Кӯҳӣ ба қафои бастае эй шӯхи длозор

کوهی به قفا بسته‌ای ای شوخ دلازار

Бо хеши кшониш ба ҳар кӯчау бозор

با خویش کشانیش به هر کوچه و بازار

Зон кӯҳи гарони трсмт озурда шавад тан

زان ‌کوه‌ گران ترسمت آزرده شود تن

Худро абас эй шӯх длозор маёзор

خود را عبث ای شوخ دلازار میازار

Ту коҳ кашӣдан натавонӣ чаҳ кашии кӯҳ

تو کاه‌ کشیدن نتوانی چه‌ کشی ‌کوه

Ту нармтару тозатарӣ азгли брбор

تو نرم‌تر و تازه‌تری ازگل بربار

Аз нури ма чордаҳ монад ба рахти ранг

از نور مه چارده ماند به رخت رنگ

Вази барги гули тозаи хулд бар қидмати хор

وز برگ ‌گل تازه خلد بر قدمت خار

Бар лола наҳй пой шавад пои ту ранҷур

بر لاله نهی پای شود پای تو رنجور

Бар соя наҳй гом шавад гоми ту озор

بر سایه نهی گام شود گام تو آزار

Бо ҳолатии ин гӯнаи марои бас аҷаб ояд

با حالتی این‌گونه مرا بس عجب آید

Кин кӯҳ кашӣдан набӯд назд ту душвор

کاین ‌کوه ‌کشیدن نبود نزد تو دشوار

Муздури Неи ӣнҳамаи охир чаҳ кашии ранҷ

مزدور نیی اینهمه آخر چه‌ کشی رنج

Ҳмоли Неи ин ҳамаи охир чаҳ барии бор

حمال نیی این‌ همه آخر چه بری بار

Ман бори ту бар синаи нуҳум эй бути шангул

من بار تو بر سینه نهم ای بت شنگول

Каз бурдани бори ту маро менабӯд ор

کز بردن بار تو مرا می‌نبود عار

Он бори гаронро ки кашанд ар бтар азу

آن بار گران را که ‌کشند ار بتر ازو

Шак нест ки дару зан бчрбд заду харвор

شک نیست‌که در و‌زن بچربد زد و خروار

Чунаст ки овехтаи доряш ба мӯе

چونست‌که آویخته داریش به مویی

Ин ҷири сақил аз ки биёмухтӣ эй ёр

این جرّ ثقیل از که بیاموختی ای یار

Мўиисти миёни ту мёўизи бад-ӣни кӯҳ

موییست میان تو میاویز بدین ‌کوه

Тарсам ки гусаста шавад он мӯӣ ба якбор

ترسم‌که‌گسسته شود آن موی به یکبار

Ёрб чаҳ бахилии тўкаҳи андари қсби сурх

یارب چه بخیلی توکه اندر قصب سرخ

Пайваста кунӣ сими сипед эй ҳамаи анбор

پیوسته‌ کنی سیم سپید ای همه انبار

Сим аз пай додан буду уқдаи кушодан

سیم از پی دادن بود و عقده‌گشادن

Наз баҳр ниҳодан ки таба гардаду мурдор

نز بهر نهادن ‌که تبه‌ گردد و مردار

Зон сими бпрҳизкаҳи рӯзии бабради дузд

زان سیم بپرهیزکه روزی ببرد دزد

Риндон ту ндонӣ ки чаҳ чустанд ва чаҳ таррор

رندان تو ندانی ‌که چه چستند و چه طرار

Ман дар бағал хеш кунам сими ту пинҳон

من در بغل خویش‌ کنم سیم تو پنهان

То роҳ ба симати набарди дузди ситамкор

تا راه به سیمت نبرد دزد ستمکار

Мардуми ҳамаи донндкаҳи ман турфаи аминам

مردم همه دانندکه من طرفه امینم

Дар кори амонат ба хиёнат нашавам ёр

در کار امانت به خیانت نشوم یار

Он сими марои даҳ ки нгҳдормш аз дузд

آن سیم مرا ده که نگهدارمش از دزد

Пинҳон кунам андари шикани ҷбаҳу дастор

