Биёи соқии асбоб месоз кун
بیا ساقی اسباب می ساز کن
Сари хам ба номи худо боз кун
سرِ خُم به نام خدا باز کن
Худоӣ ки гардун гардон азуаст
خدایی که گردون گردان ازوست
Замини тану дона ҷон азуаст
زمینِ تن و دانة جان ازوست
Ҳакимӣ ки гардуни гардони ниҳод
حکیمی که گردون گردان نهاد
Ба хами бадани бодаи ҷони ниҳод
به خمّ بدن بادة جان نهاد
Замину замони хурраму нағз аз ӯст
زمین و زمان خرّم و نغز از اوست
Чароғи хирад , равған мағз азуаст
چراغ خرد، روغن مغز ازوست
Суроҳеу ҷом ва сабу ме кунад
صراحی و جام و سبو میکند
Гули хами гули соғар ӯ ме кунад
گِل خم گِل ساغر او میکند
Бароранда ток аз гулшан ӯст
برآرندة تاک از گلشن اوست
Фурӯзандаи бода равшан ӯст
فروزندة بادة روشن اوست
Чароғ май аз ток бар ме кунад
چراغ می از تاک بر میکند
Чунин оташ аз хок бар ме кунад
چنین آتش از خاک بر میکند
Ба мушти гулии ҷони намояди ато
به مشت گلی جان نماید عطا
Ба хокӣ диҳад ҷоми гетии намо
به خاکی دهد جام گیتی نما
Агар дашту саҳро , ҳама боғ ӯст
اگر دشت و صحرا، همه باغ اوست
Вагар лолау гул , ҳама доғ ӯст
وگر لاله و گل، همه داغ اوست
Чаҳ шамъ ва чаҳ парвона бо рӯй ӯ
چه شمع و چه پروانه با روی او
Чаҳ масҷид чаҳ майхона дар кӯй ӯ
چه مسجد چه میخانه در کوی او
Ба номи чунин қодирӣ бе ниёз
به نام چنین قادری بینیاز
Дар бастаи чораро чораи соз
در بستة چاره را چاره ساز
Биёи қФи майхонаро боз кун
بیا قف میخانه را باز کن
Ҷаҳонро ба май хӯрдан овоз кун
جهان را به می خوردن آواز کن
Биёи пештар зонка ғавғо шавад
بیا پیشتر زانکه غوغا شود
Дар субҳ бар рӯй шаб во шавад
در صبح بر روی شب وا شود
Сар аз хоб чун гул сбкбор кун
سر از خواب چون گل سبکبار کن
Суроҳе бихобаст бедор кун
صراحی بخوابست بیدار کن
Бифармоӣ соғар бигирад вузӯ
بفرمای ساغر بگیرد وضو
Ба май чашм ва рӯй қадаҳро башу
به می چشم و روی قدح را بشو
Нхсбӣ ки хур рӯнамо ме шавад
نخسبی که خور رونما میشود
Намози суроҳе қазо ме шавад
نماز صراحی قضا میشود
Ҳарифони ҳамаи ҷо ба ҷо хуфта анд
حریفان همه جا به جا خفتهاند
зи ранҷи хумори шаб ошуфта анд
ز رنج خمارِ شب آشفتهاند
Ба меҳрати дарин кӯии по баста анд
به مهرت درین کوی پا بستهاند
Ба лутфи ту умедҳо баста анд
به لطف تو امّیدها بستهاند
Ба ҳар дасти ҷоми шаробии расон
به هر دست جام شرابی رسان
Марин ташнагонро ба обии расон
مرین تشنگان را به آبی رسان
Нахустин ба ман даҳ ки дар май кашам
نخستین به من ده که در می کشم
Муноҷоти гӯйон ба сар май кашам
مناجات گویان به سر میکشم
Худоё ба нақси зарурии ман
خدایا به نقص ضروریّ من
Ба наздикии ту , ба даврии ман
به نزدیکی تو، به دوریّ من
Ба сабрӣ ки дардии расонад ба дил
به صبری که دردی رساند به دل
Ба дардӣ ки ногуфта монад ба дил
به دردی که ناگفته ماند به دل
Бидон ғуссапарвар дили дрдзод
بدان غصّه پرور دلِ دردزاد
Ки хӯни гашту рангӣ ба беруни надод
که خون گشت و رنگی به بیرون نداد
Ба дастӣ ки гардад ба соғари дароз
به دستی که گردد به ساغر دراز
Ба чашмӣ ки бар рӯй соқии сети боз
به چشمی که بر روی ساقیست باز
Ба қадӣ ки мино барафроштаст
به قدّی که مینا برافراشتست
Ба дастӣ ки паймона бардоштаст
به دستی که پیمانه برداشتست
Ба софи эътиқодии мавҷи шароб
به صاف اعتقادی موج شراب
Ки саҷҷодаи афканда бар рӯй об
که سجّاده افکنده بر روی آب
Ба пое ки гул карда хоки сабу
به پایی که گِل کرده خاک سبو
Ба хокӣ ки парвардаи тухми каду
به خاکی که پرورده تخم کدو
Ба он боғбонӣ ки парвардаи хок
به آن باغبانی که پرورده خاک
Ба обӣ ки аз даст ӯ хӯрдаи ток
به آبی که از دست او خورده تاک
Ба махмур каз бода бӯе кашид
به مخمور کز باده بویی کشید
Ба дӯшӣ ки бор сабуе кашид
به دوشی که بار سبویی کشید
Ба риндӣ ки бебода ҳушаш баранд
به رندی که بیباده هوشش برند
Ба мастӣ ки дар раҳ ба дӯшаш баранд
به مستی که در ره به دوشش برند
Ба худдории зоҳиди дайни параст
به خودداری زاهد دینپرست
Ба лоқидии ринди соғари бадаст
به لاقیدی رند ساغر بدست
Ба қайдӣ ки беқайдяш нанг нест
به قیدی که بیقیدیش ننگ نیست
Ба зуҳдӣ ки бо мастяш ҷанг нест
به زهدی که با مستیش جنگ نیست
Ба ҳушёрӣ мепрессатон маст
به هشیاری میپرستان مست
Ба афтодагиҳои мисатони маст
به افتادگیهای مستان مست
Ба умеди перон дил карда сахт
به امید پیران دل کرده سخت
Ба хоби ҷавонони бедори бахт
به خواب جوانان بیدار بخت
Ба қадӣ ки аз заъфи перии дўтост
به قدی که از ضعف پیری دوتاست
Ба пое ки муҳтоҷ даст Асост
به پایی که محتاج دست عصاست
Ба аҷзи ҷавонони шаҳвати параст
به عجز جوانان شهوتپرست
Ба сабри ҳарифон бепоу даст
به صبر حریفان بیپا و دست
Ба пои ҳарисӣ ки беҳис шавад
به پای حریصی که بیحس شود
Ба дасти карӣмӣ ки муфлис шавад
به دست کریمی که مفلس شود
Ба шармӣ ки ошиқ кунад пеши дӯст
به شرمی که عاشق کند پیش دوست
Ба завқӣ ки хӯн дар нагунҷад ба пӯст
به ذوقی که خون در نگنجد به پوست
