Ду сол беш надонам гузашти ёкмтр
دو سال بیش ندانمگذشت یاکمتر
Ки давр мондам аз айвони шоҳи кайвони фар
که دور ماندم از ایوان شاهکیوانفر
Куҷои ду сол ки ҳар рӯзи он ду сол буд
کجا دو سال که هر روز آن دو سال بود
зи рӯзи хумсин алифами ҳазор бори бтар
ز روز خمسین الفم هزار بار بتر
Ман аз малик нашудам даври дўркрди маро
من از ملک نشدم دور دورکرد مرا
Сипеҳри кшхони каши хонаи боди зеру зибр
سپهر کشخان کش خانه باد زیر و زبر
Агар аноят шаҳ ёрем кунад имсол
اگر عنایت شه یاریم کند امسال
Азин кабӯди куҳан пушта баркашам кайфар
ازین کبود کهن پشته برکشم کیفر
Сипеҳр азрақ донад ки ман чу кини варзам
سپهر ازرق داند که من چو کین ورزم
Ба рӯй ҳурмузи вкиўони ҳамеи кашами ханҷар
به روی هرمز وکیوان همیکشم خنجر
Агарчӣ кард марои осмони зи хизмати давр
اگرچهکرد مرا آسمان ز خدمت دور
Нагашт даври зи ман меҳри шоҳи дайн парвар
نگشت دور ز من مهر شاه دین پرور
Чу ҳаст қурби ниҳон гӯ мабош қурби аён
چو هست قرب نهان گو مباش قرب عیان
Ки нест қурби аёнро ба назд ақли хатар
که نیست قرب عیان را به نزد عقل خطر
Магар на меҳр ба чорам сипеҳр дорад ҷой
مگر نه مهر به چارم سپهر دارد جای
Ва зу фурӯзон ҳар рӯзи тӯдаи ағбр
و زو فروزان هر روز تودهٔ اغبر
Магар на ақл казон сӯии ҳизсту макон
مگر نه عقل کزان سوی حیزست و مکان
Ҷудо намонад лухтии зи мағзи донишвар
جدا نماند لختی ز مغز دانشور
Магар на яздон каз фикрату қиёси бурун
مگر نه یزدانکز فکرت و قیاس برون
Ба мости садраи наздиктару самъу басар
به ماست صدره نزدیکتر و سمع و بصر
Ғуломи қурби ниҳонам ки аз ду сад фарсанг
غلام قرب نهانمکه از دو صد فرسنگ
Кунад муҷассами манзурро ба пеши назар
کند مجسم منظور را به پیش نظر
Малик ба хиттаи Кирмон ва ман ба Тӯси буриш
ملک به خطهٔ کرمان و من به طوس برش
Ситода даст бикаш ҳамчуи чокарон дигар
ستاده دست بکش همچو چاکران دگر
Чаҳ суди қурби малики хасм рака нафазояд
چه سود قرب ملک خصم راکه نفزاید
зи қурби Аҳмади мухтори ҷойгоҳи умр
ز قرب احمد مختار جایگاه عمر
Маро ба қурби аёни гӯши ҳуши нгроид
مرا به قرب عیان گوش هوش نگراید
Ки ҳаст қурби аёнро ҳзоргўнаҳи хатар
که هست قرب عیان را هزارگونه خطر
Магар набинӣ каз қурби офтоби мунир
مگر نبینی کز قرب آفتاب منیر
Ҳаме чигуна ба ҳар ма шавад ҳилоли қамар
همی چگونه به هر مه شود هلال قمر
Магар набинӣ каз қурби оташи сӯзон
مگر نبینی کز قرب آتش سوزان
Ҳаме чигуна шавад чӯби хушки хокистар
همی چگونه شود چوب خشک خاکستر
Магар набинӣ каз қурби шамъи базми афрӯз
مگر نبینی کز قرب شمع بزمافروز
Ҳаме чигуна парвонаро бисӯзад пар
همی چگونه پروانه را بسوزد پر
Ман он ним ки ба ман ҳаркасӣ шавад чира
من آن نیمکه به من هرکسی شود چیره
Биҷузи худоу худованди осмони чокар
بجز خدا و خداوند آسمان چاکر
Ҳрони ҷанин ки варои доғи кини ман ба ҷабин
هرآن جنینکه ورا داغکین من به جبین
Даридаи чашм ва нигунсор зояд аз модар
دریده چشم و نگونسار زاید از مادر
Ман он гарони сари санадони оҳнинстм
من آن گران سر سندان آهنینستم
Ки бардаи сахтии ман оби путки оҳангар
که برده سختی من آب پتک آهنگر