پنهان‌کنم اندر شکن جبه و دستار

Вари машварат аз ман кунӣу рой ту бошад

ور مشورت از من‌کنی و رای تو باشد

Дар сими ту ало ба тиҷорат накунам кор

در سیم تو الا به تجارت نکنم‌کار

Сими ту даҳуми вом ба аъёни вилоят

سیم تو دهم وام به اعیان ولایت

Босудаи даҳу шонздаҳ чун марди рбохўор

باسوده ده و شانزده چون مرد رباخوار

Шак нест ки сим аз паии савдо буду суд

شک نیست‌که سیم از پی سودا بود و سود

То мояи имсол фузунтар шавад аз пор

تا مایهٔ امسال فزونتر شود از پار

Вари расм тиҷорат набӯд сим бакоҳад

ور رسم تجارت نبود سیم بکاهد

Дар муддат андак баравад моя бисёр

در مدت اندک برود مایهٔ بسیار

Вар низ ба танҳо накунӣ рои тиҷорат

ور نیز به تنها نکنی رای تجارت

Ман бо ту широкат кунам эй дӯст ба ночор

من با تو شراکت‌کنم ای دوست به ناچار

Ман бар зибри сими ту аз чеҳраи нуҳуми зар

من بر زبر سیم تو از چهره نهم زر

Войин широкат бигзорем чу туҷҷор

وایین شراکت بگذاریم چو تجّار

Зари ману сими ту ҳрон сўдкаҳ бахшад

زر من و سیم تو هرآن سودکه بخشد

Тақсим намоем ба ойин ва ба ҳанҷор

تقسیم نماییم به آیین و به هنجار

Ду баҳра маро бошад ва як баҳраи туро зонк

دو بهره مرا باشد و یک بهره ترا زانک

Бар сими бчрбди з дар қимати динор

بر سیم بچربد ز در قیمت دینار

Неи не ки ман ин ҳарф ба инсоф нагуфтам

نی نی که من این حرف به انصاف نگفتم

Динор маро нест бар сими ту миқдор

دینار مرا نیست بر سیم تو مقدار

Динори марои каси зи ман имрӯз нахирад

دینار مرا کس ز من امروز نخرّد

Ваон сими турои ҷумлаи бҷоннди харидор

وان سیم ترا جمله بجانند خریدار

Имрӯзи бетаи шарҳи даҳуми қиссаи дӯшин

امروز بتا شرح دهم قصهٔ دوشین

Кони қиссаи туро ғусса задойад зи дили зор

کان قصه ترا غصه زداید ز دل زار

Дӯшина шудам ҷониби он хона ки доне

دوشینه شدم جانب آن خانه‌ که دانی

Ҷое ки ба шаби чархи баринро набӯд бор

جایی‌که به شب چرخ برین را نبود بار

Худро бадви сад ҳила дар он хона фикандам

خود را بدو صد حیله در آن خانه فکندم

Пинҳон ба камӣнӣ шуда чун рӯбаҳи макор

پنهان به‌ کمینی شده چون روبه مکار

Бархе нашуд аз шаб ки зи ҷои мурғи суроҳе

برخی نشد از شب‌ که ز جا مرغ صراحی

Бурҷасту ҳамеи лаъли равони рехти зи минқор

برجست و همی لعل روان ریخت ز منقار

Чун моҳи фурӯзандаи з ҳар ҳуҷра даромад

چون ماه فروزنده ز هر حجره درآمد

Ҳурии бача ӣӣ сарв ба қади Кебек ба рафтор

حوری بچه‌یی سرو به قد کبک به رفتار

Як ҷўқи парӣ аз паии девонагии халқ

یک جوق پری از پی دیوانگی خلق

Аз чеҳри накӯ парда фиканданд ба якбор

از چهر نکو پرده فکندند به یکبار

Ҳурии насабонеи ҳама чун сарви қбопўш

حوری نسبانی همه چون سرو قباپوش

Ғулмони бачагонии ҳама чун моҳи каллаи дор