Ба зулфӣ ки ошиқи гиреҳ во кунад
به زلفی که عاشق گره وا کند
Ба рӯе ки ориф тамошо кунад
به رویی که عارف تماشا کند
Ба сҳроншинони дашти адам
به صحرانشینان دشت عدم
Ба хилват гузинон малики қадам
به خلوتگزینان ملک قدم
Ба гум карда роҳони шаҳри вуҷӯд
به گم کرده راهان شهر وجود
Ба худ ношиносони базми шуҳуд
به خود ناشناسان بزم شهود
Ки аз ҷоми ваҳдати дилам гарм кун
که از جام وحدت دلم گرم کن
Вазин оташи ин оҳанам нарм кун
وزین آتش این آهنم نرم کن
Дили сахт дар ишқ шавамаст шавам
دلسخت در عشق شومست شوم
Дарин кӯраам об кун ҳамчуи мум
درین کورهام آب کن همچو موم
Амал кун мисамро азин кимиё
عمل کن مسم را ازین کیمیا
Халосии даҳ аз ҳар ғамам чун тилло
خلاصی ده از هر غمم چون طلا
Чун теғам ба хамёзае тоби даҳ
چون تیغم به خمیازهای تاب ده
Пас аз чашмаи оташами оби даҳ
پس از چشمة آتشم آب ده
Ҷилоеи даҳ аз занг чун ханҷарам
جلایی ده از زنگ چون خنجرم
Пас онгаҳ намӯдор кун ҷавҳарам
پس آنگه نمودار کن جوهرم
Диламро чу ойина икрўӣ кун
دلم را چو آئینه یکروی کن
Азин сӯй рӯем бидон сӯй кун
ازین سوی رویم بدان سوی کن
Хато карда рӯ бо ту оварда ам
خطا کرده رو با تو آوردهام
Ҳама карда инкор то карда ам
همه کرده انکار تا کردهام
Ки нокарданиҳои бад карда ам
که ناکردنیهای بد کردهام
Хатоҳои беруни з ҳад карда ам
خطاهای بیرون ز حد کردهام
Ҷавонӣу мастӣу ишқу ҷунун
جوانی و مستی و عشق و جنون
Кунад ақлро кам ҳаворо фузун
کند عقل را کم هوا را فزون
Хиради худ фурӯтани ҳаво саркаш аст
خرد خود فروتن هوا سرکش است
Ҷунуну ҳаваси пунба ва оташ аст
جنون و هوس پنبه و آتش است
Ба ҷурми гунаҳ аз ту даврӣ хатост
به جرم گنه از تو دوری خطاست
Агар аз ту дар ту гурезам равост
اگر از تو در تو گریزم رواست
Агар чаҳ ба ҷуз даврем пеша нест
اگر چه به جز دوریم پیشه نیست
Валикини ту наздикӣ , андеша нест
ولیکن تو نزدیکی، اندیشه نیست
Ту доне чаҳ ҳоҷат ба тақрири мост
تو دانی چه حاجت به تقریر ماست
Умеди карами узри тақсири мост
امید کرم عذر تقصیر ماست
Агар чаҳ змстии сети исёни мо
اگر چه زمستیست عصیان ما
Насозад вале бо хиради ҷони мо
نسازد ولی با خرد جان ما
Ба ҳушёрӣ аз гуфтану хомшӣ
به هشیاری از گفتن و خامشی
Надидем чизеи ҳамон биҳшӣ
ندیدیم چیزی همان بیهشی
Ҳамон ба ки бепарда созем соз
همان به که بیپرده سازیم ساز
зи мастӣ ба мастӣ гурезем боз
ز مستی به مستی گریزیم باز
Бидиҳ соқии он бодаи нури ранг
بده ساقی آن بادة نور رنگ
Ки тобиши барад аз рухи нури занг
که تابَش برد از رخ نور زنگ
Бидиҳ соқии он нури ҷоми қадам
بده ساقی آن نور جامِ قِدم
Каз ойинаи дили баради занги ғам
کز آئینة دل برد زنگِ غم
Бидиҳ он май талх шӯриш фикан
بده آن میِ تلخِ شورش فکن
Гуҳ аз софи соғари гуҳ аз дарди ?дан
گه از صاف ساغر گه از دردِ دُن
Аз он май ки хӯни дили орад ба ҷӯш
از آن می که خون دل آرد به جوش
Шавад ҳар сари мӯи азу дар хурӯш
شود هر سرِ مو ازو در خروش
Шаробии зи хӯни гармтар ҳамчуи рӯҳ
شرابی ز خون گرمتر همچو روح
Ҳамон оташи гарм ватар ҳамчуи рӯҳ
همان آتش گرم و تر همچو روح
Шаробии зи хӯни гармтар дар мизоҷ
شرابی ز خون گرمتر در مزاج
Чу ҷон созгораст дар ҳар мизоҷ
چو جان سازگارست در هر مزاج
Паии ҳифзи сиҳҳат май лолаи гаван
پی حفظ صحّت می لالهگون
Зарураст дар ҳар тании ҳамчуи хӯн
ضرورست در هر تنی همچو خون
Шаробии каши афлок хмхонаҳ аст
شرابی کش افلاک خمخانه است
Дар он ҷоми хуршед паймона аст
در آن جام خورشید پیمانه است
з ҳар хишти хмхонаҳи ин шароб
ز هر خشت خمخانة این شراب
Аёнаст нури офтоби офтоб
عیانست نور آفتاب آفتاب
Гар ин бода аз шиша гардад аён
گر این باده از شیشه گردد عیان
Ба чархи аўФтди косаи осмон
به چرخ اوفتد کاسة آسمان
Варин бода урён шавад аз либос
ورین باده عریان شود از لباس
Дарди перҳан бар тани худ қиёс
درد پیرهن بر تن خود قیاس
Шаробии балои хирадро алоҷ
شرابی بلای خرد را علاج
Давоеи маразҳои бадро алоҷ
دوایی مرضهای بد را علاج
Шаробӣ ки оташ занад дар димоғ
شرابی که آتش زند در دماغ
Барафрӯзад аз сари ҳавои чароғ
برافروزد از سر هوای چراغ
Ба тамкинӣ аз шиша ояд бурун
به تمکینی از شیشه آید برون
Ки маънӣ зондишаҳ ояд бурун
که معنی زاندیشه آید برون
Меӣ баҳри ваҳдати азу дар хурӯш
میی بحر وحدت ازو در خروش
Меӣ хӯни Мансур аз вай ба ҷӯш
میی خون منصور از وی به جوش
Агар шишае зу ба даст оварам
اگر شیشهای زو به دست آورم
Ба минои гардун шикаст оварам
به مینای گردون شکست آورم
Бидиҳ ҷоми лабрез , кӯрии ғам
بده جام لبریز، کوریّ غم
Ки паймона пар кунад ғусса кам
که پیمانة پر کند غصّه کم
Сабоҳаст соқӣу минои тиҳии сет
صباحست ساقی و مینا تهیست
Хуморему фикр дигар аблаҳии сет
خماریم و فکر دگر ابلهیست
зи бими касони тавба аз май христ
ز بیم کسان توبه از می خریست
Ба зуҳди риёи тарк май кофарии сет
به زهد ریا ترک می کافریست
Зиёнаст кӣ метавон дод кӣ ?