Кас ар ба дандон хоед зи аблаҳии санадон
کس ار به دندان خاید ز ابلهی سندان
Ба саъии хеши расонади ҳаме ба хеши зарар
به سعی خویش رساند همی به خویش ضرر
Марои худои нигаҳбону чордаҳи тани пок
مرا خدای نگهبان و چارده تن پاک
Ки рафтаи гӯйии як ҷон ба чордаҳи пайкар
که رفته گویی یک جان به چارده پیکر
Яке хураст дурахшони зи чордаҳи равзан
یکی خورست درخشان ز چارده روزن
Яке мааст фурӯзони зи чордаҳи манзар
یکی مهست فروزان ز چارده منظر
Якеаст чашмау ҷорӣ аз он чаҳордаҳи ҷӯй
یکیستچشمهو جاریاز آن چهارده جوی
Якеаст хонау баргарди он чаҳордаҳ дар
یکیست خانه و برگرد آن چهارده در
зи об ҳар ҷӯ нӯшӣ кунад зи чашмаи ҳадис
ز آب هر جو نوشیکند ز چشمه حدیث
Ба назд ҳар дар пўиӣ диҳад зи хонаи хабар
به نزد هر در پویی دهد ز خانه خبر
Пас аз анояти яздону чордаҳи тани пок
پس از عنایت یزدان و چارده تن پاک
Хуҷастаи хусрави офоқ ба марои ёвар
خجسته خسرو آفاق به مرا یاور
Абўолшҷоъи ҳасани шаҳи ҷаҳони маҷд ки ҳаст
ابوالشجاع حسن شه جهان مجد که هست
Ба назд баҳри кафши баҳр дар шумори шимур
به نزد بحر کفش بحر در شمار شمر
Ба ҷанб ҳлмш гӯйӣаст гунбади мино
به جنب حلمش گوییست گنبد مینا
Ба назд ҷўдш ҷӯӣаст лаҷаи ахзар
به نزد جودش جوییست لجهٔ اخضر
Ба роғи шавкат ӯ чархи сабзаи хзро
به راغ شوکت او چرخ سبزهٔ خضرا
Ба боғи давлат ӯ меҳри лолаи аҳмар
به باغ دولت او مهر لالهٔ احمر
Ба ҳарчӣ ҷузам кунад кирдигори ёрии бахш
به هرچه جزم کند کردگار یاریبخش
Ба ҳар чаҳ азм кунад рӯзгори фармон бар
به هر چه عزم کند روزگار فرمانبر
зи абри дасташи ршҳисти абри фурӯи радин
ز ابر دستش رشحیست ابر فروردین
Ба баҳр табъаш мавҷӣаст баҳри паҳновар
به بحر طبعش موجیست بحر پهناور
Ба санг агар нигарад санг раканд лўлў
به سنگ اگر نگرد سنگ راکند لولو
Ба хок агар гузарад хокро кунад анбар
به خاک اگر گذرد خاک را کند عنبر
Мутӣъи хизмат ӯ ҳарчӣ бар фалаки анҷум
مطیع خدمت او هرچه بر فلک انجم
Раҳин талъат ӯ ҳарчӣ бар замини кишвар
رهین طلعت او هرچه بر زمین کشور
Замона чист ки аз амр ӯ битобад рӯй
زمانه چیست که از امر او بتابد روی
Ситора кист ки аз ҳукм ӯ бипечад сар
ستاره کیست که از حکم او بپیچد سر
Ба гирди маъракаи шамшер ӯ бидон монад
به گرد معرکه شمشیر او بدان ماند
Ки теғи ҳидркрор дар дили кофар
که تیغ حیدرکرار در دل کافر
Чу рухи намояд гиҳон шавад пар аз хуршед
چو رخ نماید گیهان شود پر از خورشید
Чу лаби кушояд гетӣ шавад пар аз гавҳар
چو لب گشاید گیتی شود پر از گوهر
Ба рӯзгор намонад магар ба рӯзи вғо
به روزگار نماند مگر به روز وغا
Ки кӣнатузад чун рӯзгори кини густар
که کینه توزد چون روزگار کینگستر
Ба баҳр монад агар баҳр пар шавад лабрез
به بحر ماند اگر بحر پر شود لبریز
Ба меҳр монад агар меҳри брнҳди афсар
به مهر ماند اگر مهر برنهد افسر
Ки дидаи баҳр ки дар бар ҳаме кунад хуфтон
که دیده بحر که در بر همی کند خفتان
Ки дидаи меҳр ки бар сари ҳаме наад мғФр
که دیده مهر که بر سر همی نهد مغفر
Ҳисом ӯ малики аламутро ҳаме монад
حسام او ملک الموت را همی ماند
Ки ҷон сетанд танҳо зи як ҷаҳони лашкар
که جان ستاند تنها ز یک جهان لشکر
