Ишқ дар коми ман аввали заҳри савдои рехта

عشق در کام من اول زهر سودا ریخته

Баъд аз он таҳи ҷуръа бар маҷнӯни шайдои рехта

بعد از آن ته‌جرعه بر مجنون شیدا ریخته

Як сари мӯ бар вуҷӯдами ҷои нӯш айш нест

یک سر مو بر وجودم جای نوش عیش نیست

Бас ки заҳри афъии ғам бар саропои рехта

بس که زهر افعی غم بر سراپا ریخته

Сад чамани ғлтидаҳ дар хӯни хазон бе баҳор

صد چمن غلطیده در خون خزان بی‌بهار

Ҳркҷои рухсори зардами ранги симои рехта

هرکجا رخسار زردم رنگ سیما ریخته

Соф ҳасрат гаштау дардии ғам дар соғарам

صاف حسرت گشته و دردی غم در ساغرم

Ҷуръае бар хок агар зини сабзи минои рехта

جرعه‌ای بر خاک اگر زین سبز مینا ریخته

Нест дар кӯии амли омодаи ҷузи заҳри аҷал

نیست در کوی امل آماده جز زهر اجل

Ҳирси пиндоради ҳамаи шаҳди мусаффои рехта

حرص پندارد همه شهد مصفا ریخته

Арқми рӯзу шаби онҷо аз луоби неши марг

ارقم روز و شب آنجا از لعاب نیش مرگ

Заҳри қотил бар сар хон таманнои рехта

زهر قاتل بر سر خوان تمنا ریخته

Ҳон ба гӯристон ақрон бигузар аз рӯй қиёс

هان به گورستان اقران بگذر از روی قیاس

То бибинӣ дафтар ҳастӣ зи ҳам ворихтаҳ

تا ببینی دفتر هستی ز هم واریخته

Ақлҳоро бардаи дев ва мағзҳоро хӯрдаи мӯр

عقل‌ها را برده دیو و مغزها را خورده مور

Косаҳои сар ба хоки афтода , саҳбои рехта

کاسه‌های سر به خاک افتاده، صهبا ریخته

Гулистони даҳрро фасл хазон омад ки шуд

گلستان دهر را فصل خزان آمد که شد

Хори бенҳо ҷумлаи барҷои мондаи гулҳо рехта

خار بن‌ها جمله برجا مانده گلها ریخته

Гӯнаи зардӣ ки бар ҳар чеҳра май бинии аён

گونه زردی که بر هر چهره می‌بینی عیان

Бар рух ҳар барги байни ранги мудовои рехта

بر رخ هر برگ بین رنگ مداوا ریخته

Ин ҷаҳон набӯд ба ғайри рафтау оянда Эй

این جهان نبود به غیر رفته و آینده‌ای

Дар миёни ин як нафаси тухми таманнои рехта

در میان این یک نفس تخم تمنا ریخته

Тарҳии имрӯз эй ки дидӣ барасоси даии аён

طرحی امروز ای که دیدی براساس دی عیان

Дарпайии имрӯзу даии байни ранги фардои рехта

درپی امروز و دی بین رنگ فردا ریخته

Бар вуҷӯди офариниши як сари мӯ айб нест

بر وجود آفرینش یک سر مو عیب نیست

Қатраи ин абр гавҳар гашта ҳарҷо рехта

قطره این ابر گوهر گشته هرجا ریخته

Гулшан ҳастӣ надорад ғайри ранги иттиҳод

گلشن هستی ندارد غیر رنگ اتحاد

Нақси хошоки дуе дар дидаи мо рехта

نقص خاشاک دویی در دیده ما ریخته

Нашканад то дил , сарои ҷилва ҷонона нест

نشکند تا دل، سرای جلوه جانانه نیست

Нур дар вайронаи бинӣ бе муҳобои рехта

نور در ویرانه بینی بی‌محابا ریخته

Нест ҳамдардӣ ки бошад як нафаси ғмхўори ман

نیست همدردی که باشد یک نفس غمخوار من

Хоки ҳасрат бар сари ман ишқ танҳо рехта

خاک حسرت بر سر من عشق تنها ریخته

Бода ъушрат надорад нашъаӣ дар табъи ман

باده عشرت ندارد نشئهٔی در طبع من

Соқем дар косаи исм бе мсмои рехта

