Буд ин нукта дар ҳикмати сар эй ғайби бурҳонӣ

بود این نکته در حکمت‌ سر‌ای غیب برهانی

Ки дар ҷонони рисӣ онгаҳ ки аз ҷони айби бурҳонӣ

که در جانان‌ رسی آنگه‌ که‌ از جان عیب برهانی

Хиради шидст ва дониш кед ва ҳастӣ қайд ҷаҳдӣ кун

خرد شیدست ‌و دانش ‌کید و هستی ‌قید جهدی کن

Ки Рахши ҷони з ҷӯй шед ва кеду қайди бҷҳонӣ

که‌ رخش جان ز جوی شید و کید و قید بجهانی

Камоли нафас агар ҷӯӣ бияфкан аҷаби доноӣ

کمال نفس اگر جویی بیفکن عجب دانایی

Ҳаёти рӯҳ агар хоҳӣ раҳо кун хуии ҳайвонӣ

حیات‌ روح‌ اگر خواهی رها کن‌ خوی‌ حیوانی

Муаззаб то надории тан муҳаззаб менагардад ҷон

معذب تا نداری تن مهذب می‌نگردد جان

Ки то баргаш напароне наболад сарви бастоне

که تا برگش نپرّانی نبالد سرو بستانی

Басони хоҷа аз рӯҳонӣони ҳам гоми беруни зан

بسان خواجه از روحانیان هم ‌گام بیرون زن

Ки фахрӣ нест ворстни зи қайди ҷисми ҷисмонӣ

که‌ فخری‌نیست وارستن ز قید جسم جسمانی

Ба тарки хамри гӯйу дараки амри тоъат ҳақ кун

به ترک خمر گوی و درک امر طاعت حق‌ کن

Ки қурби рӯҳу райҳон ба зи шурби роҳи райҳонӣ

که‌ قرب روح و ریحان به ز شرب راح ریحانی

Агар шӯхи ҷўонстӣ вагар шайхи нўонстӣ

اگر شوخ جوانستی وگر شیخ نوانستی

Турои тоъат ба кор ояд на тсўилоти шайтонӣ

ترا طاعت به ‌کار آید نه تسویلات شیطانی

Ба об бе ниёзии чеҳраи ҷони он замони шӯе

به آب بی‌نیازی چهرهٔ جان آن زمان شویی

Ки ҳамчун хоҷа гирд ҳастӣ аз доман барафшонӣ

که‌ همچون‌ خواجه گرد هستی‌ از دامن‌ برافشانی

Азин мтмўраҳи тани ҷой дар маъмура ҷон кун

ازین مطمورهٔ تن جای در معمورهٔ جان‌ کن

Ки дар мқсўраҳ ӣ азлати ърўсоннди рӯҳонӣ

که در مقصوره ی عزلت عروسانند روحانی

Тариқи хоҷаи гир ар ҳимматии дорӣ ки рӯзу шаб

طریق ‌خواجه گیر ار همتی ‌داری ‌که روز و شب

Ба худ заҳмат наад то халқро бошад тани осонӣ

به خود زحمت نهد تا خلق را باشد تن‌ آسانی

Бирав дар мактаби таҷреди дарси ишқ аз бар кун

برو در مکتب تجرید درس عشق از بر کُن

Ки дасти овези дўнонсти ҳикматҳои луқмонӣ

که دست آویز دونانست حکمتهای لقمانی

Асар аз меҳру кини хоҷаи дон дар кори нафъу зр

اثر از مهر و کین خواجه دان در کار نفع و ضر

На дар таслиси брҷисӣ на дар трбиъи кайвонӣ

نه در تثلیث برجیسی نه در تربیع‌ کیوانی

Чаҳ гӯии ровии қумӣ чаҳ гуфт аз шореъи уммӣ

چه‌گوی راوی قمی چه‌گفت از شارع امّی

Дирояти пеши гири охири ривоятро чаҳ май хуоне

درایت پیش‌ گیر آخر روایت را چه می‌خوانی

Луғат дар маърифат лағваст гӯи рӯ ҳар чаҳ хоҳии гӯ

لغت در معرفت لغوست گو رو هر چه خواهی گو

Чу мақсӯди сухани доне чаҳ ъбронӣ чаҳ сурёнӣ

چو مقصود سخن دانی ‌چه‌ عبرانی چه‌سریانی

Аз он марди худо аз дидаи уммӣ буд пинҳон

از آن مرد خدا از دیدهٔ ‌امّی بود پنهان

Ки орифи доғ бар дил дораду зоҳид ба пешонӣ

که عارف داغ بر دل دارد و زاهد به پیشانی

Ба дасти ор ар туоне дил ба дастор аз чаҳ ӣӣ моил

به‌دست آر ار توانی‌ دل به‌ دستار از چه‌یی مایل

Ки дасторат набахшад суд агар аз аҳли дастоне

که دستارت نبخشد سود اگر از اهل دستانی

Гар аз дастори сангини чеҳри ҷон рангин шудӣ будӣ

گر از دستار سنگین‌چهر جان رنگین شدی بودی

Зиёратгоҳи ҷонҳо гунбади Қобӯси ҷорҷоне

زیارتگاه جانها گنبد قابوس جرجانی

Агар дар маҷлиси хоҷа ба сидқ ва дард биншинӣ

اگر در مجلس خواجه به صدق و درد بنشینی

Лаҳиби ҳафт дӯзахро ба оҳӣ сард бинишонӣ

لهیب هفت دوزخ را به آهی سرد بنشانی

Бирав бо дӯсти андари хилвати ҷони рози дили син

برو با دوست اندر خلوت جان راز دل سین

Ки аз берун набахшад суди солусоти ломонӣ

که از بیرون نبخشد سود سالوسات لامانی

Саводи ишқ чун бинии бҳли савдои ақли азср

سواد عشق چون بینی بهل سودای عقل ازسر

Ки дар хуршеди тобистон бетон бораст боронӣ

که در خورشید تابستان بتن بارست بارانی

Агар азми фано дорӣ бисӯз аз дил ки ошиқ ро

اگر عزم فنا داری بسوز از دل‌که عاشق را

Ба хон фақри барӣоне ба кор ояд на бўронӣ

به خوان فقر بریانی به‌کار آید نه بورانی

Ғамии ков ҷовдон монад ба аз айшӣ ки тиши орад

غمی‌ کاو جاودان‌ ماند به‌ از عیشی‌که طیش آرد

Ки оқро дар алики ғами дувумади вҷдси ваҷдоне

که‌ عاق را در الیک غم دومد وجدس وجدانی

Биёи таслимро таълими гир аз ҳиммати хоҷа

بیا تسلیم را تعلیم‌گیر از همت خواجه

Казин тадбири ноқиси панҷа бо тақдир натавонӣ

کزین تدبیر ناقص پنجه با تقدیر نتوانی

Ту охири зарра ӣӣ бо чашмаи Байзо чаҳ май тобӣ

تو آخر ذره‌یی با چشمهٔ بیضا چه می‌تابی

Ту охири қатра ӣӣ бо лаҷа ӣ дарё чаҳ май Монӣ