Басони рӯҳи хадангаш макон кунад дар дил
بسان روح خدنگش مکان کند در دل
Ба ҷои ҳуши ҳисомаш ниҳон шавад дар сар
به جای هوش حسامش نهان شود در سر
Агар надидӣ хуршедро ба гоҳи хусуф
اگر ندیدی خورشید را بهگاه خسوف
Наҳуфтаи байни рухи Рахшонашро ба зери сипар
نهفته بین رخ رخشانش را به زیر سپر
Фаноӣ ҳарчӣ ба гетӣ ба қаҳр ӯ мдғм
فنای هرچه به گیتی به قهر او مدغم
Бақоӣ ҳарчӣ ба гиҳон ба меҳр ӯ мзмр
بقای هرچه بهگیهان به مهر او مضمر
Шигифт оядам аз аблаҳӣ ки разми туро
شگفت آیدم از ابلهی که رزم ترا
Ҳаме бинад ва инкор дорад аз маҳшар
همی بیند و انکار دارد از محشر
Агарчӣ аз дар инсофи ҷой узраш ҳаст
اگرچه از در انصاف جای عذرش هست
Ки ин мақом шуҳудаст ва он мақоми хабар
که این مقام شهودست و آن مقام خبر
Ман ончӣ дидам аз хинги барқи рафторат
من آنچه دیدم از خنگ برق رفتارت
Ба ҳар ки гӯям нодида несташ бовар
به هر که گویم نادیده نیستش باور
Ба садҳазорони мусҳаф агар хӯрам савганд
به صدهزاران مصحف اگر خورم سوگند
Ҳамеи фасонаи шуморади ҳадиси ман яксар
همی فسانه شمارد حدیث من یکسر
Чигуна оре бовар кунад ки кӯҳи грн
چگونه آری باور کند که کوه گرن
Ба гоҳи пўиаҳи ҳаме боҷ гирад аз сарсар
به گاه پویه همی باج گیرد از صرصر
Буд хаёли муҷассами вагарнаи ҳамчуи хаёл
بود خیال مجسم وگرنه همچو خیال
Чигуна осон мебугзарад ба баҳр ва ба бар
چگونه آسان میبگذرد به بحر و به بر
Буд гумони мусаввир ва гарна ҳамчуи гумон
بود گمان مصور و گرنه همچو گمان
Чигуна яксон мебиспурад нишебу зибр
چگونه یکسان میبسپرد نشیب و زبر
Ба гирди нуқтаи паргор чун хати паргор
بهگرد نقطهٔ پرگار چون خط پرگار
Ҳамеи бигардаду сокини намоядат ба назар
همی بگردد و ساکن نمایدت به نظر
Аз онкӣ чун хати паргор бар яке нуқта
از آنکه چون خط پرگار بر یکی نقطه
Ба гардиш ояд ва бар вай кунад сариъи гузар
به گردش آید و بر وی کند سریع گذر
зи чобукӣ ки варо ҳаст халқ пиндоранд
ز چابکی که ورا هست خلق پندارند
Ки қутби сон ба яке нуқта сокинаст эдар
که قطبسان به یکی نقطه ساکنست ایدر
Агар ба самти фалаки сайр ӯ бадии мақдӯр
اگر به سمت فلک سیر او بدی مقدور
Ба Авни тарбияти роизи қазоу қадар
به عون تربیت رایض قضا و قدر
Маҷол шубҳа набӯдӣ ки аз смк ба смок
مجال شبهه نبودی که از سمک به سماک
Шудӣ чигуна ба икдми барроқи пайғамбар
شدی چگونه به یکدم براق پیغمبر
Маҷоли шубҳа касе рост дар урӯҷи барроқ
مجال شبهه کسی راست در عروج براق
Ки чашм ақлаш кӯрасту гӯши ҳушаши кар
که چشم عقلش کورست و گوش هوشش کر
Аннани хайл хаёлам гирифт роизи табъ
عنان خیل خیالم گرفت رایض طبع
Ки аз ҳикояти миъроҷ Мустафо магзар
که از حکایت معراج مصطفی مگذر
Бигӯ ки шоҳи ҷаҳонро хуш ояд ин гуфтор
بگو که شاه جهان را خوش آید این گفتار
Чунон ки хотири парвизро ҳадиси шукр
چنانکه خاطر پرویز را حدیث شکر
Чу ибтидои снокрдӣ аз мдиҳи расӯл
چو ابتدای ثناکردی از مدیح رسول
Дар интиҳои сухани обрӯӣ назм мабар
در انتهای سخن آبروی نظم مبر
Агар қареҳаи назмат буд з ғусса маранҷ
اگر قریحهٔ نظمت بود ز غصه مرنج
Бихон згФтаҳи ман ин қасидаро аз бар
بخوان زگفتهٔ من این قصیده را از بر