Паии назораи фаррухи ҳилоли иди сиём

پی نظارهٔ فرخ هلال عید صیام

Ҳилоли абрӯии ман дӯш рафт бар лаби бом

هلال ابروی من دوش رفت بر لب بام

Чу дид маи ду сарангушт бар ду чашми ниҳод

چو دید مه دو سرانگشت بر دو چشم نهاد

Бидон нмт ки ду фундуқ наҳй ба ду бодом

بدان نمط‌ که دو فندق نهی به دو بادام

Ба ман зи гӯшаи абрӯи ҳилолро бинмуд

به من ز گوشهٔ ابرو هلال را بنمود

Наёфтам ки аз он ҳар ду моҳи иди кадом

نیافتم‌ که از آن هر دو ماه عید کدام

Чу дар Рахши нгрстм шигифтам омад зонк

چو در رخش نگرستم شگفتم آمد زانک

Касе надида дар оғози моҳи моҳи тамом

کسی ندیده در آغاز ماه ماه تمام

Ғараз чу дид маи идро ба гӯшаи чашм

غرض چو دید مه عید را به‌ گوشهٔ چشم

Ишора крдкаҳ бархезу бодаи рез ба ҷом

اشاره‌کردکه برخیز و باده ریز به جام

Аз он шароб ки чун шер хӯрд сурх шавад

از آن شراب ‌که چون شیر خورد سرخ شود

зи акс ӯ ҳамаи неҳои зард дар оҷом

ز عکس او همه نیهای زرد در آجام

Ба сари ҷаҳди ивази мағзи норасида ба лаб

به سر جهد عوض مغز نارسیده به لب

Ба дили дӯди бадали рӯҳи ночакида ба ком

به دل دود بَدَل روح ناچکیده به‌کام

Ҳануз ношуда дар ҷом бскаҳ ҳаст латиф

هنوز ناشده در جام بسکه هست لطیف

Ҳаме биппарад ҳамроҳи буии худ ба машом

همی بپرد همراه بوی خود به مشام

Ҳануз ношуда аз шиша дар даруни қадаҳ

هنوز ناشده از شیشه در درون قدح

Чу хӯну мағзи ҷаҳди тунд дар урӯқу изом

چو خون و مغز جهد تند در عروق و عظام

зи ҷои ҷустаму оўрдмш аз он бода

ز جای جستم و آوردمش از آن باده

Ки акс ӯ дару девори рокндглФом

که عکس او در و دیوار راکندگلفام

Чу хӯрд як ду се паймона аз ҳарорат май

چو خورد یک دو سه پیمانه از حرارت می

Ду чашми теғ занаш шуд ду тарки хӯни ошом

دو چشم تیغ‌زنش شد دو ترک خون‌آشام

Ба хашм гуфт чаро май намехурӣ гуфтам

به خشم ‌گفت چرا می ‌نمی‌خوری‌ گفتم

Ман аз ду чашм ту ҳастам мудоми масти мудом

من از دو چشم تو هستم مدام مست مدام

Ба пеш нашава чашми ту май чаҳ тоби орад

به پیش نشوهٔ چشم تو می چه تاب آرد

Ба Ашкбӯси кашоне чаҳ дар фитад раҳоам

به اشکبوس‌ کشانی چه در فتد رهّام

Ба даври чашми ту давр қадаҳ бидон монад

به دور چشم تو دور قدح بدان ماند

Ки бо таҷаллии яздони парастиши асном

که با تجلی یزدان پرستش اصنام

Касе ки маст шуд имрӯз аз ду наргиси ту

کسی که مست ‌شد امروز از دو نرگس‌ تو

Ба ҳуш боз наёяд магар ба рӯзи қиём

به هوش باز نیاید مگر به روز قیام

Наҳуфтаи нармаки нармак ба зер лаб хандид

نهفته نرمک نرمک به زیر لب خندید

Чунонкӣ гуфтӣ рангаш згл диҳад пайғом

چنانکه‌گفتی رنگش زگل دهد پیغام

Ба ишва гуфт ки алҳақ шигифти сайёдӣ

به عشوه‌گفت‌که الحق شگفت صیادی

Ки пухтаи пухтаи барии дил ба рангу сӯрати хом

که ‌پخته‌پخته ‌بری‌ دل به‌رنگ و صورت خام

Баҳор агар ба гулу лолаи ранг ва буи диҳад

بهار اگر به‌ گل و لاله رنگ و بوی دهد