تو آخر قطره‌یی با لجه ی دریا چه می‌مانی

Бҳл то дафтари дониш ба хӯни дили Фрўшўим

بهل تا دفتر دانش به خون دل فروشویم

Ки ман имрӯз донистам ки доноисти нодонӣ

که من امروز دانستم‌که دانایست نادانی

Чу сӯсани пеши азин аз зикри сар то по забон будам

چو سوسن پیش ازین از ذکر سر تا پا زبان بودم

Кунун аз фикр чун наргиси ҳамаи чашмами зи ҳайронӣ

کنون از فکر چون نرگس همه چشمم ز حیرانی

Чаҳ пӯшами ҷома ӣӣ дар тан ки гуҳи дирами гуҳии дузам

چه‌پوشم جامه‌یی در تن‌که‌گه دَرَّم‌گهی دوزم

Ман охири офтобами хўштрм дар вақти урёнӣ

من آخر آفتابم خوشترم در وقت عریانی

Ман ар ъўрм вале ъўрони меҳнатро даҳуми ҷома

من ار عورم ولی عوران محنت را دهم جامه

Ки рӯҳам нисбатӣ дорад ба хуршеди зимистонӣ

که روحم نسبتی دارد به خورشید زمستانی

Ба риштаи оҳ чун ғамро зи дили беруни кашами гӯйӣ

به رشتهٔ آه چون غم را ز دل بیرون‌کشم‌گویی

Ки бежанро буруни оради з чаҳ гирди саҷистонӣ

که بیژن را برون آرد ز چَه ‌گُرد سجستانی

Танам чун ҳалқа дар шуд ду то аз ғам ба навмидӣ

تنم چون حلقهٔ در شد دو تا از غم به نومیدی

Ки вақте хоҷа аз раҳмати намояди ҳалқаи ҷанбоне

که ‌وقتی خواجه از رحمت نماید حلقه‌جنبانی

Ҳаёти рӯҳу амни дили ман андар нестӣ дидам

حیات روح و امن دل من اندر نیستی دیدم

Бимирами кош ин ҳастӣ ба ҳастӣ боди арзонӣ

بمیرم‌ کاش این هستی به هستی باد ارزانی

Агар пероя ҳастӣ набӯдӣ зоти пайғамбар

اگر پیرایهٔ هستی نبودی ذات پیغمبر

Ба як арзани нирзидии ҷаҳони боқӣу фонӣ

به یک ارزن نیرزیدی جهان باقی و فانی

Муҳамади хоҷаи олами чрғи дӯдаи одам

محمّد خواجهٔ عالم چرغ دودهٔ آدم

Ки сари офаринишро вуҷӯдаш карда бурҳонӣ

که سرّ آفرینش را وجودش‌کرده برهانی

Камол нур ҳастӣ аз ҷамол ӯ буд варна

کمال نور هستی از جمال او بود ورنه

Ҳақоиқро бадӣ ҳамчун шақоӣқи доғи нақсоне

حقایق را بدی همچون شقایق داغ نقصانی

Зиҳии моҳӣ ки анвораш буд асрори Лоҳутӣ

زهی ماهی که انوارش بود اسرار لاهوتی

Хҳии шоҳӣ ки ройоташ буд оёти қуръонӣ

خهی شاهی‌که رایاتش بود آیات قرآنی

Ба амр ӯ баромади ноқа аз хоро ва рамзаст ин

به امر او برآمد ناقه از خارا و رمزست این

Ки дар хайли вай аз солеҳ наёяд ҷузи штрбонӣ

که در خیل وی از صالح نیاید جز شتربانی

Ба таъйиди влоӣ ӯ азиз Миср шуд Юсуф

به تایید ولای او عزیز مصر شد یوسف

Вагар на пӯст кардӣ бар таниш то ҳашари зиндонӣ

و گر نه پوست کردی بر تنش تا حشر زندانی

Буд дорушшифои лутф ӯро ин ду хосият

بود دارالشفای لطف او را این دو خاصیت

Ки дар ваии ғами парастории намояди дарди дармонӣ

که در وی غم پرستاری نماید درد درمانی

Шабии андар саройам ҳоне буд дар тоъат

شبی اندر سرای ام‌ّهانی بود در طاعت

Ки ногуҳ ҷбриил омад фурӯд аз арши раббонӣ

که ناگه جبرییل آمد فرود از عرش ربانی

Ки эй феҳрист ҳастӣ эй маин дебочаи фитрат

که‌ای فهرست هستی ای مهین دیباچهٔ فطرت

Ба сӯии арши нӯронии гароӣ аз фарши зулмоне

به سوی عرش نورانی ‌گرای از فرش ظلمانی

Набӣ шуд бар барроқ ва рафт бо ҷбрил то сидра

نبی شد بر براق و رفت با جبریل تا سدره

з паридан форуманд он ҳумоюни пайки раббонӣ

ز پریدن فروماند آن همایون‌ پیک ربانی

Набии гФ эй маин пайки худо аз раҳ чаро монадӣ

نبی‌گف ای مهین‌ پیک خدا از ره چرا ماندی

Чунин коҳстаҳ май ронӣ ба пайки хаста май Монӣ

چنین‌کاهسته می‌رانی به پیک خسته می‌مانی

Ба посух гуфташ эй меҳтар маро бигзор ва худ бигузар

به‌ پاسخ ‌گفتش ای‌ مهتر مرا بگذار و خود بگذر

Кигар ман бодам аз ҷунбиши ту барқӣ дар сбкронӣ

که‌ گر من بادم از جنبش تو برقی در سبکرانی

Марои ҷо сидрааст аммо навгари садраи чамии бартар

مرا جا سدره‌ است امّا نوگر صدره چمی برتر

Ҳанузат Рахши ҳиммат дар такаст аз гарми ҷавлонӣ

هنوزت‌ رخش‌ همت‌ در تکست از گرم‌ جولانی

Наравад ой аз барроқи ақли кови вомонда ҳамчун ман

نرود آی از براق عقل‌کاو وامانده همچون من

Бро бар рФрФи ишқ ва барон то ҳар куҷои ронӣ

برآ بر رفرف عشق و بران تا هر کجا رانی

Паямбари гашт бар рФрФи савор ва шуд ба ӯ аднӣ

پیمبر گشت بر رفرف سوار و شد به او ادنی

Шунид асрори мо аўҳӣ ва дид осори субҳонӣ

شنید اسرار ما اوحی و دید آثار سبحانی

Ба ҷое рафт конҷо ҷо намегунҷад з бе ҷое

به جایی رفت‌ کانجا جا نمی‌گنجد ز بی‌جایی

Бад-ӣни ҷону тан аммо тан танӣ нанамуду ҷони ҷонӣ

بدین جان و تن امّا تن‌ تنی ننمود و جان جانی

Нҳодндш ба бар аз хон ғайбӣ назул лорибӣ

نهادندش به بر از خوان غیبی نزل لاریبی

