Бо фоли неки баҳри замини бӯси шаҳриёр

با فال نیک بهر زمین‌بوس شهریار

Омад зи малики ҷами сӯии раии соҳиби ихтиёр

آمد ز ملک جم سوی ری صاحب ‌اختیار

Кеҳтари ғуломи шоҳи худованди малики ҷам

کهتر غلام شاه خداوند ملک جم

Камтари раҳеи хоҷаи худованди ҳақи гузор

کمتر رهی خواجه خداوند حق ‌گزار

Солии ду пеши азин ки шуд ошуфтаи малики ҷам

سالی دو پیش ازین‌که شد آشفته ملک جم

Ваз ҳам гусехт силсилаи назми он диёр

وز هم‌گسیخت سلسلهٔ نظم آن دیار

Мулкӣ ки буд ҷамътар аз холи глрхон

ملکی‌ که بود جمع‌تر از خال‌ گلرخان

Чун зулфи ёргшти парешону биқрор

چون زلف یارگشت پریشان و بیقرار

Аз иҳтимоми хоҷаи паии дафъи шӯру шар

از اهتمام خواجه پی دفع شور و شر

Фармонравои малик ҷамаш кард шаҳриёр

فرمانروای ملک جمش کرد شهریار

Азхўоҷаҳи бори ҷусту сабки бори басту ри Фт

ازخواجه‌بار جست‌و سبک‌بار بست‌و ر‌فت

Белашкару муовину ҳамдасту пешкор

بی‌لشکر و معاون و همدست و پیشکار

Неи неи хато чаҳ ронами ҳамроҳи хеши барад

نی‌نی خطا چه رانم همراه خویش برد

Ҳарчи офарӣда дар ду ҷаҳони офаридагор

هرچ آفریده در دو جهان آفریدگار

Зеро ки буд қоид ӯ бахти хоҷа Эй

زیرا که بود قاید او بخت خواجه‌ای

Каз ҷӯад ӯ вуҷӯд дўгитӣ шуд ошкор

کز جود او وجود دوگیتی شد آشکار

Баси корҳои турфа ба шашума намӯд каш

بس‌ کارهای طرفه به ششمه نمود کش

Як сол гуфт натавон бар ваҷҳи ихтисор

یک سال‌گفت نتوان بر وجه اختصار

Лек ончӣ кард аз мадади бахт хоҷа кард

لیک آنچه ‌کرد از مدد بخت خواجه ‌کرد

Каз наУмияаст хуррамии сарви ҷӯйбор

کز نامیه است خرمی سرو جویبار

Худ снгризаҳ кист ки бе мӯъҷизи расӯл

خود سنگریزه‌کیست‌که بی‌معجز رسول

Гуяд сухан чу марди сухани санҷи ҳӯшёр

گوید سخن چو مرد سخن‌سنج هوشیار

БеАвн эзадӣ Чехияанд даври осмон

بی‌عون ایزدی چکند دور آسمان

Бе зӯри ҳайдарӣ чаҳ барояд зи зулфиқор

بی‌زور حیدری چه برآید ز ذوالفقار

Авҷу ҳазизи мавҷ з бодаст дар бҳўр

اوج و حضیض موج ز بادست در بحور

Ҷӯшу хурӯши сил з абраст дар баҳор

جوش و خروش سل ز ابرست در بهار

Онро ки хоҷа хонд фарзанди хештан

آن را که خواجه خواند فرزند خویشتن

Гар нозим дўгитӣ гардад аҷаби мадор

گر ناظم دوگیتی‌گردد عجب مدار

Борӣ ба малики ҷам дар хавф ва раҷо гушӯд

باری به ملک جم در خوف و رجا گشود

То дӯстро шакур кунад хасмро шикор

تا دوست را شکور کند خصم را شکار

Шӯриши нишонду сур банно кард ва баркашид

شورش نشاند و سور بنا کرد و برکشید

Ҳснӣ ки бади буруҷи фалакро дарави мадор

حصنی ‌که بد بروج فلک را درو مدار

Анҳор кунаду биркаи вкоризу ҷӯйу ҷир