Ту эй баҳори ҳунари рангу бӯи диҳӣ ба калом

تو ای بهار هنر رنگ و بو دهی به‌ کلام

Сазад казин дам то нафхи сувари исрофил

سزد کزین‌ دم تا نفخ صور اسرافیل

зи рашки калаки ту китоб башикананд ақлом

ز رشک ‌کلک تو ‌کُتّاب بشکنند اقلام

Ман ва ту гарчи ба ангез мена муҳтоҷем

من و تو گرچه به‌ انگیز می نه محتاجیم

Ки бе мудоми ҳамон маст улфатем мудом

که بی‌مدام همان مست الفتیم مدام

Вале чу бодаи чунон мардро зи ҳуши барад

ولی چو باده چنان مرد را ز هوش برد

Ки менадонад коғоз чист ё анҷом

که می‌نداند کاغاز چیست یا انجام

На ҳеҷ болад аз мадҳи ноқидони басир

نه هیچ بالد از مدح ناقدان بصیر

На ҳеҷ нолад аз қадаҳи нокасони лӣом

نه هیچ نالد از قدح ناکسان لئام

Чу нури меҳри дурахшон тафовутӣ накунад

چو نور مهر درخشان تفاوتی نکند

Гараш ба сафи нъолст ё ба садри мақом

گرش به صفّ نعالست یا به صدر مقام

Агар ба хок шавад то баҳори файзи азал

اگر به خاک شود تا بهار فیض ازل

Азу даманд гулҳои тоза аз ибҳом

ازو دماند گلهای تازه از ابهام

Шароб хӯрдану бихўд шудан аз он хуштар

شراب خوردن و بیخود شدن از آن خوشتر

Ки оби нӯшӣ ва дар роҳи дайнгузорӣ дом

که آب نوشی و در راه دین ‌گذاری دام

Шаробро чу барии ном метавон донист

شراب را چو بری نام می‌توان دانست

Ки ҳаст оби шари ангези ҳам ба шаръи ҳаром

که هست آب شر انگیز هم به شرع حرام

На оби нил ки бар сибтён ҳалол намӯд

نه آب نیل‌ که بر سبطیان حلال نمود

Ҳаром буд бар қибтӣони нофарҷом

حرام بود بر قبطیان نافرجام

На дар масофи ҳусайни теғи обдори аўлист

نه در مصاف حسین تیغ آبدار اولیست

зи об дар гулӯии кофарони Кӯфау шом

ز آب در گلوی کافران کوفه و شام

На саги гузидагараш оби пеш чашм баранд

نه سگ‌گزیده‌گرش آب پیش چشم برند

Чунон з ҳавл билразад ки рӯбаҳ аз зрғом

چنان ز هول بلرزد که روبه از ضرغام

Шароб агар накунад шари басии ҳлолтрст

شراب اگر نکند شر بسی حلالترست

зи оби биркау борони зи шери доя ва моам

ز آب برکه و باران ز شیر دایه و مام

Шароб агар накунад шар буд мубоҳ аз онк

شراب اگر نکند شر بود مباح از آنک

Мудоми пухтаи азу дидаанд ъушрати хом

مدام پخته ازو دیده‌اند عشرت خام

Ҳалол ҳаст май аммо ба озмудаи хавос

حلال هست می ‌امّا به آزموده خواص

Ҳаром ҳаст вай аммо ба кӯри дидаи авом

حرام هست وی امّا به‌کور دیده عوام

Шароб бо ту ҳамон мекунад ки рӯҳ ба тан

شراب با تو همان می‌کند که روح به تن

На рӯҳ ҳарчӣ қавитар қавӣ тараст андом

نه روح هرچه قوی‌تر قوی‌ترست اندام

Бихӯр шаробу мадаи нақди ҳоли хеши зи даст

بخور شراب ‌و مده نقد حال‌ خویش ز دست

Ки дилнишинтар азин камтари аўФтди айём

که دلنشین‌تر ازین‌ کمتر اوفتد ایام

Шаҳӣ нишаста чу як арши нури яздоне

شهی نشسته چو یک عرش نور یزدانی

Фарози тахту мулӯкаши ғулому малик ба ком

فراز تخت و ملوکش غلام و ملک به‌کام

