Бдо ба ҳолати он муҷримӣ ки рӯзи ҳисоб

بدا به حالت آن مجرمی‌که روز حساب

Ба қадари як шаби ҳиҷр тўош кунанд азоб

به قدر یک شب هجر تواش‌کنند عذاب

Хушо ба ҳолати он зоҳидӣ ки дар маҳшар

خوشا به حالت آن زاهدی‌که در محشر

Ба қадари як дами васл тўош диҳанд савоб

به قدر یک دم وصل تواش دهند ثواب

Каманди зулфи хами андари хамати з ҳар торӣ

کمند زلف خم اندر خمت ز هر تاری

Ба гардани дилами афканди садҳазори таноб

به‌گردن دلم افکند صدهزار طناب

Ҳарорати таб шавқам шуд аз лаби ту фузун

حرارت تب شوقم شد از لب تو فزون

Агарчӣ гармии таб бартараф кунад унноб

اگرچه‌گرمی تب برطرف‌کند عناب

Ба зери абрӯии пайвастаи чашми раҳзани ту

به زیر ابروی پیوسته چشم رهزن تو

ЧўкоФрист ки сармасти хуфта дар миҳроб

چوکافریست‌که‌سرمست خفته در محراب

Даҳони танги ту он нуқта ӣӣ буд мавҳум

دهان تنگ تو آن نقطه‌یی بود موهوم

Ки менагунҷад васфаш ба сад ҳзорктоб

که می نگنجد وصفش به صد هزارکتاب

Шабии зи лаъли лабаши бӯса ӣӣ талаб кардам

شبی ز لعل لبش بوسه‌یی طلب‌کردم

Ишора кард ба абрўкаҳ дар талаб башитоб

اشاره‌کرد به ابروکه در طلب بشتاب

Чу рафтам аз ду лабаши завқ бӯса дарёбам

چو رفتم از دو لبش ذوق بوسه دریابم

Ризо ба бӯса надоданд он ду лаъли хўшоб

رضا به بوسه ندادند آن دو لعل خوشاب

Чунонкии ҳрлби лаълаш ба узри ранҷиши хеш

چنانکه‌هرلب لعلش به‌عذر رنجش خویش

зи баҳри бӯса ба лаъл дигар намӯд хитоб

ز بهر بوسه به لعل دگر نمود خطاب

Хитобашон чу ба андоза итоб расед

خطابشان چو به اندازهٔ عتاب رسید

Фитод лоҷарами андар майонишон шкроб

فتاد لاجرم اندر میانشان شکرآب

Макаш ба гӯши ман эй порсои зи хулди сухан

مکش به‌گوش من ای پارسا ز خلد سخن

Ки хулдро нахуррам ман ба ним ҷуръаи шароб

که خلد را نخرم من به نیم جرعه شراب

Ба сӯии хлдкшидии дилам агар будӣ

به سوی خلدکشیدی دلم اگر بودی

Дрўкбоб ва майу соқӣу самоъу рубоб

دروکباب و می و ساقی و سماع و رباب

зи зарби нохуни ман аз чаҳ баркашад оҳанг

ز ضرب ناخن من از چه برکشد آهنگ

Агар на сина рубобасту нохунами мизроб

اگر نه سینه ربابست و ناخنم مضراب

Фароҳами омада дар ман зи ҷаври ҳафт сипеҳр

فراهم آمده در من ز جور هفت سپهر

Ҷудои зи турраи ошуфтаи ту чори асбоб

جدا ز طرهٔ آشفتهٔ تو چار اسباب

зи васли бод ба дастами зи ҳиҷри хок ба сар

ز وصل باد به دستم ز هجر خاک به سر

зи нолаи сина бар оташи згриаҳи дидаи пари об

ز ناله سینه بر آتش زگریه دیده پر آب

Ба базми ҳардуи з шарм муҳаббатем хамӯш

به بزم هردو ز شرم محبتیم خموش

Куҷост бода ки бардорад аз миёнаи ҳиҷоб

کجاست باده‌که بردارد از میانه حجاب

Ба мастӣ ар арақи афшонӣ аз ҷабин чаҳ аҷаб

به‌مستی ار عرق‌افشانی از جبین چه عجب

Хумор дардисарӣ ҳаст ва ба шавад зглоб

خمار دردسری هست و به شود زگلاب

Даҳони танги туро нест ганҷ онкӣ кунад

دهان تنگ تو را نیست‌گنج آنکه‌کند

Баёни аҷри шаҳидони худ бурузи ҳисоб

