Атса мишкӣн занад ҳар дами насими мшкбор
عطسهٔ مشکین زند هر دم نسیم مشکبار
Бодгўиии оҳӯии чнсти корди машки бор
بادگویی آهوی چنست کارد مشک بار
Нофа чин дорад андари нофи боди мшкбўӣ
نافهٔ چین دارد اندر ناف باد مشکبوی
Ақд парвин дорад андари ҷайби абри навбаҳор
عقد پروین دارد اندر جیب ابر نوبهار
Ганҷ бод оварад хоҳӣ абр бингар дар ҳаво
گنج باد آورد خواهی ابر بنگر در هوا
Сими дасти Афшори ҷӯии оби байн дар ҷӯйбор
سیم دست افشار جویی آب بین در جویبار
Роғи гӯйии таббат ва хрхиз дорад дар бағал
راغگویی تبت و خرخیز دارد در بغل
Боғи гӯйии хлх ва нўшод дорад дар канор
باغ گویی خلخ و نوشاد دارد در کنار
Мурғ нолидан гирифту мурғ болидан гирифт
مرغ نالیدن گرفت و مرغ بالیدن گرفت
Мурғ шуд зии марғзор ва мурғ шуд бар мурғи зор
مرغ شد زی مرغزار و مرغ شد بر مرغزار
Абр шуд санҷоби пӯш ва бар таниш бинишаст хуй
ابر شد سنجابپوش و بر تنش بنشست خوی
Дӯд дар чашми ҳавои печид аз он шуд ашкбор
دود در چشم هوا پیچید از آن شد اشکبار
Божгўн дарёст пиндории саҳоби андари ҳаво
باژگون دریاست پنداری سحاب اندر هوا
Каз такаш резади ҳаме бар дашт дар шоҳвор
کز تکش ریزد همی بر دشت در شاهوار
Пунбаи зорӣ буд як маи пеши азин ҳомӯни зи барф
پنبهزاری بود یک مه پیش ازین هامون ز برف
Барқи Нитсаон оташӣ ангехт дар он пунбаи зор
برق نیسان آتشی انگیخت در آن پنبهزار
Шуълау дӯдӣ ки дар он пунба зор ангехт барқ
شعله و دودی که در آن پنبهزار انگیخت برق
Лола шуд зон шуълаи пайдои абр аз он дӯди ошкор
لاله شد زان شعله پیدا ابر از آن دود آشکار
ё на гӯйии золи чархи он пунбаҳо яксар буришат
یا نه گویی زال چرخ آن پنبهها یکسر برشت
Зонка золонро ба одати пунба рейсӣ ҳаст кор
زانکه زالان را به عادت پنبهریسی هستکار
Пас ба саббоғ табиат дод ва кардаш ранги раг
پس به صباغ طبیعت داد و کردش رنگ رگ
Нафаси номии бофт зон ин ҳалҳои бе шумор
نفس نامی بافت زان این حلهای بیشمار
Барфи бдкоФўр взў шуд боғи обистан ба гул
برف بدکافور وزو شد باغ آبستن بهگل
эй аҷаби кофури байн кобстнӣ оварад бор
ای عجب کافور بین کابستنی آورد بار
Бӯ ки чун шӯии табиатро падед омад ънн
بو که چون شوی طبیعت را پدید آمد عنن
Аз чаҳ аз фарти ҳарорат кӣ бетаи бустони пор
از چه از فرط حرارت کی بتا بستان پار
Қурси коФў ррӣ бихӯрад аз барф чун мҳрўр буд
قرصکافورری بخورد از برف چون محرور بود
Қурс кофурӣ шудаш дафъи ъннро созгор
قرص کافوری شدش دفع عنن را سازگار
Мағзи хо аз атсаи бодаш айдун мшкби рай
مغز خا از عطسهٔ بادش ایدون مشکبری
Чеҳри боғ азгриаҳ абраст инак обдор
چهر باغ ازگریهٔ ابرست اینک آبدار
Ббб ки пурчинӣ ҳарираст аз раёҳини обгир
بببکه پرچینی حریرست از ریاحین آبگیر
Бас ки пар рӯмӣ нигораст аз шақоӣқи кӯҳсор
بس که پر رومی نگارست از شقایق کوهسار
