Рӯз одина шудам бар дар хлўтгаҳи шоҳ

روز آدینه شدم بر در خلوتگه شاه

Номаи мадҳ ба кафи чашми адаб бар даргоҳ

نامهٔ مدح به‌کف چشم ادب بر درگاه

Хостами бор яке рафт ва бшаҳ гуфт вази шаҳ

خواستم بار یکی رفت و بشه‌‌ گفت وز شه

Рухсат оварад ва бирафтем баҳам то бар шоҳ

رخصت آورد و برفتیم بهم تا بر شاه

Хоки бўмидму устодаму брхўондми мадҳ

خاک بومیدم و استادم و برخواندم مدح

Сала ам дод ва сано гуфту биФзўдми ҷоҳ

صله‌ام داد و ثنا گفت و بیفزودم جاه

Муҳаррами хоси малики кони адаби асмъил

محرم خاص ملک کان ادب اسمعیل

Ки ба шухӣ бар шаҳ мунфаридаст аз ашбоаҳ

که به شوخی بر شه منفردست از اشباه

Шоҳро хост ба ваҷди орад ва хурсанд кунад

شاه را خواست به وجد آرد و خرسند کند

Гуфт к-эии хусрави гардуни Фрсёраҳи сипоҳ

گفت کای خسرو گردون فرسیاره سپاه

Мари маро буд куҳани солаи зании дояи чарх

مر مرا بود کهن ساله زنی دایهٔ چرخ

Пели хартуму заррофаи тану бузинаи нигоҳ

پیل خرطوم و زرافه تن و بوزینه نگاه

Чонаи барҷастау сари муртаишу тани мафлуҷ

چانه برجسته و سر مرتعش و تن مفلوج

Лаби Фрўҳштаҳу бинии хашину пушти дўтоаҳ

لب‌فروهشته و بینی خشن و پشت دوتاه

Оҳи сардаш ба лаби он қадр ки дар яхдони ях

آه سردش به لب آنقدر که در یخدان یخ

Мӯии зардаш ба тани онқдркаҳи дркҳдони коҳ

موی زردش به‌تن آنقدرکه درکهدان‌کاه

Чин ба рухсораш аз он беш ки дар дарёи мавҷ

چین به رخسارش از آن بیش ‌که در دریا موج

Моили шаҳват аз он беш ки шайтон ба гуноҳ

مایل شهوت از آن بیش که شیطان به‌‌ گناه

Чонааш ҷустатар аз дунбаи мяшу сргрг

چانه‌اش جسته‌تر از دنبهٔ میش و سرگرگ

Байняши гандатар аз лФҷи ғулому лаби доа

بینیش ‌گنده‌تر از لفج غلام و لب داه

Хондӣ аз фарти шбқи гоҳ ба гоҳам бар хеш

خواندی از فرط شبق گاه به گاهم بر خویش

То ҳамеи об бар оташи знмш хоҳ махоҳ

تا همی آب بر آتش زنمش خواه مخواه

Рӯзӣ аз баҳри тасаллӣ ба канораш хуфтам

روزی از بهر تسلی به‌کنارش خفتم

То дар он лаҷаи маърӯфи дроФтм ба шиноа

تا در آن لجهٔ معروف درافتم به شناه

Бар шаръи ҳавасами шӯрта шаҳват навазед

بر شرع هوسم شرطهٔ شهوت نوزید

Ки барам киштии худро ба лаби лангаргоҳ

که برم کشتی خود را به لب لنگرگاه

Заврақи нафас бҳимӣ нашудаш рости сутун

زورق نفس بهیمی نشدش راست ستون

Ҳамчуи лангар ба замин дӯхт сар аз сустии боҳ

همچو لنگر به زمین دوخت ‌سر از سستی باه

Майли шаҳват ба чаҳ рӯи оре аз ҷо ҷунбад

میل شهوت به چه‌رو آری از جا جنبد

Бо чунон нохуши рӯе ки буд шаҳвати коҳ

با چنان ناخوش رویی که بود شهوت‌ کاه

Тору пуди ҳавасам пора шуд аз бас ки ба ҷаҳд

