Дӯш багушӯдам забон то дард дил гӯям ба ёр

دوش بگشودم ‌زبان تا درد دل گویم به یار

Гуфт ушшоқи забунро бо забони доне чикор

گفت عشاق زبون را با زبان دانی چکار

Гар ба қурби мо қнўъӣ дар муҳаббати шӯи ҳарис

گر به قرب ما قنوعی در محبت شو حریص

Вар ба васли мо аҷулӣ дар балои шӯи бурдбор

ور به وصل ما عجولی در بلا شو بردبار

Хуй бо овораге кун чун набинӣ ҷойгаҳ

خوی با آوارگی‌ کن چون نبینی جایگه

Чора аз бечорагии ҷӯ чун надории иқтидор

چاره از بیچارگی جو چون نداری اقتدار

Маънии таслим доне чист тарки орзӯ

معنی تسلیم دانی چیست ترک آرزو

Балки тарки дил ки дар вай орзӯ гирад қарор

بلکه ترک دل ‌که در وی آرزو گیرد قرار

Тан буд хонаи тамаъи он хонаро аз сар бикӯб

تن بود خانهٔ طمع آن خانه را از سر بکوب

Дил буд решаи ҳаваси он решаро аз бен бар ор

دل بود ریشهٔ هوس آن ریشه را از بن بر آر

Тар дили г зонка бъдл фориғаст аз дарду ғам

تر دل‌گ زانکه بعدل فارغست از درد و غم

Ҷон Раҳон зонка бе ҷони аимнббти азкирўдор

جان رهان زانکه بی‌جان ایمنببت ازکیرودار

Аз муроди нафаси дили бркн ки нангаст он мурод

از مراد نفس دل برکن که ننگست آن مراد

Вази ҳисори ақли беруни шӯ ки тангаст он ҳисор

وز حصار عقل بیرون شو که تنگست آن حصار

Коми дилбари ҷӯӣ аз дили лухтӣ онсӯтар нишин

کام دلبر جویی از دل لختی آنسوتر نشین

Васли ҷонони хоҳӣ аз ҷони гомии онсӯтар гузор

وصل جانان خواهی از جان ‌گامی آنسوتر گذار

Ҳар чаҳ ҷонон хоҳад он кун ҳарфи сулҳ ва кин мазан

هر چه ‌جانان خواهد آن‌ کن ‌حرف صلح و کین مزن

Ҳарчӣ гуяд ёри он гӯи номи куфр ва дайн меар

هرچه‌گوید یار آن گو نام کفر و دین میار

Дили чунон вақъӣ надорад беҳтар аз дил кун фидо

دل چنان وقعی ندارد بهتر از دل ‌کن فدا

Ҷони чунон қурбӣ надорад хуштар аз ҷон кун нисор

جان چنان قربی ندارد خوشتر از جان ‌کن نثار

То нанӯшӣ дард нокомӣ нагардӣ номҷу

تا ننوشی دُرد ناکامی نگردی نامجو

То напӯшӣ барад бадномӣ нагардӣ номдор

تا نپوشی برد بدنامی نگردی نامدار

Дар зи оби шӯри хезади баргтар азчўби хушк

در ز آب‌شور خیزد برگ تر ازچوب خشک

Шаҳд аз занбӯр зояд донаи хурмои зи хор

شهد از زنبور زاید دانهٔ خرما ز خار

Айши ҷон онгаҳ шавад ширин ки мегардид талх

عیش جان آنگه شود شیرین‌که می‌گردید تلخ

Равшанӣ онгаҳ диҳад парвин ки шаб гардид тор

روشنی آنگه دهد پروین که شب گردید تار

Фахри ошиқ аз Наим ҳар ду гетӣ нанг ӯст

فخر عاشق از نعیم هر دو گیتی ننگ اوست

Ҷуз ба меҳри хуи аҷаҳ каз вай метавон кард ифтихор

جز به مهر خو‌اجه ‌کز وی می‌توان ‌کرد افتخار

Ғбси давлати ғўси миллати асли дониши фасли ҷӯад

غبث دولت غوث ملت اصل دانش فصل جود

Садри дайн бадарамам баҳри карами кӯҳи виқор

صدر دین بدر اُمَم بحر کرم‌ کوه وقار

Ҳоҷии оқосии ҷаҳони ҷӯаду мизони вуҷӯд