Бод то ғалатади нғлтди ҷузия бар чинии ҳарир
باد تا غلطد نغلطد جزیه بر چینی حریر
Чашм то бинад набинад ҷуз ки бар рӯмӣ нигор
چشم تا بیند نبیند جز که بر رومی نگار
Ҳам зи занбақи пари згўши пели бинии бӯстон
هم ز زنبق پر زگوش پیل بینی بوستان
Ҳам зи лолаи пари зи чашми шери ёбии марғзор
هم ز لاله پر ز چشم شیر یابی مرغزار
Хӯшаи хӯшаи гавҳари оради абри ҳршом аз адан
خوشهخوشه گوهر آرد ابر هرشام از عدن
Таблаи таблаи анбари оради бод ҳар субҳ аз ттор
طبله طبله عنبر آرد باد هر صبح از تتار
Боди азин анбар ба зулфи сабзаи пошади ғолия
باد ازین عنبر به زلف سبزه پاشد غالیه
Абр аз он гавҳар ба гӯши лолаи бандади гӯшвор
ابر از آن گوهر به گوش لاله بندد گوشوار
Ғунча бо табъи шукуфтаи зар ниҳон созад ба ҷайб
غنچه با طبع شکفته زر نهان سازد به جیب
Абр бо рӯй гирифта дар ҳамеи оради нисор
ابر با روی گرفته در همی آرد نثار
Ин буд бо ҷӯади фитрӣ чун лӣимони турш рӯй
این بود با جود فطری چون لئیمان ترش روی
Он буд бо бухли табъӣ чун карямони шодхўор
آن بود با بخل طبعی چون کریمان شادخوار
Сарв парвизасту гули ширину бустони тоқдис
سرو پرویزست و گل شیرین و بستان طاقدیس
Борбади слсл нкисо занад хон Фарҳоди хор
باربد صلصل نکیسا زند خوان فرهاد خار
Қосиди хусрави сӯии ширин агар шопӯр буд
قاصد خسرو سوی شیرین اگر شاپور بود
Қосид сарваст сӯии гули насими мшкбор
قاصد سروست سوی گل نسیم مشکبار
Токаи арзқ пӯш шуд сӯсани басони рӯмён
تاکه ارزقپوش شد سوسن بسان رومیان
Бод май рақсади зи шодии ҳамчуи аҳли Зангбор
باد میرقصد ز شادی همچو اهل زنگبار
Лухтӣ ар минқори тиҳуи каҷи бадӣ тӯтӣ шудӣ
لختی ار منقار تیهو کج بدی طوطی شدی
Бас ки лаб бар лолаи суд ва пар зад андари сабзаи зор
بس که لب بر لاله سود و پر زد اندر سبزهزار
Наргиси мискини биҳишт аз наргиси фаттон аз онк
نرگس مسکین بهشت از نرگس فتان از آنک
Масканат аз фитнаи ҷӯӣ ба бъҳди шаҳриёр
مسکنت از فتنهجویی به بعهد شهریار
Ҷӯии об аз акси гули брхўиш май печади балӣ
جوی آب از عکس گل برخویش می پیچد بلی
Гирди худ печад чу бинад оташи тобандаи мор
گرد خود پیچد چو بیند آتش تابنده مار
Сабзаи дебои абри дебои бофу бустони коргаҳ
سبزه دیبا ابر دیبا باف و بستانکارگه
Пуштаи анҳори пуду риштаи амтори тор
پشتهٔ انهار پود و رشتهٔ امطار تار
Бе майу мутриб ба фаслии ин чунин натавон нишаст
بی می و مطرب بهفصلی این چنین نتوان نشست
Ҳимматӣ эй арғунуни зани раҳматӣ эй май гусор
همتی ای ارغنونزن رحمتی ای میگسار
Зон мем даҳ каз фурӯғаши рози мӯронро бадал
زان میم ده کز فروغش راز موران را بدل
Дид битавон аз ду сад Фрсғг дар шҳои тор
دید بتوان از دو صد فرسغگ در شهای تار
Зон мем даҳ кам чунон создкаҳи андари перҳан
زان میم ده کم چنان سازدکه اندر پیرهن
Хешро пайдо наёрам кард то рӯзи шумор
