Чу ид омаду моҳ сиём кард сафар

چو عید آمد و ماه صیام ‌کرد سفر

Умед ҳаст ки ёбам ба коми хеши зафар

امید هست ‌که یابم به‌ کام خویش ظفر

Кунун ки моҳ муборак намудем азми раҳил

‌کنون ‌که ماه مبارک نمودم عزم رحیل

Бҳл ки то баравад рафтанаш муборактар

بهل ‌که تا برود رفتنش‌ مبارکتر

Агарчӣ буд маи рӯзаи баси азиз вале

اگرچه بود مه روزه بس عزیز ولی

Азизтар буд акнӯн ки кард азми сафар

عزیزتر بود اکنون که کرد عزم سفر

На ҳаркии басти лаб аз обу нон буд соим

نه هرکه بست لب از آب و نان بود صایم

На ҳарчӣ ҷамъ шавад дар садаф шавад гавҳар

نه هرچه جمع شود در صدف شود گوهر

Чу воъиз ончӣ диҳад панди халқ худ накунад

چو واعظ آنچه دهد پند خلق خود نکند

Нишаста бар зибри дор ба ки бар минбар

نشسته بر زبر دار به‌که بر منبر

Ба зарқи марди риёкор хуб ме нашавад

به زرق مرد ریاکار خوب می‌نشود

Ки зишти ҳаргиз зебо нагардад аз зевар

که زشت هرگز زیبا نگردد از زیور

Чу ҳар чаҳ гуфт забони дил буд мухолифи он

چو هر چه‌ گفت زبان دل بود مخالف آن

Мисӣаст тира ки андӯд кардаанд ба зар

مسیست تیره‌ که اندود کرده‌اند به زر

Касе ки ваъз риёе кунад ба маҷмаъи ом

کسی‌که وعظ ریایی‌کند به مجمع عام

Барои худ шабаҳи сет ва барои халқи гуҳар

برای‌ خود شبه ست و برای خلق‌ گهر

Ба гӯш кас наравад ваъзи воъиз аз раҳи кизб

به‌ گوش کس نرود وعظ واعظ از ره‌ کذب

Чу худ самари набард кӣ баранд халқи самар

چو خود ثمر نبرد کی برند خلق ثمر

Крои мувофиқи гуфтори бенгарӣ кирдор

کرا موافق‌ گفتار بنگری‌ کردار

Мадаи зи даст агар муъминаст агар кофар

مده ز دست اگر مؤمنست اگر کافر

Яке манам на риё донам ва на тазвирӣ

یکی منم نه ریا دانم و نه تزویری

Бти шароб ҳаме хоҳаму бути дилбар

بط شراب همی خواهم و بت دلبر

Гуҳии шаробии нӯшам ба буии ҳамчуи гулоб

گهی شرابی نوشم به بوی همچو گلاب

Гуҳии нигории бӯсам ба рӯй ҳамчуи қамар

گهی نگاری بوسم به روی همچو قمر

Гуноҳ ҳар ду ҷаҳон дорам ва надорам бок

گناه هر دو جهان دارم و ندارم باک

Ки ҳаст дар дили ман меҳри поки пайғамбар

که هست در دل من مهر پاک پیغمبر

Чу дар влои паямбари раҳин буд дили ман

چو در ولای پیمبر رهین بود دل من

Халали бадви нрсоннди соқӣу соғар

خلل بدو نرسانند ساقی و ساغر

Марои зи лолаи рухони длбристи ғолияи мӯӣ

مرا ز لاله‌رخان دلبریست غالیه‌موی

Ситораи талъату симини изору симин бар

ستاره‌ طلعت و سیمین‌عذار و سیمین‌بر

Ба оби Хизри лабаши бастаи бандӣ аз ёқӯт

به آب خضر لبش بسته بندی از یاقوت