تار و پود هوسم پاره شد از بس که به جهد

Даст ва по мезадам аз баҳри шбқ чун ҷўлоаҳ

دست و پا می‌زدم از بهر شبق چون جولاه

Чун наҷуст оби з фаввораам аз аҷзи ъҷўз

چون نجست آب ز فواره‌ام از عجز عجوز

Лагадӣ зад ки биҷустам чу з фаввора меаҳ

لگدی زد که بجستم چو ز فواره میاه

Обрӯем ҳамаи брхоки сияҳи рехт чу дид

آبرویم همه برخاک سیه ریخت چو دید

Далви ман хушки лаби афтодаи нигун бар лаби чоҳ

دلو من خشک لب افتاده نگون بر لب چاه

Корӣ аз пеши ман он рӯз нарафт аммо рафт

کاری از پیش من آن روز نرفت اما رفت

Мӯии ришами ҳам бар боди паии бодоФроаҳ

موی ریشم هم بر باد پی بادافراه

Ҳаракат рафт зи пбш ва баракат рафт зи пас

حرکت رفت ز پبش و برکت رفت ز پس

Ҳаракат бе баракати рӯи надиҳади инат гувоҳ

حرکت بی‌برکت رو ندهد اینت ‌گواه

Бар хаши сўби плосинаҳ фурӯ натавон кард

بر خش ثوب پلاسینه فرو نتوان ‌کرد

Сӯзаниро ки ббоист задан бар дебоа

سوزنی را که ببایست زدن بر دیباه

Худ аз он гӯна ки май брдмд аз доми ҷӯй

خود از آن گونه که می بردمد از دام جوی

Рост дар дарё ҳаргиз нашавад шохи гиёҳ

راست در دریا هرگز نشود شاخ گیاه

Лоҷарам бар дар он лаҷаи баси жарфу амиқ

لاجرم بر در آن لجهٔ بس ژرف و عمیق

Майл ман хуфту марои даст ҳавас шуд кӯтоҳ

میل من خفت و مرا دست هوس شد کوتاه

Зол ҳасрат зада аз пеш ва ман озурдаи зи пас

زال حسرت زده از پیش و من آزرده ز پس

Ман ҳаме гуфтам воришоаҳ ӯ вопишоаҳ

من همی‌گفتم واریشاه او واپیشاه

Тнгдл ӯ зи амали ман шуда аз карда хаҷал

تنگدل او ز عمل من شده از کرده خجل

Ман нафаси баста ва ӯ ҳар нафасӣ мезад оҳ

من نفس بسته و او هر نفسی می‌زد آه

Чаҳ даҳуми шарҳи зи ҷои ҷустам ва берун рафтам

چه دهم شرح ز جا جستم و بیرون رفتم

Аз қазои духтаракӣ нодир дидам дар роҳ

از قضا دخترکی نادر دیدم در راه

Мӯии шайтони сифат ӯ дилам аз роҳи бабрад

موی شیطان صفت او دلم از راه ببرد

Оре Иблис кунад одамиёнро гумроҳ

آری ابلیس کند آدمیان را گمراه

Рӯйиш аз тозагӣу туррааш аз некуӣ

رویش از تازگی و طره‌اش از نیکویی

Гуфтӣ ин субҳи ншобўрсти он шоми ҳроаҳ

گفتی این صبح نشابورست آن شام هراه

Магар аз зулфу Рахши чашми халоӣ шудаи халқ

مگر از زلف و رخش‌ چشم خلای شده خلق

Ки яке нима сипедаст ва яке нимаи сиёҳ

که یکی نیمه سپیدست و یکی نیمه سیاه

Зери маи баста чаҳӣ жарфу ҷаҳонии дилу дайн

زیر مه بسته چهی ژرف و جهانی دل و دین

Карда зи он зулфи нигунсори нигунсор ба чоҳ

کرده ز آن زلف نگونسار نگونسار به چاه

Ғарраи ғрортар аз сӯрати хубони фаранг

غره غرار تر از صورت خوبان فرنگ

