Соқӣ дар ин ҳавои сарди зимистон

ساقی در این هوای سرد زمستان

Соғар меро макун дареғи зи мисатон

ساغر می را مکن دریغ ز مستان

Сардии дайро назора кун ки ба миҷмар

سردی دی را نظاره‌کن که به مجمر

Ҳамчуи ях афсурда гашта оташи сӯзон

همچو یخ افسرده‌گشته آتش سوزان

Шуълаи оташ ҷудо нагашта зи оташ

شعلهٔ آتش جدا نگشته ز آتش

Таъна занад азтарӣ ба қатраи борон

طعنه زند از تری به قطرهٔ باران

Хӯн ба урӯқи он чунон фусурда ки гӯйӣ

خون به‌عروق آن‌چنان فسرده‌ که‌ گویی

Шохи бқм рустааст аз раги шарён

شاخ بقم رسته است از رگ شریان

Тӯшаи сад сола ёфт хоки мтбқ

توشهٔ صد ساله یافت خاک مطبق

Бскаҳ бар ӯ оради рехти абри зи анбон

بسکه بر او آرد ریخت ابر ز انبان

Оташ аз афсурдагӣ ба кӯраи ҳаддод

آتش از افسردگی به‌کورهٔ حداد

Таъна занад бар ба путку ханда ба санадон

طعنه زند بر به پتک و خنده به سندان

Кӯҳи пар аз барфи зери абри қавии даст

کوه پر از برف زیر ابر قوی‌دست

Дев сифедаст зери рустами дастон

دیو سفیدست زیر رستم دستان

Мағз ба стхўони чунон фусурда ки гӯйӣ

مغز به ستخوان چنان فسرده‌که‌‌ گویی

Таъбия карданд санги хора ба стхўон

تعبیه کردند سنگ خاره به ستخوان

Рафтаи фалак бо замин ба хашм ки гӯйӣ

رفته فلک با زمین به خشم‌ که‌ گویی

Бар баданаш аз тагарги боради пайкон

بر بدنش از تگرگ بارد پیکان

Раҳм ба хуршед оядам ки дарин фасл

رحم به خورشید آیدم‌ که درین فصل

Тобад ҳар бомдод бо тани урён

تابد هر بامداد با تن عریان

Бскаҳи баҳам дар ҳавои зи шиддати сармо

بسکه بهم در هوا ز شدت سرما

Ёфта пайванди қатраи қатраи борон

یافته پیوند قطره قطرهٔ باران

Гӯйии занҷири адли доўдстӣ

گویی زنجیر عدل داودستی

Комдаҳи оўни ҳамеи зи гунбади гардон

کامده آون همی ز گنبد گردان

Халқи халили аллоҳ ар наянд пас аз чаҳ

خلق خلیل‌الله ار نیند پس از چه

Бар ҳама сӯзанда оташаст гулистон

بر همه سوزنده آتشست ‌گلستان

Боди сбксри зи абрҳои гарони санг

باد سبکسر ز ابرهای‌ گران‌سنگ

намекунад акнӯн ҳазор арши сулаймон

می‌کند اکنون هزار عرش سلیمان

Донеи ин барадро ҷа бошад чора

دانی این برد را جه باشد چاره

Донеи ин дардро чаҳ бошад дармон

دانی این درد را چه باشد درمان

Доруии ин дарду барад оташ сардаст

داروی این درد و برد آتش سردست

Оташи сардӣ ба гармии оташи сӯзон

آتش سردی به‌ گرمی آتش سوزان

Оташи сардӣ ки аз фурӯғи шуъоъаш

آتش سردی ‌که از فروغ شعاعش

Мӯр ба торик шаб намонад пинҳон

مور به تاریک شب نماند پنهان

Оташи сардӣ ки гар банушад ҳаблӣ

آتش سردی که گر بنوشد حبلی

Меҳр дурахшон шавадаш бача ба заҳдон

مهر درخشان شودش بچه به زهدان

Оташи сардӣ кигар ба ҳомӯни тобад

آتش سردی که گر به هامون تابد

Хокаш гавҳар шавад гиёҳаши марҷон

خاکش‌ گوهر شود گیاهش مرجان

ё неи гӯйии даруни маъдани алмос

یا نی‌گویی درون‌معدن الماس

Таъбия кардаст кони лаъли Бадахшон

تعبیه‌کردست‌ کان لعل بدخشان

Ваа чаҳ хуш ояд маро ба вижа дар ин фасл

وه چه خوش آید مرا به ویژه در این فصل

Бо дилии осӯда аз макораи даврон

با دلی آسوده از مکاره دوران