زیانست کی میتوان داد کی؟
Ба сад донаи тасбеҳи як қатра май
به صد دانه تسبیح یک قطره می
Магӯ нашъа кайфиятаст аз ғараз
مگو نشئه کیفیت است از غرض
Нагӯйӣ ки ҷавҳар набошад арз
نگویی که جوهر نباشد عرض
Чу файзи илоҳӣ паноҳат диҳад
چو فیض الهی پناهت دهد
Ба сарчашмаи шиша роҳат диҳад
به سرچشمة شیشه راهت دهد
Биёи соқии он лои ҷоми аласт
بیا ساقی آن لای جام الست
Ки ақли кул аз нашъа ӯст маст
که عقل کل از نشئة اوست مست
Аз он май ки ашёи бадв зинда анд
از آن می که اشیا بدو زندهاند
Азуи моҳу хуршед тобанда анд
ازو ماه و خورشید تابندهاند
Ба гардуни чакида наме зон шароб
به گردون چکیده نمی زان شراب
Гули доғи он май буд офтоб
گل داغ آن می بود آفتاب
Ба ман даҳ ки хӯн дар тани ман Фсрд
به من ده که خون در تن من فسرد
Раг ва решаам панҷаи ғами фишурд
رگ و ریشهام پنجة غم فشرد
Басии шамъи фикрат бар афрӯхтам
بسی شمع فکرت بر افروختم
Фатилаи сифати мағзро сӯхтам
فتیله صفت مغز را سوختم
Басии дониши омухтами зоўстод
بسی دانش آموختم زاوستاد
Басии нуктаҳоро гирифтам ба ёд
بسی نکتهها را گرفتم به یاد
Басӣ бӯдаам бо китобу дуо
بسی بودهام با کتاب و دعا
Басӣ зҳдўр будам ва , порсо
بسی زهدور بودم و، پارسا
Басӣ дар бағали ҷузваи дони доштам
بسی در بغل جزوهدان داشتم
Агар рндииии бади ниҳони доштам
اگر رندییی بُد نهان داشتم
Гуҳӣ дар фурӯъу гуҳӣ дар усӯл
گهی در فروع و گهی در اصول
Шудам панҷаи Фрсоӣ ҳар блФзўл
شدم پنجه فرسای هر بلفضول
Чаҳ шабҳо ки дар ҳуҷра хобам набӯд
چه شبها که در حجره خوابم نبود
Чаҳ ҷо дошт нонам ки обам набӯд
چه جا داشت نانم که آبم نبود
намеёфтам баҳр хӯрдани фироқ
نمییافتم بهر خوردن فراغ
Шикам сайр мешуд зи дӯди чароғ
شکم سیر میشد ز دود چراغ
зи фиқҳу ҳадису усӯлу калом
ز فقه و حدیث و اصول و کلام
зи тафсиру одоби ҳикмати тамом
ز تفسیر و آداب حکمت تمام
Паии ҷумлаи як умр бишитофтам
پی جمله یک عمر بشتافتم
з ҳар як насиб гарон ёфтам
ز هر یک نصیب گران یافتم
Гуҳӣ низ дар шеър пардохтам
گهی نیز در شعر پرداختم
зи саҳари баёни мӯъҷизии сохтам
ز سحر بیان معجزی ساختم
Намози риёро чаҳ гӯям ки буд
نماز ریا را چه گویم که بود
Мадорами ҳама бар рукӯъу суҷуд
مدارم همه بر رکوع و سجود
зи бас судаам сар ба пои эмом
ز بس سودهام سر به پای امام
Чу мисвоки фарсӯдаи гаштами тамом
چو مسواک فرسوده گشتم تمام
Нгрдидм аз ҳеҷ як комёб
نگردیدم از هیچ یک کامیاب
Сармост акнӯну роҳи шароб
سرماست اکنون و راه شراب
Кунун умрҳо шуд ки дар кӯй май
کنون عمرها شد که در کوی می
Ғизоӣ надорам ба ҷузи буи май
غذایی ندارم به جز بوی می
Азин пас агар умр амонам диҳад
ازین پس اگر عمر امانم دهد
Бар онам ки май қӯт ҷонам диҳад
بر آنم که می قوت جانم دهد
Ба майхонаи шогирдӣ ?дан кунам
به میخانه شاگردی دن کنم
Чу соғар ба май чашм равшан кунам
چو ساغر به می چشم روشن کنم
Ба майхонаам хизмат дигараст
به میخانهام خدمت دیگرست
Чу шишаи серум дар раҳ соғараст
چو شیشه سرم در ره ساغرست
Хушо саҳни майхона ваон анҷуман
خوشا صحن میخانه وان انجمن
Хуши он сар ки афтода дар пои ?дан
خوش آن سر که افتاده در پای دن
Чаҳ базмаст базми сабӯҳии кашон
چه بزمست بزم صبوحی کشان
Диҳад бешак аз базми ваҳдати нишон
دهد بیشک از بزم وحدت نشان
Сафи орои з ҳар ҷонибии фавҷи фавҷ
صف آرا ز هر جانبی فوج فوج
Ба майдони соғари саворони мавҷ
به میدان ساغر سواران موج
Майу нашъа бо ҳам ба як перҳан
می و نشئه با هم به یک پیرهن
Суроҳеу соғари забон дар даҳан
صراحی و ساغر زبان در دهن
Напушади зи каси ҳеҷ андеша ро
نپوشد ز کس هیچ اندیشه را
Бинозам дили равшани шиша ро
بنازم دل روشن شیشه را
Чу шиша касе гашти грднФроз
چو شیشه کسی گشت گردنفراز
Ки бар халқ олам напушед роз
که بر خلق عالم نپوشید راز
Шунидам ки бисёр киштии жарф
شنیدم که بسیار کشتی ژرف
Шавад ғарқа дар қаъри баҳри шигарф
شود غرقه در قعر بحر شگرف
Ба майхонаи мо ҳаминаст фарқ
به میخانة ما همین است فرق
Ки дарё дар ӣнҷо ба киштӣаст ғарқ
که دریا در اینجا به کشتی است غرق
Азуи коми сад бенаво ҳосил аст
ازو کام صد بینوا حاصل است
Балии киштии бода дарёдил аст
بلی کشتی باده دریادل است
Бидиҳ соқии он соғари пари тараб
بده ساقی آن ساغر پر طرب
Ки дорам гаравгон май ҷон ба лаб
که دارم گروگان می جان به لب
Аз он май ки аз худ халосам кунад
از آن می که از خود خلاصم کند
Ба даргоҳи майхона хосам кунад
به درگاه میخانه خاصم کند
Басӣ шуд змихонаҳ даврем давр
بسی شد زمیخانه دوریم دور
Змихонаҳ даврем наздики гӯр
زمیخانه دوریم نزدیک گور
Буд ё раб аз зиндагӣ бар хӯрем ?
بود یا رب از زندگی بر خوریم؟
Ба майхонаи бор дигар бигузарем ?
به میخانه بار دگر بگذریم؟
Ба ёрони майхона икдл шавем
به یاران میخانه یکدل شویم
Дар он баҳр чун қатра восил шавем ?