انهار کند و برکه وکاریز و جوی و جر

Бустон фузуду қарияу полезу киштзор

بستان فزود و قریه و پالیز و کشتزار

Бардошти тарҳи ғаллау таҳмили нони фуруш

برداشت طرح غله و تحمیل نان فروش

Бахшед боҷи барфу таколифи роҳдор

بخشید باج برف و تکالیف راهدار

Назм сипаҳ фузуду маноли ду сола дод

نظم سپه فزود و منال دو ساله داد

Худро ъзизкрду дирамро намӯд хор

خود را عزیزکرد و درم را نمود خوار

Зар доду тухму гову тқоўӣ ба ҳар замин

زر داد و تخم و گاو و تقاوی به هر زمین

Ва оварад пешаи вар зу даҳоқини з ҳар канор

و آورد پیشه‌ور زو دهاقین ز هر کنار

Аз бскаҳи сохт чинӣ аз дӯди ғуссаи гашт

از بسکه ساخت چینی از دود غصه‌‌گشت

Чун деги косаи сари фағфури пари бухор

چون دیگ ‌کاسهٔ سر فغفور پر بخار

Кон кунад вки раҳи басту фулузи ҷусти вбоғи бохт

کان‌کند وک‌ره‌بست‌و فلز جست‌وباغ‌باخت

Сарву ниҳоли кишту дарахтони миваи дор

سرو و نهال‌کشت و درختان میوه‌دار

Сади басти вкаҳи шикаст ва биоварад сӯии шаҳр

سد بست‌وکه‌شکست و بیاورد سوی شهر

Шшпир рака ҳаст яке равад хушгувор

ششپیر راکه هست یکی رود خوشگوار

Баҳри тарози оби зи сад майли раҳи фузун

بهر طراز آب ز صد میل ره فزون

Гуҳ ғоркўаҳ карду гуҳӣ кӯҳ кард ғор

گه غارکوه‌ کرد و گهی‌کوه ‌کرد غار

Гуҳи кӯҳро шикофт чу шамшери Подшаҳ

گه ‌کوه را شکافت چو شمشیر پادشه

Гуҳи даштро чу хинг малик кард кӯҳсор

گه دشت را چو خنگ مَلِک‌ کرد کوهسار

Кӯҳии ракаи розгФтии дргўши осмон

کوهی راکه رازگفتی درگوش آسمان

Чун снгризаҳ дар так ҷўбиниши қарор

چون سنگریزه در تک جوبینیش قرار

Ғорӣ ки пои гови замини судяш ба фарқ

غاری ‌که پای ‌گاو زمین سودیش به فرق

Бар шохи гов гардун ёбяш раҳсипор

بر شاخ‌ گاو گردون یابیش رهسپار

Садии Садид дар дарра ӣӣ бастаи кондрў

سدی سدید در دره‌یی بسته‌کاندرو

Ваҳм аз ҳади бурун шуданаш нест иқтидор

وهم از حد برون شدنش نیست اقتدار

Сад майл роҳ карда тарозу ба икдгр

صد میل راه ‌کرده ترازو به یکدگر

Ҳамчун асоси адли шаҳаншоҳи тоҷдор

همچون اساس عدل شهنشاه تاجدار

Ваон чоҳҳои чанд ки ҷам кунаду зери хок

وان چاههای چند که جم کند و زیر خاک

Монад аз барои оби ду чшн дар интизор

ماند از برای آب دو چشن در انتظار

Фарсӯда буду судау окандаи ончнонк

فرسوده بود و سوده و آکنده آنچنانک

Гуфтӣ тлист ҳар як аз онҳо ба раҳгузор

گفتی تلیست هر یک از آنها به رهگذار

Ҳар чоҳро дубора ба моҳии расонади вкрд

هر چاه را دوباره به ماهی رساند وکرد

Музд он гирифт ҷони бародар ки кард кор

مزد آن‌ گرفت جان برادر که‌ کرد کار