Наим ҳар ду ҷаҳонаш ба коми дили ҳосил

نعیم هر دو جهانش به‌کام دل حاصل

зи Ямани тоъати садри маин амири низом

ز یمن طاعت صدر مهین امیر نظام

Қавоми оламу таърихи офариниши ҷӯад

قوام عالم و تاریخ آفرینش جود

Ки офариниши олами бдўгрФти қавом

که آفرینش عالم بدوگرفت قوام

Китоби ҳикмати дебочаи саҳифаи файз

کتاب حکمت دیباچهٔ صحیفهٔ فیض

Ҷамоли давлати бозуии миллати ислом

جمال دولت بازوی ملت اسلام

Сипеҳри маҷду ълои мирзои тақии хони онк

سپهر مجد و علا میرزا تقی خان آنک

Амўркшўру лашкари бдўгрФтаҳи қавом

امورکشور و لشکر بدوگرفته قوام

Диранги ҳзмши бахшидаи тахтро ҷунбиш

درنگ حزمش بخشیده تخت را جنبش

Шитоби азмаши афзӯдаи маликро ором

شتاب عزمش افزوده ملک را آرام

Кифояташ зада сарпанҷа бо қазоу қадар

کفایتش زده سرپنجه با قضا و قدر

Сиёсаташ наад ашкнҷаҳ бар судӯру изом

سیاستش نهد اشکنجه بر صدور و عظام

Ба базм ӯ натавон рафт берукӯъу суҷуд

به بزم او نتوان رفت بی‌رکوع و سجود

Саноӣ ӯ натавон гуфт бедуруду салом

ثنای او نتوان‌گفت بی‌درود و سلام

Бидон расед ки андеша хӯн шавад дар мағз

بدان رسید که اندیشه خون شود در مغز

зи шарми онкӣ ба мадҳаш чисон кунад иқдом

ز شرم آنکه به مدحش چسان ‌کند اقدام

Чунон иродати шоҳаши давида дар рагу пай

چنان ارادت شاهش دویده در رگ و پی

Ки хӯну мағзи ҳамаи халқ дар урӯқу изом

که خون و مغز همه خلق در عروق و عظام

Зиҳии зи ҳайбати ту ҷисми чархро раъша

زهی ز هیبت تو جسم چرخ را رعشه

Хҳии зи стўти ту мағзи маргро сарсом

خهی ز سطوت تو مغز مرگ را سرسام

Ба ақли мубҳамӣ ар рӯ диҳад буруни аи яд

به عقل مبهمی ار رو دهد برون ا ید

Ба як ишораи сбобаҳи ту аз ибҳом

به یک اشارهٔ سبابهٔ تو از ابهام

зи таййиби халқ ту набӯд аҷаб ки мардум ро

ز طیب خلق تو نبود عجب‌ که مردم را

Ба ҷои мӯии ҳамаи машки равед аз андом

به جای موی همه مشک روید از اندام

Ба ҳар ки сояи хуршеди ҳиммат ту фитад

به هر که سایهٔ خورشید همت تو فتد

Ҳама ситора фишонд биҷои хуии зи мсом

همه ستاره فشاند بجای خوی ز مسام

Ба Ямани рои рузин ту бас аҷаб набӯд

به یمن رای رزین تو بس عجب نبود

Ки кӯдакони ҳама болиғ шаванд дар арҳом

که‌ کودکان همه بالغ شوند در ارحام

Ба ақли дидаи авҳомро кунӣ хира

به عقل دیدهٔ اوهام را کنی خیره

Ба ҳзми тавсани аҷромро намоеи ром

به حزم توسن اجرام را نمایی رام

Гуҳар фишонӣ як рӯза ту бештараст

گهر فشانی یک‌ روزهٔ تو بیشترست

з ҳарчӣ қатра ки то ҳашар мечакад зи ғмом

ز هرچه قطره‌ که تا حشر می‌چکد ز غمام

Ниҳодаи фоиз наят ба пои ҳукми расан

نهاده فایض نهیت به پای حکم رسن

Намӯда роизи амрат ба фарқи боди лаҷом

نموده رایض امرت به فرق باد لجام

Худои игонои об зулол мустағнӣаст

خدا یگانا آب زلال مستغنیست

Ки ташнагони дили озурдаро бипурсад ном

که تشنگان دل‌آزرده را بپرسد نام

Ҳамин басаст ки сероб мекунад ҳама ро