Пбмбр кард аз ҷон назул он хонро санохонӣ

پبمبر کرد از جان نزل آن خوان را ثناخوانی

Пас онгаҳ соз хӯрдан кард ногуҳ аз пас парда

پس آنگه ساز خوردن کرد ناگه از پس پرده

Баромади зи остини дастӣ чу қурси моҳи нӯронӣ

برآمد ز آستین دستی چو قرص ماه نورانی

Паямбари шукр яздон кард ва гуфт эй дасти дасти ту

پیمبر شکر یزدان کرد و گفت ای دست دست تو

Марои ин дасти барад аз дасту дармондами зи ҳайронӣ

مرا این‌دست‌ برد از دست‌ و درماندم‌ ز حیرانی

Гушӯдӣ дастӣ аз ғайб ва намӯдӣ дастгоҳи худ

گشودی ‌دستی ‌از غیب و نمودی دستگاه خود

Балӣ дар дастгоҳати дстёроннди пинҳонӣ

بلی در دستگاهت دستیارانند پنهانی

Ба шахсам дастгирӣ кун ки то ин даст бишносам

به شخصم دستگیری کن که تا این دست بشناسم

Ки андари дасти худ уфтами гарми зини дасти нрҳонӣ

که اندر دست خود افتم ‌گرم زین دست نرهانی

Чун дастурии зи яздони ҷуст ва дар он даст шуд хира

چون ‌دستوری ز یزدان ‌جست و ‌در آن ‌دست ‌شد خیره

Бигуфт эй панҷаи шаҳбоз даст омӯз яздоне

بگفت ای پنجهٔ شهباز دست‌آموز یزدانی

Ҳамаи нурии ҳамаи зӯрӣ ба ҷонат ҳарчӣ май байнам

همه‌ نوری همه زوری به جانت هرچه می‌بینم

Бидон хибргшои дасти ядуллоҳии ҳамеи Монӣ

بدان خیبرگشا دست یداللهی همی مانی

Ҳануз он ҳалқа дар буд дар ҷунбиш ки боз омад

هنوز آن حلقهٔ در بود در جنبش‌ که باز آمد

Мари он ҳалқа ҳастӣ ба фарш аз арши раҳмонӣ

مر آن‌ حلقهٔ‌ هستی‌ به‌ فرش‌ از عرش رحمانی

На худро баради ҳамраҳ балки бихўд рафт ва боз омад

نه‌ خود را برد همره ‌بلکه بیخود رفت و باز آمد

Ки дар мқсўраҳ ваҳдат нагунҷад аввалу сонӣ

که در مقصورهٔ وحدت نگنجد اوِّل و ثانی

Зиҳии пайғамбарӣ каз муҳкамии аҳкоми шаръ ӯ

زهی پیغمبری ‌کز محکمی احکام شرع او

Ба кох осмон монад ки наниҳад рӯ ба вайронӣ

به‌ کاخ آسمان ماند که ننهد رو به ویرانی

Вале нои рафта аз дунё халал афтод дар дайнаш

ولی نا رفته از دنیا خلل افتاد در دینش

Ки қавмии сахт дил карданд азми сусти паймонӣ

که قومی سخت‌ دل‌ کردند عزم سست‌ پیمانی

бад-инсон солҳо бигузашт кин дайн буд ошуфта

بدینسان سالها بگذشت‌ کاین دین بود آشفته

Ки андари марз гиҳон менабад як марди ӣмонӣ

که اندر مرز گیهان می‌نبد یک مرد ایمانی

Паямбари хост дар дунё кунад мабъуси шоҳӣ ро

پیمبر خواست در دنیا کند مبعوث شاهی را

Ки аз адлаши Низомӣ тоза гирад дайни дайоне

که از عدلش نظامی تازه‌گیرد دین دیانی

Гузид аз ҷумлаи шоҳони саммии худ Муҳамад ро

گزید از جملهٔ شاهان سمیّ خود محمّد را

Ки дар дайн тоза фармоед русуми муъаддилати ронӣ

که در دین تازه فرماید رسوم معدلت‌رانی

си шоҳони мҳмдшаҳ ки таъӣдоти ҳукм ӯ

س شاهان محمدشه ‌که تأییدات حکم او

Буруни барад аз замири халқи тсўилоти нафсонӣ

برون برد از ضمیر خلق تسویلات نفسانی

Шаҳаншоҳӣ ки номи номяш барнома ҳастӣ

شهنشاهی‌که نام نامیش برنامهٔ هستی

Бимонад аз шараф чун бои бисмии аллоҳи унвонӣ

بماند از شرف چون بای بسم‌الله عنوانی

Агар пероҳании дузади қазои андари хури бахташ

اگر پیراهنی دوزد قضا اندر خور بختش

Фазоӣ олам ҳастӣ кунад онро гиребонӣ

فضای عالم هستی ‌کند آن را گریبانی

Ба ғаввосӣ чаҳ ҳоҷати номи ҷӯад ӯ ба дарё бар

به غواصی چه حاجت نام جود او به دریا بر

Ки то ҳар қатра обаш шавад лўлўии Аммонӣ

که تا هر قطرهٔ آبش شود لولوی عمانی

Бадахшон аз чаҳ бояд рафт калакаш бар ба норстон

بدخشان ‌از چه‌باید رفت ‌کلکش بر به نارستان

Ки то ҳар дона норш шавад лаъли бадахшонӣ

که تا هر دانهٔ نارش شود لعل بدخشانی

На танҳо одамиро дасташ аз бахшиш кунад даъват

نه‌تنها آدمی را دستش از بخشش‌کند دعوت

Ки теғаши деву дадро ҳам кунад дар разми меҳмонӣ

که تیغش دیو و دد را هم کند در رزم مهمانی

Ду мижа ӯ ду панҷаи шерро монад ки аз ҳайбат

دو مژهٔ او دو پنجهٔ شیر را ماند که از هیبت

Занад бар ҷони нопокони дайни зубини моконӣ

زند بر جان ناپاکان دین زوبین ماکانی

зи баси ваҷд ва фараҳ дорад саропои идро монад

ز بس وجد و فرح دارد سراپا عید را ماند

Ба идӣ инчунин бояд дил ва ҷон кард қурбонӣ

به عیدی اینچنین باید دل و جان‌کرد قربانی

Агар гардуни кушода рӯй будӣ на чунин бдхў

اگر گردون‌ گشاده‌ روی بودی نه چنین بدخو

Гумон дорам ки шоҳаш ҳукм фармудӣ ба дарбоне

گمان دارم که شاهش حکم فرمودی به دربانی

Фарози маснади шоҳӣ чу биншинад хирад гуяд

فراز مسند شاهی چو بنشیند خرد گوید

Ҷаҳонӣ бар яке маснади табораки сунъи яздоне

جهانی بر یکی مسند تبارک صنع یزدانی

Мъозоллаҳ агар бо осмони рӯзӣ ба хашм ояд