Мҷлскии хосу ёркии дўсаҳи ҳамдам

مجلسکی خاص و یارکی دوسه همدم

Нақл ва майу авд ва раваду тори хуши алҳон

نقل و می و عود و رود و تار خوش‌الحان

Шоҳидии шӯху шнгу чордаҳи сола

شاهدی شوخ و شنگ و چارده‌ساله

Чордаҳи моҳаши ғуломи талъати тобон

چارده ماهش غلام طلعت تابان

Фарбеҳу симину сурх рӯйу сияҳи мӯӣ

فربه و سیمین و سرخ‌روی و سیه‌موی

Ринду адоФҳму базлаи гӯйу ғзлхўон

رند و ادافهم و بذله‌گوی و غزلخوان

Олами олами парии зи ҳасани парӣ вааш

عالم عالم پری ز حسن پری‌وش

Дунёи дунёи малики з рӯй малики сон

دنیا دنیا ملک ز روی ملک سان

Кобули кобули самоъу ваҷду тараннум

کابل‌کابل سماع و وجد و ترنم

Бобули Бобули фусуну ҳилау дастон

بابل بابل فسون و حیله و دستان

Офати як шаҳри дили зи турраи ҷодӯ

آفت یک شهر دل ز طرهٔ جادو

Фитнаи як малики ҷони зи наргиси фаттон

فتنهٔ یک ملک جان ز نرگس فتّان

Ҳар нафас аз нози қоматаши мутамойил

هر نفس از ناز قامتش متمایل

Рост чу сарви сеӣ зи боди баҳорон

راست چو سرو سهی ز باد بهاران

Лавҳи сринш чу гӯии оҷи мудаввар

لوح سرینش چو گوی عاج مدور

Лекин гӯйӣ нахурда садамаи чавгон

لیکن‌ گویی نخورده صدمهٔ چوگان

ӯ қадаҳу шиша дар ду дасти булӯрӣн

او قدح و شیشه در دو دست بلورین

Назд ман устодаи ҳамӯи сарви хиромон

نزد من استاده همو سرو خرامان

Ман зи сари худъа дар либоси тасаввуф

من ز سر خدعه در لباس تصوّف

Сбҳаҳ ба дасти андаруну сар ба гиребон

سبحه به دست اندرون و سر به گریبان

Гар зи тағайюр ба расми зҳдФрўшӣ

گر ز تغیر به رسم زهدفروشی

Гӯям сад лаънати худоӣ ба шайтон

گویم صد لعنت خدای به شیطان

Гоҳ чу васвосён ба шеваи пархош

گاه چو وسواسیان به شیوهٔ پرخاش

Гӯям эй содаи лавҳи амради нодон

گویم ای ساده‌لوح امرد نادان

Даври шӯ аз ман ки аз тарашшӯҳи ҷомат

دور شو از من که از ترشح جامت

Ҷомаи васвос ман нашавед Аммон

جامهٔ وسواس من نشوید عمّان

Домани худ ба остин хирқа кунам ҷамъ

دامن خود به آستین خرقه ‌کنم جمع

То ба меолӯда ам нагардад домон

تا به می آلوده‌ام نگردد دامان

Гоҳ сароем кигар з ман накунӣ шарм

گاه سرایم که گر ز من نکنی شرم

Шарм кун аз ҳақ мабош пайрави хизлон

شرم کن از حق مباش پیرو خذلان

Гоҳи дарави хираи хираи байнам ва гӯям

گاه درو خیره خیره بینم و گویم

Рӯи ту бо ин гунаҳ наёбӣ ғуфрон

رو تو با این‌گنه نیابی غفران

Ин суханам бар забон ва лек вуҷӯдам

این سخنم بر زبان و لیک وجودم

Маҳви тамошоӣ ӯ чу нақш бар айвон

محو تماشای او چو نقش بر ایوان

ӯ зи паии трдмоғии худу аҳбоб

او ز پی تردماغی خود و احباب

Дар сати зуҳди хушки м шудаи ҳайрон

در صت زهد خشک م شده حیران

Гоҳ ба ғабғаб занад зи баҳри қисми даст

گاه به غبغب زند ز بهر قسم دست

Коинҳмаҳгар заҳр мор бошад бустон

کاینهمه‌ گر زهر مار باشد بستان

Гоҳ ба ойини дилбарони паии савганд

گاه به آیین دلبران پی سوگند

Даст гузорад ба тори зулфи парешон

دست‌گذارد به تار زلف پریشان

Гоҳе гўидкзини абуси муҷассам

گاهی‌گویدکزین عبوس مجسم

Ёрб моро ба фазлу раҳмати бурҳон

یارب ما را به فضل و رحمت برهان

