Кард чун хусрави Мансури зи раии азми Ироқ

کرد چون خسرو منصور ز ری عزم عراق

Дар миёни ману манзур ман афтод фироқ

در میان من و منظور من افتاد فراق

Даҳр аз зулмати шаби ғолияи гаван буд ҳануз

دهر از ظلمت شب غالیه‌گون بود هنوز

Кони бути ғолияи мӯ бихбр омад ба всоқ

کان بت غالیه‌مو بیخبر آمد به وثاق

Тоқи абрӯии сиёҳаш ба ситамкории ҷуфт

طاق ابروی سیاهش به ستمکاری جفت

Ҷуфти гесу ӣ дарозаш ба длозории тоқ

جفت‌گیسو‌ی درازش‌ به دلازاری طاق

Он яке гуфтӣ бар субҳ з шомаст ду тавқ

آن یکی گفتی بر صبح ز شامست دو طوق

Вена дигар гуфтӣ бар сим з машкаст ду тоқ

وین دگر گفتی بر سیم ز مشکست دو طاق

Бар лабаши рӯҳ чу Фарҳод ба ширини моил

بر لبش روح چو فرهاد به شیرین مایل

Бар Рахши ҳасан чу парвиз ба шукри муштоқ

بر رخش حسن چو پرویز به شکّر مشتاق

Дар ҳаловати лаби ширинаши натиҷаи шукр

در حلاوت لب شیرینش نتیجهٔ شکر

Дар сабоҳати рухи рангинаши набераи исҳоқ

در صباحت رخ رنگینش نبیرهٔ اسحاق

Чеҳраши андари хами зулфин сияҳ гуфтӣ ҳаст

چهرش اندر خم زلفین سیه‌ گفتی هست

Зуҳра бо зўзнбии ҷуфту маӣ бо ду муҳоқ

زهره با ذوذنبی جفت و مهی با دو محاق

ё яке адли дроўихтаҳ бо ваии ду ситам

یا یکی عدل درآویخته با وی دو ستم

ё яке сидқи даромехта бо ваии ду нифоқ

یا یکی صدق درآمیخته با وی دو نفاق

На чу ӯ дар ҳамаи чистони каси дидаи санам

نه چو او در همه چیستان‌ کس دیده صنم

На чу ӯ дар ҳамаи туркистони каси дидау шоқ

نه چو او در همه ترکستان‌ کس دیده و شاق

Алғрз омад ва бинишасту зи махмурии шаб

الغرض آمد و بنشست و ز مخموری شب

Кард хамёзау ҳай ашк фишонд аз омоқ

کرد خمیازه و هی اشک فشاند از آماق

Зуди брҷстм ва як шиша мяш оварадам

زود برجستم و یک شیشه میش آوردم

Ки гўорндаҳтар аз шаҳди равони бад ба мазоқ

که‌ گوارنده‌تر از شهد روان بد به مذاق

Шиша майро шарён бикшодам зи гулӯ

شیشهٔ می را شریان بگشادم ز گلو

Баҳри онро ки з бисёре хӯн дошт хноқ

بهر آن را که ز بسیاری خون داشت خناق

Воъҷби таркаи зи шарёнаш чу бигирифтам хӯн

واعجب‌ترکه ‌ز شریانش ‌چو بگرفتم خون

зи амтлои бози дарафтоди ҳамон дам ба Фўоқ

ز امتلا باز درافتاد همان دم به فواق

Рихтмши азглўии шиша чу дар коми қадаҳ

ریختمش ازگلوی شیشه چو در کام قدح

Кард аз он роҳи дилами накҳати рӯҳи истиншоқ

کرد از آن راح دلم نکهت روح استنشاق

Дафъи хамёза вай кардам аз он атсаи рӯҳ

دفع خمیازهٔ وی‌کردم از آن عطسهٔ روح

Ки бадии накҳати он заҳри балоро трёқ

که بدی نکهت آن زهر بلا را تریاق

Мар маро дид ба ҳар ҳоли муҳайёии сафар

مر مرا دید به هر حال مهیّای سفر

Музей дар поу Асо бар кафу потобаҳ ба соқ

موزه در پا و عصا بر کف و پاتابه به ساق

Гуфт зинҷо ба куҷо доштӣ айдун оҳанг

گفت زینجا به‌کجا داشتی ایدون آهنگ

Гуфтам эй шӯр батон рост бигӯям ба Ироқ

گفتم ای شور بتان راست بگویم به عراق

Чун шунид ин сухани оҳанги ҷазаъи крдўи зҷзъ

چون‌ شنید این‌سخن‌آهنگ‌جزع کردو زجزع

Гуҳар ифшоанд ба гулбарг ва шудаш тоқати тоқ