حاجی آقاسی جهان جود و میزان وجود

КоФринш бар ҳумоюни зот ӯ кард ақтсор

کافرینش بر همایون ذات او کرد اقتصار

Онкигар ршҳӣ чакад аз абри дасташ бар замин

آنکه‌‌ گر رشحی چکد از ابر دستش بر زمین

Брнхизд то ба ҳашар аз соҳати ҳомӯни ғубор

برنخیزد تا به حشر از ساحت هامون غبار

Аз ду гетӣ чашм пӯшедаст ало аз се чиз

از دو گیتی چشم پوشیدست الا از سه چیز

Ишқи яздону низоми шаръу меҳри шаҳриёр

عشق یزدان و نظام شرع و مهر شهریار

Сӯрат омол бинад дар қулӯби марду зан

صورت آمال بیند در قلوب مرد و زن

Нома оҷол хонд дар қазои кирдигор

نامهٔ آجال خواند در قضای‌کردگار

Баҳр туғён кард дар аҳдаш аз он шуд музтариб

بحر طغیان‌کرد در عهدش از آن شد مضطرب

Кӯҳ сар афрохт бо ҳлмш аз он шуд шгсор

کوه سر افراخت با حلمش از آن شد شگسار

Рӯзи меҳр ӯ зи саҳрои анбарин хезади насим

روز مهر او ز صحرا عنبرین خیزد نسیم

Вақти хашм ӯ зи дарё оташин ҷӯшад бухор

وقت خشم او ز دریا آتشین جوشد بخار

Дай бар он будам ки аз ҳзмш кунам ҳарфии рақам

دی بر آن بودم ‌که از حزمش ‌‌کنم حرفی رقم

Бар сари ангуштони ман бастанд гуфтӣ кӯҳсор

بر سر انگشتان من بستند گفتی ‌کوهسار

Дӯшам омад аз сахоӣ ӯ ҳадисӣ бар забон

دوشم آمد از سخای او حدیثی بر زبان

Аз забонам ҳар замон май рехти дршоҳўор

از زبانم هر زمان می ریخت درّشاهوار

Халқ мегӯйанд мухтораст дар ҳар кор ва ман

خلق می‌گویند مختارست در هر کار و من

Борҳо дидам ки дар бахшиш надорад ихтиёр

بارها دیدم‌ که در بخشش ندارد اختیار

Шакли рўббни дзкшди райши зи торънкбўт

شکل روببن دزکشد رایش‌ز تارعنکبوت

Худ рӯйин , тан кунад ҳзмши зи тоҷи кӯи канор

خود رویین‌، تن ‌کند حزمش ‌ز تاج‌ کو کنار

Ҳрзӣ аз ҷўдш агар байтӣ ба бозуи ҳомила

حرزی ‌از جودش‌ اگر بیتی به ‌بازو حامله

Бача на ма май нмондӣ дар мзиқи интизор

بچه نه مه می‌نماندی در مضیق انتظار

Нӯки калак ӯ ба чашми орзӯ ширин тараст

نوک‌کلک او به‌چشم آرزو شیرین‌ترست

Аз сари пистони модар дар даҳони ширхор

از سر پستان مادر در دهان شیرخوار

Ҷоҳ ӯ гӯйанд дорад ҳарчӣ хоҳад дар ҷаҳон

جاه او گویند دارد هرچه خواهد در جهان

Ман мукаррар озмўдстм надорад инҳисор

من مکرر آزمودستم ندارد انحصار

Табъ ӯ дарёӣ маввоҷасту мавҷ ӯ карам

طبع او دریای مواجست و موج او کرم

Мавҷи дарёро ки танд кард дар гетии шумор

موج دریا را که تاند کرد در گیتی شمار

Васфи халқ ӯ навиштам хома ам шуд анбарин

وصف خلق او نوشتم خامه‌ام شد عنبرین

Нақши ҷӯад ӯ кашидам нома ам шуд зарнигор

نقش جود او کشیدم نامه‌ام شد زرنگار

эй ки дарёро набошад пеши ҷавдати обрӯӣ

ای‌ که دریا را نباشد پیش جودت آبروی

Ваякаи дунёро набошад бе вуҷӯдати эътибор

ویکه دنیا را نباشد بی‌وجودت اعتبار

Моҷарои рафтаро хоҳам ки аз ман бишинавӣ