Мздўрўор рафт ба ҳар чоҳ ва кор кард

مزدوروار رفت به هر چاه و کار کرد

То авҷи моҳ бо гачу сорӯҷаши устувор

تا اوج ماه با گچ و ساروجش استوار

Ореи кадом музд бааст аз ризои шаҳ

آری‌ کدام مزد بهست از رضای شه

Вази илтифоти хоҷау таъйиди кирдигор

وز التفات خواجه و تایید کردگار

Аз баҳри ҳафри чоҳи зи бас теша зад ба хок

از بهر حفر چاه ز بس تیشه زد به خاک

Чашми замини зи сӯзи даруни гашти ашкбор

چشم زمین ز سوز درون ‌گشت اشکبار

Юсуф шунидаам ки ба чаҳ гиря ме намӯд

یوسف شنیده‌ام ‌که به چه‌ گریه می‌نمود

ӯ буд Юсуфӣ ки чаҳ , аз вай гирист зор

او بود یوسفی که چه‌، از وی گریست زار

Якбор рафт Юсуфи мисрӣ агар ба чаҳ

یکبار رفت یوسف مصری اگر به چه

ӯ баҳри озмӯн амал шуд ҳазор бор

او بهر آزمون عمل شد هزار بار

Юсуф ба чоҳ рафт ва зон пас азиз шуд

یوسف به چاه رفت و زان پس عزیز شد

ӯ худ азизи бўдкаҳ дар шуд ба чоҳсор

او خود عزیز بودکه در شد به چاهسار

Фарқӣ дигар ки дошт зи Юсуфи ҷуз ин набӯд

فرقی دگر که داشت ز یوسف جز این نبود

Ков шуд ба ҷабр дар чаҳ ва ин як ба ихтиёр

کاو شد به جبر در چه و این یک به اختیار

Вази ҳукми хоҷаи сохт ба Ширози андарун

وز حکم‌ خواجه ساخت به ‌شیراز اندرون

Чандини банно ки кардани нтўонмши шумор

چندین بنا که‌ کردن نتوانمش شمار

Ҳснии рафеъи сохт ба болои осмон

حصنی رفیع ساخت به بالای آسمان

Ҳавзӣ амиқ кунад ба паҳнои рӯзгор

حوضی عمیق ‌کند به پهنای روزگار

Аз қсрҳокаҳи ҳарякашони рашки осмон

از قصرهاکه هریکشان رشک آسمان

Вази боғҳо ки ҳарякашони доғи Қандаҳор

وز باغها که هریکشان داغ قندهار

Гӯйӣ кашида шаҳраши афлок дар бағал

گویی‌ کشیده شهرش افلاک در بغل

Гӯйии гирифтаи роғаши ҷинот дар канор

گویی‌گرفته راغش جنات در کنار

Бории пас аз ду сол ки аз ҳиҷр хоҷа шуд

باری پس از دو سال ‌که از هجر خواجه شد

Чун нӯки калаки хоҷаи дилаши чок ва тан назор

چون نوک‌ کلک‌ خواجه ‌دلش چاک و تن نزار

Бикии з раҳ расед ки зии малики ховарон

بیکی ز ره رسید که زی ملک خاوران

Ҷишӣ кунад гусели шаҳаншоҳи комгор

جیشی ‌کند گسیل شهنشاه‌ کامگار

Ваон хоҷаи бузурги худоҷӯии шаҳи параст

وان خواجهٔ بزرگ خداجوی شه‌پرست

Ҳиммат ба кори бардаи паии дафъи нобакор

همت به‌ کار برده پی دفع نابکار

Бо хеш гуфт ъотФти хоҷаи мари маро

با خویش‌گفت عاطفت خواجه مر مرا

Барад аз ҳазизи зиллат бар авҷи ифтихор

برد از حضیض ذلت بر اوج افتخار

Аз аҳди ширхорагӣам тарбият намӯд

از عهد شیرخوارگیم تربیت نمود

То рӯзӣ инчунин ки шудам гирду ширхор

تا روزی اینچنین که شدم‌ گرد و شیرخوار