‌گهر افشاند به ‌‌گلبرگ و شدش طاقت طاق

Гуфт Қоонии аҳсант чаҳ рӯ дод туро

گفت قاآنی احسنت چه رو داد ترا

КолФти шавқи бадали гашти бад-ӣни кулуфти шоқ

کالفت شوق بدل‌‌ گشت بدین کلفت شاق

На ту гуфтӣ зи ту то ҳашар набарам пайванд

نه تو گفتی ز تو تا حشر نبرّم پیوند

Чун шуд охир ки чунин зуди шикастии мисоқ

چون‌ شد آخر که چنین زود شکستی میثاق

То ба кӣ роҳи мухолифи зании андари парда

تا به‌کی راه مخالف زنی اندر پرده

Ростии роҳ дигар зан ки Не аз ушшоқ

راستی راه دگر زن‌ که نیی از عشاق

Муҳаррами хонау онгоҳи бад-ӣни ҳиялату ғдр

محرم خانه و آنگاه بدین حیلت و غدر

Муҳаррами каъбау онгоҳи бад-ӣни куфру шиқоқ

محرم‌کعبه و آنگاه بدین‌کفر و شقاق

Ҳиҷр саҳласт бад-ӣни ҳайату тркипи чисон

هجر سهلست بدین هیات و ترکیپ چسان

Рафт хоҳӣ ба сафар бебунау хайлу рФоқ

رفت خواهی به سفر بی‌بنه و خیل و رفاق

Хоссаи ин фасл ки чун бодагусорон лола

خاصه این فصل‌که چون باده‌ گساران لاله

Дорад аз бодаи гулранг ба кафи кأси дҳоқ

دارد از بادهٔ ‌گلرنگ به‌ کف‌ کأس دهاق

Беҳтар онаст ки то лола ба каф дорад ҷом

بهتر آنست‌که تا لاله به‌کف دارد جام

Богулии нӯшӣ дар пои гули сурхи аёқ

باگلی نوشی در پای‌گل سرخ ایاق

Ҷунбиши сарви навони байн ба лаби оби равон

جنبش سرو نوان بین به لب آب روان

Вази паии айш бар ӯ нақд равон кун инфоқ

وز پی عیش بر او نقد روان‌کن انفاق

Макун оҳанги Ироқ эдар ва дар сояи сарв

مکن آهنگ عراق ایدر و در سایهٔ سرو

Рост биншин ва бихӯр бода ба оҳанги Ироқ

راست بنشین و بخور باده به آهنگ عراق

Гуфтам эй маи гила ҳо дорам аз чарху замин

گفتم ای مه‌ گله‌ها دارم از چرخ و زمین

Ки тФўи боди барин на фалак ва ҳафт тбоқ

که تفو باد برین نه فلک و هفت طباق

Аз паии ризқи бад-ӣни фазлу ҳунари ночорам

از پی رزق بدین فضل و هنر ناچارم

Ки ба булғор бибояд шуданам ё қбчоқ

که به بلغار بباید شدنم یا قبچاق‌

Диргоҳист ки аз сифлагӣу бимҳрӣ

دیرگاهیست‌ که از سفلگی و بیمهری

Бадали шаҳд мусаффо диҳадам сами зъоқ

بدل شهد مصفا دهدم سم زعاق

Дафтари назми маошӣ ки маро буд қадим

دفتر نظم معاشی‌ که مرا بود قدیم

Бод сурх омад ва бар бод сияҳ дод авроқ

باد سرخ آمد و بر باد سیه داد اوراق

Бас ки ҳарфам чу табибон з алоҷасту даво

بس که حرفم چو طبیبان ز علاجست و دوا

наменагӯям сухан аз атъима ҳамчун ба сҳоқ

می‌نگویم‌ سخن از اطعمه‌همچون به‌سحاق

Ҳеҷ касро набӯд хоҳиши домодии ман

هیچ‌ کس را نبود خواهش دامادی من

Духтари табъи маро бскаҳ гаронаст сдоқ

دختر طبع مرا بسکه‌ گرانست صداق

Бикрҳои суханамро ба хатои хотби даҳр

بکرهای سخنم را به خطا خاطب دهر

Ақд нобаста диҳад зуди бикраҳи се талоқ

عقد نابسته دهد زود بیکره سه طلاق

Ба канизии даҳуми он прдгёнро ба амир

به کنیزی دهم آن پردگیان را به امیر

Ба ғуломяши гарм бахт диҳад истеҳқоқ

به غلامیش‌گرم بخت دهد استحقاق

Аътзоди малику малик ки аз бадви вуҷӯд

اعتضاد ملک و ملک‌که از بدو وجود