معاذالله اگر با آسمان روزی به خشم آید

Намояди чини абрӯяш ба ҷисми чархи савҳонӣ

نماید چین ابرویش به جسم چرخ سوهانی

Бало тухмаст ва танҳо кишту рӯзи кӣнаи тобистон

بلا تخمست و تنها کشت و روز کینه تابستان

Равонҳо хӯшаи шаҳи деҳқону теғаши доси деҳқонӣ

روانها خوشه شه‌ دهقان‌ و تیغش داس دهقانی

Надидам то надидам ханҷари алмоси феъл ӯ

ندیدم تا ندیدم خنجر الماس فعل او

Ки аз зумуррад чакад марҷони вази оҳани лаъли румонӣ

که از زمرد چکد مرجان وز آهن لعل رمّانی

зи хӯни хасм дар ҳиҷо чу гардад лаъли пайконаш

ز خون خصم در هیجا چو گردد لعل پیکانش

Бихаради ҷавҳарӣ ӯро ба ҷои лаъли пайконе

بخرد جوهری او را به جای لعل پیکانی

Сргисўи гирифтаи ҳур дар кафи бӯ ки бинмоед

سرگیسو گرفته حور در کف بو که بنماید

Ба ҷои шҳпри товус аз хониши магаси ронӣ

به جای شهپر طاووس از خوانش مگس‌ رانی

Бпоиди кӯдаки бахташ ба маҳди амн то Меҳдӣ

بپاید کودک بختش به مهد امن تا مهدی

Намояд аз ҳиҷоби ғайби меҳри чеҳри нӯронӣ

نماید از حجاب غیب مهر چهر نورانی

Имомӣ каз вуҷӯд ӯ ҷаҳони барпо буд варна

امامی‌ کز وجود او جهان برپا بود ورنه

Суварҳо бозгаштии ҷониби нафаси ҳиўлонӣ

صورها بازگشتی جانب نفس هیولانی

Ҳамуммӣ каз влоӣ ӯ агар ҳрзӣ ба худ бандад

همامی‌ کز ولای او اگر حرزی به خود بندد

Ба маҳшарвораад Иблис аз он олӯдаи домоне

به محشر وارهد ابلیس از آن آلوده‌ دامانی

Таборак ё вале аллоҳи охири пардаи як сӯ на

تبارک یا ولی‌الله آخر پرده یک‌ سو نه

Ки то аз чеҳр маймунат кунад гетии гулистонӣ

که تا از چهر میمونت ‌کند گیتی‌ گلستانی

Чу будӣ аз назар ғоиб набӯдӣ шоҳро нойиб

چو بودی از نظر غایب نبودی شاه را نایب

Расӯлаш ҳукм дод аввали ту имзо додяш сонӣ

رسولش حکم داد اول تو امضا دادیش ثانی

Балӣ чун ҳоҷии оқосии Аминӣ дар миён бояд

بلی چون حاجی آقاسی امینی در میان باید

Ки то шаҳро расонад аз ту тўқиъоти пинҳонӣ

که تا شه را رساند از تو توقیعات پنهانی

Ту монои эзадӣ ӯ Ҷабраилу шоҳи пайғамбар

تو مانا ایزدی او جبرئیل و شاه پیغمبر

Ки шаҳро орад аз сӯии ту танзилоти фарқоне

که شه را آرد از سوی تو تنزیلات فرقانی

Набӯдигар чунин кардан наёраст ӣнҳамаи мӯъҷиз

نبودی گر چنین ‌کردن نیارست اینهمه معجز

Ки аз даракаш буд қосири уқули қосӣу доне

که از درکش بود قاصر عقول قاصی و دانی

Ҳазорон дар ҳазорон тӯб созад аждаҳои пайкар

هزاران در هزاران توپ سازد اژدها پیکر

Ки ҳаряк ҷонишин дӯзаханд аз оташи афшонӣ

که هریک جانشین دوزخند از آتش‌افشانی

Басӣҷи қӯрхонаи шаҳи баригар дар биёбонҳо

بسیج قورخانهٔ شه بری ‌گر در بیابانها

Напуед дар биёбонҳо насим аз танг майдонӣ

نپوید در بیابانها نسیم از تنگ‌میدانی

Дабирони сипаҳи дафтари Фрўшўинди якбора

دبیران سپه دفتر فروشویند یکباره

Каз онсӯии шумори афтодаи ҷишш аз фаровонӣ

کز آنسوی شمار افتاده جیشش از فراوانی

Маро аз кори шоҳаншаҳи ҳамеи биллоҳ шигифт ояд

مرا از کار شاهنشه همی بالله شگفت آید

Ки ҳркории кндгўиӣ ки алҳомисти раббонӣ

که هرکاری‌ کندگویی‌که الهامیست ربانی

Ба назми ҷяшу амни малику таии куфру нашри дайн

به‌ نظم‌ جیش و امن ملک و طی‌ کفر و نشر دین

Ҳазорон мӯъҷизоти оради фузун аз фаҳми инсонӣ

هزاران معجزات آرد فزون از فهم انسانی

Тании сарбозро зон сон ки салмони зӣ мдоин шуд

تنی‌ سرباز را زان ‌سان‌ که سلمان زی مداین شد

Кунад аз рӯй мӯъҷизи волии малики сулаймонӣ

کند از روی معجز والی ملک سلیمانی

Ба фазли хеши соҳиби ихтиёри малик ҷам созад

به‌ فضل‌ خویش صاحب اختیار ملک جم سازد

зи баҳри рҷм девонаш сипорад ҳукми девонӣ

ز بهر رجم دیوانش سپارد حکم دیوانی

Мари онҳам бе се омад ба лаки Форс дар вФтӣ

مر آنهم بی‌سه آمد به لک فارس در وفتی

Ки буданд андари он кишвари гуруҳеи хоину хонӣ

که بودند اندر آن‌کشور گروهی خائن و خانی

Ҳамаи андари худои тоғии ҳама бо Подшаҳи ёғӣ

همه اندر خدا طاغی همه با پادشه یاغی

Ҳамаи фоҷири ҳамаи ёғии ҳамаи фосиқи ҳамаи зоне

همه‌ فاجر همه‌ یاغی همه فاسق همه زانی

Зиёд аз бскаҳ шуд зулми язидии андари он кишвар

زیاد از بسکه شد ظلم یزیدی اندر آن‌ کشور

Басои мусаллам ки бар дори фано ҷон дод чун ҳоне

بسا مسلم‌ که بر دار فنا جان داد چون هانی

Ба бахти шоҳу Авни хоҷаи андари порси ҳукм ӯ

به‌ بخت‌ شاه‌ و عون خواجه اندر پارس حکم او

Равон шуд бесипаҳ чун дар мдоини ҳукми салмонӣ

روان‌ شد بی‌ سپه‌ چون در مداین حکم سلمانی

Бдонсони Форбн эмин шуд ки хубони ҳам зи бим ӯ

بدانسان‌ فاربن‌ ایمن شد که خوبان هم ز بیم او