همین بس است ‌که سیراب می کند همه را

Агар Сикандар рӯмаст агар қаландари ҷом

اگر سکندر رومست اگر قلندر جام

зи файзи хеши сипосу сано тамаъ дорад

ز فیض خویش سپاس و ثنا طمع دارد

Ки ин сипоси бас ӯро ки ҳаст раҳмати ом

که این سپاس بس او را که هست رحمت عام

Ба пеши раҳмати омаш тафовутӣ накунад

به پیش رحمت عامش تفاوتی نکند

зи коми ташнаи лабон гар дуост вари дашном

ز کام تشنه‌لبان ‌گر دعاست ور دشنام

Ҳазор боргараш ташнаи мадҳ ва қадаҳ кунад

هزار بار گرش تشنه مدح و قدح کند

На кам кунад на фазояд ба бахшишу анъом

نه کم کند نه فزاید به بخشش و انعام

Ба қадари тишнагӣ ҳар касе фишонд файз

به قدر تشنگی هر کسی فشاند فیض

Агар фақир ҳақираст агар мулӯки киром

اگر فقیر حقیرست اگر ملوک ‌کرام

Кунун ту обӣ ва мо ташна лаб бубахш ва бибин

کنون تو آبی و ما تشنه‌لب ببخش و ببین

Ба қадари ртбти мо вассаломи волокром

به قدر رتبت ما والسلام والاکرام

Чу дар иҷобати мсؤўли ҷӯад ту дорад

چو در اجابت مسؤول جود تو دارد

Ҳазор бори фузунтар зи соилони ибром

هزار بار فزونتر ز سائلان ابرام

Баёни сӯрати ҳоли он қадр маро кофӣаст

بیان صورت حال آنقدر مرا کافیست

Кунун ту донеу рӯзидиҳанда даду дом

کنون تو دانی و روزی‌دهندهٔ دد و دام

Ба ҳарчӣ рӯзӣ мақсум ҳаст хушнӯдам

به هرچه روزی مقسوم هست خشنودم

з дил бипурс ки эзади чисони ниҳоди ақсом

ز دل بپرس ‌که ایزد چسان نهاد اقسام

зи ҳукми борхдоиӣ Аннан нахоҳам тофт

ز حکم بارخدایی عنان نخواهم تافت

Ба ҳукм онкӣ барон нусха ҷорӣаст аҳком

به‌حکم آنکه بران‌نسخه‌جاری‌است احکام

Ҳазор боргрми фақри рез рез кунад

هزار بارگرم فقر ریز ریز کند

Забони диқи нгшоим ба эзади ълом

زبان دق نگشایم به ایزد علّام

Чу ӯ бибинад дигар чаро даҳуми арза

چو او ببیند دیگر چرا دهم عرضه

Чу аўбдонди дигари чрокнми эълом

چو اوبداند دیگر چراکنم اعلام

Худо ба ҷӯади ту арзоқи мо ҳўолт кард

خدا به جود تو ارزاق ما حوالت ‌کرد

Вагарна бар ту чаҳ афтода буд ранҷи аном

وگرنه بر تو چه افتاده بود رنج انام

Чунон Кариму раҳимӣ ки май ндонндт

چنان‌ کریم و رحیمی‌ که می‌ندانندت

зи шавҳару падари худ аромлу айтом

ز شوهر و پدر خود ارامل و ایتام

Қазои Аннан каш халқаст сӯии раҳмати ту

قضا عنان ‌کش خلقست سوی رحمت تو

Вагарнаи ӣнҳамаи густох ҳам наянд авом

وگرنه اینهمه ‌گستاخ هم نیند عوام

Сухан чу умри ту хуштар агар дароз кашид

سخن چو عمر تو خوشتر اگر دراز کشید

Ки хуш фитад бар ҳақ аз кулем тӯли калом

که خوش فتد بر حق از کلیم طول ‌کلام

Ҳамеша то чу ду маънии зи як сухани хезад

همیشه تا چو دو معنی ز یک سخن خیزد

Суханварон балиғаш кунанд номи аиҳоам

سخنوران بلیغش‌ کنند نام ایهام

Забони ҳарки чу нашутур турои бёзорд

زبان هرکه چو نشتر ترا بیازارد

Дилаши пар аз хӯни бодо чу шишаи ҳҷом

دلش پر از خون بادا چو شیشهٔ حجام