؟

Чу абраш монад бе соҳиби лаҷому ҷл чаҳ кор ояд

چو ابرش ماند بی صاحب لجام و جل چه کار آید

Хамӯш эй андалеби имсол агар ҳамдарди ёроне

خموش ای عندلیب امسال اگر همدرد یارانی

Раёҳини сари басар дар хок , ин ғулғул чаҳ кор ояд

ریاحین سر بسر در خاک، این غلغل چه کار آید

Куҷое эй фидои ҷони ширини ҷуръаи хўоронт

کجایی ای فدای جان شیرین جرعه خوارانت

Рафиқи ин сафари вирду дуои ҳўшёронт

رفیق این سفر ورد و دعای هوشیارانت

Куҷое эй чу оби зиндагонӣ аз миёни рафта

کجایی ای چو آب زندگانی از میان رفته

Ҳамаи ташнаи бхўни икдгри ханҷар гузоронат

همه تشنه بخون یکدگر خنجر گذارانت

Ту Рахши умри азин оромгаҳ ронадӣ ва аз ҳасрат

تو رخش عمر ازین آرامگه راندی و از حسرت

Бкўаҳу дашти ваҳшӣу ҳазини чобуки сўоронт

بکوه و دشت وحشی و حزین چابک سوارانت

Магар ояд қиёмат варна то зин хоб бархезӣ

مگر آید قیامت ورنه تا زین خواب برخیزی

Нмимонди чароғи дида ӣ шаби зиндаи доронат

نمیماند چراغ دیده ی شب زنده دارانت

Ту он дарди озмудаи хусрави соҳибназар будӣ

تو آن درد آزموده خسرو صاحبنظر بودی

Ки дил дард омадӣ гоҳе боаҳи длФгоронт

که دل درد آمدی گاهی بآه دلفگارانت

Ту бар авҷ шараф рафтӣ ва мо чун зарраи саргардон

تو بر اوج شرف رفتی و ما چون ذره سرگردان

На ин буд офтоби ман , қрр бе қроронт

نه این بود آفتاب من، قرر بی قرارانت

Бсири он ҷаҳон ё раб чаҳ мушкил ошно дидӣ

بسیر آن جهان یا رب چه مشکل آشنا دیدی

Ки шуд бегона дар чашми худои байни глъзоронт

که شد بیگانه در چشم خدا بین گلعذارانت

Гирифтӣ домани мақсӯд ва рафтӣ аз миёни берун

گرفتی دامن مقصود و رفتی از میان بیرون

Ту айш ҷовдон кардӣ ва дар хунобаи ёронат

تو عیش جاودان کردی و در خونابه یارانت

Биравӣ мутриб ва соқӣ кашида бода ӣ боқӣ

بروی مطرب و ساقی کشیده باده ی باقی

Ғунудӣ маст ва бе парвои зҷони афшони ёронат

غنودی مست و بی پروا زجان افشان یارانت

Зиҳии ҳам дар ҷавонии сӯй ҳақ оварда рӯй худ

زهی هم در جوانی سوی حق آورده روی خود

Гузашта дар авони ъзу ноз аз орзӯии худ

گذشته در اوان عز و ناز از آرزوی خود

Турои зебад ки умрӣ бо ҳамаи кас меҳр бинмое

ترا زیبد که عمری با همه کس مهر بنمایی

Чу хуршедат набошад майли дили икзраҳи сӯии худ

چو خورشیدت نباشد میل دل یکذره سوی خود

Зиҳии ойӣна ӣ гетӣ ки дар гетӣ чу ҷоми ҷам

زهی آیینه ی گیتی که در گیتی چو جام جم

Набинад бо вуҷӯди салтанати гирди адуии худ

نبیند با وجود سلطنت گرد عدوی خود

Ки дорад инчунин илмӣ ки бо он ишқи рӯзафзӯн

که دارد اینچنین علمی که با آن عشق روزافزون

Нагунҷад дар кафан аз ғояти шӯру ғулувии худ

نگنجد در کفن از غایت شور و غلوی خود

Дар оташ то қиёмати ҳмншинон аз дареғу ҳайф

در آتش تا قیامت همنشینان از دریغ و حیف

Ту бо худ дар биҳиштии ҳамчуи гул дар ранги буии худ

تو با خود در بهشتی همچو گل در رنگ بوی خود

Дарин олам касе ба аз ту дод айш ва мастӣ дод ?