Турраи таррортар аз тинати афғони фароа

طرّه طرارتر از طینت افغان فراه

Рух ба қомат чу ба шамшоди зи сӯрии хирман

رخ به قامت چو به شمشاد ز سوری خرمن

Мӯ ба ориз чу ба гулзори зои ксўни харгоҳ

مو به عارض چو به‌گلزار زا کسون خرگاه

Қади мавзунаш чун нахламоне хуррам

قد موزونش چون نخل امانی خرم

Рӯй маймунаш чун рӯзи ҷавонии ғами коҳ

روی میمونش چون روز جوانی غم‌کاه

Баданаши софи бдонгўнаҳ ки ҳркш бинад

بدنش صاف بدانگونه که هرکش بیند

Занни барад коб ҳаётаст ва банушад ногоҳ

ظن برد کآب حیاتست و بنوشد ناگاه

Бахи бах аз моҳи Рахши мтънии аллоҳ ба

بخ بخ از ماه رخش متعنی الله به

Ҳаии ҳай аз сурхи лабаши сирнии аллоҳи фидоа

هی هی از سرخ لبش صیرنی الله فداه

Ақраби зулфи каҷаш бар ҷигарам нешӣ зад

عقرب زلف کجش بر جگرم نیشی زد

Ки чу афъӣ зада аз сина баровардам оҳ

که چو افعی زده از سینه برآوردم آه

Чашм аз бас ки зи сайли мижгони рехти сиришк

چشم از بس ‌که ز سیل مژگان ریخت سرشک

Хирадам гуфт ки бас кун блғи алсили збоаҳ

خردم‌ گفت‌ که بس کن بلغ‌السیل ذُباه

Бар вуҷӯдами ғам ишқаш бишуд онсони чира

بر وجودم غم عشقش بشد آنسان چیره

Ки яке шери жёни гоҳи ҷадал бар рӯбоҳ

که یکی شیر ژیان ‌گاه جدل بر روباه

Гашти нобӯди чунон дар ғам ӯ ҳастӣ ман

گشت نابود چنان در غم او هستی من

Ки равони даргузари сарсар май ҷуссаи коҳ

که روان درگذر صرصر می جثهٔ کاه

Шӯри ишқаши дили вайрона ман кард хароб

شور عشقش دل ویرانهٔ من کرد خراب

Ки харобаст ба ҳар малик ки бигузашт сипоҳ

که خرابست به هر ملک که بگذشت سپاه

РФтмши пеш ва ба сад лобаи сурӯдами ғами хеш

رفتمش‌ پیش و به صد لابه سرودم غم‌ خویش

Гуфт беҳуда макун риш ва сухан кун кӯтоҳ

گفت بیهوده‌مکن ریش و سخن کن ‌کوتاه

Ҷўзҳри вори камарбаста ва ман май тарсам

جوزهر وار کمربسته و من می‌ترسم

Ки дар ин ҷўзҳри охир ба хусуф уфтад моҳ

که در این‌ جوزهر آخر به خسوف افتد ماه

Ҳунарат чист ҷузи ин риш ки гӯйӣ ба мисл

هنرت چیست جز این ریش که‌ گویی به‌ مثل

Шаби ялдо буд аз бас ки дарозасту сиёҳ

شب یلدا بود از بس ‌که درازست و سیاه

Гуфтам ин риш маро ҳаст маҳосин бе ҳад

گفتم این ریش مرا هست محاسن بی‌حد

Бшмрми бархе аз он бӯ ки шӯии хуби огоҳ

بشمرم برخی از آن بو که شوی خوب آگاه

Авлои мояи ҳамин шавкат ришаст ки шаҳ

اولاً مایه همین شوکت ریشست که شه

Аз ду сад хилватем дода фузуни мансабу ҷоҳ

از دو صد خلوتیم داده فزون منصب و جاه

Ҳомилу ноқили қулён саломами гуҳи бор

حامل و ناقل قلیان سلامم‌ گه بار

Ки малик ояд ва чун моҳ нишинад баргоҳ

که ملک آید و چون ماه نشیند برگاه