ماجرای رفته را خواهم‌ که از من بشنوی

Гарчи донам ҳаст пешат ҳар наоне ошкор

گرچه دانم هست پیشت هر نهانی آشکار

Чори маи зини пеш каз анбӯҳи андӯҳу мҳн

چار مه زین پیش کز انبوه اندوه و محن

Ҳар дилии бади доғдор ва ҳар тании бади сӯгвор

هر دلی بد داغدار و هر تنی بد سوگوار

Фитна дар Широз чун мард муҷовир шуд муқӣм

فتنه در شیراز چون مرد مجاور شد مقیم

Эминии азФорс чун шахси мсоФрбсти бор

ایمنی ازفارس چون‌شخص مسافربست‌بار

Шӯр ва ғавғо шуд фаровони амну селоати гашт кам

شور و غوغا شد فراوان امن و سلوت‌گشت کم‌

Куфр ва хизлон ёфт равнақи дайну имони гашти хор

کفر و خذلان یافت رونق‌ دین و ایمان ‌گشت خوار

Дидаҳо аз шарми холии синаҳо аз кӣна пар кунед ҳо

دیده ها از شرم خالی سینه ها از کینه پُر کنید ها

Садрҳо аз ғдри мамлуи чашмҳо аз хашми тор

صدرها از غَدَر مملو چشمها از خشم تار

Ториқ аз сориқи мушавваши олам аз золими биринҷ

طارق از سارق مشوش عالم از ظالم برنج

Солеҳ аз толҳи гурезони тоҷир аз фахрии Фкор

صالح از طالح‌ گریزان تاجر از فاخر فکار

Мағзҳо ғарқи ҷунун ва ақлҳо маҳви тнўн

مغزها غرق جنون و عقلها محو طنون

Айшҳо вақфи мнўну тишҳои хасми виқор

عیشها وقف منون و طیشها خصم وقار

Набзҳо чун устихон шуд устихонҳо ҳамчуи набз

نبضها چون ‌استخوان ‌شد استخوان‌ ها همچو نبض

Он здҳшти монда бе ҳиси ин зи ваҳшати биқрор

آن زدهشت مانده بی‌حس این ز وحشت بیقرار

Чун мақобир шуд маъобир аз ҳуҷуми куштагон

چون مقابر شد معابر از هجوم‌ کشتگان

Пар мҳолк шуд масолик аз вуфӯри гиру дор

پر مهالک ‌شد مسالک از وفور گیر و دار

Рӯз агар бечора ӣӣ аз хонимон рафтӣ бурун

روز اگر بیچاره‌یی از خانمان رفتی برون

Кушта ё маҷрӯҳи баргаштии сӯии хешу табор

کشته یا مجروح برگشتی سوی خویش و تبار

Шаб агар дар хона монадӣ бенавоӣ то ба субҳ

شب اگر در خانه ماندی بینوایی تا به صبح

Дар миёни хона бо дуздон намӯдӣ корзор

در میان خانه با دزدان نمودی ‌کارزار

Шаръ беравнақтар аз ашъори ман дар малики Форс

شرع بی‌رونق‌تر از اشعار من در ملک فارس

Амн бесомонтар аз авзоъи ман дар рӯзгор

امن بی‌سامان‌تر از اوضاع من در روزگار

Хастау маҷрӯҳ аз ҳрсўи гуруҳи андари гуруҳ

خسته و مجروح از هرسو گروه اندر گروه

Басау мзбўҳ дар ҳрраҳи қатори андари қатор

بسه و مذبوح در هرره قطار اندر قطار

Кулбаи ҷарроҳи оби даккаи саллохи барад

کلبهٔ جراح آب دکهٔ سلاخ برد

Бас ки лоаши куштагони бурдандии онҷои бори бор

بس‌که لاش ‌کشتگان بردندی آنجا بار بار

Гоҳи мардонро ба ҷабр аз сари рабудандии калла

گاه مردان را به جبر از سر ربودندی‌کله

Гуҳи амордро ба зӯр аз по кашидандӣ азор

گه امارد را به زور از پا کشیدندی ازار

Фирқа ӣӣ ҳрсўи давони ин бо сипари он бо табар

فرقه‌یی هرسو دوان این با سپر آن با تبر