خویش را پیدا نیارم کرد تا روز شمار
Зон шаробами даҳ ки дар ри гҳои ман зонсони дӯд
زان شرابم ده که در رگهای من زانسان دود
Каз равонии ҳукми хоҷаи аъзами андари рӯзгор
کز روانی حکم خواجهٔ اعظم اندر روزگار
Хоҷа доне кист он ғжмони наҳанги баҳри ишқ
خواجه دانی کیست آن غژمان نهنگ بحر عشق
Шермарду пермарду комҷўӣу комгор
شیرمرد و پیرمرد و کامجوی و کامگار
Қаҳрамони малики тоъати дасти бахти ақли кул
قهرمان ملک طاعت دست بخت عقل کل
Дар тоҷи офариниши орифи парвардгор
در تاج آفرینش عارف پروردگار
Бандаи яздони шиносу Хизри Искандари асон
بندهٔ یزدانشناس و خضر اسکندر اسان
Хоҷаи Аҳмади хисолу бўзри салмони виқор
خواجهٔ احمد خصال و بوذر سلمان وقار
Ғўси миллати ғиси давлати ҳоҷии оқосӣ ки ёфт
غوث ملت غیث دولت حاجیآقاسی که یافت
ӣ аз ваии эҳтишом ва ҳастӣ аз ваии ифтихор
ی از وی احتشام و هستی از وی افتخار
Он насири малику дайн каз лутф ва унф ӯст ма
آن نصیر ملک و دین کز لطف و عنف اوست مه
Ҳамчуи мяши ибни ҳоҷиби гуҳи самин ва гуҳ назор
همچو میش ابنحاجب گه سمین و گه نزار
Онкӣ аз ҷазбаи влоиш дар мшимаҳи модарон
آنکه از جذبهٔ ولایش در مشیمهٔ مادران
Ишқи завқ бешуъӯрӣ карда Тифлонро шиор
عشق ذوق بیشعوری کرده طفلان را شعار
Сят ӯ офоқи гиру ҷӯад ӯ офоқи бахш
صیت او آفاقگیر و جود او آفاق بخش
Даст ӯ хуршеди борӯи чеҳр ӯ хуршеди зор
دست او خورشید بارو چهر او خورشید زار
Ҷаҳд дорад каз тараб бар осмони пурди зи маҳд
جهد دارد کز طرب بر آسمان پرد ز مهد
Гар бихонӣ мадҳ ӯ дргўши Тифли ширхор
گر بخوانی مدح او درگوش طفل شیرخوار
Ҳарчиро бинии қарори кораши андар даст ӯст
هرچه را بینی قرار کارش اندر دست اوست
Ғайри симу зар ки дар дасташ намегирад қарор
غیر سیم و زر که در دستش نمیگیرد قرار
Ихтиёр ҳарчӣ хоҳӣ ҳаст дар фармон ӯ
اختیار هرچه خواهی هست در فرمان او
Ғайри бахшӣдан ки дар бахшиш надорад ихтиёр
غیر بخشیدن که در بخشش ندارد اختیار
Эътибор ҳар ки пурсӣ ҳаст дар даврон ӯ
اعتبار هر که پرسی هست در دوران او
Ғайри баҳри вкон ки дар аҳдаш надорад эътибор
غیر بحر وکانکه در عهدش ندارد اعتبار
Дӯш дидам моҳро бар чархи гардони ним шаб
دوش دیدم ماه را بر چرخ گردان نیمشب
Космонши з ахтарон мекард ҳрдми сангсор
کاسمانش ز اختران می کرد هردم سنگسار
Чархи рогФтми ?ҳуллои зини бенавои кўжи пушт
چرخ راگفتم هلا زین بینوایکوژ پشت
Но чаҳ бад дидӣ ки бар ҷонаш набахше зинҳор
نا چه بد دیدیکه بر جانش نبخشی زینهار
Чархи гуфтои шаб рӯй ҷузи ин ба аҳд шоҳ нест
چرخ گفتا شب روی جز این به عهد شاه نیست
Хоҷа фармудаст каз ҷонаши барангезами дамор
خواجه فرمودست کز جانش برانگیزم دمار
эй туро аз баси бузургии арсаи эҷоди танг
ای ترا از بس بزرگی عرصهٔ ایجاد تنگ
Ваии туро аз баси ҷалолат чанбар ҳастӣ ҳисор
وی ترا از بس جلالت چنبر هستی حصار