غلمان بچگانی همه چون ماه‌کله‌دار

Қади ҳама чун фикрати ман омадаи мавзун

قد همه چون فکرت من آمده موزون

Зулфи ҳама чун толеъ ман гашта нигунсор

زلف همه چون طالع من گشته نگونسار

Даврии ду се чун бодаи ббрднд ва бихӯраданд

دوری دو سه چون باده ببردند و بخوردند

Бархест хурӯши дуҳулу чангу дафу тор

برخاست خروش دهل و چنگ و دف و تار

Дар рақс фитоданд ва саринҳои мудаввар

در رقص فتادند و سرین‌های مدور

Дар чарх задан омад чун гунбади даввор

در چرخ زدن آمد چون‌گنبد دوِار

Овоза фиканданд баҳами молику мамлук

آوازه فکندند بهم مالک و مملوک

Шалвор бикунаданд зи пои бандау солор

شلوار بکندند ز پا بنده و سالار

Доман ба камар бар зада ҳар як зи пасу пеш

دامن به کمر بر زده هر یک ز پس و پیش

Чун зоҳиди васвосӣ дар кӯчаи хумор

چون زاهد وسواسی در کوچهٔ خمار

То чашм ҳаме рафт сарин буд ба хирман

تا چشم همی‌رفت سرین بود به خرمن

То дида ҳаме дид саман буд ба харвор

تا دیده همی دید سمن بود به خروار

Гуфтӣ ки буд коргаҳи дунбаи фурӯашон

گفتی‌ که بود کارگه دنبه‌ فروشان

Конҷо ба силам дунба фурушанд ба қнтор

کانجا به سلم دنبه فروشند به قنطار

ё тайифаи пунбаи фурӯашони зи пас суд

یا طایفهٔ پنبه‌فروشان ز پس سود

Оварда ҳамеи пунбаи маҳлуҷ ба бозор

آورده همی پنبهٔ محلوج به بازار

Бозори ҳалаб буд тўгФтӣ ки з ҳар сӯй

بازار حلب بود توگفتی‌که ز هر سوی

Гардӣда яке оинаи софи падедор

گردیده یکی آینهٔ صاف پدیدار

Гуфтӣ ки сарин ҳама қандил булӯраст

گفتی‌که سرین همه قندیل بلورست

Коўихтаҳ аз баҳри чироғон ба шаби тор

کاویخته از بهر چراغان به شب تار

Монои магар аз ъҳдкиўмрси баҳри шаҳр

مانا مگر از عهدکیومرث بهر شهر

Симин кФлӣ бӯда дар онҷо шудаи анбор

سیمین ‌کفلی بوده در آنجا شده انبار

Алқсаҳ бихӯраданд ва бихуфтанд зи мастӣ

القصه بخوردند و بخفتند ز مستی

Бар рӯй ҳам афтодаи зи ҳргўшаҳи малахи вор

بر روی هم افتاده ز هرگوشه ملخ‌وار

Аз пеши қзиби ҳама чун донаи хурмо

از پیش قضیب همه چون دانهٔ خرما

Вази пушти сарин ҳама чун тели самани зор

وز پشت سرین همه چون تل سمن‌زار

Зинсўии ҳамаи шамъу зонсўи ҳамаи қандил

زینسوی همه شمع و زانسو همه قندیل

Зин рӯй ҳамаи ганҷи вазони рӯи ҳама чун мор

زین روی همه‌ گنج وزان رو همه چون مار

Ман чобг ва чолок бирафтам зкмингоаҳ

من چابگ و چالاک برفتم زکمینگاه

Зонгўнаҳ ки кафтор равад бар сари мурдор

زانگونه‌که‌کفتار رود بر سر مردار

Онони ҳамаи сармасту марои фурсати дардаст

آنان همه سرمست و مرا فرصت دردست

Онони ҳама дар хобу марои толеъи бедор

آنان همه در خواب و مرا طالع بیدار

Дар соқи яке нарми фурӯи барадами ангушт

در ساق یکی نرم فرو بردم انگشت

Вази пои яке гарм бурун кардам шалвор

