Саҳар чу замзамаи оғозкрди мурғи саҳар
سحر چو زمزمه آغازکرد مرغ سحر
Басони мурғи саҳар аз тараб гушӯдам пар
بسان مرغ سحر از طرب گشودم پر
Ҳануз номдаҳи султони як савораи бурун
هنوز نامده سلطان یک سواره برون
Шудам ба мшкўии ҷонони ду асбаи роҳи сипар
شدم به مشکوی جانان دو اسبه راه سپر
Ҳануз ношудаи гарм чаро ғизолаи чарх
هنوز ناشده گرم چرا غزالهٔ چرخ
Барони ғизоли ғзлхўон маро фитод назар
برآن غزال غزلخوان مرا فتاد نظر
Ба оби шастаи Рахши корномаи Монӣ
به آب شسته رخش کارنامهٔ مانی
Ба бод дода лабаши борномаҳи озр
به باد داده لبش بارنامهٔ آزر
Таниш ба нармии халлоқи атласи вқоқм
تنش به نرمی خلاق اطلس وقاقم
Рахш ба хӯбии султони сӯсану ъбҳр
رخش به خوبی سلطان سوسن و عبهر
Заранги ориз ӯ сақфи бнгҳши булӯр
زرنگ عارض او سقف بنگهش بلور
зи акси соид ӯ фарши мшкўиши мармар
ز عکس ساعد او فرش مشکویش مرمر
Гирифтам онкӣ наёранд гавҳар аз Аммон
گرفتم آنکه نیارند گوهر از عمان
Ба як такаллум ӯ санг ва гул шавад гавҳар
به یک تکلم او سنگ و گل شود گوهر
Гирифтам онкӣ наёранд шукр аз Аҳвоз
گرفتم آنکه نیارند شکر از اهواز
Ба як табассум ӯ хор ва хас шавад шукр
به یک تبسم او خار و خس شود شکر
Гирифтам онкӣ наёранд анбар аз дарё
گرفتم آنکه نیارند عنبر از دریا
Ба як таҳарруки зулфаш гё шавад анбар
به یک تحرک زلفش گیا شود عنبر
Ду холи брлби нӯшаши ду доғ бар лола
دو خال برلب نوشش دو داغ بر لاله
Ду зулф бар сари дӯшаши ду зоғ бар ърър
دو زلف بر سر دوشش دو زاغ بر عرعر
Ғунудаи ин чу ду зангӣ ба сояи тӯбо
غنوده این چو دو زنگی به سایهٔ طوبی
Нишаста он чу ду ҳиндӯ ба чашмаи кавсар
نشسته آن چو دو هندو به چشمهٔ کوثر
Ду сӯсанашро аз барги зимрони болин
دو سوسنش را از برگ ضیمران بالین
Ду сунбулашро аз шохи арғавони бистар
دو سنبلش را از شاخ ارغوان بستر
Маро чу дид ҳаросони з ҷойгаҳ бархест
مرا چو دید هراسان ز جایگه برخاست
Бидон масоба ки хезади сапанд аз миҷмар
بدان مثابه که خیزد سپند از مجمر
Чу тавқи ҳукми худованд бар рқоб амам
چو طوق حکم خداوند بر رقاب امم
Ду симгун қаламаш шуд баннои ман чанбар
دو سیمگون قلمش شد بنای من چنبر
Ба сдрхўост нишастам вале бигуфт сипеҳр
به صدرخواست نشستم ولی بگفت سپهر
На ӯ на ман бинишастем ҳар ду бар дар бар
نه او نه من بنشستیم هر دو بر در بر
Аз он сипас чу ғарибон ба ҷойгоҳи ғариб
از آن سپس چو غریبان به جایگاه غریب
Назора кардам шебу фарозу зеру зибр
نظاره کردم شیب و فراز و زیر و زبر
Чамона дидаму чангу чамонеу тнбўр
چمانه دیدم و چنگ و چمانی و طنبور
Пиёла дидаму тору чғонаҳу мзҳр
پیاله دیدم و تار و چغانه و مزهر
Ба тарзи байзаи Байзоаши дркФии мино