در آن بحر چون قطره واصل شویم؟
Бидон ҷо нишоед расед аз қиёс
بدان جا نشاید رسید از قیاس
Кунад ақл аз сояи худ ҳарос
کند عقل از سایة خود هراس
Шавад хӯни бурҳон дар ин раҳи сиблат
شود خون برهان در این ره سبیل
Дарин роҳ гумроҳ гардад далел
درین راه گمراه گردد دلیل
Магари соқии ин роҳро сар кунад
مگر ساقی این راه را سر کند
Чароғи раҳ аз нур мебар кунад
چراغ ره از نور مِی بر کند
Аҷаб бенўоиим аз ҳиҷр май
عجب بینواییم از هجر می
Навое магар бахшад овози не
نوایی مگر بخشد آواز نی
Дамӣ гиряам танг фурсат кунад
دمی گریهام تنگ فرصت کند
Ки не хонду шиша риққат кунад
که نی خواند و شیشه رقّت کند
Навой ним барад аз худ бурун
نوای نیم برد از خود برون
Дилами гашт аз гиряи шишаи хӯн
دلم گشت از گریة شیشه خون
Чу гиря ба тӯфон баротам диҳад
چو گریه به طوفان براتم دهد
Магари киштӣ менаҷотам диҳад
مگر کشتی می نجاتم دهد
Бидиҳ соқии он мояи ноз ро
بده ساقی آن مایة ناز را
Май ҳамчуи ойинаи роз ро
می همچو آئینة راز را
Ки мақсӯди азин нола донам ки чист
که مقصود ازین ناله دانم که چیست
Дили шиша хӯн донам аз баҳр кист
دل شیشه خون دانم از بهر کیست
Куҷои шишаи ин гиря омӯхта
کجا شیشه این گریه آموخته
Чаро не чунин шуд нафаси сӯхта
چرا نی چنین شد نفس سوخته
Марои қӯти шарҳи ин роз нест
مرا قوّت شرح این راز نیست
Нафас май занам лек овоз нест
نفس میزنم لیک آواز نیست
Ба ман кас нагуфт ва нагӯям ба кас
به من کس نگفت و نگویم به کس
Ба май шояд ин роз донисту бас
به می شاید این راز دانست و بس
Биёи мояи зиндагонии ман
بیا مایة زندگانی من
Нами чашмаи Комронии ман
نم چشمة کامرانی من
Биёади ту шаби зиндаи дории мо
بیاد تو شب زندهداری ما
Биёи шамъи шаби зиндаи дорони биё
بیا شمع شب زندهداران بیا
Дил мо макун беш азин хӯн , басаст
دل ما مکن بیش ازین خون، بسست
Ситам умрҳо кардӣ , акнӯн басаст
ستم عمرها کردی، اکنون بسست
Дил аз ҷаври соқии саропои шикаст
دل از جور ساقی سراپا شکست
Бмоноди соғар , дили мо шикаст
بماناد ساغر، دل ما شکست
Чаҳ соқӣ ! замину замони маст ӯ
چه ساقی! زمین و زمان مست او
Буд ҷон май хора дар даст ӯ
بود جانِ میخواره در دست او
Фитад акси абрӯии соқӣ ба ҷом
فتد عکس ابروی ساقی به جام
Чу моҳи нави андари шафақи вақти шом
چو ماه نو اندر شفق وقت شام
зи кунҷи ду чашми сияҳи масти вай
ز کنج دو چشم سیه مست وی
Нигаҳ мечакад ҳамчу аз ҷом май
نگه میچکد همچو از جام می
Лабаши барги гулро хаҷал ме кунад
لبش برگ گل را خجل میکند
Мижаи рахна дар кор дил ме кунад
مژه رخنه در کار دل میکند
Даҳони тангтар аз камаргоҳи мӯр
دهان تنگ تر از کمرگاه مور
Табассум дар ӯ роҳ карда ба зӯр
تبسّم در او راه کرده به زور
Хирад чун даҳонаш табассум кунад
خرد چون دهانش تبسّم کند
Адамро вуҷӯдӣ таваҳҳум кунад
عدم را وجودی توّهم کند
Хаташи гирди лаб соя андохта
خطش گرد لب سایه انداخته
Чу мӯрон ба танг шукр тохта
چو موران به تنگ شکر تاخته
Хаташи доираи баста бар кори ҳасан
خطش دایره بسته بر کار حسن
Даҳани нуқтаи хати паргори ҳасан
دهن نقطة خطِّ پرگار حسن
Кунад ҷом бебодаро ирзмӣ
کند جام بیباده را یرزمی
Нигоҳаш чу мастона уфтад ба вай
نگاهش چو مستانه افتد به وی
Чу паймона ноз гирад ба чанг
چو پیمانة ناز گیرد به چنگ
Занад шишаи осмонро ба санг
زند شیشة آسمان را به سنگ
Чу ҷоми тағофул паёпай диҳад
چو جام تغافل پیاپی دهد
Малики тан ба хамёза ме диҳад
ملک تن به خمیازة می دهد
Науфтода акси Рахш дар шароб
نیفتاده عکس رخش در شراب
Ки шуълаи фурӯи бардаи реша дар об
که شعله فرو برده ریشه در آب
Ба дастӣ ки ӯ ҷом май ме диҳад
به دستی که او جام می میدهد
Дигар соғар аз даст кӣ медиҳад ?
دگر ساغر از دست کی میدهد؟
Марои соқӣ аз ҷон бароварда аст
مرا ساقی از جان برآورده است
зи куфру зи имон бароварда аст
ز کفر و ز ایمان برآورده است
На задаам тамом ва на мастӣ ба ком
نه زدهم تمام و نه مستی به کام
Ҳаромами ҳалолу ҳалолами ҳаром
حرامم حلال و حلالم حرام
Бидиҳ соқии он об рӯй маро
بده ساقی آن آبِ روی مرا
Ҳамон мояи шасти вшўии маро
همان مایة شستوشوی مرا
Каз олоиши тавба покам кунад
کز آلایش توبه پاکم کند
Агар зуҳди варзам ба хокам кунад
اگر زهد ورزم به خاکم کند
Мғнӣ куҷо рафт ва мутриб куҷост ?
مغنّی کجا رفت و مطرب کجاست؟
Раги тор бехӯн нағма чарост ?
رگ تار بیخون نغمه چراست؟
Масеҳаст соқӣ , чаҳ дили мргист !
مسیح است ساقی، چه دل مرگیست!
Шаробаст оташ чаҳ афсурдагӣаст !
شراب است آتش چه افسردگیست!