ساقیم در کاسه اسم بی‌مسما ریخته

Май барам исми вайу маҳв мсмо ме шавам

می‌برم اسم وی و محو مسما می‌شوم

То чаҳ май лаъли лабаш дар ҷоми асмои рехта

تا چه می لعل لبش در جام اسما ریخته

Бас ки дар назораи лаъл лабаш гардӣда маҳв

بس که در نظاره لعل لبش گردیده محو

Соғари хуршед аз дасти масеҳои рехта

ساغر خورشید از دست مسیحا ریخته

Бас ки аксаш дод партав аз дил ҳар обила

بس که عکسش داد پرتو از دل هر آبله

Нақши по дар роҳи ман ақди сурайёи рехта

نقش پا در راه من عقد ثریا ریخته

Гар ба сайри лолау гули сар фурӯд ояд маро

گر به سیر لاله و گل سر فرود آید مرا

Хоки ҳасрати бод дар чашми тамошои рехта

خاک حسرت باد در چشم تماشا ریخته

Синаи ойӣнаи соф аз пуштӣ хокистараст

سینه آیینه صاف از پشتی خاکسترست

Гардаи хорӣ ҳо мабод аз чеҳраи мо рехта

گرده‌خواری‌ها مباد از چهره ما ریخته

Ҳони дро дар маҷлиси шӯридагони ишқу байн

هان درآ در مجلس شوریدگان عشق و بین

Косаҳо дарҳами шикастаи бодаҳо норехта

کاسه‌ها درهم شکسته باده‌ها ناریخته

Бар замини оҳистатар на пои кибру ифтихор

بر زمین آهسته‌تر نه پای کبر و افتخار

Кин ҳамон хокаст каз рухсори зебои рехта

کاین همان خاکست کز رخسار زیبا ریخته

Нуқтаи шак бар яқини тест яъне кӯи яқин

نقطه شک بر یقین تست یعنی کو یقین

Ин ки май бинӣ ба дили холи сувидои рехта

این که می‌بینی به دل خال سویدا ریخته

Қатли ман пинҳон чаҳ ҳосил кардан эй ғмхўори ман

قتل من پنهان چه حاصل کردن ای غمخوار من

Ғамза ӯ хӯни олами ошкорои рехта

غمزه او خون عالم آشکارا ریخته

Бо итоб ӯ таназзул аз спрдории гузашт

با عتاب او تنزل از سپرداری گذشت

Бас ки дид аз ҳар тарафи хӯни мудорои рехта

بس که دید از هر طرف خون مدارا ریخته

Ин чаҳ мастӣ буд кзики ҷуръа дар ҷонам фитод

این چه مستی بود کزیک جرعه در جانم فتاد

Соқии имшаби гўиё дар қатраи дарёи рехта

ساقی امشب گوییا در قطره دریا ریخته

То абади ранги гули раъное Юсуф азуаст

تا ابد رنگ گل رعنایی یوسف ازوست

Қатраи ашкӣ ки аз чашми Зулайхои рехта

قطره اشکی که از چشم زلیخا ریخته

Кӯи димоғи онкии пардозам ба дармон касе

کو دماغ آنکه پردازم به درمان کسی

Ман гирифта дар ҳамаи олами мудовои рехта

من گرفته در همه عالم مداوا ریخته

Ҳудҳуди завқам ки даст омӯз султон сабост

هدهد ذوقم که دست‌آموز سلطان سباست

Болу пар дар ҷустуҷӯии кӯии анқои рехта

بال و پر در جستجوی کوی عنقا ریخته

Ин ки май бинӣ ба тарафи кӯҳу ҳомӯни лола ҳо

این‌که می‌بینی به طرف کوه و هامون لاله‌ها

Ашки чашми мост дар домони саҳрои рехта

اشک چشم ماست در دامان صحرا ریخته

Дар фироқи маҷлиси султони малики илму фазл

در فراق مجلس سلطان ملک علم و فضل

Онкии бинии резаи хониш ба ҳарҷо рехта

آنکه بینی ریزه خوانش به هرجا ریخته

Подшоҳи малики дониши шаҳриёри тахти фазл

پادشاه ملک دانش شهریار تخت فضل