به طرز بیضهٔ بیضاش درکفی مینا
Ба ранги лўءи лўءи лолоаш дар кафии соғар
به رنگ لوء لوء لالاش در کفی ساغر
Миёни ин як тобидаи партави хуршед
میان این یک تابیده پرتو خورشید
Даруни он як рӯи иидаҳи лолаи аҳмар
درون آن یک روییده لالهٔ احمر
Гулӯии шишаи саҳбои гирифтаи андари чанг
گلوی شیشهٔ صهبا گرفته اندر چنگ
Чунонкӣ гирад хасмии гулӯии хасм дигар
چنانکه گیرد خصمی گلوی خصم دگر
Ба ноӣ булбулаи соғари Фрўгшодаҳи даҳан
به نای بُلبُله ساغر فروگشاده دهن
Чу ширхораи пистони меҳрбони модар
چو شیرخواره پستان مهربان مادر
зи ҳалқи мурғи саҳройӣ чу мурғи ҳақи ҳақи гӯй
ز حلقِمرغِصحرایی چو مرغِحق حقگوی
Фурӯ чакид ҳамеи қатраи қатраи хӯни ҷигар
فرو چکید همی قطره قطره خون جگر
Ба сони мурғак озар фурӯз аз минқор
بهسان مرغک آذر فروز از منقار
Ҳаме ба болу пари хеши брФшонди озар
همی به بال و پر خویش برفشاند آذر
Қнинаҳро хафақону пиёларо ирқон
قنینه را خفقان و پیاله را یرقان
зи акси сурх майу ранги бодаи асФр
ز عکس سرخ می و رنگ بادهٔ اصفر
зи фарти хашми Фрўчидм аз ғазаби доман
ز فرط خشم فروچیدم از غضب دامن
Чу зоҳидӣ ки намояд ба бодаи хори гузар
چو زاهدی که نماید به باده خوار گذر
Ба тнзгФтмш эй хушки мағзтар доман
به طنزگفتمش ای خشک مغزتر دامن
Ба таъни рондмш эй хуби чеҳри бади гавҳар
به طعن راندمش ای خوب چهر بد گوهر
Ҳароми сарф буд бодаи хосса бар сода
حرام صرف بود باده خاصه بر ساده
Ту содаи рӯе соқӣ махоҳ ва бода махӯр
تو سادهرویی ساقی مخواه و باده مخور
Ба содаи рӯе бокӣ надорӣ аз мардум
به سادهرویی باکی نداری از مردم
зи бодаи хории шармии надорӣ аз довар
ز باده خواری شرمی نداری از داور
з беифофӣ моно набошадат месур
ز بی عفافی مانا نباشدت میسور
Ки бигузароне як рӯз бе майу соғар
که بگذرانی یک روز بی می و ساغر
Кушодаи чашми ҷаҳони байн ба роҳи бода гусор
گشاده چشم جهان بین به راه بادهگسار
Ниҳодаи гӯши ниўшо ба лаҳни хунёгар
نهاده گوش نیوشا به لحن خنیاگر
Ба ханда гуфт Марв сабр кун ғазаб бинишон
به خنده گفت مرو صبر کن غضب بنشان
Савоб дидӣ биншин вагарнаи рахти бабр
صواب دیدی بنشین وگرنه رخت ببر
Магар нагуфта набӣ то ба рӯзи бози пасин
مگر نگفته نبی تا به روز باز پسین
Худои ҳардуи ҷаҳони тавбаро набандад дар
خدای هردو جهان توبه را نبندد در
Шароб хӯрдану осоиш аз всоўси нафас
شراب خوردن و آسایش از وساوس نفس
Ба аз сипоси бузургону эҳтимоли хатар
به از سپاس بزرگان و احتمال خطر
Шароб хӯрдану осӯда бӯдан аз баду нек
شراب خوردن و آسوده بودن از بد و نیک
Ба аз таҳаммули чандини ҳазор бўку магар
به از تحمل چندین هزار بوک و مگر
Шароб хӯрдан аз он ба ки дар замини умед