Ҳалқа ӣӣ ҳрсўи аёни аинҷошроби онҷои қимор

حلقه‌یی هرسو عیان اینجاشراب آنجا قمار

Бомҳои хонаи ҳавли ангез чун хоки қубӯр

بامهای خانه هول‌انگیز چون خاک قبور

Бурҷҳои қалъаи ваҳшати хез чун лавҳи мазор

برجهای قلعه وحشت خیز چون لوح مزار

Ҳамлаи орад бҳркин гуфтӣ ба роғи андари насим

حمله آرد بهرکین‌گفتی به راغ اندر نسیم

Панҷаи ёзд бо синон гуфтӣ ба боғи андари чанор

پنجه یازد با سنان ‌گفتی به باغ اندر چنار

Бод гуфтӣ ханҷар мсқўл дорад дар бағал

باد گفتی خنجر مصقول دارد در بغل

Об гуфтӣ сорм мслўл дорад даркинори

آب‌گفتی صارم مسلول دارد درکنار

Пел ҳар сардоба гуфтӣ ҳаст пели мнглўс

پیل هر سردابه گفتی هست پیل منگلوس

Шер ҳар гармоба гуфтӣ ҳаст шери марғзор

شیر هر گرمابه ‌گفتی هست شیر مرغزار

Шахс тарсидӣ зи акси хеши андари оина

شخص ترسیدی ز عکس خویش اندر آینه

Мард Ром кардӣ зи сояи хеши андари раҳгузор

مرد رم کردی ز سایهٔ خویش اندر رهگذار

Дили зи ҷон улфат буридӣ бо ҳамаи алифи ниҳон

دل ز جان الفت بریدی با همه الف نهان

Чашм аз мижгон рамедӣ бо ҳамаи қурби ҷавор

چشم از مژگان رمیدی با همه قرب جوار

Хок дар зер қадам дуздӣаст гуфтӣ нақби зан

خاک در زیر قدم دزدیست‌گفتی نقب‌زن

Об дар ҷӯии равон тиғист гуфтӣ обдор

آب در جوی روان تیغیست‌گفتی آبدار

Фии алмислрогар касе хуфтӣ ба хилватгоҳи амн

فی‌المثل را گر کسی خفتی به خلوتگاه امن

Ҷустӣ аз ҷо ҳар замон чун одамии вақти хумор

جستی از جا هر زمان چون ‌آدمی وقت‌ خمار

Сблти ашрори руъби ангез чун чанголи шер

سبلت اشرار رعب‌انگیز چون چنگال شیر

Мижаи алвоти ҳавломез чун дандони мор

مژهٔ الواط هول‌آمیز چون دندان مار

Рӯзу шаби роФрқ аз ҳам каси нёрстии азонк

روز و شب رافرق از هم ‌کس ‌نیارستی ازآنک

Меҳру ма бар самти он кишвар накардандӣ мадор

مهر و مه بر سمت آن‌کشور نکردندی مدار

Қиссаи кӯтаҳи ҳоли он кишвари бад-ӣни минвол буд

قصه ‌کوته حال آن‌ کشور بدین منوال بود

То з рай омад ба сӯии Форси соҳиби ихтиёр

تا ز ری آمد به سوی فارس صاحب اختیار

Рӯзи аввал аз дар тадбир ёсоиӣ навишт

روز اول از در تدبیر یاسایی نوشت

Турфаи ёсоиӣ казу ҳар кас гирифтанд эътибор

طرفه یاسایی ‌کزو هر کس‌ گرفتند اعتبار

Сат дар ваии шуғли ҳрк аз раият то сипаҳ

ثت در وی شغل هرک از رعیت تا سپه

Дар низоми мамлакати бастӣ дар он бо ихтисор

در نظام مملکت بسطی در آن با اختصار

Халқи он ёсо чу брхўонднд гуфтанд эй шигифт

خلق ‌‌آن یاسا چو برخواندند گفتند ای شگفت

Ҳокимӣ омад ки кори малик азу гирад қарор

حاکمی آمد که‌ کار ملک ازو گیرد قرار

Оммаи ашрори боҳами муттафиқи бастанди аҳд

عامهٔ اشرار باهم متفق بستند عهد

То ба Авни икдгр чун кӯҳ монанди устувор

تا به عون یکدگر چون‌ کوه مانند استوار

Чун ду рӯзӣ рафт дуздӣ чораш овараданд пеш

چون دو روزی رفت دزدی چارش‌ آوردند پیش