Ба ҳам бстндгисў аз паии дафъи парешоне

به هم بستندگیسو از پی دفع پریشانی

Биҷузи деги сахои аўкаҳи сол ва моҳ ме ҷӯшад

بجز دیگ سخای اوکه سال و ماه می‌جوشد

Хам май ҳам з ҷӯш афтод дар дукони насронӣ

خم می هم ز جوش افتاد در دکان نصرانی

зи як тан дар ҳамаи кишвари хурӯшӣ бар наме хезад

ز یک تن در همه‌کشور خروشی بر نمی‌خیزد

Биҷуз дар субҳу шом аз ноӣу кӯси ҷяши султонӣ

بجز در صبح‌ و شام‌ از نای ‌و کوس‌ جیش ‌سلطانی

Чунон шуд рости кори малики азу кандар дабистони ҳам

چنان‌ شد راست کار ملک‌ ازو کاندر دبستان‌ هم

Нагардад аз паии таълими хами Тифли дабистонӣ

نگردد از پی تعلیم خم طفل دبستانی

Камонгар тир месозад зи бим онкӣ ме донад

کمانگر تیر می‌سازد ز بیم آنکه می‌داند

Ба кеши шоҳ ҳар кажи корро фарзаст қурбонӣ

به کیش شاه هر کژ کار را فرضست قربانی

з бен барканд ҳар наргис ки бади андари гулистонҳо

ز بن برکند هر نرگس‌که بد اندر گلستانها

Ба ҷурми онкии наргис нисбатӣ дорад ба фаттонӣ

به جرم آنکه نرگس نسبتی دارد به فتانی

зи баси паҳлавии мазлӯмон қавӣ кардаст адл ӯ

ز بس پهلوی مظلومان قوی‌ کردست عدل او

Сазадгар съўаҳи шоҳинии намояди барраи срҳонӣ

سزد گر صعوه شاهینی نماید بره سرحانی

Бсотинро чунон кард аз дарахтони тозау хуррам

بساتین را چنان‌کرد از درختان تازه و خرم

Ки оби андари даҳони оради зи ҳасрати ҳури ризвонӣ

که‌ آب اندر دهان آرد ز حسرت حور رضوانی

Ҳисорӣ каз дили аъдои хусрав буд вайрон тар

حصاری ‌کز دل اعدای خسرو بود ویران‌تر

Ба як маи ҳамчуи рӯйин диз намӯд аз сахт банӣоне

به‌ یک‌ مه‌ همچو رویین‌ دز نمود از سخت‌ بنیانی

Даҳ ва ду осёснги обро зии дори малики ҷам

ده و دو آسیاسنگ آب را زی دار ملک جم

зи қасри алдшт ҷорӣ кард чун ашъори Қоонӣ

ز قصر الدّشت جاری‌ کرد چون اشعار قاآنی

зи санги сахт бе зарби Асоу даъвии мӯъҷиз

ز سنگ سخت بی‌ضرب عصا و دعوی معجز

Даҳ ва ду чашма об оварад чун Мӯсои умронӣ

ده و دو چشمه آب آورد چون موسی عمرانی

Ба сӣ фарсангӣ Широз равадӣ ҳаст паҳновар

به سی‌ فرسنگی شیراز رودی هست پهناور

Ки умқаши ваҳм агар синҷид форуманд зи ҳайронӣ

که عمقش وهم اگر سنجد فروماند ز حیرانی

Гарон равадӣ ки натавонӣ зи паҳнои шигарфи он

گران رودی‌که نتوانی ز پهنای شگرف آن

Саманди ақлу хинги ваҳму Рахши фикри бҷҳонӣ

سمند عقل ‌و خنگ وهم و رخش فکر بجهانی

Шикам бар хок май молад чу мори гурза дар чанбар

شکم بر خاک می‌مالد چو مار گَرزه در چنبر

Ба вақт бод менолад чу раъди абри обоне

به وقت باد می‌نالد چو رعد ابر آبانی

Буд чун ҳукм ӯ ҷории мар он равад аз яке чашма

بود چون ‌حکم ‌او جاری ‌مر آن ‌رود از یکی‌ چشمه

Ки номаш мухталиф гӯйанд доноёни зи нодонӣ

که نامش مختلف ‌گویند دانایان ز نادانی

Яке шаш бӣр медонад яке шаш пер ме хонд

یکی‌شش ‌بئر می‌داند یکی‌شش پیر می‌خواند

Ки шаш чаҳ бӯда ё шаш пер онҷо карда рҳбонӣ

که‌شش ‌چَه بوده یا شش پیر آنجا کرده رهبانی

Миёни хиттаи Широз ва он равад равон дар раҳ

میان خطهٔ شیراز و آن رود روان در ره

Бўдкўҳӣ ба ғояти сахт чун ашъори Қоонӣ

بودکوهی به‌غایت سخت چون اشعار قاآنی

Сараши шбрии ду берун ҷустааст азчнбр ҳастӣ

سرش شبری دو بیرون ‌جسته‌است ‌ازچنبر هستی

Пеши онсўтрки зонҷокаҳ дунё мешавад фонӣ

پیش آنسوتَرک زآنجاکه دنیا می‌شود فانی

Бибояд кӯҳро сифтан казин сӯ равад ёбад раҳ

بباید کوه را سفتن‌ کزین سو رود یابد ره

Ки ӣнсӯ раҳ надорад равад агркаҳро нснбонӣ

که اینسو ره ندارد رود اگرکه را نسنبانی

Вазин сӯтар яке даррааст ҳавли ангез кандар вай

وزین‌ سوتر یکی ‌درّه ‌است ‌هول‌انگیز کاندر وی

зи баси жарфии туоне ҳафт дарёро бигунҷонӣ

ز بس ژرفی توانی هفت دریا را بگنجانی

Чунон жарфаст каз қаъраш бибинӣ гову моҳӣ ро

چنان ژرفست‌ کز قعرش ببینی‌ گاو و ماهی را

Агар бо дурбини лухтии назар дар вай бигардоне

اگر با دوربین لختی نظر در وی بگردانی

Бибояд дарраро анбошт бо садии гарон каз бен

بباید دره را انباشت با سدی ‌گران ‌کز بن

Тавонад мебарояд об то гардад биёбоне

تواند می‌برآید آب تا گردد بیابانی

зи даврони Каюмарси аввалин шаҳ то мҳмдшаҳ

ز دوران‌ کیومرث اولین شه تا محمّدشه

Ки хатм подшоҳон ҷаҳонаст аз ҷҳонбонӣ

که ختم پادشاهان جهانست از جهانبانی

Тании он дарраро анбошт натавонист аз шоҳон

تنی آن دره را انباشت نتوانست از شاهان

Касе норсти он киро шикаст аз инсӣу ҷонӣ

کسی‌ نارست‌ آن‌ که‌ را شکست‌ از انسی و جانی

Чаҳ Ҳушанги гарони фарҳанг ва чаҳ тҳмўрси доно