وز پای یکی‌گرم برون ‌کردم شلوار

Гуҳи коми ман аз бӯсаи ин маъдани шукр

گه‌ کام من از بوسهٔ این معدن شکّر

Гуҳи мағзи ман аз турраи он таблаи аттор

گه مغز من از طرهٔ آن طبلهٔ عطار

Бар думали он гоҳи фурӯ барадам нашутур

بر دمّل آن‌گاه فرو بردم نشتر

Дар сқбаҳи ин гоҳ фурӯ кардам мсмор

در ثقبهٔ این‌گاه فرو کردم مسمار

Теғам ба сипар рафт фурӯ то бен қабза

تیغم به سپر رفت فرو تا بن قبضه

Тирам ба ҳадафи гашти ниҳон то пари сӯфор

تیرم به هدف‌گشت نهان تا پر سوفار

Дар чашми фурӯдин ҳамаро майл кашидам

در چشم فرودین همه را میل‌کشیدم

На хоҷа ба ҷои бози ниҳодам на парастор

نه خواجه به جا باز نهادم نه پرستار

Алқсаҳи бад-ӣни қади камони вори ҳамаи шаб

القصه بدین قدّ کمان‌وار همه شب

Ҳаллоҷи сифати пунба задан буд мрокор

حلاج صفت پنبه‌زدن بود مراکار

Ман такя чу баҳман зада бар тахти киёнӣ

من تکیه چو بهمن زده بر تخت ‌کیانی

Вонон чу фаромарз шуда бар зибри дор

وانان چو فرامرز شده بر زبر دار

То зон телу моҳўри буруни ронами шабдиз

تا زان تل و ماهور برون رانم شبدیز

Маҳмиз задам бар фарси нафаси ситамкор

مهمیز زدم بر فرس نفس ستمکار

Нрдики азони саҳар аз ҷой биҷустам

نردیک‌‌ اذان سحر از جای بجستم

Гуфтам бҳлми нақшии азин нодарраи кирдор

گفتم بهلم نقشی ازین نادره‌ کردار

Аз ҷайби қлмдон ба дар оварадам чобук

از جیب قلمدان به‌در آوردم چابک

Монанди дабирӣ ки буд котиби асрор

مانند دبیری‌ که بود کاتب اسرار

Бар сафҳаи симин сриншон бинвиштам

بر صفحهٔ سیمین سرینشان بنوشتم

Ному лақаби хеш ки алнори влоолъор

نام و لقب خویش‌ که النار ولاالعار

Вонгаҳи зи паии тӯшаи раҳи бӯса чанде

وانگه ز پی توشهٔ ره بوسهٔ چندی

Бардоштам аз соқ ва сарину лабу рухсор

برداشتم از ساق و سرین و لب و رخسار

Воидўн ба яқинам ки бар алвоҳи сриншон

وایدون به یقینم‌ که بر الواح سرینشان

Боқӣ буд он нақш чу бар оинаи зангор

باقی بود آن نقش چو بر آینه زنگار

Чун номи марои субҳи бибинанди навишта

چون نام مرا صبح ببینند نوشته

Гӯйанд зиҳии шоърки шбрўи айёр

گویند زهی شاعرک شبرو عیار

Бории ҳамаро доғ ғуломӣ биниҳодам

باری همه را داغ غلامی بنهادم

Каз суҳбат манашон набӯд зин сипас инкор

کز صحبت منشان نبود زین سپس انکار

Ва идўни ҳамаро дар ивази ҷомау ҷӣра

و یدون همه را در عوض جامه و جیره

Тӯмори ғазал май даҳуми вкоғзи ашъор

طومار غزل می‌دهم وکاغذ اشعار

Лекин ба сару ҷони ту эй тарк ки имрӯз

لیکن به سر و جان تو ای ترک که امروز

Кардам бадал аз ҳргнаҳи рафтаи стғФор

کردم بدل از هرگنه رفته ستغفار

Зирокаҳи дилӣ то згнаҳ пок нагардад

زیراکه دلی تا زگنه پاک نگردد

Оварад наёрад ба забони мадҳи ҷаҳондор

آورد نیارد به زبان مدح جهاندار