Сар бурид он чорроўони моҷарои ҷусти интишор

سر برید آن چارراوان ماجرا جست انتشار

Он бад-ӣни гуфто ки ҳаии ҳаии зини наҳанги пели каш

آن بدین‌گفتا که هی هی زین نهنگ پیل کش‌

Ин бидон гуфто ки бахи бахи зини паланги ширхор

این بدان‌ گفتا که بخ بخ زین پلنگ شیرخوار

Чун шуданд ашрори огаҳи ақдашон аз ҳам гусехт

چون‌ شدند اشرار آگه عقدشان از هم ‌گسیخت

Ҷомаи пайвандашонро рехт аз ҳам пуду тор

جامهٔ پیوندشان را ریخت از هم پود و تار

Ин бидон гуфто ки акнӯн чораи ҷуз з наҳор нест

این‌ بدان ‌‌گفتا که اکنون چاره جز ز‌نهار نیست

Он бад-ӣни гуфто ки касро шери надиҳад зинҳор

آن بدین ‌گفتا که‌ کس را شیر ندهد زینهار

Он азимат карда сӯии ғоли ғӯл аз изтироб

آن عزیمت‌کرده سوی غال غول از اضطراب

Ин ҳазимати ҷустаи сӯии ғори мор аз изтирор

این هزیمت جسته سوی غار مار از اضطرار

Фирқа ӣӣ ҳамчун занони гаштанд дар чодари ниҳон

فرقه‌یی همچون زنان‌ گشتند در چادر نهان

Ҷўқаҳ ӣӣ дар нимшб карданд аз кишвари фирор

جوقه‌یی در نیمشب ‌کردند از کشور فرار

Онкӣ берун шуд зи шаҳр аз бим дар ҳомӯну кӯҳ

آنکه بیرون شد ز شهر از بیم در هامون و کوه

ё чу ббжн рафт дар чаҳ ё чу аждарҳо ба ғор

یا چو ببژن رفت در چه یا چو اژدرها به غار

Он яке дар об дарё рафт ҳамчун лои ки пушт

آن یکی در آب دریا رفت همچون لا‌ک پشت

Вена дигар дар рег саҳро хуфт ҳамчун сусмор

وین دگر در ریگ صحرا خفت همچون سوسمار

Вонкаҳи андари шаҳри пинҳон буд кардандаш асир

وانکه اندر شهر پنهان بود کردندش اسیر

ё ба доролмлк рай шуд ё ҳамон соъат ба дор

یا به‌دارالملک‌ری‌شد یا همان‌ساعت به‌دار

Дар ҳамаи Широз акнӯн шӯру ғавғо ҳеҷ нест

در همه شیراز اکنون شور و غوغا هیچ نیست

Ҷузи хурӯши андалебу бонги Кебеку савт сор

جز خروش عندلیب و بانگ کبک و صوت سار

Кас нигаред ҷузи суроҳе кас нанолад ғайри чанг

کس نگرید جز صراحی‌ کس ننالد غیر چنگ

Кас наҷӯшад ҷузи хам мекас нимувед ғайри тор

کس‌ نجوشد جز خم می‌کس نموید غیر تار

Шбрўӣ гар ҳаст мо ҳаст он ҳам андари осмон

شبروی گر هست ما هست آن هم اندر آسمان

Саркашӣ гиреҳаст сарваст он ҳам андари ҷӯйбор

سرکشی‌گرهست سروست آن‌هم‌اندر جویبار

Гар касе ханҷар кашад бедаст онҳам дар чаман

گر کسی خنجر کشد بید است آنهم در چمن

Вртнӣ туғён кунад сайласт он ҳам дар баҳор

ورتنی طغیان‌کند سیلست آن هم در بهار

Кас надорад азми ғавғои ҷуз ба мастии чашми дӯст

کس ندارد عزم غوغا جز به مستی چشم دوست

Кас нтобад сари зи фармони ҷуз ба шухии зулфи ёр

کس نتابد سر ز فرمان جز به شوخی زلف یار

То се шаби бозор ва дуконҳо саросари боз буд

تا سه شب بازار و دکانها سراسر باز بود

Ҷузи дукон май фуруши он ҳам з хавф кард гор

جز دکان می‌فروش آن هم ز خوف‌ کرد‌گار

Бораи Широзро низ ончунон муҳкам намӯд