چه هوشنگ‌گران‌فرهنگ و چه تهمورس‌دانا

Чаҳ ҷамшеди спҳроўрнг ва чаҳ заҳҳок улувваоне

چه‌جمشید سپهراورنگ‌و چه ضحاک علوانی

Чаҳ аФридўн ва чаҳ Эраҷ чаҳ минўчҳр ва чаҳ навзар

چه‌افریدون‌و چه‌ایرج چه‌مینوچهر و چه نوذر

Чаҳ зоби ду зроъи он шуҳра дар фархундаи фурмоне

چه زاب دو ذراع آن شهره در فرخنده فرمانی

Чаҳ Гаршосб ки бади хотами мулӯки пешдодӣ ро

چه‌ گرشاسب‌ که بد خاتم ملوک پیشدادی را

Чаҳ фаррухи киқбоди он расми адл ва додро бонӣ

چه فرخ‌کیقباد آن رسم عدل و داد را بانی

Чаҳ Ковӯс ва чаҳ Кайхусрав чаҳ гштоб чаҳ лҳрос

چه‌کاووس و چه‌کیخسرو چه‌گشتاب چه لهراس

Чаҳ равшани рои баҳман чаҳ ҳумоюни духтараши хонӣ

چه روشن رای بهمن چه همایون دخترش خانی

Чаҳ дороб ва чаҳ доро ва чаҳ Искандар аз рӯмӣ

چه‌داراب و چه‌دارا و چه اسکندر از رومی

Сипоҳ оварад ва ғолиб шуд бар Эрон ва бар Эронӣ

سپاه آورد و غالب شد بر ایران و بر ایرانی

Бар ин нисбати якояки баршумури Эрони худоён ро

بر این نسبت یکایک برشمر ایران خدایان را

Чаҳ ашконӣ чаҳ сои санӣ чаҳ салҷӯқӣ чаҳ сомонӣ

چه ‌اشکانی چه سا‌سانی چه ‌سلجوقی چه سامانی

Бавижа ҷам ки биҳд ганҷ доду ранҷи барад аммо

بویژه جم ‌که بیحد گنج داد و رنج برد امّا

Сари асри жож ӯ беҳуда шуд чун жожи тайоне

سر‌اسر ژاژ او بیهوده شد چون ژاژ طیانی

Ва дигари шоҳи аббоси он шаҳӣ каз шавкату фарш

و دیگر شاه‌عباس آن‌شهی‌کز شوکت و فرّش

Шӯии огаҳи китоби олами ороро чу бархонӣ

شوی آگه‌کتاب عالم‌آرا را چو برخوانی

Ба солори маин боргаҳи аллоҳи вирдии хон

به سالار مهین بارگه الله‌وردی‌خان

Ки бидиҳам дар сари афшонии смри ҳам дар зарафшонӣ

که بدهم در سر‌افشانی سمر هم در زرافشانی

Бикради ин ҳукмро ваон рафт ва натавонист ва бозомад

بکرد این‌حکم‌ را وان‌رفت‌ و نتوانست و بازآمد

Се солаи ранҷ ӯ новирди бории ҷузи пушаймонӣ

سه ساله رنج او ناورد باری جز پشیمانی

Карими он подшоҳ занад бо он қӯту қудрат

کریم آن پادشاه زند با آن قوت و قدرت

Ки дар ҳркор будаш хосса дар таъмири вайронӣ

که در هرکار بودش خاصه در تعمیر ویرانی

Ба солии андмолӣ чанд аз мавҷи баҳори афзӯн

به سالی اندمالی چند از موج بحار افزون

Ба кори афканду охир халқ гуфтандаш ки натавонӣ

به کار افکند و آخر خلق گفتندش که نتوانی

Вале охир ба бахти шаҳриёру ботини хоҷа

ولی آخر به بخت شهریار و باطن خواجه

Ки ҳастӣ назд ӯ хиҷлати барад аз танги сомонӣ

که هستی نزد او خجلت برد از تنگ‌سامانی

Киин сарбозӣ аз хусрави ҳусайни исмии ҳасани расмӣ

کهین سربازی از خسرو حسین‌اسمی حسن ‌رسمی

Кам аз шаш ма намӯд ин кори мушкилро ба осонӣ

کم از شش مه نمود این کار مشکل را به آسانی

Нахустин рӯз гуфтандаш макун ин кор ва зу бигузар

نخستین ‌روز گفتندش مکن این‌کار و زو بگذر

Ки натавонӣ агар сдгнҷи сим ва зар барафшонӣ

که نتوانی اگر صدگنج سیم و زر برافشانی

Неи яздон ки то кӯҳи гарон аз пеш бурдорӣ

نیی یزدان‌ که تا کوه‌ گران از پیش برداری

Гирифтемат ба неруи гардан шерон бипечоне

گرفتیمت به نیرو گردن شیران بپیچانی

На барқӣ то шикофии сахраи смои зи якдигар

نه برقی تا شکافی صخرهٔ صما ز یکدیگر

На зилзолӣ ки ёрии кӯҳи хороро биҷунбоне

نه زلزالی ‌که یاری‌ کوه خارا را بجنبانی

Вагар ин коркардии бозмон бовар наме уфтад

وگر این کارکردی بازمان باور نمی‌افتد

Ҳаме гӯйем ё пайғамбарӣ ё саҳар май доне

همی‌گوییم یا پیغمبری یا سحر می‌دانی

Бигуфт аз фари бахти шаҳриёру ботини хоҷа

بگفت از فر بخت شهریار و باطن خواجه

На аз зӯри тану азми дилу неруии нафсонӣ

نه از زور تن و عزم دل و نیروی نفسانی

Ман ин кӯҳи гарон аз пеш бурдорам бидон ойин

من این‌کوه‌ گران از پیش بردارم بدان آیین

Ки хоқонро зи пушти пели гирди Зобулстонӣ

که خاقان را ز پشت پیل‌گرد زابلستانی

Бигуфт инро ва аз айвон ба ҳомӯн рафт ва ман ҳайрон

بگفت‌این‌را و از ایوان‌به‌هامون رفت ‌و من حیران

Ки аз айвон ба ҳомӯн чун хиромади сарви бастоне

که‌از ایوان به‌هامون چون خرامد سرو بستانی

Муҳандисҳои Уқлӣдуси маҳорати хост аз ҳрсў

مهندسهای‌اقلیدس مهارت خواست از هرسو

Ки ёранд озмудани тӯлу арзи малики эмеконе

که یارند آزمودن طول و عرض ملک امکانی

Нахустин худ ба Авни бахти шоҳу ботини хоҷа

نخستین خود به‌ عون بخت ‌شاه‌ و باطن خواجه

Бар он ки теша зад ваон кӯҳ ҳарфӣ гуфт пинҳонӣ

بر آن‌که تیشه زد وان‌کوه حرفی‌گفت پنهانی

Ту гӯйии раб саҳл гуфт ва аз дил гуфт кони даъват

تو گویی‌رب‌سهل‌گفت‌و از دل‌گفت‌کآن‌دعوت

Ҳамон дам мустаҷоб афтод дар даргоҳи субҳонӣ