Онкии илмаши тарҳи ин на сақфи минои рехта

آنکه علمش طرح این نه سقف مینا ریخته

Онкӣ аз хами хонаи ақли муҷарради дасти лутф

آنکه از خم خانه عقل مجرد دست لطف

Бодаи фазлаш ба соғар бе муҳобои рехта

باده فضلش به ساغر بی‌محابا ریخته

Онкӣ бо нури сиёдати нур дониш карда ҷамъ

آنکه با نور سیادت نور دانش کرده جمع

Зини ду нури анвор бар фарқи сурайёи рехта

زین دو نور انوار بر فرق ثریا ریخته

Илмҳо дар сина пинҳонасту ҳайронам ки чун

علم‌ها در سینه پنهانست و حیرانم که چون

Нури дониши эзадаш бар чеҳраи пайдои рехта

نور دانش ایزدش بر چهره پیدا ریخته

То абади осори бахшиши паҳн дар олам азуаст

تا ابد آثار بخشش پهن در عالم ازوست

Ршҳаҳи ҷўдӣ ки даст ӯ ба дарёи рехта

رشحه جودی که دست او به دریا ریخته

Гарна саъии фитраташи шерозаи бастии фазл ро

گرنه سعی فطرتش شیرازه بستی فضل را

Будӣ аҷзои улӯм аз икдгри ворихтаҳ

بودی اجزای علوم از یکدگر واریخته

Зоти оқили ақли комил , илму дониш бар камол

ذات عاقل عقل کامل، علم و دانش بر کمال

Ваа чаҳ рангини ин банно аз дасти баннои рехта

وه چه رنگین این بنا از دست بنا ریخته

Ҳркҷои калаки бенонаш ҳарф матлаб карда нақш

هرکجا کلک بنانش حرف مطلب کرده نقش

Ҷои нуқта бар варақҳо чашми бинои рехта

جای نقطه بر ورق‌ها چشم بینا ریخته

Фаҳмро кӣ фурсати барчӣдан ком диласт

فهم را کی فرصت برچیدن کام دلست

Бас ки тақрираши таманно бар таманнои рехта

بس که تقریرش تمنا بر تمنا ریخته

Дардманди ҷаҳли гӯи рӯ на бойени дорушшифо

دردمند جهل گو رو نه باین دارالشفا

Кандарин маҳфили мудово бар мудовои рехта

کاندرین محفل مداوا بر مداوا ریخته

Кас ба зӯри нашъаи табъаши дарин майхона нест

کس به زور نشئه طبعش درین میخانه نیست

Соқии ин май ҷумла дар як коса танҳо рехта

ساقی این می جمله در یک کاسه تنها ریخته

Ҳар меӣ кандар хами афлотӯн дониш дошта

هر میی کاندر خم افلاطون دانش داشته

Ҷумла дар минои ин хмхонаҳи паймои рехта

جمله در مینای این خمخانه پیما ریخته

Домани соқӣ гулистонӣ шуд аз гулҳои май

دامن ساقی گلستانی شد از گلهای می

Ҳркҷои ин бодаи рангини зи минои рехта

هرکجا این باده رنگین ز مینا ریخته

Бар сари кӯяш барам Искандари лаби ташна ро

بر سر کویش برم اسکندر لب تشنه را

То бибинад оби Хизр аз дасти саққои рехта

تا ببیند آب خضر از دست سقا ریخته

Хоҳиши дунёи куҷоу табъи он комили куҷо

خواهش دنیا کجا و طبع آن کامل کجا

Каз як ангушти тасарруфи тарҳи дунёи рехта

کز یک انگشت تصرف طرح دنیا ریخته

Он чунон воқифи зи вазъи ҷузъу кули рӯзгор

آن‌چنان واقف ز وضع جزء و کل روزگار

Кӯ ба дасти хештани ин ранг , гуё рехта

کو به دست خویشتن این رنگ، گویا ریخته

Ин ҳамаи рангинии ақлаши з илм вофираст

این همه رنگینی عقلش ز علم وافرست

Ҳам азин пргордони ин тарҳ ҳарҷо рехта

هم ازین پرگاردان این طرح هرجا ریخته