Ба даври моҳи хаташи ҳастаи домӣ аз анбар

به دور ماه خطش هسته دامی از عنبر

Кашида бар лаби ҷонбхши хати мишкӣнаш

کشیده بر لب جانبخش خط مشکینش

Бар оби Хизри зи зулмоти сади Искандар

بر آب خضر ز ظلمات سد اسکندر

Лабаши зи рӯза чу андешҳои ман борӣк

لبش ز روزه چو اندیشهای من باریک

Ттши зи ғусса чу андомҳои ман лоғар

تتش ز غصه چو اندامهای من لاغر

Гудохтаи лаб чун шукраши з бе обӣ

گداخته لب چون شکرش ز بی‌ آبی

Агарчӣ май бгдозди ҳаме дар оби шукр

اگرچه می‌بگدازد همی در آب شکر

Гирифтаи гӯнаи хайрии шукуфтаи сурхи гулаш

گرفته‌ گونهٔ خیری شکفته سرخ‌ گلش

Балии зи оташи аҳмар ҳаме шавад асФр

بلی ز آتش احمر همی شود اصفر

Дилӣ ки дар бар симинаши сахт чун санадон

دلی که در بر سیمینش سخت چون سندان

зи туф рӯза барафрӯхтаст чун ахгар

ز تف روزه برافروختست چون اخگر

Ба ҳар тарафи мутамойили қадаши зи сурати савм

به هر طرف متمایل قدش‌ ز سورت صوم

Чунон ки тозаи ниҳол аз вазидани сарсар

چنان‌که تازه نهال از وزیدن صرصر

Бибаста лаби зи хури андари ҳавои боғи биҳишт

ببسته لب ز خور اندر هوای باغ بهشت

Бҳштӣӣ ки биҳишташ ба тозагии чокар

بهشتئی ‌که بهشتش به تازگی چاکر

Ба ҷои ҳрзи ямонии зи шеъри Қоонӣ

به جای حرز یمانی ز شعر قاآنی

Ҳамеи мдиҳ худованд мекунад аз бар

همی مدیح خداوند می‌کند از بر

Маин атобаки аъзам ки моҳ то моҳӣ

مهین اتابک اعظم‌ که ماه تا ماهی

Ба тўъи табъ варо чокаранду Фрмонбр

به طوع طبع ورا چاکرند و فرمانبر

Китоби раҳмату феҳристи фазлу дафтари файз

‌‌کتاب‌رحمت و فهرست فضل و دفتر فیض

Сҷли донишу тғрои ҷӯаду фари ҳунар

سجل دانش و طغرای جود و فر هنر

Ривоҷи фазлу харидори ҳонгу равнақи ҳуш

رواج فضل و خریدار هنگ و رونق هوش

Касоди зулму намӯдори адлу асли зафар

کساد ظلم و نمودار عدل و اصل ظفر

Тарози маснаду айвону номовар разм

طراز مسند و ایوان و نام‌آور رزم‌

Адуии маъдани ҳи ри дарёи ҳи ри бадсиголи зр (

عدوی معدن ه‌ر دریا ه‌ر بدسگال ذر(

Ҷаҳони маҷду муҳӣти сахоу абри карам

جهان مجد و محیط سخا و ابر کرم

Суҳайли ртбту чархи ълоу баҳри назар

سهیل رتبت و چرخ علا و بحر نظر

Ба табъи поки худовандгори меҳри мунир

به طبع پاک خداوندگار مهر منیر

Ба дасти род хиҷолат физой ӣаму мтр

به دست راد خجالت‌فزای یم و مطر

Ба назд дасташ абраст дар ҳисоби духон

به نزد دستش ابرست در حساب دخان

Ба пеши табъаш баҳраст дар шумори шимур

به پیش طبعش بحر است در شمار شمر

Ҳама навоҳӣ ӯро мтоўъсти қазо

همه نواهی ‌او را مطاوعست قضا