Гоҳ ба ?има ба мейр маҷлис гуяд

گاه به ایما به میر مجلس ‌گوید

Кин сари харро ки роҳ дод ба бустон

کاین سر خر را که راه داد به بستان

Гоҳ ба наҷӯй ба аҳл базм сарояд

گاه به نجوی به اهل بزم سراید

Хилқат мункир бибину ҷомаи халқон

خلقت منکر ببین و جامهٔ خلقان

Гоҳ кунад рӯ ба осмон ки илоҳӣ

گاه‌کند رو به آسمان‌ که الهی

Имшаби азин ҷамъи ин балӣа бигардон

امشب ازین جمع این بلیه بگردان

Дил шуда як қатраи хӯн ки охири токӣ

دل شده یک قطره خون‌که آخر تاکی

Аз ҷо бархез ва даркинориаш бинишон

از جا برخیز و درکنارش بنشان

Ақлам гуяд дило магари ншндӣ

عقلم‌گوید دلا مگر نشندی

Манъ чу бинад ҳарис тар шавад инсон

منع چو بیند حریص‌تر شود انسان

Ҷон бар ҷонон вале зи баҳри тҷоҳл

جان بر جانان ولی ز بهر تجاهل

Гоҳи нигоҳам ба сақфу гоҳ бар айвон

گاه نگاهم به سقف و گاه بر ایوان

Гӯям баргӯ далели хӯбии саҳбо

گویم برگو دلیل خوبی صهبا

Гуяд ъушрати далелу шодии бурҳон

گوید عشرت دلیل و شادی برهان

Гуяд чбўди далели ҳурмати бода

گوید چبود دلیل حرمت باده

Гӯям инак ҳадис ва инак қуръон

گویم اینک حدیث و اینک قرآن

Гӯям ҳошо намехӯрам ки ҳаромаст

گویم حاشا نمی‌خورم‌که حرامست

Гуяд куллан чаҳ тӯҳматаст ва чаҳ баон

گوید کلا چه تهمتست و چه بهان

Гуяд бустон бихӯр ба ҷони фулонӣ

گوید بستان بخور به جان فلانی

Гӯям неи неи фалон ки бошаду баҳмон

گویم نی نی فلان‌که باشد و بهمان

Оқибат аламр гуяд ар бихӯрӣ май

عاقبت الامر گوید ار بخوری می

Май даҳумати як ду бӯса аз лаби хандон

می‌دهمت یک دو بوسه از لب خندان

Ман зи паии имтиҳони шӯхяш аз ҷад

من ز پی امتحان شوخیش از جدّ

Чоки дарунро дроФкнм ба гиребон

چاک درون را درافکنم به گریبان

Онгаҳ аз сӯзи дил ба расми тбокӣ

آنگه از سوز دل به رسم تباکی

зи оби даҳон тар кунам ҳаволии мижгон

ز آب دهان تر کنم حوالی مژگان

Хирхираи гиря дрглўӣ фиканда

خرخرهٔ‌ گریه درگلوی فکنده

Ҳар нафас аз рӯй худъа баркашам афғон

هر نفس از روی خدعه برکشم افغان

Гӯямаш эй Тифли содаи рух ки ҳанузат

گویمش ای طفل ساده رخ که هنوزت

Гирд баӣ нест гирди себи занхдон

گرد بهی نیست‌ گرد سیب زنخدان

Чанд кунӣ решханд онкӣ гузаштаст

چند کنی ریشخند آنکه‌ گذشتست

Сблтш аз гӯшу мӯии риши зи пистон

سبلتش از گوش و موی ریش ز پستان

Мари ншнидстӣ эйнигор сияҳи мӯӣ

مر نشنیدستی ای نگار سیه‌موی

Шарми зи риш сифед дорад яздон

شرم ز ریش سفید دارد یزدان

эй бути кофур рӯй мишкӣни турра

ای بت‌کافور روی مشکین طرّه

Кат боло тирасту шакли абрӯи кайвон

کت بالا تیرست و شکل ابرو کیوان

Тирам кайвон шудасту машками кофур

تیرم‌ کیوان شدست و مشکم‌ کافور

Аз асар кед тиру гардиши кайвон

از اثر کید تیر و گردش‌ کیوان

Ман ба раҳи гӯр пай сипор ва ту оре

من به ره گور پی‌سپار و تو آری

Аз бар гӯрони кабоб бар з бар хон

از بر گوران‌ کباب بر ز بر خوان

Хндӣ бар ман битарс аз онгаҳ бгрид

خندی بر من بترس از آنگه بگرید

Чашми амл бар ту аз тавотури исён

چشم امل بر تو از تواتر عصیان

Гавҳари икдонаҳи диламро машкан

گوهر یکدانهٔ دلم را مشکن