شراب خوردن از آن به که در زمین امید
Ниҳоли мадҳи нишонеу фоқаи орад бар
نهال مدح نشانی و فاقه آرد بر
Шароб хӯрдан аз он ба ки дар сарои амир
شراب خوردن از آن به که در سرای امیر
Ба ғарча ӣӣ ду се бепоу сари шӯии ҳамсар
بهغرچهیی دو سه بیپا و سر شوی همسر
Начида миваи шарм ва набарда номи ҳаё
نچیده میوهٔ شرم و نبرده نام حیا
Надидаи суфраи моам ва нахурда нони падар
ندیده سفرهٔ مام و نخورده نان پدر
зи танги чашмии ҳам чашм дар зан дар зӣ
ز تنگ چشمی هم چشم در زن در زی
зи сахти рӯеи ҳам дси теша даргар
ز سخترویی هم دس تیشهٔ درگر
На шурбашон ба ҷуз аз рему поргину зақум
نه شُربشان به جز از ریم و پارگین و زقوم
На хӯрдашон ба ҷузи азгўзи вгнднои вгзр
نه خوردشان به جز ازگوز وگندنا وگزر
зи ҳаркадом пажӯҳиш кунӣ зи бобу ниё
ز هرکدام پژوهشکنی ز باب و نیا
Ҷавоби надиҳади ҷузи номи модару хоҳар
جواب ندهد جز نام مادر و خواهر
Бидон сифат ки тафохур ба ном моам кунад
بدان صفتکه تفاخر به نام مامکند
Кас ар збоби пажӯҳиши намояд аз астар
کس ار زباب پژوهش نماید از استر
Ба хашм гуфтамаш эй зишти хуй даст бидор
به خشم گفتمش ای زشت خوی دست بدار
Ҳиҷоби исмати озодагони бихираи мдр
حجاب عصمت آزادگان بخیره مدر
Махӯр шароб мабар номи мейру ҳазрати мейр
مخور شراب مبر نام میر و حضرت میر
Қафои шери мхору матоъи таъни мхр
قفای شیر مخار و متاع طعن مخر
Магар ндонӣ кандар сарой хоҷа марост
مگر ندانی کاندر سرای خواجه مراست
Чаҳ мояи меҳтари некӯи ниҳоди неки сайр
چه مایه مهتر نیکو نهاد نیک سیر
Ҳамаи хуҷастаи фаъолу ҳамаи дурусти ойин
همه خجسته فعال و همه درست آیین
Ҳамаи фириштаи хисолу ҳамаи накӯи мухбир
همه فرشته خصال و همه نکو مخبر
Ба вижаи пайрави солори ҳошимии ҳошим
به ویژه پیرو سالار هاشمی هاشم
Ки ҳаст ҳошими аъдо ба теғи хоро дар
که هست هاشم اعدا به تیغ خارا در
Ба зуҳду покии домони ҳам?ил бо салмон
به زهد و پاکی دامان همال با سلمان
Ба сидқу некии имони назир бо бўзр
به صدق و نیکی ایمان نظیر با بوذر
Ба ханда посухам оварад к-эии сипеҳри камол
به خنده پاسخم آورد کای سپهر کمال
Забон диқ магушоӣу зи роҳ ҳақ магзар
زبان دَقّ مگشای و ز راه حق مگذر
Бидон худои казин баҳри божгўни ҳршб
بدان خدای کزین بحر باژگون هرشب
Ҳазор заврақи симини намояд аз ахтар
هزار زورق سیمین نماید از اختر
Бидон машшота ки бар чеҳраи арӯси ҷаҳон
بدان مشاطه که بر چهرهٔ عروس جهان
Фрўҳлд ба шаби тираи анбарин чодар
فروهلد به شب تیره عنبرین چادر
Ба зоти Аҳмади мурсал ки гашт ҳастӣ ӯ
به ذات احمد مرسلکهگشت هستی او
Зуҳӯри доираи мумкинотро пургар
ظهور دایرهٔ ممکنات را پرگر