Мғнӣ навое бигӯ сар кунад
مغنّی نوایی بگو سر کند
зи сарчашмаи нағмаи лаб тар кунад
ز سرچشمة نغمه لب تر کند
Ба мутриб бигӯ то кунад сози кор
به مطرب بگو تا کند سازِ کار
Кушояд ба мизроб , шарёни тор
گشاید به مضراب، شریان تار
Мғнии димоғӣ ба метоза кун
مغنّی دماغی به می تازه کن
Ба як нағмаи тороҷ хамёза кун
به یک نغمه تاراج خمیازه کن
Нахустин биёи роҳи ушшоқи зан
نخستین بیا راه عشّاق زن
Ба қалбу дилу ҷони муштоқи зан
به قلب و دل و جان مشتاق زن
Ба мрғўлаҳи нағмаҳои баланд
به مرغولة نغمههای بلند
Дилу ҷони мисатони даровар ба банд
دل و جان مستان درآور به بند
Ба ҳар шуъбаи овозае тоза кун
به هر شعبه آوازهای تازه کن
Ба савтии ду олам пуровоза кун
به صوتی دو عالم پرآوازه کن
Машав як гули нағмаро дар камӣн
مشو یک گل نغمه را در کمین
Чу булбул ба шохии з шохӣ нишин
چو بلبل به شاخی ز شاخی نشین
Бузургаст гардун ва мо кучакем
بزرگست گردون و ما کوچکیم
Заминаст гаҳвора мо кӯдакем
زمین است گهواره ما کودکیم
Нишоед здўнон бузургӣ кашид
نشاید زدونان بزرگی کشید
На аз нокасони таън хурдӣ шунид
نه از ناکسان طعن خردی شنید
Дигар чанд азин нокасон дам хӯрем
دگر چند ازین ناکسان دم خوریم
Ба зери фалак то ба кӣ Бам хӯрем
به زیر فلک تا به کی بم خوریم
Дарин хонаи хорӣ ва зорем кишт
درین خانه خواری و زاریم کشت
Фироқ мева мегусорем кишт
فراق می و میگساریم کشت
Мғнӣ бигӯ нағмаҳои фироқ
مغنّی بگو نغمههای فراق
Ки оташ ба ҷон зад ҳавои Ироқ
که آتش به جان زد هوای عراق
Ироқи араб орзӯӣ манаст
عراق عرب آرزوی منست
зи диҷла наме дар сабуӣ манаст
ز دجله نمی در سبوی منست
Хуши он дам ки аз дастбурди мамот
خوش آن دم که از دستبرد ممات
Сабу башиканам дар канори Фурот
سبو بشکنم در کنار فرات
Ҳамон соқии кавсарам соқӣ аст
همان ساقی کوثرم ساقی است
Май меҳр ӯ дар дилам боқӣ аст
می مهر او در دلم باقی است
Биёи соқӣ аз май ба васлами расон
بیا ساقی از می به وصلم رسان
Ба фаръам бибин ва ба аслами расон
به فرعم ببین و به اصلم رسان
зи ранҷи хумори он чунонам заъиф
ز رنج خمار آن چنانم ضعیف
Ки дар пой пеласт мӯри наҳиф
که در پای پیل است مور نحیف
Агар қӯт мешавад ёварам
اگر قوّت می شود یاورم
Сулаймон наёрад нишастан барам
سلیمان نیارد نشستن برم
Кунун умрҳо шуд ки аз ҳиҷр май
کنون عمرها شد که از هجر می
Заъифу ҳазинам чу овози не
ضعیف و حزینم چو آواز نی
Бидиҳ май ки қӯт фазояд маро
بده می که قوّت فزاید مرا
Шаробӣ ки аз худ рибоед маро
شرابی که از خود رباید مرا
Чун ман бо худами оламам душман аст
چون من با خودم عالمم دشمن است
Чу аз худ рӯми оташам гулшан аст
چو از خود روم آتشم گلشن است
Ҳамон ба ки бигурезам аз хештан
همان به که بگریزم از خویشتن
Ки ман бо худ онам ки душман ба ман
که من با خود آنم که دشمن به من
Чун ман бо худам аз худам бе насиб
چون من با خودم از خودم بینصیب
Аз он рӯи з мастӣ надорам шикеб
از آن رو ز مستی ندارم شکیب
Набошад агар пардаи ҳуши пеш
نباشد اگر پردة هوش پیش
Тавон дид як соъатӣ рӯй хеш
توان دید یک ساعتی روی خویش
Турои майл агар ҳаст рухсори хеш
ترا میل اگر هست رخسار خویش
Ба мастӣ тавон дид дидори хеш
به مستی توان دید دیدار خویش
Бидиҳ май ки худро зи сар во кунам
بده می که خود را ز سر وا کنم
Дамии хештанро тамошо кунам
دمی خویشتن را تماشا کنم
Дарин танги даҳлези биму умед
درین تنگ دهلیز بیم و امید
Асир худам кард нақши палид
اسیر خودم کرد نقش پلید
Магар май з худ воситонад маро
مگر می ز خود واستاند مرا
Азин тангно вораанд маро
ازین تنگنا وارهاند مرا
Саҳари завқи фикрами зи сари тоҷи барад
سحر ذوق فکرم ز سر تاج برد
Хаёли баландам ба миъроҷи барад
خیال بلندم به معراج برد
Ба андеша рафтам буруни зосмон
به اندیشه رفتم برون زآسمان
Ниҳодами қадам бар сари ломакон
نهادم قدم بر سر لامکان
Яке олимӣ дидам аз нури пок
یکی عالمی دیدم از نور پاک
На аз боду оташ на аз обу хок
نه از باد و آتش نه از آب و خاک
Дарави мардумонеи зи ҷони пок тар
درو مردمانی ز جان پاکتر
Дар идрок аз ақли дрок тар
در ادراک از عقل درّاکتر
На аз зулмати тани хабар будашон
نه از ظلمت تن خبر بودشان
На аз тирагиҳо асар будашон
نه از تیرگیها اثر بودشان
На ваҳми аҷалашон на бими ҳалок
نه وهم اجلشان نه بیم هلاک
На ршгу ҳасад буд ва на тарсу бок
نه رشگ و حسد بود و نه ترس و باک
з ҳар гӯнаи лиззат ки бинӣ ба хоб
ز هر گونه لذّت که بینی به خواب
Дар онҷои аён буд чун офтоб
در آنجا عیان بود چون آفتاب
Ҳамаи айшу ъушрат дару бомашон
همه عیش و عشرت در و بامشان
Ҳамаи иду наврӯзи айёмашон
همه عید و نوروز ایّامشان
Дар он як саросар , назари тохтам
در آن یک سراسر، نظر تاختم
Ба ҷузи дилхушӣ ҳеҷ нашнохтам
به جز دلخوشی هیچ نشناختم
Фикандам чу сӯии худ онгаҳ назар
فکندم چو سوی خود آنگه نظر
Ҳама хок дидам ки хокам ба сар
همه خاک دیدم که خاکم به سر
Кунун дар ғами ҳиҷри он оламам
کنون در غم هجر آن عالمم
Дарин тангно мекашад ин ғамам
درین تنگنا میکُشد این غمم
Надонам чаҳ буду куҷо буд ва кӣ
ندانم چه بود و کجا بود و کی
Магар раҳнамое кунад нур май
مگر رهنمایی کند نور می
Дар он олам ар раҳи тавон сохт боз
در آن عالم ار ره توان ساخت باز
Ба гулгун май ме тавон тохти боз