همان دم مستجاب افتاد در درگاه سبحانی

зи нӯки оҳанӣн теша шуд он ки оҳанӣни реша

ز نوک آهنین تیشه شد آن‌که آهنین ریشه

Вази он даҳшати пари андешаи дил шер нестоне

وز آن دهشت پر اندیشه دل شیر نیستانی

ТўгФтии кӯҳи обистани бўдкз ҳар кро дар вай

توگفتی‌کوه آبستن بودکز هر کرا در وی

Ҷанини сони рафтаи ниқобӣ ва нақш карда зуҳдоне

جنین‌سان رفته نقابی و نقش‌کرده زهدانی

Миёни кӯҳро бшикофт ҳамчун дарра ӣӣ аз ҳам

میان‌کوه را بشکافت همچون دره‌یی از هم

Даҳони бгшодгФтии кӯҳи шаҳро дар санои хуоне

دهان بگشادگفتی‌کوه شه را در ثنا خوانی

Ту гӯйии номи теғи шаҳ ба гӯш кӯҳ гуфт арнаҳ

تو گویی نام تیغ شه به‌ گوش‌ کوه ‌گفت ارنه

з ҳам нишкофтӣ то ҳашар бо он сахти арконе

ز هم نشکافتی تا حشر با آن سخت ارکانی

Вазин сӯи дарраро садӣ гарон барбаст ҳамчун ки

وزین‌سو دره‌را سدی گران‌بربست‌همچون که

Ки гӯйии сади Искандар буд дар сахт банӣоне

که‌گویی سد اسکندر بود در سخت‌بنیانی

Мари он садро се даҳ газ ҳаст болоу дирозояш

مر آن سد را سه ده‌ گز هست بالا و درازایش

Ба нисбат карда аз миқдори болояши се чандоне

به نسبت کرده از مقدار بالایش سه‌چندانی

Ту гӯйии дарраро ки кард ва киро дарра ё ки ро

تو گویی دره را کُه ‌کرد و که را دره یا کُه را

з ҷо барканд ва дар он дарра биниҳод аз ҳнрдонӣ

ز جا برکند و در آن دره بنهاد از هنردانی

Чаҳ шаш ма рафт ҷории гашти дарёии хурӯшанда

چه‌شش‌مه‌رفت جاری گشت دریایی خروشنده

Ки аз туғён ҳар мавҷаш шудӣ на чархи тӯфонӣ

که از طغیان هر موجش شدی نه چرخ طوفانی

Мари онро наҳри султонӣ лақаб биниҳод ва май зебад

مر آن را نهر سلطانی لقب بنهاد و می‌زیبد

Казин номи накӯ мавҷаш занад бар чархи пешонӣ

کزین نام نکو موجش زند بر چرخ پیشانی

Чу он наҳр аз раҳи шаш пер омад ба ки таърихаш

چو آن نهر از ره شش پیر آمد به‌که تاریخش

Бигӯям каз раҳи шаш пер ояд наҳри султонӣ

بگویم‌کز ره شش پیر آید نهر سلطانی

Ва ё чун обрӯии шаҳрӣ аз вай шуд фузун гӯям

و یا چون‌ آبروی شهری از وی شد فزون‌ گویم

БиФзўди обрӯии шаҳрии оби наҳри султонӣ

بیفزود آبروی شهری آب نهر سلطانی

Ба сади боғи шаҳ чун дасти хусрави сохт дарёӣ

به‌سدّ باغ‌ شه ‌چون‌ دست ‌خسرو ساخت‌ دریایی

Кигар бинии сароби файзу баҳри раҳматаши хуоне

که‌ گر بینی سراب ‌فیض ‌و بحر رحمتش خوانی

Ту гўбии табъи хусрав бонӣаст он жарфи дарё ро

تو گوبی‌طبع‌خسرو بانی‌است آن ژرف‌دریا را

Вагарна кист ҷузи яздон ки дарёро шавад бонӣ

وگرنه ‌کیست جز یزدان ‌که دریا را شود بانی

Дамодам аз ҳубоби он оби баркафи коса ӣӣ дорад

دمادم از حباب آن آب برکف‌کاسه‌یی دارد

Ки назд ҳиммати хусрави нмоидкосаҳи гирдоне

که نزد همت خسرو نمایدکاسه‌گردانی

Ба шаби акси мау парвин аён гардад зи об ӯ

به شب عکس مه و پروین عیان گردد ز آب او

Чу аз дайри скўпои шуълаи қандили рҳбонӣ

چو از دیر سکوپا شعلهٔ قندیل رهبانی

Ниҳон аз шаби он дарё чаҳ наҳрӣ чанд ва аз ҳарас

نهان‌از شب‌آن‌دریا چه نهری چند و از هرس

Сӯии шаҳру қрои ҷории чунон коҳкоми девонӣ

سوی شهر و قرا جاری چنان‌کاحکام دیوانی

Хиёбонӣ банно фармуд гирдогирди дарёча

خیابانی بنا فرمود گرداگرد دریاچه

Ки май рақсади дарахтонаши зи серобӣу районе

که می‌رقصد درختانش ز سیرابی و ریّانی

Вале мушкил бирӯяд зон хиёбони сарв каз хиҷлат

ولی‌مشکل بروید زان خیابان سرو کز خجلت

Наболад пеши қади дилкашаши сарви хиёбонӣ

نبالد پیش قد دلکشش سرو خیابانی

Алифи сон аз миёни ҷон камар барбаст ва дар икдм

الف‌سان از میان جان ‌کمر بربست و در یکدم

Маони шаҳрро кард аз Наими шоҳи меҳмонӣ

مهان شهر را کرد از نعیم شاه مهمانی

Ба икдми хокро бар осмон кард аз чаҳ аз хайма

به یکدم خاک را بر آسمان‌کرد از چه از خیمه

Як инсони винҳмаҳи қудрати таъолии шани инсонӣ

یک انسان وینهمه قدرت تعالی شان انسانی

Бузургони мақдами ранҷи хизматро камари баста

بزرگان مقدّم رنج خدمت را کمر بسته

Мақдами оре аз хизмат тавон шуд наз тани осонӣ

مقدم آری از خدمت توان شد نز تن‌آسانی

Пар аз заҳҳок морон шуд замин каз неш ҳар найза

پر از ضحاک ماران شد زمین‌کز نیش هر نیزه

Намӯд азктФ ҳар сарбози хусрави неши събонӣ

نمود ازکتف هر سرباز خسرو نیش ثعبانی

зи бонги тӯб кар шуд чарх ва дӯдаш рафт то ҷое

ز بانگ‌ توپ‌ کر شد چرخ‌ و دودش‌ رفت‌ تا جایی

Ки шуд хуршеди кофурии салбро ҷомаи Қатароне

که‌ شد خورشید کافوری‌ سلب‌ را جامه قطرانی

Ҳамеша бонги раъд аз чарх ояд бар замини винк

همیشه بانگ رعد از چرخ آید بر زمین وینک