Ҳамаи овомир ӯро мтобъсти қадар

همه اوامر او را متابعست قدر

Бзргўорои гардандаи осмони баланд

بزرگوارا گردنده آسمان بلند

Ниҳода аз паии рифъат бар остони ту сар

نهاده از پی رفعت بر آستان تو سر

Камолу фару ҳунар бар хуҷастаи пайкари ту

کمال و فر و هنر بر خجسته پیکر تو

Чунон мулозим кандар даҳ ри дидаи ти рри басар

چنان ملازم‌کاندر ده‌ر دیده ت‌رر بصر

Мадади з чарх нахоҳӣ агарчӣ оина ро

مدد ز چرخ نخواهی اگرچه آینه را

зи баҳри сайқали ҳоҷат буд ба хокистар

ز بهر صیقل حاجت بود به خاکستر

Фалаки замонати малики он замони супурди туро

فلک ضمانت ملک آن زمان سپرد ترا

Ки буд Эрони вайрону малики зеру зибр

که بود ایران ویران و ملک زیر و زبر

зи диҷла то лаби Ҷайҳуни зи Тӯс то ба Арас

ز دجله تا لب جیحون ز طوس تا به ارس

зи порс то дар шӯшии зи рашт то шаштар

ز پارس تا در شوشی ز رشت تا ششتر

На ганҷ буд ва на лашкар на малик ва на мол

نه‌گنج بود و نه لشکر نه ملک و نه مال

На соз буд ва на сомон на сим буд ва на зар

نه ساز بود و نه سامان نه سیم بود و نه زر

Ту ранҷи барадӣ ва аз хоинон гирифтӣ ганҷ

تو رنج بردی ‌و از خاینان‌ گرفتی‌ گنج

Ба ганҷу хоста ҳар рӯзи сохтӣ лашкар

به ‌گنج و خواسته هر روز ساختی لشکر

Пас он қадр ба ҳамаи сӯ сипаҳ фиристодӣ

پس آنقدر به همه سو سپه فرستادی

Ки то набинад донои ниФтдши бовар

که تا نبیند دانا نیفتدش باور

Сипоҳӣ аз мижаи маргашон ба дасти синон

سپاهی از مژهٔ مرگشان به دست سنان

зи нохуни малики аламуташон ба кафи ханҷар

ز ناخن ملک‌الموتشان به‌کف خنجر

Ҳамаи ҷои тан ба алванди ҳашта дар ҷавшан

همه جای تن به الوند هشته در جوشن

Ба ҷои сари ҳамаи Албурзи баста бар мғФр

به جای سر همه البرز بسته بر مغفر

Гирифтаи барқ ӣмонро ба дасти ҷои синон

گرفته برق یمان را به دست جای سنان

Наҳуфтаи кӯҳи грнро ба синаи ҷои ҷигар

نهفته‌کوه‌گرن را به سینه جای جگر

Сухан кашад ба дарози ончунон ба ҳиммати ту

سخن‌کشد به دراز آنچنان به همت تو

Гирифт Эрони зебу Фи рўғи ҳи ри шавкати ҳи ри фар

گرفت ایران زیب‌و ف‌روغ ه‌ر شوکت ه‌ر فر

Ки таъна мезанад айдун биҳишти боғи биҳишт

که طعنه می‌زند ایدون بهشت باغ بهشت

зи бас ба зинату зебандагӣ буд андар

ز بس به زینت و زیبندگی بود اندر

Агар бигӯям дар ховарони чҳокрдӣ

اگر بگویم در خاوران چهاکردی

Сухани дрозкшд то ба домани маҳшар

سخن درازکشد تا به دامن محشر

Вагар зи фитнаи Мозандарони сухани ронам

وگر ز فتنهٔ مازندران سخن رانم

з шоҳнома бишӯйанд номи рустами зар