بارهٔ شیراز را نیز آنچنان محکم نمود

Каз қзогўиии кшидстндгрд ӯ ҳисор

کز قضاگویی‌کشیدستندگرد او حصار

Бораи вайрон ки аз ҳар рахнаи девор ӯ

بارهٔ ویران ‌که از هر رخنهٔ دیوار او

Ҳамчуи тор аз ҳалқаи сӯзани буруни лрФтии савор

همچو تار از حلقهٔ سوزن برون لرفتی سوار

Ончунон маъмур ва муҳкам кард каз дарвоза аш

آنچنان معمور و محکم ‌کرد کز دروازه‌اش

Бод берухсат ба саҳрои баради натавонади ғубор

باد بی‌رخصت به صحرا برد نتواند غبار

Боғҳоиро ки дар глзршон аз бе гулӣ

باغ‌هایی را که در گلزرشان از بی‌گلی

Дар ду сад фасли баҳорон кас надидӣ як ҳазор

در دو صد فصل بهاران‌ کس ندیدی یک هزار

Шуд чунон обод аз съиш ки гӯйӣ карда чарх

شد چنان آباد از سعیش که گویی کرده چرخ

Бар сар ҳар шохи гули сад хӯшаи парвини нисор

بر سر هر شاخ ‌گل صد خوشهٔ پروین نثار

Халқ аз тғъони Фтодсннд лек аз саъй ӯ

خلق از طغعان فتادسنند لیک از سعی او

Сайлҳои об туғён кардаанд аз ҳркнор

سیلهای آب طغیان‌ کرده‌اند از هرکنار

Бби Н ки анҳору қаноту ҷи рай аз ҳрб рай кунад

بب‌ن‌که انهار و قنات و ج‌ری از هرب‌ری‌کند

Ҳамчуи прўизн мушаббак гашта хоки он диёр

همچو پرویزن مشبک گشته خاک آن دیار

Бскаҳи ҳрдми чашма обӣ баҷушад аз замин

بسکه هردم چشمهٔ آبی بجوشد از زمین

Оби пиндорӣ ба ҷои сабзаи равед аз қФор

آب پنداری به جای سبزه روید از قفار

Аллоҳ аллоҳ ҳокимаст ин ёсҳоб раҳматаст

الله‌الله حاکمست این یاسحاب رحمتست

Коб май боради ҳам азкўаҳу дашту марғзор

کاب می‌بارد هم ازکوه و دشت و مرغزار

Сӯии мо ҳоким фиристодӣ ва ё баҳри муҳӣт

سوی ما حاکم فرستادی و یا بحر محیط

Баҳри мо нозим равон кардӣ ва ё абри баҳор

بهر ما ناظم روان ‌کردی و یا ابر بهار

Аз вуҷӯд ӯ на танҳо корҳо равнақ гирифт

از وجود او نه‌ تنها کارها رونق‌ گرفت

Кобҳоро низ об дигар омад рӯй кор

کآبها را نیز آب دیگر آمد روی کار

Зинҳмаҳи тӯфони обӣ каз замин ҷӯшида аст

زینهمه طوفان آبی‌ کز زمین جوشیده است

Халқро бояд ба киштӣ рафтани андари раҳгузор

خلق را باید به‌ کشتی رفتن اندر رهگذار

Гар зи саъй ӯ бад-инсон обҳо афзӯн шудӣ

گر ز سعی او بدینسان آبها افزون شدی

Наҳрҳо аз шаҳрҳо хезад чу амвоҷ аз баҳор

نهرها از شهرها خیزد چو امواج از بحار

Дай ба соҳиби ихтиёр аз фарти ҳайронӣ касе

دی به صاحب اختیار از فرط حیرانی‌ کسی

Гуфт к-эии бахти баландатро ҳунармандии шиор

گفت‌کای بخت بلندت را هنرمندی شعار

Чашм бандӣ карда ӣӣ монои ҷаҳониро ба саҳар

چشم‌بندی‌کرده‌یی مانا جهانی را به سحر

Варна дар моҳӣ ду натавон кард чандини кору бор

ورنه در ماهی دو نتوان‌کرد چندین‌کار و بار

Фитнаи бншондии зи фаршу бораро барадӣ ба арш

فتنه بنشاندی ز فرش و باره را بردی به‌ عرش

Дӯстро кардӣ шакуру хасмро кардӣ шикор

دوست را کردی شکور و خصم را کردی شکار