Сарбозӣ аз сипоҳи хдиў ҷаҳон бидам

سربازی از سپاه خدیو جهان بدم

Беном ва бенишону тиҳии дасту хоксор

بی‌نام و بی‌نشان و تهی‌دست و خاکسار

Ва айдун зи лутфи хоҷа ба ҷое расида ам

و ایدون ز لطف خواجه به جایی رسیده‌ام

Кам бардаи саф ба саф буду бадараи борбор

کم برده صف به صف بود و بدره باربار

Будам нахусти хорбнии хушку оқибат

بودم نخست خاربنی خشک و عاقبت

Зоқбол ӯ шудам чўгли сурхи комгор

زاقبال او شدم چوگل سرخ‌کامگار

Эдар ки гоҳи бандагӣу рӯз хизмат аст

ایدر که ‌گاه بندگی و روز خدمت است

Бояд ба ъзи хоҷаи камар бастани устувор

باید به عزّ خواجه‌ کمر بستن استوار

Бурдани паии басӣҷи сипоҳи малик ба рай

بردن پی بسیج سپاه ملک به ری

Асбу сутуру бахтӣу асбоби корзор

اسب و ستور و بختی و اسباب ‌کارزار

Ин гуфт ва барнишаст ва ба раии риққату сари ниҳод

این ‌گفت ‌و برنشست‌ و به ‌ری‌ رقت و سر نهاد

Бар хокпои хоҷау зии шоҳи ҷусти бор

بر خاکپای خواجه و زی شاه جست بار

Ваз назд ҳар ду омад беруни шукуфта рӯй

وز نزد هر دو آمد بیرون شکفته روی

Зо насон ки аз халоси зари сурхи хуши айёр

زا‌نسان‌که از خلاص زر سرخ خوش عیار

Кард аз паии басӣҷи сафари срҳои зар

کرد از پی بسیج سفر صر ّ های زر

Чун нақди ҷон ба пои ғуломони шаҳи нисор

چون نقد جان به پای غلامان شه‌نثار

Бо сад давандаи асб ва ду сад астари стрк

با صد دونده اسب و دو صد استر سترک

Бо чорсди ҳиўни замини кӯби роҳвор

با چارصد هیون زمین‌کوب راهوار

Вази он даҳони шикофтаи морони оҳанӣн

وز آن دهان شکافته ماران آهنین

Коўл хуранд мӯр ва сипас қӣ кунанд мор

کاول خورند مور و سپس قی ‌کنند مار

Оварад назд шаҳи ду ҳазор аз барои ҷанг

آورد نزد شه دو هزار از برای جنگ

То мартон бароранд аз хасми шаҳи дамор

تا مارسان برآرند از خصم شه دمار

Шаҳ хлътиш дод ҳумоюн ба дасти хеш

شه خلعتیش داد همایون به دست خویش

Чун нӯки калаки хоҷаи зарандуду зарнигор

چون نوک‌کلک خواجه زراندود و زرنگار

Он ҷомае ки гуфтӣ ҷбрили бофта

آن جامه‌ای‌ که ‌گفتی جبریل بافته

Аз зулфу ҷаъди ҳурӣу ғлмонши пуду тор

از زلف و جعد حوری و غلمانش پود و تار

Ҳам дод шаҳ ба дасти худаш як дурусти зар

هم داد شه به‌دست خودش یک درست ‌زر

Яъне чу зар дуруст шавад баъди азинти кор

یعنی چو زر درست شود بعد ازینت‌کار

Ваз хоҷа ёфт ъотФтӣ каз равони бадан

وز خواجه یافت عاطفتی‌ کز روان بدن

Вази боди фурӯдин гул ва аз абри марғзор

وز باد فرودین گل و از ابر مرغزار

Азкрдгори ақлу зи ақли шарифи нафас

ازکردگار عقل و ز عقل شریف نفس

Вази нафаси поки пайкар ва аз ҳуши ҳӯшёр

وز نفس پاک پیکر و از هوش هوشیار