به گلگونِ می میتوان تاخت باز
Бидиҳ соқӣ аз оташ май наме
بده ساقی از آتش می نمی
Казин оламам вораанд дамӣ
کزین عالمم وارهاند دمی
Сӯии он ватан роҳ ёбам магар
سوی آن وطن راه یابم مگر
Ки дар ғурбатами сӯхти хӯни ҷигар
که در غربتم سوخت خون جگر
Ба ғурбати маро рӯй диёр нест
به غربت مرا رویِ دیّار نیست
Касе дар ватани ин чунин хор нест
کسی در وطن این چنین خوار نیست
Бидиҳ май казин чоҳи ъФрити банд
بده می کزین چاهِ عفریت بند
Броим ба ин боми чархи баланд
برآیم به این بام چرخ بلند
Бидиҳ май казин танги даҳлези тор
بده می کزین تنگ دهلیز تار
Кунам бар сари ин на айвони қарор
کنم بر سر این نه ایوان قرار
Аз он май ки танро кунад ҳамчуи ҷон
از آن می که تن را کند همچو جان
Сабк созад ин сари зи бори гарон
سبک سازد این سر ز بارِ گران
Баҷои монами ин бори сангини зи хок
بجا مانم این بار سنگین ز خاک
Биафшонам ин гирдро дар муғок
بیفشانم این گرد را در مغاک
зи таҳти алсрӣ то сурайёи рӯм
ز تحتالثری تا ثریا روم
Магари пилаи пила ба болои рӯм
مگر پلّه پلّه به بالا روم
Бидиҳ соқии он ҷони андеша ро
بده ساقی آن جان اندیشه را
Парии зодаи хилвати шиша ро
پری زادة خلوت شیشه را
Бидиҳ май ки кор аз таъаллули гузашт
بده می که کار از تعلّل گذشت
Ки сайлоби андеша аз пули гузашт
که سیلاب اندیشه از پل گذشت
Ба каси ғайри ҷанг ва итобам намонад
به کس غیر جنگ و عتابم نماند
Сари сулҳ бо офтобам намонад
سر صلح با آفتابم نماند
Хиради хӯн фарзонагӣ ме кашад
خرد خون فرزانگی میکشد
Ҷунуни сар ба девонагӣ ме кашад
جنون سر به دیوانگی میکشد
Хирадро ба дили азми тасхири мост
خرد را به دل عزم تسخیر ماست
Ҷунуни ҳалқа дар гӯши занҷири мост
جنون حلقه در گوش زنجیر ماست
Хирад гарчи ҳам сбҳтӣ ме кунад
خرد گرچه هم صبحتی میکند
Ҷунуни ҳам вале неъматӣ ме кунад
جنون هم ولینعمتی میکند
Агар чаҳ хирадро раҳ равшан аст
اگر چه خرد را ره روشن است
Вале сахти васвосӣ ва пурфан аст
ولی سخت وسواسی و پرفن است
Хирадро забун кардан аввалӣ тараст
خرد را زبون کردن اولیترست
Ки мақсӯдро пардае бар дуруст
که مقصود را پردهای بر درست
Ҷунунро з ишқасту мастии мадад
جنون را ز عشق است و مستی مدد
Бидиҳ май ки лашкар нагирад хирад
بده می که لشکر نگیرد خرد
зи афсонаи ақли гаштами малул
ز افسانة عقل گشتم ملول
Бидиҳ май ки товораам зини фузул
بده می که تا وارهم زین فضول
Хиради офати дона мо шудаст
خرد آفت دانة ما شدست
Хиради ҷғди вайрона мо шудаст
خرد جغد ویرانة ما شدست
Биёи соқии он ҷом чун офтоб
بیا ساقی آن جام چون آفتاب
Ба ман даҳ ки аФзоидми обу тоб
به من ده که افزایدم آب و تاب
Меӣ даҳ ки равшан шавад дили азу
میی ده که روشن شود دل ازو
Бар афрӯзади ин тираи маҳфили азу
بر افروزد این تیره محفل ازو
Меӣ каз сафои занг аз дил бараст
میی کز صفا زنگ از دل بَرَست
Бар нур ӯ шуъла хокистараст
بر نور او شعله خاکسترست
Агар қатрае зини шароби куҳан
اگر قطرهای زین شراب کهن
Шаробии азин оташи таври ?дан
شرابی ازین آتش طور دن
Ба сангӣ фитад лаъл нобе шавад
به سنگی فتد لعل نابی شود
Ба хокӣ чакад офтобӣ шавад
به خاکی چکد آفتابی شود
Туу зоҳиди он қасру ҳуру биҳишт
تو و زاهد آن قصر و حور و بهشت
Ману соқии он ёри некӯи сиришт
من و ساقی آن یار نیکو سرشت
Ҳмоғўшии ҳурат андеша аст
هماغوشی حورت اندیشه است
Марои даст дар гардан шиша аст
مرا دست در گردن شیشه است
Бирав зоҳид аз пеши мо даври шӯ
برو زاهد از پیش ما دور شو
Харобанд мисатони ту мастури шӯ
خرابند مستان تو مستور شو
Ту баси хушкӣу оташи мо баланд
تو بس خشکی و آتش ما بلند
Чу хаси зотш мо бибинӣ газанд
چو خس زآتش ما ببینی گزند
Манеҳ даст бар шишаи обранг
منه دست بر شیشة آبرنگ
Казин оби оташи ҷаҳди ҳамчуи санг
کزین آب آتش جهد همچو سنگ
Турои боди ширинии рӯзгор
ترا باد شیرینی روزگار
Ту бо талхии бодаи кории мадор
تو با تلخی باده کاری مدار
Ба ҷузи талхӣ аз мендонӣ ту ҳеҷ
به جز تلخی از می ندانی تو هیچ
Чу дастори худ дар сар ин мапӣч
چو دستار خود در سر این مپیچ
Бидиҳ соқии он об оташ фурӯз
بده ساقی آن آب آتشفروز
Ҳамон ғами барандози андӯҳи сӯз
همان غم براندازِ اندوه سوز
Бидиҳ май ки дарди ҷудоӣами кишт
بده می که درد جداییم کشت
Парешонеу бенавоӣами кишт
پریشانی و بینواییم کشت
Насими гулу блблоннди маст
نسیم گل و بلبلانند مست
Сазад гар бишӯйем аз тавбаи даст
سزد گر بشوییم از توبه دست
Дарин навбаҳорон ки олам хушаст
درین نوبهاران که عالم خوشست
Марои сина ҷўлонгаҳ оташаст
مرا سینه جولانگه آتشست
Чунонам саропои дил ғам гирифт
چنانم سراپای دل غم گرفت
Ки аз дарди ман бахт мотам гирифт
که از درد من بخت ماتم گرفت
Шабамро буд нанги субҳи умед
شبم را بود ننگ صبح امید
Чу бар мардуми дидаи холи сифед
چو بر مردم دیده خال سفید
Марои субҳи умед , шомасту бас
مرا صبح امّید، شامست و بس
Шаби тираро рӯз номасту бас
شب تیره را روز نامست و بس
Магари нур май ёвар ман шавад
مگر نور می یاور من شود
Шаби тира аз бода равшан шавад
شب تیره از باده روشن شود
Мазан субҳи гӯ бар рухи ман нафас
مزن صبح گو بر رخ من نفس
Тулӯъ май аз шишаам субҳи бас
طلوع می از شیشهام صبح بس
Марои гулхан аз акс ме гулшанаст
مرا گلخن از عکس می گلشنست
Шаб аз партав соғарам равшанаст