Шавкати риши ман он лаҳза шавад беш ки ман

شوکت ریش من آن لحظه شود بیش که من

Кўрдини пӯшаму дастори нуҳуми ҷои кулоҳ

کوردین پوشم و دستار نهم جای ‌کلاه

ё дар он вақт ки пӯшами зира ва биншинам

یا در آن وقت که پوشم زره و بنشینم

Аз брбораҳ чу рӯйин тан бар асби сиёҳ

از برباره چو رویین تن بر اسب سیاه

Бар кФлгоаҳ ткоўр фиканам чарми паланг

بر کفلگاه تکاور فکنم چرم پلنگ

Чу палангони дижами ҳамла барам бар бадхоҳ

چو پلنگان دژم حمله برم بر بدخواه

Ваз бар сина ҳамоил кунам ин риши сияҳ

وز بر سینه حمایل ‌کنم این ریش سیه

Зери ин риши сияҳи танги кашами банди қабоа

زیر این ریش سیه تنگ کشم بند قباه

Хоссаи он вақт ки бод ояд ва аз ҷунбиши бод

خاصه آن وقت ‌که باد آید و از جنبش باد

Дастӣ аз нихват бар риши кашами гоҳ ба гоҳ

دستی از نخوت بر ریش کشم گاه به گاه

Нимӣ аз риш ба чапи дрФкнми ним ба рост

نیمی از ریش به‌ چپ درفکنم نیم به راست

Вази чапу рост ба зораҳи ман шоҳу сипоҳ

وز چپ و راست به ظارهٔ من شاه و سپاه

Риши ман ҳар ки дар он ҳолат бинад гуяд

ریش من هر که در آن حالت بیند گوید

Риш ва ин шавкату фар ба ба мошоءи аллоҳ

ریش و این شوکت و فر به به ماشاء‌الله

Ҳама бигзор бдонгаҳ ки сӯй Форс шудам

همه بگذار بدانگه ‌که سوی فارس شدم

Бахтиёрӣ ба серуми рехти фузун аз панҷоҳ

بختیاری به سرم ریخت فزون از پنجاه

Ману ёрони марои раъшаи дарафтод ба тан

من و یاران مرا رعشه درافتاد به تن

Ки надонистам чун барҳам аз он маъракаи гоҳ

که ندانستم چون برهم از آن معرکه‌گاه

Иллати он буд ки он соли зи амнияти малик

علت آن بود که آن سال ز امنیت ملک

Чизе аз аслаҳаи малики набардами ҳамроҳ

چیزی از اسلحهٔ ملک نبردم همراه

Ногуҳ афтод ба ёдам ки маро ришӣ ҳаст

ناگه افتاد به یادم که مرا ریشی هست

Ки заҳри нек ва бидам буд ба вақти паноҳ

که زهر نیک و بدم بود به وقت پناه

Гуфтам эй риш кунун рӯзи бадат пеш омад

گفتم ای ریش ‌کنون روز بدت پیش آمد

Шавкат худ машкан мнқст хеш махоҳ

شوکت خود مشکن منقصت خویش مخواه

Охир эй раби дили шери ту дорӣ чаҳ шиддат

آخر ای رب دل شیر تو داری چه شدت

Ки дарин арса кунӣ пушт ба муштии рӯбоҳ

که درین‌ عرصه کنی پشت به مشتی روباه

Қотеъони туруқ эдар ки ба кин хостаҳ анд

قاطعان طرق ایدر که به کین خاسته‌اند

Вақт онаст ки бидиҳии ҳамаро боди афроа

وقت آنست ‌که بدهی همه را باد افراه

Ту уқобӣ ба салобат агар ӣнони ъсФўр

تو عقابی به صلابت اگر اینان عصفور

Шояд ар пеш паранд ту напояд дебоа

شاید ار پیش پرند تو نپاید دیباه

Қиссаи кӯтаҳ ба даҳони риши фурӯи барадаму чашм

قصه‌کوته به‌دهان ریش فرو بردم و چشم