Вази оби тозаи моҳӣ ва аз симу зари фақир

وز آب تازه ماهی و از سیم و زر فقیر

Вази қурби дӯсти ошиқ ва аз васли гули ҳазор

وز قرب دوست عاشق و از وصل‌ گل هزار

Вази Мустафои балолу зи меҳри фалаки ҳилол

وز مصطفی بلال و ز مهر فلک هلال

Вази маразии Увайси вази нури қамари шумор

وز مرضی اویس وز نور قمر شمار

ё ҳоҷӣ аз вуруди ҳарами даргаи тавоф

یا حاجی از ورود حرم درگه طواف

ё ноҷай аз хлўди Ирам дар сафи шумор

یا ناجی از خلود ارم در صف شمار

Хоҷааст нойиби набӣ ва ӯ ба хизматаш

خواجه است نایب نبی و او به خدمتش

Барчӣдааст соиди ҳиммати Усомаи вор

برچیده است ساعد همت اسامه‌وار

Ҳрки азосомаҳи ҷусти тахаллуф расӯл гуфт

هرک ازاسامه جست تخلف رسول گفت

Нафрини бадв дараст зи халлоқи нуру нор

نفرین بدو در است ز خلاق نور و نار

Ореи замири хоҷа маҳак ҳаст вази маҳак

آری ضمیر خواجه محک هست وز محک

Нақдӣ ки холисаст фузун ҷӯяд эътибор

نقدی‌ که خالصست فزون جوید اعتبار

Имрӯз дар аволим ҳастӣ зи неку бад

امروز در عوالم هستی ز نیک و بد

Розӣ наҳуфта нест бар он Хизри номдор

رازی نهفته نیست بر آن خضر نامدار

Ногуфта донад орзӯии Тифл дар раҳм

ناگفته داند آرزوی طفل در رحم

Нодида ёбад обхўри ваҳш дар қФор

نادیده یابد آبخور وحش در قفار

Аз ҷӯад бахшад ончӣ ба ҳргнҷи симу зар

از جود بخشد آنچه به هرگنج سیم و زر

Ваз ҳзм донад ончӣ ба ҳар шохи брку бор

وز حزم داند آنچه به هر شاخ برک و بار

Перӣаст зиндаи дил ки ҷавонаст то ба ҳашар

پیریست زنده‌دل‌که جوانست تا به حشر

Зу бахти шаҳриёри зафарманди Бахтиёр

زو بخت شهریار ظفرمند بختیار

Шоҳи ҷҳонгшои мҳмдшаҳ онкӣ ҳаст

شاه جهانگشای محمدشه آنکه هست

Ҷонсӯзи теғаш аз малики аламути ёдгор

جانسوز تیغش از ملک‌الموت یادگار

эй хусравӣ ки то ба дами рӯзи вопасин

ای خسروی که تا به دم روز واپسین

Зикр мҳомдт натавонам як аз ҳазор

ذکر محامدت نتوانم یک از هزار

Хасми ту ҳамчу хок нахоҳад шудани баланд

خصم تو همچو خاک نخواهد شدن بلند

Алои дамӣ ки дар сам асбат шавад ғубор

الا دمی ‌که در سم اسبت شود غبار

ё ҳамчуи оби майли суъӯди он замон кунад

یا همچو آب میل صعود آن زمان ‌کند

Коҷзои ҷисмаш аз туф теғат шавад бухор

کاجزای جسمش‌ از تف تیغت شود بخار

ё он замон ки ҷисму сараш аз итоби ту

یا آن زمان‌ که جسم و سرش از عتاب تو

Ин як равад ба найза ва он як равад ба дор

این‌یک رود به‌نیزه و آن‌یک رود به دار

Пайвастаи боди оташи теғи ту муштаал

پیوسته باد آتش تیغ تو مشتعل

То ҳосиди шарири турои сӯзад аз шарор

تا حاسد شریر ترا سوزد از شرار