ز شاهنامه بشویند نام رستم زر

Ба малик Кирмон ронадӣ ва бо забони синон

به ملک‌کرمان راندی و با زبان سنان

Хиёнатӣ ки аду кард додяш кайфар

خیانتی ‌که عدو‌ کرد دادیش‌ کیفر

Агар зи хиттаи Широзу язди шарҳи даҳум

اگر ز خطهٔ شیراز و یزد شرح دهم

Чунон дрозкаҳи шерозаи бугсалади дафтар

چنان درازکه شیرازه بگسلد دفتر

Ҳануз аввали Урдӣбиҳишти толеъи тест

هنوز اول اردیبهشت طالع تست

Шукуфа карда дарахтон ва нонамӯда самар

شکوفه ‌کرده درختان و نانموده ثمر

Ҳануз хоқон фориғ нишаста бар дияем

هنوز خاقان فارغ نشسته بر دیهیم

Ҳануз фағфури осӯдаи хуфта дар манзар

هنوز فغفور آسوده خفته در منظر

Ҳануз чипол аз ҳинд месетанд боҷ

هنوز چیپال از هند می‌ستاند باج

Ҳануз ҳрқл дар рӯм май наад афсар

هنوز هرقل‌ در روم می‌نهد افسر

Ба як ду моҳ агар боҷи хоҳӣ аз хоқон

به یک دو ماه اگر باج خواهی از خاقان

Ба як ду сол агар тоҷгирӣ аз қайсар

به یک دو سال اگر تاج گیری از قیصر

Зании сродқи харгаҳи фароз на гардун

زنی سرادق خرگه ‌فراز نه ‌گردون

Наҳй ливои шҳншаҳ ба дӯши ҳафт ахтар

نهی لوای شهنشه به دوش‌ هفت اختر

Кашии ҷнибти султон ба марзи қстнтин

کشی جنیبت سلطان به‌ مرز قسطنطین

Барии ктибти доро ба малики колнҷр

بری‌ کتیبت دارا به ملک کالنجر

Бисоти хоки тарозӣ барои меҳри зё

بساط خاک طرازی برای مهر ضیا

Басити кайҳонгирӣ ба теғи хасми шукр

بسیط‌کیهان‌گیری به تیغ خصم شکر

Ба ҳркнор кунӣ рӯй шавкатати зи қазо

به هرکنار کنی روی شوکتت ز قضا

Ба ҳар диёр наҳй пои нусратати боср

به هر دیار نهی پای نصرتت باثر

Сипоҳи шоҳ ба бахт туаст мстўсқ

سپاه شاه به بخت تو است مستوثق

Биқоъи малик ба адл туаст мстзҳр

بقاع ملک به عدل تو است مستظهر

Ба кохи қадари тўгитӣ чу остонаи кох

به‌کاخ قدر توگیتی چو آستانهٔ‌کاخ

Ба боғи ҷоҳи тўгрдўн чу шохи сиснбр

به باغ جاه توگردون چو شاخ سیسنبر

Ҷаҳон чаҳ бошад каз амр ту битобад рӯй

جهان چه باشد کز امر تو بتابد روی

Фалак ки бошад каз ҳукм ту бипечад сар

فلک که باشد کز حکم تو بپیچد سر

Хбрзи мардуми пешина буд дар фару ҳуш

خبرز مردم پیشینه بود در فر و هوش

Аён намӯд вуҷӯди ту ончӣ буд хуби р

عیان نمود وجود تو آنچه بود خب‌ر

Сарои ҷоҳи ту ҳарҷо ниҳанд ҳалқаи чарх

سرای جاه تو هرجا نهند حلقهٔ چرخ

зи бскаҳи хиради намояди чунон ки ҳалқа ба дар

ز بسکه خرد نماید چنان‌که حلقه به در

Ба фари бахти ту бодои қавоми кори ҷаҳон

به فر بخت تو بادا قوام‌کار جهان

Буд қавоми арз то ҳамеша аз ҷавҳар

بود قوام عرض تا همیشه از جوهر