Ба фари ҳайдари сафдар ки гашт ҳастӣ ӯ
به فر حیدر صفدر که گشت هستی او
Вуҷӯди силсилаи коинотро масдар
وجود سلسلهٔکاینات را مصدر
Ба ҳасани олами сӯз ва ба ишқи олами гир
به حسن عالم سوز و به عشق عالمگیر
Ба чашми сӯрати байн ва ба калаки суратгар
به چشم صورت بین و به کلک صورتگر
Ба шавқи хонаи фуруш ва ба завқ бе тоқат
به شوق خانه فروش و به ذوق بیطاقت
Ба фақр хона бадуш ва ба сабр бо лангар
به فقر خانه بدوش و به صبر با لنگر
Ба ишваҳои паёпаии зи дилбари таммоъ
به عشوههای پیاپی ز دلبر طماع
Ба гиряҳои дамодами зи ошиқи музтар
به گریههای دمادم ز عاشق مضطر
Ба аҷзи ин ки бидиҳ бӯса то фишонам ҷон
به عجز اینکه بده بوسه تا فشانم جان
Ба кибри он ки макун мӯя то наёрӣ зор
بهکبر آنکه مکن مویه تا نیاری زار
Кигар ба қадаҳи млкзодаҳи бргшоими лаб
که گر به قدح ملکزاده برگشایم لب
Ва ё ба таъни бузургони родкши чокар
و یا به طعن بزرگان رادکش چاکر
Ва лӣ марост ҷгрхўни азин ки ғарча чанд
ولی مراست جگرخون ازین که غرچهٔ چند
Збобкони ҳамаи ҳизу зи мо макони ҳамаи ғур
زبابکان همه حیز و ز ما مکان همه غر
Дар остона меринду неи аҷаби кохр
در آستانهٔ میرند و نی عجبکاخر
Кунад бадишон дар хоссагони мейри асар
کند بدیشان در خاصگان میر اثر
Ҳазор мартабаи мо нофузуни шнидстӣ
هزار مرتبه ما نافزون شنیدستی
Ки ёри бад буд аз мори бади ҷонгзои бтар
که یار بد بود از مار بد جانگزای بتر
На аз қуръони Зуҳал муштарӣ шавад манҳус
نه از قرآن زحل مشتری شود منحوس
Чу аз тақоруни миррӣхи Зуҳраи азҳр
چو از تقارن مریخ زهرهٔ ازهر
Нагар ба узвии ранҷи шқо қлўс уфтад
نه گر به عضوی رنج شقا قلوس افتد
Ба чанд рӯз сироят кунад ба узв дигар
به چند روز سرایت کند به عضو دگر
На саҳн масҷид ёбад касофат аз саргин
نه صحن مسجد یابد کثافت از سرگین
На қалб муъмин гирад кудурат аз кофар
نه قلب مومن گیرد کدورت از کافر
На қиргўн шавад аз улфат згол паранд
نه قیرگون شود از الفت زگال پرند
На зҳргин шавад аз суҳбати шрнги шукр
نه زهرگین شود از صحبت شرنگ شکر
На шом торӣ гардад ҳиҷоби чеҳраи рӯз
نه شام تاری گردد حجاب چهرهٔ روز
На абр мзлм ояд ниқоби пайкари хур
نه ابر مظلم آید نقاب پیکر خور
На саҳн гулшан гардад зи хори вору забун
نه صحنگلشنگردد ز خار وار و زبون
На об равшан ояд зи лои тору кидир
نه آب روشن آید ز لای تار و کدر
На талх гардад зоби дрмнаҳи таъми даҳан
نه تلخ گردد زاب دِرَمنه طعم دهن
На тор ояд азгрди тираи нури басар
نه تار آید ازگرد تیره نور بصر
На шохи тозаи бхўшди зи улфати лблоб
نه شاخ تازه بخوشد ز الفت لبلاب
На шамъи зиндаи бимиради зи суҳбати сарсар
نه شمع زنده بمیرد ز صحبت صرصر