بیان اجر شهیدان خود بروز حساب

Ба порҳои кабоби дилам намак пошанд

به پارهای‌کباب دلم نمک پاشند

Ду ҷуръаи нӯши лабати вақт хӯрдан май ноб

دو جرعه نوش لبت وقت خوردن می ناب

Балӣ аҷаб набӯд зонка расми мстонст

بلی عجب نبود زانکه رسم مستانست

Ки аз барои гзки шӯр май кнндкбоб

که از برای‌گزک شور می‌کنندکباب

?герат ҳавост ки ҷон офарин бибахшоед

گرت هواست‌که جان آفرین ببخشاید

Бар он гуруҳ ки ҳастанд мустаҳаққи азоб

بر آن‌گروه‌که هستند مستحق عذاب

Ба рӯз ҳашар бидон ҳолатӣ ки май доне

به روز حشر بدان حالتی‌که می‌دانی

Барафкан аз рухи олами фиреби хеши ниқоб

برافکن از رخ عالم فریب خویش نقاب

з нашутур мижаи ?имаи нмокаҳ то бизананд

ز نشتر مژه ایما نماکه تا بزنند

Ба як киришмаи раги хоби моликони уқоб

به یک‌کرشمه رگ خواب مالکان عقاب

Ба аҳди адли малики ин қадар ҳаме донам

به عهد عدل ملک این قدر همی دانم

Ки малик дил насазад аз татовули ту хароб

که ملک دل نسزد از تطاول تو خراب

Абўолшҷоъи Баҳодури шаҳи онкӣ аз схтш

ابوالشجاع بهادر شه آنکه از سخطش

Ба хоб менаравад шери шарзаи андари ғоб

به خواب می نرود شیر شرزه اندر غاب

Таҳамтанӣ ки зи як ҷилваи блорк ӯ

تهمتنی‌که ز یک جلوهٔ بلارک او

Фитад ба хоки ҳалокати ҳазор чун Суҳроб

فتد به خاک هلاکت هزار چون سهراب

Такӣ зи хинги ваии вгрду ?дула дар деҳлӣ

تکی ز خنگ وی وگرد و دوله در دهلی

Ғўии зи санҷи вайу шӯру нола дар санҷоб

غوی ز سنج وی و شور و ناله در سنجاب

Бар остонаш агар санҷараст агар салҷуқ

بر آستانش اگر سنجرست اگر سلجوق

Ба боргоҳаш агар баҳманаст агар дороб

به بارگاهش اگر بهمنست اگر داراب

Ки ншмрдшони гардуни зи ҷиргаи худоам

که نشمردشان‌گردون ز جرگهٔ خدام

Наёвардашон гетӣ ба ҳалқаи ҳиҷоб

نیاوردشان‌گیتی به حلقهٔ حجاب

Ба коми аждар агар рأФтш дамӣ бидамад

به‌کام اژدر اگر رأفتش دمی بدمد

Умум халқ хуранд аз луғат ӯ ҷлоб

عموم خلق خورند از لغت او جلاب

Шҳо туе ки пас азкори сози бандаи навоз

شها تویی‌که پس ازکار ساز بنده نواز

Кафи Карим ту омад мусаббиби алосбоб

کف‌کریم تو آمد مسبب الاسباب

Туе ки ҳаст ба ҳамдастии калиди зафар

تویی‌که هست به همدستی‌کلید ظفر

Паранд қалъаи гушойати муфаттиҳи алобўоб

پرند قلعه‌گشایت مفتح الابواب

Агар адуии туро парвариши дҳдгрдўн

اگر عدوی تو را پرورش دهدگردون

Ҳамон ҳикоят мяшасту сарфаи ҷӯи қассоб

همان حکایت‌میش است و صرفه‌جو قصاب

Синони хатяти он гурзаи мори ақраби неш

سنان خطیت آن‌گَرزه مار عقرب نیش

Прнги ҳиндяти он аждаҳои афъии ноб

پرنگ هندیت آن اژدهای افعی ناب

Яке бадаради нофи смк ба гоҳи тъон

یکی بدرد ناف سمک به‌گاه طعان

Яке бабради фарқи фалак ба вақти зарроб

یکی ببرد فرق فلک به وقت ضراب

Чу он ба чнгли хашми ту , ?вила дар Лоҳур

چو آن به چنگل خشم تو، ویله در لاهور

Чу ин ба панҷаи қаҳри ту , мӯя дар панҷоб

چو این به پنجهٔ قهر تو، مویه در پنجاب

Аҷаб набошад агар сайди шоҳбозкнд