ё чу шикастии зи лаълашовар товон

یا چو شکستی ز لعلش آور تاوان

ӯ чу марои дил шикаста бинад тарсад

او چو مرا دل‌شکسته بیند ترسد

Рӯзи ҷазоро аз бими оташи нирон

روز جزا را از بیم آتش نیران

Соиди симн ба гарданам кунанд оўнг

ساعد سیمن به‌گردنم‌کنند آونگ

Пок кунад ашкам аз ду дидаи гирён

پاک ‌کند اشکم از دو دیدهٔ گریان

Аз дилу ҷон тан диҳад ба бӯи се ва аз аҷз

از دل و جان تن دهد به بو سه و از عجز

Жола фишонд ҳаме ба лолҳءи нӯъмон

ژاله فشاند همی به لالهء نعمان

Ман ду се хамёзаи зери хирқа наоне

من دو سه خمیازه زیر خرقه نهانی

Баркашам аз завқи бӯсаи лаби ҷонон

برکشم از ذوق بوسهٔ لب جانان

Дар бетонами ларза аз тараб ки фузулӣ

در بتنم لرزه از طرب ‌که فضولی

Бонг бар ӯ барзанад киҳо чакании ҳон

بانگ بر او برزند که ها چکنی هان

Аикаҳи ту бинӣ ба зер хирқа хазидаст

ایکه تو بینی به زیر خرقه خزیدست

Куҳнаи ҳарифии сети шамъи ҷамъи зарифон

کهنه حریفی ست شمع جمع ظریفان

Ҳарчӣ ҷузи ибни хирқааш ки бинӣ бар тан

هرچه جز ابن خرقه‌اش که بینی بر تن

Дӯш ба як ҷуръа бода карда гаравгон

دوش به یک جرعه باده‌ کرده‌ گروگان

Дарди шаробӣ ки ин ба хок фишонд

درد شرابی‌ که این به خاک فشاند

Гардад аз он масти фаршу маснаду айвон

گردد از آن مست فرش و مسند و ایوان

Гуяд агар инчунин бўдкаҳи ту гӯйӣ

گوید اگر اینچنین بودکه تو گویی

Каш ба ҷузи ин хирқа не сарост ва на соомон

کش‌ به جز این خرقه‌ نی سراست و نه‌ ساامان

Аз чаҳ нишинад ба садри маҷлис ва ронад

از چه نشیند به صدر مجلس و راند

Бо чу манӣ ӣнқадари латифау ҳазён

با چو منی اینقدر لطیفه و هذیان

Посухаши орад кигар ба айб тамомаст

پاسخش آرد که ‌گر به عیب تمامست

эй аи ҳунараши бас ки ҳаст модҳи султон

ای‌ا هنرش بس که هست مادح سلطان

Шоҳи шуҷоъи онкии шарзаи шари дижи оҳанг

شاه شجاع آنکه شرزه شر دژ آهنگ

Нағунуд аз бими найзааш ба Нитсаатон

نغنود از بیم نیزه‌اش به نیستان

эй малик эй офтоби малик ки ҷузи ту

ای ملک ای آفتاب ‌ملک‌که جز تو

Кас нишнидаст офтоби схндон

کس نشنیدست آفتاب سخندان

Пелӣ аммо зи дашнаи дории хартум

پیلی اما ز دشنه داری خرطوم

Ширӣ аммо зи даҳраи дории дандон

شیری اما ز دهره داری دندان

Шер надорад ба сари басони ту мғФр

شیر ندارد به سر بسان تو مغفر

Пел надорад ба тани басон ту хуфтон

پیل ندارد به تن بسان تو خفتان

Кӯҳаи Рахши ту пеши кӯҳи блоўн

کوههٔ رخش تو پیش کوه بلاون

Ҳамчуи блоўн киаст пеши биёбон

همچو بلاون ‌که است‌ پیش بیابان

Аз зира ва худ гӯи ҷамол ту бинад

از زره و خود گو جمال تو بیند

Онкўи Юсуф надидааст ба зиндон

آنکو یوسف ندیده است به زندان

Дӯш чу бргФтми ин қасидаи сурӯдам

دوش چو برگفتم این قصیده سرودم

Ба ки ба Кирмони Фрстмши зи хуросон

به که به کرمان فرستمش ز خراسان

Ақл барошуфт ва гуфт зиракӣ алҳақ

عقل برآشفت و گفت زیرکی الحق

Дар сӯии Аммони барӣу зера ба Кирмон

دُر سوی عمّان بریّ و زیره به‌ کرمان

Мадҳ фиристӣ ба сӯии шоҳ ва ндонӣ

مدح فرستی به سوی شاه و ندانی

Мадҳ набӣ кард менаёрад ҳисон

مدح نبی ‌کرد می‌نیارد حسان