Дар дўшбрти ҷой вагар фари ниҳонсозӣ аён
در دوشبرت جای و گر فر نهان سازی عیان
Зарра ӣӣ натавонад аз танагӣ хазад дар рӯзгор
ذرهیی نتواند از تنگی خزد در روزگار
Донаро Монӣ каз аввал хирад меояд ба чашм
دانه را مانی کز اول خرد میآید به چشم
Танг созад хонаро чун шуд дарахтии бордор
تنگ سازد خانه را چون شد درختی باردار
Чун таваккулии ин ҷаҳони аҷзо сипас маддоҳи ту
چون توکلی این جهان اجزا سپس مداح تو
Дар ҳақиқати ҳардуи гетиро буд мадҳати гузор
در حقیقت هردو گیتی را بود مدحت گزار
Конкаҳи васф баҳр гуяд қатраҳои баҳр ро
کانکه وصف بحر گوید قطرههای بحر را
Гуфта бошад васфи лекин бар сиблати ихтисор
گفته باشد وصف لیکن بر سبیل اختصار
Интизори онкии чархи оради назиратро падед
انتظار آنکه چرخ آرد نظیرت را پدید
Мард хоҳад гарчи аз мурдан бтар ҳаст интизор
مرد خواهد گرچه از مردن بتر هست انتظار
Бартарӣ набӯд ҳасудатро магар каз шарми ту
برتری نبود حسودت را مگر کز شرم تو
Об гардаду офтоби он обро созад бухор
آب گردد و آفتاب آن آب را سازد بخار
Гардиши чашми палангони бинии андари теғи кӯҳ
گردش چشم پلنگان بینی اندر تیغ کوه
Ҷунбиши қалби наҳангони ёбӣ аз қаъри баҳор
جنبش قلب نهنگان یابی از قعر بحار
Вар ба ҳарҷо май хиромӣ аз паии таъзими ту
ور بههرجا میخرامی از پی تعظیم تو
Хезад аз ҷои хоки раҳ лекин намегирад ғубор
خیزد از جا خاکره لیکننمیگیرد غبار
Хасмат ар зӣ кӯҳ бигурезад паии аҳроқ ӯ
خصمت ار زی کوه بگریزد پی احراق او
Аз даруни сахраи смои ҷаҳди беруни шарор
از درون صخرهٔ صما جهد بیرون شرار
Гарчи мадҳат дар сухан бояд вале дар мадҳи ту
گرچه مدحت در سخن باید ولی در مدح تو
Ғайр аз онам аътзорӣ ҳаст нъми алоътзор
غیر از آنم اعتذاری هست نعمالاعتذار
Узрами ин каз ҳирси мадҳат дар забону дили маро
عذرم این کز حرص مدحت در زبان و دل مرا
Чун миёни лафзу маънӣ андар уфтадгир вадор
چون میان لفظ و معنی اندر افتدگیر ودار
Маънӣ аз дил дар ҷаҳд белафз ва худ доне ба гӯш
معنی از دل در جهد بیلفظ و خود دانیبهگوش
Маънӣ белафзро бунён набошад устувор
معنی بیلفظ را بنیان نباشد استوار
Лафз брмънӣ занад пҳлўкзў ҷӯяд сабақ
لفظ برمعنی زند پهلوکزو جوید سبق
Лафз бемаънӣ шавад вонгоаҳ меноед ба кор
لفظ بیمعنی شود وانگاه میناید بهکار
Дар миёни лафз ва маънӣ ҳаст чун ин дору гир
در میان لفظ و معنی هست چون این دار و گیر
Банда Қоонӣ надорам бар мдиҳти иқтидор
بنده قاآنی ندارم بر مدیحت اقتدار
Вар дуо гӯям ба одат карда бошам даъватӣ
ور دعا گویم به عادت کرده باشم دعوتی
Зонка зонсўӣ иҷобат ҳаст азматро мадор
زانکه زانسوی اجابت هست عزمت را مدار
Чун зи фарти қурби ҳақи ҳам доъистии ҳам мҷиб
چون ز فرط قرب حق هم داعیستی هم مجیب
Ман чаҳ гӯям худталаб кун худбихоҳ ва худ барор
من چه گویم خودطلب کن خودبخواه و خود برآر