Ҷавобро зи сар хашм баргушодам лаб
جواب را ز سر خشم برگشادم لب
Ба тнзгФтмши а ӣ сарви қади симин бар
به طنزگفتمش ای سرو قد سیمین بر
Сарои мейри ҷаҳон ва буд ҷаҳон чунон
سرای میر جهان و بود جهان چونان
Надорад аз баду хубу палиду поки гузар
ندارد از بد و خوب و پلید و پاک گذر
Равоқи хоҷа буд баҳру баҳр бе поён
رواق خواجه بود بحر و بحر بیپایان
Сарои мейр буд равад ва равад паҳновар
سرای میر بود رود و رود پهناور
На рўдгрдд аз ғӯтаи гурзи палид
نه رودگردد از غوطهٔگرز پلید
На баҳр ояд зи омезиши брози қзр
نه بحر آید ز آمیزش براز قذر
Биханда гуфт ки некӯ ташаббуҳӣ кардӣ
بخنده گفت که نیکو تشبهی کردی
Ба раваду баҳру ҷаҳони кохи хоҷаро эдар
به رود و بحر و جهانکاخ خواجه را ایدر
Агар ҷаҳон набӯд аз чаҳ бар мисоли ҷаҳон
اگر جهان نبود از چه بر مثال جهان
Буд ҳамораи донои гудозу дун парвар
بود هماره دانا گداز و دونپرور
Вагарна равад ва на дарё чаро чу хору ҳашиш
وگرنه رود و نه دریا چرا چو خار و حشیش
Агар на равад ва на дарё чаро чу сангу гуҳар
اگر نه رود و نه دریا چرا چو سنگ و گهر
Дар он гузида гиронмоягон нишаст нишеб
در آن گزیده گرانمایگان نشست نشیب
Дар он гирифтаи сабки поягони қарори зер
در آن گرفته سبک پایگان قرار زیر
Чу ин бигуфт бхўшиди хӯнами андари тан
چو این بگفت بخوشید خونم اندر تن
Чу ин бигуфт ба тўФиди ҷонами андар бар
چو این بگفت به توفید جانم اندر بر
Сарви дамаш на ҳар онро ки дар фарози мақом
سرو دمش نه هر آن را که در فراز مقام
Срўдмш на ҳар онро ки дар фурӯди мақар
سرودمش نه هر آن را که در فرود مقر
Аз он фароз фазояд варои нболту қадар
از آن فراز فزاید ورا نبالت و قدر
Азин фурӯд кам ояд варои ҷалолату фар
ازین فرود کم آید ورا جلالت و فر
Ба кохи хоҷа ки мизони дониш ва ҳунараст
بهکاخ خواجه که میزان دانش و هنرست
зи фарти вақъ буд инҳитоти донишвар
ز فرط وقع بود انحطاط دانشور
Нигари ду каффаи мизон ки моиласт дар он
نگر دو کفهٔ میزان که مایلست در آن
Гарон ба самти нигуну сабк ба сӯии зибр
گران به سمت نگون و سبک به سوی زبر
На бодбони гуҳи тӯфони тайёра ғарқ шавад
نه بادبان گه طوفان طیاره غرق شود
Гараш зимом нагирад гаронии лангар
گرش زمام نگیرد گرانی لنگر
Дар он мкобраҳи ман тндгштаҳ бо ҷонон
در آن مکابره من تندگشته با جانان
Дар он муҳовираи ман гарм гашта бо дилбар
در آن محاوره من گرم گشته با دلبر
Ки ногуҳ аз дар перии хамидаи қад чу камон
که ناگه از در پیری خمیده قد چو کمان
Дмон даромад бо мӯии ширгўн аз дар
دمان درآمد با موی شیرگون از در
Қадаш ба ҳайат гуфтӣ камон ҳаллоҷаст
قدش به هیات گفتی کمان حلاجست
Шамидаи пунбаи маҳлуҷаш аз каронаи сар