درین عالم کسی به از تو داد عیش و مستی داد؟

Дар онҷо низ хоҳӣ ҳамчунон бӯдани бхўии худ

در آنجا نیز خواهی همچنان بودن بخوی خود

Ғубор ҳастӣ аз доман чаҳ муштоқонаи аФшондӣ

غبار هستی از دامن چه مشتاقانه افشاندی

Боб зиндагӣ кардӣ ту алҳақ шасту шӯии худ

بآب زندگی کردی تو الحق شست و شوی خود

Ту он хўршидўш будӣ ки бо зарроти хўшнўдӣ

تو آن خورشیدوش بودی که با ذرات خوشنودی

Ҳамаи олам накӯ донистӣ аз халқ накӯй худ

همه عالم نکو دانستی از خلق نکوی خود

Фалаки базми турои дарбаст аммо қадар худ бишикаст

فلک بزم ترا دربست اما قدر خود بشکست

Касе ҳаргиз назд зингўнаҳи сангӣ бар сабуии худ

کسی هرگز نزد زینگونه سنگی بر سبوی خود

Ки донистӣ ки дар даҳри ин ситам машҳӯд хоҳад шуд

که دانستی که در دهر این ستم مشهود خواهد شد

Флкрои шоҳкорӣ инчунин мавҷӯд хоҳад шуд

فلکرا شاهکاری اینچنین موجود خواهد شد

Бошак оташин хоҳад бадал шуд оби ҳайвонам

باشک آتشین خواهد بدل شد آب حیوانم

Сурӯди навҳа бар ҷой навой авд хоҳад шуд

سرود نوحه بر جای نوای عود خواهد شد

Лбоби ҷоми ъушрати даст чун медод мегуфтам

لباب جام عشرت دست چون میداد میگفتم

Набояд хӯрд азин шарбат ки заҳролӯд хоҳад шуд

نباید خورد ازین شربت که زهرآلود خواهد شد

Ҷаҳони гӯи тираи шӯ аз оҳи сард мо намайдонӣ

جهان گو تیره شو از آه سرد ما نمیدانی

Ки чун оташ кунанд аз ҳар канорӣ дӯд хоҳад шуд

که چون آتش کنند از هر کناری دود خواهد شد

Зномқбўлии худ давр ваҳшӣ шуд чунин беҳтар

زنامقبولی خود دور وحشی شد چنین بهتر

Ки то сад соли дигар ҳамчунон мардӯд хоҳад шуд

که تا صد سال دیگر همچنان مردود خواهد شد

Бмрги хеши муштоқами амон аз каси нмихўоҳм

بمرگ خویش مشتاقم امان از کس نمیخواهم

Чаҳ суди имрӯз ё фардо ки дайр ва зуд хоҳад шуд

چه سود امروز یا فردا که دیر و زود خواهد شد

Бсўдои ҷаҳон то митўонӣ дар Марви осон

بسودای جهان تا میتوانی در مرو آسان

Ки судаш дар зиёнасту забон дар суд хоҳад шуд

که سودش در زیانست و زبان در سود خواهد شد

Замонгар бад шавад ба аз ҳисоби сабр чизе нест

زمان گر بد شود به از حساب صبر چیزی نیست

Напиндорӣ ки ӯро толеъ масъӯд хоҳад шуд

نپنداری که او را طالع مسعود خواهد شد

Збидоди фалак то кӣ заҳри оби оташи ангезӣ

زبیداد فلک تا کی زهر آب آتش انگیزی

Дуое кун фиғонии оқибат Маҳмӯд хоҳад шуд

دعایی کن فغانی عاقبت محمود خواهد شد

Илоҳии нусраташи даҳ то зъолм дод бастанд

الهی نصرتش ده تا زعالم داد بستاند

Муроди дили тамом аз банда ва озод бастанд

مراد دل تمام از بنده و آزاد بستاند

Зчндини подшоҳи номдори ин як халафи монда

زچندین پادشاه نامدار این یک خلف مانده

Бимонад солҳо то кӣна ӣ аҷдод бастанд

بماند سالها تا کینه ی اجداد بستاند

Чунон олам гулистон гардад аз адлаш ки натавонад

چنان عالم گلستان گردد از عدلش که نتواند

Касе баррагии гул аз кас бо дил ношод бастанд

کسی برگی گل از کس با دل ناشاد بستاند

Худовандо сулаймонии даҳ ин шоҳи прирў ро

خداوندا سلیمانی ده این شاه پریرو را

Ки ком мӯр бахшад интиқом аз бод бастанд

که کام مور بخشد انتقام از باد بستاند

Русуми назми олам бар дилу дасташи равони гардон

رسوم نظم عالم بر دل و دستش روان گردان

Баҳри як таҳта ӣ таълим каз устод бастанд

بهر یک تخته ی تعلیم کز استاد بستاند

Чунон адлаш шавад ҳомӣ ки вақт рафтан аз бустон

چنان عدلش شود حامی که وقت رفتن از بستان

Саборо ҳад он набӯд ки аз гул зод бастанд

صبا را حد آن نبود که از گل زاد بستاند

Ҷавоби нома ӣ фатҳаш чу хонд қосид аз даврон

جواب نامه ی فتحش چو خواند قاصد از دوران

Калид чанд ганҷу кишвар обод бастанд

کلید چند گنج و کشور آباد بستاند

Чунон як рӯйу икдли соз бо ҳам мардуми аҳдаш

چنان یک روی و یکدل ساز با هم مردم عهدش

Ки касро фикр он набӯд ки аз кас дод бастанд

که کس را فکر آن نبود که از کس داد بستاند

Вагар бошад хилофӣ дар миёни он эътидолаши даҳ

وگر باشد خلافی در میان آن اعتدالش ده

Ки тоб аз оташу дили сахтӣ аз фӯлод бастанд

که تاب از آتش و دل سختی از فولاد بستاند