Нҳрҳокрдии равони ҳаряк ба жарфӣ зинда равад

نهرهاکردی روان هریک به ژرفی زنده رود

Боғҳо оростӣ ҳаряк ба хӯбии Қандаҳор

باغها آراستی هریک به خوبی قندهار

Садҳазори афзӯни ниҳоли тозаи киштии венаи аҷаб

صدهزار افزون نهال تازه‌کشتی وین‌ عجب

Кон ҳама болиду хуррами гашт ва барг овараду бор

کان همه بالید و خرم گشت و برگ آورد و بار

Гуфташ эй нодони ту аз роз наоне ғофилӣ

گفتش ای نادان تو از راز نهانی غافلی

Саму зарро сирФии дондкаҳ чун гирад айёр

سم و زر را صیرفی داندکه چون گیرد عیار

Ъҷзмн чун дидҳоҷии хост каз аъҷозхўиш

عجزمن چون‌دیدحاجی‌خواست‌کز اعجازخویش

Дар вуҷӯди ман намояди қудрати хеши ошкор

در وجود من نماید قدرت خویش آشکار

Ман асар ҳастам муассир ӯст зин ғифлат макун

من اثر هستم موثر اوست زین غفلت مکن

Ман сабаб ҳастам мусаббиб ӯст зини ҳайрати мадор

من سبب هستم مسبب اوست زین حیرت مدار

наменабинӣ обу гӯйӣ аз чаҳ гардад Асия

می‌نبینی آب و گویی از چه ‌گردد آسیا

наменабинӣ боду гӯйӣ аз чаҳ ҷунбад шохсор

می نبینی باد و گویی از چه جنبد شاخسار

Сахти ҳайронии зи сӯратҳои гӯногӯн ки чист

سخت‌ حیرانی ز صورت‌های گوناگون که‌ چیست

Чун Неи огаҳи зи калаки қудрати сӯрат нигор

چون نیی آگه ز کلک قدرت صورت نگار

Аҳмади мурсал ки онӣ рафт ва бозомад зи арш

احمد مرسل‌که آنی رفت و بازآمد ز عرش

наменабӯд алои зи Ямани қудрати парвардгор

می نبود الا ز یمن قدرت پروردگار

Марҳабо барадаст ҳидргў ки ӯ мрҳб каш аст

مرحبا بردست حیدرگو که او مرحب کش است

Варна аз худ ӣнҳама ҷавҳар надорад зулфиқор

ورنه از خود اینهمه جوهر ندارد ذوالفقار

Бории андари Форси а кунун як парешон ҳол нест

باری اندر فارس ا‌کنون یک پریشان حال نیست

Ғайри ман кошФтаҳам чун зулфи таркони ттор

غیر من‌ کاشفته‌ام چون زلف ترکان تتار

Исму расми ман ба ди стўролъмл имсол нест

اسم و رسم من به د‌ستورالعمل امسال نیست

Венаи амал Аслан набад дастур дар пирору пор

وین عمل اصلاً نبد دستور در پیرار و پار

На ба шаҳ ёғӣ шудам на бар худо тоғӣ шудам

نه‌به‌شه یاغی‌شدم نه‌بر خدا طاغی شدم

На зи авбоши сғорм на зи алвоти кбор

نه ز اوباش صغارم نه ز الواط‌ کبار

На раҳим ранграз ҳастам ки бар арки вакил

نه‌رحیم‌رنگرز هستم‌که بر ارک وکیل

Ҳар шабӣ шмхол андозам зи болои минор

هر شبی شمخال اندازم ز بالای منار

На алӣ як дастем каз баҳри як паймона май

نه علی یک دستیم‌کز بهر یک پیمانه می

Баркашам ханҷари яҳудонро намоями тору мор

برکشم خنجر یهودان را نمایم تار و مار

На Фаридун хон нодонам ки аз нобахрадӣ

نه فریدون خان نادانم‌که از نابخردی

Хешро дар кору бор Форс донам пешкор

خویش را در کار و بار فارس دانم پیشکار

Ҳам ним Аҳмад ки лочинро фиристам ҳукми қатл

هم نیم احمد که لاچین را فرستم حکم قتل