عجب نباشد اگر صید شاهبازکند

Ба пушти гармии шоҳини ҳиммати ту збоб

به پشت‌گرمی شاهین همت تو ذباب

зи хӯни дидаи хасм ту мешудӣ лабрез

ز خون دیدهٔ خصم تو می‌شدی لبریز

Агар на дрўо май будӣ ин куҳани дулоб

اگر نه دروا می‌بودی این‌کهن دولاب

Ситорагони ҳамаи шаб то ба субҳ бедоранд

ستارگان همه شب تا به صبح بیدارند

зи бим онкӣ набинад стўти ту ба хоб

ز بیم آنکه نبیند سطوت تو به خواب

зи малики дафъи намояди хадангати аъдо ро

ز ملک دفع نماید خدنگت اعدا را

Чунонкии рҷм шайтон кунад зи чархи шаҳоб

چنانکه رجم شیطان‌کند ز چرخ شهاب

Аёни зи моҳчаҳи ахтарати мтолъи фатҳ

عیان ز ماهچهٔ اخترت مطالع فتح

Чу иртифоъи нуҷум аз хутути устурлоб

چو ارتفاع نجوم از خطوط اسطرلاب

Агар зи теғи ту барқии гзркнд ба муҳӣт

اگر ز تیغ تو برقی‌گذرکند به محیط

Муҳӣт дар хуй хиҷлат равад зи шами туроб

محیط در خوی خجلت‌رود ز شم تراب

Ба ҳиҷлаи гоҳи вғои ханҷари ту домодист

به حجله‌گاه وغا خنجر تو دامادیست

Ки кардааст зи хӯни дасту пои хеши хизоб

که‌کرده است ز خون دست‌و پای خویش خضاب

Валек то надиҳади рўгшои зи хӯни аду

ولیک تا ندهد روگشا ز خون عدو

Арӯси фатҳи зи рух бар ниФкнди ҷлбоб

عروس فتح ز رخ بر نیفکند جلباب

Чу номи азми ту шунӯди ҳамеи сипеҳру дзнг

چو نام عزم تو شنود همی سپهر و دزنگ

Чу сӯии ҳзм ту бинад ҳамеи замину шитоб

چو سوی حزم تو بیند همی زمین و شتاب

Замонаро набӯд хаз ба хизмати ту руҷӯъ

زمانه را نبود خز به خدمت تو رجوع

Сипеҳрро насазад ҷуз ба ҳазрати ту аёб

سپهر را نسزد جز به حضرت تو ایاب

Агарчӣ шакл ҳубобаст чарх лекин нест

اگرچه شکل حبابست چرخ لیکن نیست

Ба назд лаҷаи ҷӯади ту дар шумори ҳубоб

به نزد لجهٔ جود تو در شمار حباب

Ба симу зари чўкнди сиккаи номи неки ту ро

به سیم و زر چوکند سکه نام نیک تو را

зи фари номи ту соҳибқирон шавад зарроб

ز فر نام تو صاحبقران شود ضراب

Ба чарх хост кунад дӯди матбахи ту суъӯд

به چرخ خواست‌کند دود مطبخ تو صعود

Хирад ба саҳви сурӯдаш ба раҳи қарини саҳоб

خرد به سهو سرودش به ره قرین سحاب

Чунон ба гирди худ аз нанги ин сухани пичъд

چنان به‌گرد خود از ننگ این سخن پیچعد

Ки норасида ба гардун шуд аз хиҷолати о б

که نارسیده به‌گردون شد از خجالت آ‌ب

Шабии з рӯй тафохур ҳилол гуфт ба чарх

شبی ز روی تفاخر هلال‌گفت به چرخ

Ки боди пои маликро манам хуҷастаи рикоб

که باد پای ملک را منم خجسته رکاب

Ҷавоб додаш к-эии ҳарзаи гирд ҳарҷое

جواب دادش‌کای هرزه‌گرد هرجایی

Ки аз лақои ту девона мешавад битоб

که از لقای تو دیوانه می‌شود بیتاب

Ҳазор ҳамчуи ту як лаҳзаи нақш май бандад

هزار همچو تو یک لحظه نقش می‌بندد

зи ним ҷунбиши хинги малик ба лавҳи туроб

ز نیم جنبش خنگ ملک به لوح تراب

Ба рӯзи рзмгаҳ аз хӯн прдлон гардад

به روز رزمگه از خون پردلان‌گردد

Фазои маъракаи озарми баҳр бе поёб

فضای معرکه آزرم بحر بی‌پایاب

Замин шавад муталотими зи мавҷи хӯни ялон