Ақли рангинтар ба қадари онкии илми омода тар

عقل رنگین‌تر به قدر آنکه علم آماده‌تر

Ҷадвали оби равону акси гулҳо рехта

جدول آب روان و عکس گل‌ها ریخته

Гар ба рангини маҷлис ӯ бор ёбад офтоб

گر به رنگین مجلس او بار یابد آفتاب

Ёбад асбоби бузургиро муҳайёи рехта

یابد اسباب بزرگی را مهیا ریخته

Вар ба хилватгоҳи фикраш раҳ биёбад ақли кул

ور به خلوتگاه فکرش ره بیابد عقل کل

Бинад авроқи куҳани илми худ онҷои рехта

بیند اوراق کهن علم خود آنجا ریخته

Ҳишмати ҷамшедӣу ҷоҳ сулаймонӣ бибин

حشمت جمشیدی و جاه سلیمانی ببین

Гоҳаши овезон ба домани гоҳ дар пои рехта

گاهش آویزان به دامن گاه در پا ریخته

Лекин ӯро илтифотӣ на бон ва на бойен

لیکن او را التفاتی نه بآن و نه باین

Тарҳи азлати хуш ба хилвати гоҳи анқои рехта

طرح عزلت خوش به خلوت‌گاه عنقا ریخته

Осмоно , оФтобо , на , ки ақли авло

آسمانا، آفتابا، نه، که عقل اولا

эй ки меҳрати тухм дар обу гули мо рехта

ای که مهرت تخم در آب و گل ما ریخته

Гарчи ман ин донаро аз хӯни дил парварда ам

گرچه من این دانه را از خون دل پرورده‌ام

Лекини алтофи туами ин дар ба дарёи рехта

لیکن الطاف توام این در به دریا ریخته

Ман кӣм каз саҷдаи он остони лофам ки ҳаст

من کیم کز سجده آن آستان لافم که هست

Нақшҳои саҷдаи онҷо то сурайёи рехта

نقش‌های سجده آنجا تا ثریا ریخته

Дар суҷуди даргаи ту чархро баҳри суҷуд

در سجود درگه تو چرخ را بهر سجود

Ҷабҳаҳо баррӯии ҳам то арши волои рехта

جبهه‌ها برروی هم تا عرش والا ریخته

Бӯсаи лабҳоро тамомии вақфи даргоҳ ту шуд

بوسه لب‌ها را تمامی وقف درگاه تو شد

Ҳркҷои ин нахл бор оварда онҷои рехта

هرکجا این نخل بار آورده آنجا ریخته

Гарчи ман даврами зи даргоҳи ту зини шодам ки ҳаст

گرچه من دورم ز درگاه تو زین شادم که هست

Ҳасратами онҷои таманно бар таманнои рехта

حسرتم آنجا تمنا بر تمنا ریخته

Даврем аз маҷлиси файзи ту ғофил рӯй дод

دوریم از مجلس فیض تو غافل روی داد

Уқдаам бар уқда зин андоз бе ҷои рехта

عقده‌ام بر عقده زین انداز بی‌جا ریخته

Такя бар лутф ту кардам гом берухсат задам

تکیه بر لطف تو کردم گام بی‌رخصت زدم

Оби шармам аз ҳаёи саҳро ба саҳрои рехта

آب شرمم از حیا صحرا به صحرا ریخته

Сояи пурвирди турои даврӣу наздикӣ яке аст

سایه‌پرورد ترا دوری و نزدیکی یکی است

Ҳаст ҳарҷо нури меҳри олами орои рехта

هست هرجا نور مهر عالم‌آرا ریخته

Рӯ ба даргоҳ ту дорад обрӯем оқибат

رو به درگاه تو دارد آبرویم عاقبت

Қатра ҳарҷо мефитад бошад ба дарёи рехта

قطره هرجا می‌فتد باشد به دریا ریخته

То буд аҳли ҳунарро обрӯии илму фазл

تا بود اهل هنر را آبروی علم و فضل

Бар дар арбоби дунё бе муҳобои рехта

بر در ارباب دنیا بی‌محابا ریخته

Марҷаъи аҳл ҳунар бошӣ ва то рӯзи ҷазо

مرجع اهل هنر باشی و تا روز جزا

Обрӯем ҷуз бидон даргаи мабодои рехта

آبرویم جز بدان درگه مبادا ریخته