شب از پرتو ساغرم روشنست
Мабод аз мем соғари зари тиҳӣ
مباد از میم ساغر زر تهی
Ки қолаби тиҳӣ ба ки соғари тиҳӣ
که قالب تهی به که ساغر تهی
Ҳамон боқии умри гӯи як нафас
همان باقی عمر گو یک نفس
Май боқайии боқии умри бас
می باقیم باقی عمر بس
Бидиҳ соқии он ҷом чун лола ро
بده ساقی آن جام چون لاله را
Казу хуш кунам доғи сад сола ро
کزو خوش کنم داغ صد ساله را
Биё эй зи ҳасани ту сомони гул
بیا ای ز حسن تو سامان گل
Ба рӯй ту равшани чироғони гул
به روی تو روشن چراغان گل
Ту то дар чаман мекашидӣ сиррӣ
تو تا در چمن میکشیدی سری
Аён буд гулро димоғ тарӣ
عیان بود گل را دماغ تری
Як имшаб ки пои вогрФтии зи боғ
یک امشب که پا واگرفتی ز باغ
Тамошост гулро сафои димоғ
تماشاست گل را صفای دماغ
Баҳораст соқӣ ва файз ҳавост
بهارست ساقی و فیض هواست
Агар гул кунад мастӣ мо равост
اگر گل کند مستی ما رواست
Чамани хуши гулистони хуш ва гул хушаст
چمن خوش گلستان خوش و گل خوشست
Сабои анбари огӣн ҳаво дилкашаст
صبا عنبر آگین هوا دلکشست
Ҳавои муътадили ҳмчмўи табъи Карим
هوا معتدل همچمو طبع کریم
Равони об чун зеҳни софи ҳаким
روان آب چون ذهن صاف حکیم
Ба гули табъро бас ки улфат буд
به گل طبع را بس که الفت بود
Чамани дидаро хонаи ғурбат буд
چمن دیده را خانه غربت بود
Гули боғи гӯйии зи баси обу тоб
گل باغ گویی ز بس آب و تاب
Хӯрд чун гули соғар аз бодаи об
خورد چون گل ساغر از باده آب
Ҳавои гулистони хушам дар гирифт
هوای گلستان خوشم در گرفت
Ки гул дидаму оташам дар гирифт
که گل دیدم و آتشم در گرفت
Чаро оташ андар науфтад ба кас
چرا آتش اندر نیفتد به کس
Гули оташи руху булбули оташи нафас
گل آتش رخ و بلبل آتش نفس
Насими гул аз оламам фард кард
نسیم گل از عالمم فرد کرد
Дил аз нолаи булбулам дард кард
دل از نالة بلبلم درد کرد
Дарин дам ки булбули зи гул сар хушаст
درین دم که بلبل ز گل سر خوشست
Гулистон чу рухсор соқӣ хушаст
گلستان چو رخسار ساقی خوشست
Ҳамон ба ки доман намозӣ кунам
همان به که دامن نمازی کنم
Ба соқии худ ишқ бозӣ кунам
به ساقیّ خود عشق بازی کنم
Чаҳ булбул чаҳ гули ин чаҳ андеша аст
چه بلبل چه گل این چه اندیشه است
Гулами соғару булбулам шиша аст
گلم ساغر و بلبلم شیشه است
Пар аз гул чу домон ҳар кас буд
پر از گل چو دامان هر کس بود
Гул май ба домони марои бас буд
گل می به دامان مرا بس بود
Чу ман сина аз бода равшан кунам
چو من سینه از باده روشن کنم
Ба ҷои гули оташ ба доман кунам
به جای گل آتش به دامن کنم
Мурӣд мем лоуболӣу маст
مرید میم لاابالی و مست
Сари зулфи соқӣу соғар ба даст
سر زلف ساقی و ساغر به دست
Занад , ботини соғарам бар камар
زند، باطن ساغرم بر کمر
Сар аз хати паймонаи печам агар
سر از خط پیمانه پیچم اگر
Ки ман чокари пер майхона ам
که من چاکر پیر میخانهام
Зхўнобаҳи хорон паймона ам
زخونابه خواران پیمانهام
Басии ранҷи майхонаҳо дида ам
بسی رنج میخانهها دیدهام
Басии гирд паймона гардӣда ам
بسی گرد پیمانه گردیدهام
Кунунам ки бо шишаи ҳамхонагии сет
کنونم که با شیشه همخانگیست
Гули мастӣу ҷӯш девонагӣ аст
گلِ مستی و جوش دیوانگی است
Бидиҳ соқии он бодаи зӯрманд
بده ساقی آن بادة زورمند
Ки ғамро тавонад раг ва реша кунад
که غم را تواند رگ و ریشه کند
Ҳамон бодаи кӯи шиша равшан кун аст
همان باده کو شیشه روشنکن است
Чу меҳри ту андеша равшан кун аст
چو مهر تو اندیشه روشنکن است
Бихандон гули соғар аз боди даст
بخندان گل ساغر از بادِ دست
Бинолон зи шишаи ҳазорон маст
بنالان ز شیشه هزارانِ مست
Бихӯр бода то масти мисатони шӯй
بخور باده تا مست مستان شوی
Барафрӯз рух то гулистони шӯй
برافروز رخ تا گلستان شوی
Ба мижгон бигӯ сарбаландӣ кунад
به مژگان بگو سربلندی کند
Бҳли зулфро то кундӣ кунад
بهل زلف را تا کندی کند
Бёрои бозори мижгон ба ноз
بیارای بازار مژگان به ناز
зи чашм сияҳ кун дар фитнаи боз
ز چشم سیه کن درِ فتنه باز
Дар оташ нишинад гул аз рӯй ту
در آتش نشیند گل از روی تو
Парешон шавад сунбул аз мӯии ту
پریشان شود سنبل از موی تو
Лабати хӯн ба паймона лола кард
لبت خون به پیمانة لاله کرد
Азин таби лаби ғунча тбхолаҳ кард
ازین تب لب غنچه تبخاله کرد
Паии бӯсаи он лабон бе ҳиҷоб
پی بوسة آن لبان بیحجاب
Даҳон ғунча кардаст ҷоми шароб
دهان غنچه کردست جام شراب
Мубини шишаи кӯи холӣ афтода аст
مبین شیشه کو خالی افتاده است
Ки аз ҳиҷр рӯй ту ҷон дода аст
که از هجر روی تو جان داده است
Чунон шӯришӣ аз ту дар базм ҳаст
چنان شورشی از تو در بزم هست
Ки бо ҳуш ва беҳуш мастаст маст
که با هوش و بیهوش مست است مست
Чу ушшоқи кӯии турои бшмрм
چو عشّاقِ کویِ ترا بشمرم
Ман аз ҳар ки пурсӣ ҷигари хӯни терм
من از هر که پرسی جگر خونترم
Маро аз ту кофӣ буд номи ту
مرا از تو کافی بود نام تو
Ҳамаи васли ҷӯянд ва ман коми ту
همه وصل جویند و من کام تو
Манам ошиқ аммо на чун ҳар касе
منم عاشق اما نه چون هر کسی
зи кас то ба кас фарқ бошад басӣ
ز کس تا به کس فرق باشد بسی
Шабонгаҳ ки дили ғарқи хуноб буд
شبانگه که دل غرق خوناب بود
Ба паҳлавии ман бахт дар хоб буд
به پهلوی من بخت در خواب بود
Серуми болаши ғуссаро ранҷи даҳ
سرم بالش غصّه را رنج ده
Барам бистари дардро доғ на
برم بستر درد را داغ نه