زمین شود متلاطم ز موج خون یلان

Бидон масоба ки уфтад сафинаи дргрдоб

بدان مثابه‌که افتد سفینه درگرداب

Даруни лаҷаи хӯни дасту пои зндгрдўн

درون لجهٔ خون دست و پا زندگردون

зи бими ғарқа шудан чун ғариқ дар ғарқоб

ز بیم غرقه شدن چون غریق در غرقاب

Замин битобад аз тоби теғ чун кӯра

زمین بتابد از تاب تیغ چون‌کوره

Фалак биҷунбад аз бодгрз чун симоб

فلک بجنبد از بادگرز چون سیماب

зи ашки чашми адуи лаҷа ӣӣ шавад ҳомӯн

ز اشک چشم عدو لجه‌یی شود هامون

Ки соқ арш кунадтар зи ҷяши хизоб

که ساق عرش‌کند تر ز جیش خیزاب

Замона ҷуфт кунад музеии пеши пои аҷал

زمانه‌جفت‌کند موزه پیش پای اجل

Паранд ҷоншкрт чун бурун шавад зи қроб

پرند جانشکرت چون برون شود ز قراب

Наҳанги сабзи ту бар хештани сияҳи шимурд

نهنگ سبز تو بر خویشتن سیه شمرد

Ки сурх гардад аз хӯни сурхау Сурхоб

که سرخ‌گردد از خون سرخه و سرخاب

Хаданги доли парт чун зи чархи доли мисол

خدنگ‌دال پرت چون ز چرخ دال مثال

Ба сайд насар фалаки бол ва пар занад чу уқоб

به‌صید نسر فلک‌بال‌و پر زند چو عقاب

Шаванд бепар азон лоҷарами зи лонаи чарх

شوند بی‌پر ازان لاجرم ز لانهٔ چرخ

Ду насар тоиру воқеъи зи бими ҷони партоб

دو نسر طایر و واقع ز بیم جان پرتاب

Прнги ҳиндии рӯмии танат ҳаме гирад

پرنگ هندی رومی تنت همی‌گیرد

Мизоҷи зангӣ аз қатли хасм чун сақлоб

مزاج زنگی از قتل خصم چون سقلاب

Шавад зи тарбияти офтоби шамшерат

شود ز تربیت آفتاب شمشیرت

Фазои арсаи пикоркони лаъли музоб

فضای عرصهٔ پیکارکان لعل مذاب

Шҳо зи базми ҳузури ту то шудам ғоиб

شها ز بزم حضور تو تا شدم غایب

Расад ба гӯшами ман сори ғоибои қдхоб

رسد به‌گوشم من صار غایباً قدخاب

Ҷудои зи хок дарат ҳарзмон хӯрам афсӯс

جدا ز خاک درت هرزمان خورم افسوس

Ба тарзи пери дили афсурдаи зи орзӯии шабоб

به طرز پیر دل افسرده ز آرزوی شباب

Кафии шҳидои биллоҳ ки ман ба ҳастӣ хеш

کفی شهیداً بالله‌که من به هستی خویش

На лоиқам ба хитоб ва на дар хӯрам ба итоб

نه لایقم به خطاب و نه در خورم به عتاب

Балии гзири ҷузи ин не ки Тифл бигурезад

بلی‌گزیر جز این نی‌که طفل بگریزد

зи боби ҷониби моаму зимом дар бар боб

ز باب جانب مام و زمام در بر باب

Гарм бисӯзӣу хокистарам ба боди диҳӣ

گرم بسوزی و خاکسترم به باد دهی

Ба ҳеҷ ҷо накунам ҷуз ба даргаи ту моб

به هیچ‌جا نکنم جز به درگه تو مآب

Сздкаҳи Фхркнм бар эмоми хоқонӣ

سزدکه فخرکنم بر امام خاقانی

Ба Ямани тарбиятат эй хдиўи арши ҷаноб

به یمن تربیتت ای خدیو عرش جناب

Ба чанд боби марои бартарии мусаллами азу

به چند باب مرا برتری مسلم ازو

Ба шарти онкии зи инсоф дам зананд аҳбоб

به شرط آنکه ز انصاف دم زنند احباب

Нахусти онкии ниёии ман он муҳандиси род

نخست آنکه نیای من آن مهندس راد

Ки пери ақли бадаши Тифли мактаби одоб

که پیر عقل بدش طفل مکتب آداب

Ҳазор мартаба ҳаст аз ниёӣ ӯ афзал

هزار مرتبه هست از نیای او افضل