شمیده پنبهٔ محلوجش از کرانهٔ سر
Марои зи ҳолати он пери ҳолатӣ рӯ дод
مرا ز حالت آن پیر حالتی رو داد
Ки пой то сар ҳайрат шудам чу нақши сувар
که پایتا سر حیرت شدم چو نقش صور
Ҳамин на ёд нигорин шудам зи ёди бурун
همین نه یاد نگارین شدم ز یاد برون
Ки ёд ҳар ду ҷаҳонам шуд аз хаёли бадар
که یاد هر دو جهانم شد از خیال بدر
Срўдмш чаҳ касе гуфт перем сайёҳ
سرودمش چهکسی گفت پیریم سیاح
Гуҳӣ чу боди шитобон ба баҳр вагоҳ бабр
گهی چو باد شتابان به بحر وگاه ببر
Ба даҳри дидаи басии сўку суру суду зиён
به دهر دیده بسی سوک و سور و سود و زیان
Фарозу пасту нишоту малолу нафъу зарар
فراز و پست و نشاط و ملال و نفع و ضرر
зи Басрау ҳалабу шому Мисру қстнтин
ز بصره و حلب و شام و مصر و قسطنطین
зи навбау ҳабашу чину рӯми вколнҷр
ز نوبه و حبش و چین و روم وکالنجر
Ҳамаи бадоеъ айём карда истифо
همه بدایع ایامکرده استیفا
з ҳар саноеъ офоқ гашта мустаҳзар
ز هر صنایع آفاق گشته مستحضر
Сурӯдаши зи наводири бадеътар суханӣ
سرودش ز نوادر بدیعتر سخنی
Ки нақш менапазирад чунон ба лавҳи фикр
که نقش می نپذیرد چنان به لوح فکر
Шунидае з касе дар замона гуфт балӣ
شنیده ای ز کسی در زمانه گفت بلی
Шунидаам сухании ғам бару нишот овар
شنیدهام سخنی غم بر و نشاط آور
Қасидаи исти мўшҳ ба садҳазори ҳиллӣ
قصیدهایست موشح به صدهزار حلی
Чакомаи исти мтрз ба садҳазори ғрр
چکامهایست مطرز به صدهزار غرر
зи наъти Аҳмади мухтори байняши зинат
ز نعت احمد مختار بینیش زینت
зи мадҳ ҳидркрор ёбяш зевар
ز مدح حیدرکرار یابیش زیور
Қавӣам гашта бадви ҳасани миллати Аҳмад
قویم گشته بدو حسن ملت احمد
Сдидгштаҳ ба ду сури мазҳаби ҷаъфар
سدیدگشته به دو سور مذهب جعفر
Сутур ӯ ҳамаи тобанда чун ба чархи нуҷум
سطور او همه تابنده چون به چرخ نجوم
Нуқӯш ӯ ҳамаи рухшанда чун ба боғи заҳр
نقوش او همه رخشنده چون به باغ زهر
з нақш навен хутуташ фалак кунад ёра
ز نقش نون خطوطش فلک کند یاره
з шакл мем ҳуруфаш фалак кунад пургар
ز شکل میم حروفش فلککند پرگر
Бдоитши ҳама дар қадаҳи гардиши гардун
بدایتش همه در قدح گردش گردون
Ниҳояташи ҳама дар мадҳи хоҷаи қанбар
نهایتش همه در مدح خواجهٔ قنبر
Срўдмши зи кадомин каси он чакома ? сурӯд
سرودمش ز کدامین کس آن چکامه؟ سرود
зи бўолФзоили Қоонии осмони ҳунар
ز بوالفضایل قاآنی آسمان هنر
Бигуфт ин ва ба зону нишасту ёли фарохат
بگفت این و به زانو نشست و یال فراخت
зи сари ниҳодаи кулоҳ аз миёни кушоди камар
ز سر نهاده کلاه از میان گشاد کمر
Бидон фасоҳат коҳснт хост аз хора
بدان فصاحت کاحسنت خاست از خاره
Ба лаҳн дилкаш бархонад ин қасидаи зибр
به لحن دلکش برخواند این قصیده زبر