Бар ман на аз ошнои ҳеҷ кас
بر من نه از آشنا هیچ کس
На омад шуд кас ба ғайр аз нафас
نه آمد شد کس به غیر از نفس
На муҳаррам ки дарди дилӣ сар кунам
نه محرم که درد دلی سر کنم
На оҳӣ каз он оташии бркнм
نه آهی کز آن آتشی برکنم
Чунон сайли ашкӣ ба ман ёфт даст
چنان سیل اشکی به من یافت دست
Ки тӯфони зи бимаш ба киштӣ нишаст
که توفان ز بیمش به کشتی نشست
Хаёл ту омад Фроёди ман
خیال تو آمد فرایادِ من
Ба чарх барин рафт фарёди ман
به چرخ برین رفت فریاد من
Хаёл ту кардам гулистон шудам
خیال تو کردم گلستان شدم
Ба ёди лабати маст мисатон шудам
به یاد لبت مستِ مستان شدم
бад-инсон ҷудо аз ту дар тобу таб
بدینسان جدا از تو در تاب و تب
Шабам рӯз гардад шавад рӯзи шаб
شبم روز گردد شود روز شب
Ба шаб бо ту дастам ба домон буд
به شب با تو دستم به دامان بود
Чу бедори гирдами гиребон буд
چو بیدار گردم گریبان بود
Кӣ осоишии рӯи намояд ба чашм
کی آسایشی رو نماید به چشم
Ки марг ояд ва хоб ноед ба чашм
که مرگ آید و خواب ناید به چشم
Саҳар чун ба ёд ту уфтад дилам
سحر چون به یاد تو افتد دلم
Қиёмати гуҳ ғам шавад манзилам
قیامت گه غم شود منزلم
Сар аз хоби ноомадаи бркнм
سر از خواب ناآمده برکُنم
Набинам турои хок бар сар кунам
نبینم ترا خاک بر سر کنم
Биёи соқӣ аз рӯй эҳсони дамӣ
بیا ساقی از روی احسان دمی
Фишон бар ман аз оташ май наме
فشان بر من از آتش می نمی
Баҳами барзани авроқи доноӣам
بهم برزن اوراق داناییم
Дар оташ фикан рахти ръноӣим
در آتش فکن رخت رعنائیم
Башу зоб май дафтари донишам
بشو زآب می دفتر دانشم
Ки хоки адам бар сари донишам
که خاک عدم بر سر دانشم
Забонами згФтори хомӯши бод
زبانم زگفتار خاموش باد
Ҳама хонда ҳоем фаромӯши бод
همه خواندههایم فراموش باد
Наҷотами сари зулфи ҷодӯии тест
نجاتم سر زلف جادوی تست
Шифоем ашороти абрӯии тест
شفایم اشارات ابروی تست
Ту эй муддаӣ гарчи фарзона Эй
تو ای مدّعی گرچه فرزانهای
Вале аз вафои сахти бегона Эй
ولی از وفا سخت بیگانهای
Туро ба зи маъшӯқи во сӯхтан
ترا به ز معشوق وا سوختن
Ҳамон ҷайб надаридаро духтан
همان جیب ندریده را دوختن
Гурезӣ ба ҳангоми зан зуд нест
گریزی به هنگام زن زود نیست
Дар оташ шудани кор ҳар дӯд нест
در آتش شدن کار هر دود نیست
Турои дӯди оташ мушавваш кунад
ترا دود آتش مشوّش کند
Куҷои васли оташи туро хуш кунад
کجا وصل آتش ترا خوش کند
Ту бинӣ ки оташ бисӯзад ҳаме
تو بینی که آتش بسوزد همی
Набинӣ ки чун брФрўзди ҳаме
نبینی که چون برفروزد همی
Агар оташи оташат хуш фитад
اگر آتش آتشت خوش فتد
Вагар худ хасии шуъла саркаш фитад
وگر خود خسی شعله سرکش فتد
Агар зотшт майл шуд судҳо
اگر زآتشت میل شد سودها
Биё бигузар аз буд ва нобӯдҳо
بیا بگذر از بود و نابودها
Биёи ҷомаи ориятро бадар
بیا جامة عاریت را بدر
Дар оташ рӯй пунба бо худ мабар
در آتش روی پنبه با خود مبر
Бидиҳ соқии ойинаи ҷом ро
بده ساقی آئینة جام را
Падедовар пухтау хом ро
پدید آورِ پخته و خام را
Ки байнами дарави акси рухсори хеш
که بینم درو عکس رخسار خویش
Барафшонам аз хеши осори хеш
برافشانم از خویش آثار خویش
Бирезади змни гирди авсофи ман
بریزد زمن گرد اوصافِ من
Намояд ба ман чеҳраи софи ман
نماید به من چهرة صاف من
Барафкан дамии пардаи ман зи пеш
برافکن دمی پردة من ز پیش
Ки ман мардум аз шавқи дидори хеш
که من مردم از شوق دیدار خویش
Дигар бораи ишқам ҷавон карда аст
دگر باره عشقم جوان کرده است
Замини маро осмон карда аст
زمین مرا آسمان کرده است
Буруни барадам аз хонаи рахти муҷоз
برون بردم از خانه رخت مجاز
Ҳақиқат ба ман дар кушодаст боз
حقیقت به من در گشادست باز
Ба завқи ғами дигар афтода ам
به ذوق غم دیگر افتادهام
Ба ишқи ҳақиқӣ дар афтода ам
به عشق حقیقی در افتادهام
Надонам зи меҳр ки дам май занам
ندانم ز مهر که دم میزنم
Ки дунёу ъқбои баҳам май занам
که دنیا و عقبا بهم میزنم
Чаҳ май рехт дар ҷом дил соқем
چه می ریخت در جام دل ساقیم
Ки на анфусем на офоқем
که نه انفسیم نه آفاقیم
з май нашъаи дигарам дар сараст
ز می نشئة دیگرم در سرست
Магар соқем соқӣ кавсараст
مگر ساقیم ساقی کوثرست
Алӣ вале шоҳи дунёу дайн
علی ولی شاه دنیا و دین
Калид дар боғи айни алиқин
کلید در باغ عینالیقین
Дигар бар серуми завқ мастӣ фитод
دگر بر سرم ذوق مستی فتاد
Ҳавоӣ май ва мепарастӣ фитод
هوای می و میپرستی فتاد
з шодӣ надонам куҷо май рӯм
ز شادی ندانم کجا میروم
Ки чун буии гул бар ҳаво май рӯм
که چون بوی گل بر هوا میروم
Саодати зи бахтами шараф май барад
سعادت ز بختم شرف میبرد
Ки шавқам ба хоки Наҷаф май барад
که شوقم به خاک نجف میبرد
Ниҳодаи магари по ба раҳи ахтарам
نهاده مگر پا به ره اخترم
Ки роҳ Наҷаф месипорад серум
که راه نجف میسپارد سرم
Наҷаф шуд кулем марои кӯҳи тавр
نجف شد کلیم مرا کوه طور
Мазан гӯ ба ман каъбаи чашмаки зи давр
مزن گو به من کعبه چشمک ز دور
Зршгм намирад чаро осмон
زرشگم نمیرد چرا آسمان
Ки ҳастам Наҷафро саги остон
که هستم نجف را سگ آستان
Броҳии марои пой шавқ ошност
براهی مرا پای شوق آشناست
Ки наълин меҳру муҳим зер пост
که نعلین مهر و مهم زیر پاست
На ин раҳ ба рӯй риё май рӯм
نه این ره به روی ریا میروم
Ки ин раҳ барои худо май рӯм
که این ره برای خدا میروم