Ки буд нодони ҷўлоҳкии қарини дўоб

که بود نادان جولاهکی قرین دواب

Ниёии ман ҳамаи баҳсаш ба садри сафаи илм

نیای من همه بحثش به صدر صفهٔ علم

зи шаш ҷаҳоти вчҳори астқси вҳФти ҳиҷоб

ز شش‌جهات وچهار اسطقس وهفت‌حجاب

Ниёӣ ӯ ҳама гуфташ ба шеби даккаи ҷаҳл

نیای او همه‌گفتش به شیب دکهٔ جهل

зи обгирау мошўу мехи кӯбу таноб

ز آبگیره و ماشو و میخ‌کوب و طناب

Дуюми гузидаи падарами он маин суханвари аср

دویم‌گزیده پدرم آن مهین سخنور عصر

Ки фикри бикраш мустағнӣаст аз алқоб

که فکر بکرش مستغنی است از القاب

Сухан чаҳ ронами дрбоби боби хеш ки буд

سخن چه‌رانم درباب باب خویش‌که‌بود

Камоли бобаш ва аз боб ӯ бар аз ҳамаи боб

کمال بابش و از باب او بر از همه باب

Аз онкӣ будӣ гуфт падарами пайваста

از آنکه بودی‌گفت پدرم پیوسته

зи абрӯи махзану дарӣови лؤлؤи хўшоб

ز ابرو مخزن و دریاو لؤلؤ خوشاب

Ба акси Бобаки наҷҷори аўкаҳи бади суханаш

به عکس بابک نجار اوکه بد سخنش

зи ринду мсқбу мъли вкмону дулоб

ز رند و مثقب و معل وکمان و دولاب

Сим ки момки исои параст ӯ будӣ

سیم‌که مامک عیسی‌پرست او بودی

з бе ифофии таббохи матбахи аҳзоб

ز بی عفافی طباخ مطبخ احزاب

Афифаи моам ман он зан ки пушти поиш ро

عفیفه مام من آن زن‌که پشت پایش را

Надидаи талъати хуршеду тобиши маҳтоб

ندیده‌طلعت‌خورشید و تابش مهتاب

Гузаштам аз насаб акнӯн кунам баёни ҳасб

گذشتم از نسب اکنون‌کنم بیان حسب

Барои онкии накӯи неи пажӯҳиши ансоб

برای آنکه نکو نی پژوهش انساب

Нахусти инки азўкми ним ба фазл арча

نخست اینکه ازوکم نیم به فضل ارچه

Ҳазор мартаба зу бартарами зи фикри мсоб

هزار مرتبه زو برترم ز فکر مصاب

Чу сӯии назми муҷарради нзркнии бинӣ

چو سوی نظم مجرد نظرکنی بینی

Ки назми ман зар покасту назм ӯ қуллоб

که نظم من زر پاکست و نظم او قلاب

Ба вижаи онкигар ӯ мадҳ ахстон кардӣ

به‌ویژه آنکه‌گر او مدح اخستان کردی

Ки буд чун шаҳи шатранҷи холӣ аз асбоб

که بود چون شه شطرنج خالی از اسباب

Ман аз санои шаҳии дами занам ки ҳаст ӯ ро

من از ثنای شهی دم زنم‌که هست او را

Ҳазор банда чу шоҳи ахстони киин бўоб

هزار بنده چو شاه اخستان‌کهین بواب

Вар ӯ мусалсал аз қаҳри ахстон будӣ

ور او مسلسل از قهر اخستان بودی

Ба ҳабси вкндаҳи взнҷиру банди вқиди възоб

به‌حبس وکنده وزنجیر و بند وقید وعذاب

Ман аз анояти хоўрхдоӣ тан надаҳум

من از عنایت خاورخدای تن ندهم

Ки авҷи арш бринм шавад ҳазизи ҷаноб

که‌اوج عرش برینم شود حضیض جناب

Забони згФтаҳ биҷо бабанд Қоонӣ

زبان زگفتهٔ بیجا ببند قاآنی

Ки худ стоиӣ давраст аз тариқи савоб

که خود ستایی دور است از طریق ثواب

Ало ба даври ҷаҳон то мудом таъна расад

الا به دور جهان تا مدام طعنه رسد

Ба фикри хотии ҷаҳон аз аўлўололбоб

به فکر خاطی جهان از اولوالالباب

Шумори умри малик онқдркаҳ натавонанд

شمار عمر ملک آنقدرکه نتوانند

Муҳосибин ҷаҳони забт ӯ ба ҳеҷ ҳисоб

محاسبین جهان ضبط او به‌هیچ حساب