Беҳтару меҳтари азу ёд надорад офоқ

بهتر و مهتر ازو یاد ندارد آفاق

Хоҷаи асри атобак ки пас аз борхдоӣ

خواجهٔ عصر اتابک که پس از بارخدای

Ҳаст дасти карамаши ҷонваронро раззоқ

هست دست‌ کرمش جانوران را رزاق

Бо насими карамаши нори намояди тртиб

با نسیم کرمش نار نماید ترطیب

Бо сумуми схтши оби намояди аҳроқ

با سموم سخطش آب نماید احراق

эй ки монанди ғуломон ба иродати шабу рӯз

ای‌ که مانند غلامان به ارادت شب و روز

Хизмататро фалаки азкоҳкшон баста натоқ

خدمتت را فلک ازکاهکشان بسته نطاق

Ҳар дарахтӣ ки ба даврони ту шохи ораду барг

هر درختی که به دوران تو شاخ آرد و برگ

Ба санои ту сухангӯӣ шавад чун вқўоқ

به ثنای تو سخنگوی شود چون وقواق

Хирад ар ризқ хӯрд рой ту ҳасташ розиқ

خرد ار رزق خورد رای‌تو هستش رازق

Адам ар халқ шавад ҳукм ту ҳасташ халлоқ

عدم ار خلق شود حکم تو هستش خلاق

Змистӣ ба тавозуъи фалакӣ дар рифъат

زمیستی به تواضع فلکی در رفعت

Қмрстӣ ба шамоили мулкӣ дар ахлоқ

قمرستی به شمایل ملکی در اخلاق

Зулм дар аҳди ту мазлӯмтар аз Тифли рзиъ

ظلم در عهد تو مظلوم‌تر از طفل رضیع

Ҷӯад дар даври ту мбғўзтар аз кӯдаки оқ

جود در دور تو مبغوض‌تر از کودک عاق

Азмат аз ваҳм гарав гирад дар рӯз Раҳон

عزمت از وهم ‌گرو گیرد در روز رهان

Рахшати азбод сабақ ҷӯяд ҳангоми сбоқ

رخشت ازباد سبق جوید هنگام سباق

Харгаҳи ҷоҳи турои давлат ва бахтаст сутун

خرگه جاه ترا دولت و بختست ستون

Даргаи қадари турои нусрат ва фатҳаст равоқ

درگه قدر ترا نصرت و فتحست رواق

Бо дили роди ту айём бараст аз фоқа

با دل راد تو ایام برست از فاقه

Бокафи ҷӯади ту офоқ биҷуст аз амлоқ

باکف جود تو آفاق بجست از املاق

Хинги иқболи туро чанбар чархаст рикоб

خنگ اقبال ترا چنبر چرخست رکاب

Ҷяши иҷлоли турои соҳат аршаст итоқ

جیش اجلال ترا ساحت عرش است یتاق

Киштии ҳалами турои тӯдаи ғброи лангар

کشتی حلم ترا تودهٔ غبرا لنگر

Оташи хашми турои сахраи смои ҳроқ

آتش خشم ترا صخرهٔ صمّا حراق

Бо кафи ҷӯади ту колои карами рости ривоҷ

با کف جود تو کالای کرم راست رواج

Бо дили роди ту бозори сухани рости нифоқ

با دل راد تو بازار سخن راست نفاق

Нест бо борақаи ханҷари ту барқи бриқ

نیست با بارقهٔ خنجر تو برق بریق

Нест чун рФрФ агар чанд сариъаст барроқ

نیست چون رفرف اگر چند سریعست‌ براق

Ҳарчӣ иғроқ кунам васф ту натавонам аз онк

هرچه‌اغراق‌کنم وصف تو نتوانم از آنک

Пояи васфи ту онсўтркаст аз иғроқ

پایهٔ وصف تو آنسوترک است از اغراق

То қазои дафтари қудратро шероза зада

تا قضا دفتر قدرت را شیرازه زده

НоФридст чу ту фардӣ дар ҳасани саёқ

نافریدست چو تو فردی در حسن سیاق

Бскаҳи бгзоштаҳ бо дасти Аёдии карамат

بسکه بگذاشته با دست ایادی‌کرمت

Ҳамаро фохтаи сони тавқи мнн бар аъноқ

همه را فاخته سان طوق منن بر اعناق

Баси аҷаби не ки ба аҳди ту з модар зойанд

بس‌ عجب نی که به عهد تو ز مادر زایند

Халқи зини пас ҳама чун фохтагон бо атўоқ

خلق زین پس همه چون فاختگان با اطواق