Бар даридам чу ҳужабрӣ ки кунад тези нигоҳ

بر دریدم چو هژبری‌ که‌ کند تیز نگاه

Ҳайати риши ман аз давр чу дуздони диданд

هیات ریش من از دور چو دزدان دیدند

Зуди гаштанди гурезони ҳама бо ҳоли табоҳ

زود گشتند گریزان همه با حال تباه

Он бад-ӣн гуфт ки инаст амӯдии зи оҳан

آن بدین ‌گفت ‌که اینست عمودی ز آهن

Ки Фромрзкшидӣ ба китфи гоҳ ба гоҳ

که فرامرزکشیدی به‌کتف‌ گاه به‌گاه

Ин бидон гуфт на диўисти сияҳ каз сари хашм

این‌ بدان گفت نه دیویست سیه کز سر خشم

Пай балъидан мо пушт намӯдаст дўтоаҳ

پی بلعیدن ما پشت نمودست دوتاه

Он дигар гуфт ки аҳрӣман одам хораст

آن دگر گفت‌ که اهریمن آدم‌خوارست

Хешро бояд азин мӯҳлика медошт нигоҳ

خویش را باید ازین مهلکه می داشت نگاه

Даргузари зини ҳамае шӯхи казин мӯии сияҳ

درگذر زین همه ای شوخ کزین موی سیه

Кунамат бистар аз аксўну дўоҷ аз дебоа

کنمت بستر از اکسون و دواج از دیباه

Хусбам аз зери ту ваон риш буд бистари ту

خسبم از زیر تو وان ریش بود بستر تو

Вар ба боло Фтмт ҳаст дўоҷ эй дилхоҳ

ور به بالا فتمت هست دواج ای دلخواه

Духтар аз риши ман ин турфаи маҳосин чу шунид

دختر از ریش من این طرفه محاسن چو شنید

Гуфт лои ҳавлу лои қувваи алои биллоҳ

گفت لا حول و لا قوهٔ الا بالله

Ин чаҳ ришаст ки меҳри ман аз он гашти фузун

این چه ریشست‌که مهر من از آن‌گشت فزون

Иълми аллоҳ ки ришаст ин ё мҳргёҳ

یعلم‌الله‌که ریشست این یا مهرگیاه

Пас маро гуфт ки ҳар ҳоҷат кам дар дил буд

پس مرا گفت ‌که هر حاجت ‌کم در دل بود

Зини маҳосин ҳама кардӣ ту қазо бе икроҳ

زین محاسن همه کردی تو قضا بی‌اکراه

Лозим омад ки раво дорам ҳарчат комаст

لازم آمد که روا دارم هرچت‌ کامست

Ки маро кардӣ аз риши худ айдун огоҳ

که مرا کردی از ریش خود ایدون آگاه

Лекинат зон ҳунарӣ ҳаст накӯтар гуфтам

لیکنت زان هنری هست نکوتر گفتم

Ореи ореи самти бандагии шоҳаншоҳ

آری آری سمت بندگی شاهنشاه

Хусрави роди Муҳамади шаҳ каз баҳри шараф

خسرو راد محمد شه ‌کز بهر شرف

Бар сами тавсан ӯ шоҳони соинди ҷбоаҳ

بر سُم توسن او شاهان سایند جباه

Баҳр он ёфт зи файзи азалии қӯти нутқ

بهر آن یافت ز فیض ازلی قوت نطق

То ҳамеи мадҳат ӯро бсроинди афвоҳ

تا همی مدحت او را بسرایند افواه

То гусаста нашавад рӯзи зи шаби шом аз субҳ

تا گسسته نشود روز ز شب شام از صبح

Мгслод аз ваии тавфиқи ҳақу Авни илоҳ

مگسلاد از وی توفیق حق و عون اله

Бод ҳар моҳаи қавӣтар сипаҳаши рӯз ба рӯз

باد هر ماهه قویتر سپهش روز به روز

Бод ҳар солаи фузунтар ҳашамаши моҳ ба моҳ

باد هر ساله فزونتر حشمش ماه به ماه