Рӯзи равшани ханҷар оҷинш кунам хўршидўор

روز روشن خنجر آجینش ‌کنم خورشیدوار

Кистам охири гадои бенавоӣ бе касе

کیستم آخر گدایی بینوایی بی‌کسی

Шеваи ман шоирии шуғлами мдиҳи шаҳриёр

شیوهٔ من شاعری شغلم مدیح شهریار

Гар касе гӯи яд ки Қоонии шаб ва рӯзаст маст

گر کسی گو‌ید که قاآنی شب و روزست مست

Рост гуяд нестам як дами зи меҳрати ҳӯшёр

راست گوید نیستم یک دم ز مهرت هوشیار

Вргноҳми инки бар хубони олами моилам

ورگناهم اینکه بر خوبان عالم مایلم

Ростаст ахлоқи хубатро ба ҷонами хостор

راستست اخلاق خوبت را به جانم خواستار

Вар хатоем инки мекушедам ба айбу ори ту

ور خطایم اینکه می کوشیدم به عیب و عار تو

Нбстми мункир ки мадҳи ман туро айбасту ор

نبستم منکر که مدح من ترا عیبست و عار

Май даҳум ҳар дами дили роди турои нисбат ба абр

می‌دهم هر دم دل راد ترا نسبت به ابر

Гарчи медонам ки он рӯҳ латифаст ин бухор

گرچه می‌دانم‌ که آن روح لطیفست این بخار

Нури роятро ба нури маи баробар май нуҳум

نور رایت را به نور مه برابر می‌نهم

Гарчи май байнам ки он асласт ва ин як мустаъор

گرچه می‌بینم‌ که آن اصلست و این یک مستعار

Дар бузургӣ бо ҷаҳони ҷоҳи туро ҳамсар кунам

در بزرگی با جهان جاه ترا همسر کنم

Гарчи меёбам ки он фонӣаст ин як пойдор

گرچه می‌یابم‌ که آن فانیست این یک پایدار

Зин қабл беҳад хато дорам ки натавонам шимурд

زین‌ قبل بی‌حد خطا دارم ‌که نتوانم شمرد

Вари шуморами шрмсориҳо барам рӯзи шумор

ور شمارم شرمساریها برم روز شمار

Гар қусӯри мадҳат аз моя шармандагӣаст

گر قصور مدحت از مایهٔ شرمندگیست

Андарин маънӣ ҷаҳонӣ ҳаст чун ман шармсор

اندرین معنی جهانی هست چون من شرمسار

Қиссаи кӯтаҳи пояи худ байн на истеъдоди ман

قصه کوته پایهٔ خود بین نه استعداد من

Зонка ман дар мартабат ҷӯям ту баҳр бе канор

زانکه من در مرتبت جویم تو بحر بی‌کنار

Халъату анъом ва марсумам бифзо зончаҳ буд

خلعت و انعام و مرسومم بیفزا زانچه بود

То ба умру давлат ва бахтат фазояд кирдигор

تا به عمر و دولت و بختت فزاید کردگار

Он макун бо ман ки дархуради ман ва қадар манаст

آن مکن با من که درخورد من و قدر منست

Он бифармо каз ту зебади ваз ту монад ёдгор

آن بفرما کز تو زیبد وز تو ماند یادگار

Гар вуҷӯдат қодираст аммо зи ҷавдати нодуруст

گر وجودت قادرست اما ز جودت نادرست

Қатъи мсўи Роми ман эй ҷавдати ҷаҳонро мстҷор

قطع مسو‌رم من ای جودت جهان را مستجار

Ҳукм кун каз луии ӣилми ҳукми иҷро дар расад

حکم‌کن ‌کز لوی ئیلم حکم اجرا در رسد

То бар орм чун наҳанг аз ҷони бадхоҳати дамор

تا بر آرم چون نهنگ از جان بدخواهت دمار

Як дуо бешат нагӯям вондъо инасту бас

یک دعا بیشت نگویم واندعا اینست و بس

Кати баҳри комӣ ки хоҳӣ бахт созад комгор

کت بهر کامی‌ که خواهی بخت سازد کامگار