Нутқи ширини диловезтар аз роҳи дўгўш

نطق شیرین دلاویزتر از راه دوگوش

Халқро чошнӣ рӯҳ диҳад дар азўоқ

خلق را چاشنی روح دهد در اذواق

Андалебии туу ҳсоди ту муштӣ вазағанд

عندلیبی تو و حساد تو مشتی وزغند

Каз паии нқнқаҳи пари боди намоянди ашдоқ

کز پی نقنقه پر باد نمایند اشداق

Хулди зи ороиши базм ту шавад моти чунон

خلد ز آرایش بزم تو شود مات چنان

Рӯстоӣ ки ба шаҳрӣ гузарад дар асўоқ

روستایی‌که به شهری‌گذرد در اسواق

Андари он рўзкаҳи оҳанг мҳорот кунанд

اندر آن روزکه آهنگ محارات‌ کنند

Рост чун сайли дФоқ аз ду тарафи хбли ътоқ

راست چون سیل دفاق از دو طرف خبل عتاق

Гӯшро дмдмаҳи кӯси бадаради парда

گوش را دمدمهٔ‌ کوس بدرد پرده

Рӯҳро чошнии марги даройад ба мазоқ

روح را چاشنی مرگ درآید به مذاق

Ханҷари ождаҳ чун наҷми зи ҳрсўи толеъ

خنجر آژده چون نجم ز هرسو طالع

Теғ сайқал зада чун барқи з ҳар сӯи барроқ

تیغ صیقل زده چون برق ز هر سو براق

Гирд бо теғи млосқ шудау хок ба хӯн

گرد با تیغ ملاصق شده و خاک به خون

Чун шафақ бо ғсқу лайлу ъшӣ бо ишроқ

چون شفق با غسق و لیل و عشی با اشراق

Саргардонро аз захми табари дарди даввор

سرگردان را از زخم تبر درد دوار

Сами асбонро золоиши хӯни ранҷи шиқоқ

سم اسبان را زآلایش خون رنج شقاق

Куштагонро ҳамаи табли шикам омос кунад

کشتگان را همه طبل شکم آماس کند

Ҳамчуи мстсқии ковро варам уфтад ба сФоқ

همچو مستسقی‌ کاو را ورم افتد به صفاق

Мари дўмркби ҳамаи сафи баста чу кӯҳ аз дутараф

مر دومرکب‌همه‌صف‌بسته‌چو کوه از دوطرف

Хӯни рӯонишони зи тани он сон ки з ки сайли дФоқ

خون روانشان ز تن آن سان ‌که ز کُه سیل دفاق

Нақши офот мусаввир шавад андари абадон

نقش آفات مصور شود اندر ابدان

Шакли оҷол муҷассам шавад андари аҳдоқ

شکل آجال مجسم شود اندر احداق

Бо тан аз ваҳшат арвоҳ нагиранд улфат

با تن از وحشت ارواح نگیرند الفت

Бо ҳам аз даҳшат аҷФон напазиранд атбоқ

با هم از دهشت اجفان نپذیرند اطباق

Теғи ту чун малики аламут дар он дашти бало

تیغ تو چون ملک‌الموت در آن دشت بلا

Кунад андари нафасии ҷони ҷаҳонии азҳоқ

کند اندر نفسی جان جهانی اِزهاق

Қӣ кунад рмҳи ту ҳар хӯн ки хӯрд дар сафи кин

قی‌کند رُمح ‌تو ‌ هر خون ‌که خورد در صف‌ کین

Чун марӣзӣ ки зи савдо будаш ранҷи ?мароқ

چون مریضی که ز سودا بودش رنج مراق

Заҳри қаҳр ту шавад дар сафи кини баҳраи хасм

زهر قهر تو شود در صف‌کین بهرهٔ خصم

Дар сқри қисмати Фсоқ чаҳ бошад ғсоқ

در سقر قسمت‌فساق چه باشد غساق

То алиф лоам шавад шомили афроди ҳама

تا الف لام شود شامل افراد همه

Андари он вақт казу қсдкннди астғроқ

اندر آن وقت ‌کزو قصدکنند استغراق

Лоами лутфи ту буд шомили онкў чу алиф

لام لطف تو بود شامل آنکو چو الف

Фарду якто будаш бо ту дил аз фарти вифоқ

فرد و یکتا بودش با تو دل از فرط وفاق

Моҳи бахти ту зкиди ҳдсони эмини бод

ماه بخت تو زکید حدثان ایمن باد

То ҳамеи моҳи фалаки рост ба ҳар моҳи муҳоқ

تا همی ماه فلک راست به هر ماه محاق