Ғўи раъд аз замин бар осмон шуд инат ҳайронӣ

غو رعد از زمین بر آسمان شد اینت حیرانی

зи баҳри онкӣ об овараду обӣ рӯй кор оварад

ز بهر آنکه آب آورد و آبی‌روی‌کار آورد

зи баҳри об ҷашнӣ кард ба аз ҷашни обоне

ز بهر آب جشنی کرد به از جشن آبانی

Чироғон кард Широзу бсотинро бидон ойин

چراغان‌ کرد شیراز و بساتین را بدان آیین

Ки гуфтӣ субҳ нӯронӣ дамид аз шоми зулмоне

که‌گفتی صبح نورانی دمید از شام ظلمانی

Ба ҷунбиши зи эҳтизози боди ҳрсўи шуълаи шамъӣ

به جنبش ز اهتزاز باد هرسو شعلهٔ شمعی

Чу аз боди саҳари барги шақоӣқҳои нӯъмонӣ

چو از باد سحر برگ شقایقهای نعمانی

Ба ҳрдрўозаҳи тарҳӣ тоза афкандаст каз шарҳаш

به‌هردروازه‌طرحی‌تازه‌افکندست‌کز شرحش

Фрўмонм чу боқул бо ҳамаи тақрири сҳбонӣ

فرومانم چو باقل‌ با همه تقریر سحبانی

Ба ҳаряки тарҳи чли бустони сарои афканда каз гардун

به‌هریک‌طرح‌چل‌بستان‌سرا افکنده ‌کز گردون

зи фарти шавқ кайвон омадаст инак ба деҳқонӣ

ز فرط شوق کیوان آمدست اینک به دهقانی

Ба ҳар бстонсрои қасрӣ ки гетӣ бо ҳамаи вусъат

به هر بستانسرا قصری که گیتی با همه وسعت

Нёрдкрдни андари қаср ҳар бустони шабистонӣ

نیاردکردن اندر قصر هر بستان شبستانی

Мураттаби боб ҳар қасраш чу санъатҳои ҷамшедӣ

مرتب ‌باب‌ هر قصرش چو صنعتهای ‌جمشیدی

Муҳаззаби хок ҳар боғаш чу ҳикматҳои луқмонӣ

مهذّب خاک هر باغش چو حکمتهای لقمانی

Ту пиндории ду сафи хубони ншстшнди рўёрў

تو پنداری دو صف خوبان نشستشند رویارو

Ки бо ҳам таън ҳамчашмӣ зананду лофи ҳмшонӣ

که‌ با هم طعن همچشمی زنند و لاف همشانی

Буд ҷиноти уқбои ҳашт ва инак зоҳтмом ӯ

بود جنات عقبی هشت و اینک زاهتمام او

Бурунаст аз шимури ҷиноти Широз аз фаровонӣ

برونست از شمر جنات شیراز از فراوانی

Ҳадиси хулд бо Широзён акнӯн бидон монад

حدیث خلد با شیرازیان اکنون بدان ماند

Ки мушти зераи зӣ Кирмон баранд аз баҳри кирмонӣ

که مشت زیره زی ‌کرمان برند از بهر کرمانی

Злихоўш арӯсӣ ҳаст акнӯн дори малики ҷам

زلیخاوش عروسی هست اکنون دار ملک جم

Ки бар хокаши суҷуди оради ҷамоли моҳи канъонӣ

که بر خاکش سجود آرد جمال ماه‌ کنعانی

Ба ҳар роғаш буд боғӣ ба ҳар боғаши дусади гулбун

به هر راغش بود باغی به هر باغش دوصد گلبن

Ба ҳар гули булбулӣ ҳамчун нкисо дар хуши алҳонӣ

به‌هر گل‌بلبلی‌همچون‌نکیسا در خوش‌الحانی

Ба ҳар роҳаши ди всдбораҳи сет ва дар ҳар ғурфаи сад турфа

به هر راهش د‌وصدباره‌ست و در هر غرفه صد طرفه

Ба ҳар кӯяш дусад ҷӯйаст ва дар ҳар хонаи сдхонӣ

به‌ هر کویش دوصد جویست ‌و در هر خانه صدخانی

Сазадгар шаҳи бад-ӣни кишвари қадамро ранҷа фармоед

سزد گر شه بدین ‌کشور قدم را رنجه فرماید

Ки шаҳ ҷонасту кишвар тан напояд тан ба бе ҷои не

که شه جانست و کشور تن نپاید تن به بی‌جا‌نی

Саросари малик бустон шуд маликро то ки ме гуяд

سراسر ملک‌ بستان شد ملک را تا که می‌گوید

Ба чами лухтии дарин бустон ки дод айши бастоне

به چم لختی درین بستان ‌که داد عیش بستانی

Шаҳ ар ояд сӯии Широз ҳар хишти диёр ӯ

شه ار آید سوی شیراز هر خشت دیار او

براردи боизидосои зи шодии бонги субҳонӣ

برآرد بایزیدآسا ز شادی بانگ سبحانی‌

Бғир аз наҳри султонӣ ки давр аз шоҳ май сӯзад

بغیر از نهر سلطانی ‌که دور از شاه می‌سوزد

Надидам нҳрконўнии намояди оби ниронӣ

ندیدم نهرکانونی نماید آب نیرانی

Шҳо бо даст чун дарёи сӯии ин наҳри гомии зан

شها با دست چون دریا سوی این نهر گامی زن

Ки то обаши биафзояд чу сайл аз абри Нитсаоне

که تا آبش بیفزاید چو سیل از ابر نیسانی

Ба ҳар ҷо ҳаст наҳрии сӯй баҳр ояд аҷаб набӯд

به‌ هر جا هست نهری ‌سوی‌ بحر آید عجب نبود

Ки баҳрии буи наҳр ояд зи тақдироти яздоне

که بحری بوی نهر آید ز تقدیرات یزدانی

Гар ояд ҳукми фармои аҷами зии дори малики ҷам

گر آید حکم‌فرمای عجم زی دار ملک جم

Гули широзгрдди ғайрати кӯҳли сипоҳоне

گل شیرازگردد غیرت کحل سپاهانی

Шҳншоҳогар аз сари чашмаи ҷавдат мадад ёбам

شهنشاها گر از سر‌چشمهٔ جودت مدد یابم

Ба дарёии замир ман кунад ҳар қатраи Қатароне

به دریای ضمیر من‌کند هر قطره قطرانی

Вари ин мадҳати қабул Подшаҳ уфтад аҷаб набӯд

ور این مدحت قبول پادشه افتد عجب نبود

Ки бар хон камол ман кунад ҳар луқмаи луқмонӣ

که بر خوان کمال من کند هر لقمه لقمانی

Чу худ будӣ Муҳамади мрмрои ҳисон лақаб додӣ

چو خود بودی‌محمد مرمرا حسان‌ لقب دادی

Аҷаби негар Муҳамадро хуш ояд мадҳи ҳисоне

عجب نی گر محمد را خوش آید مدح حسانی

Агар дар аҳди шаҳ будӣу қадар шоирон дидӣ

اگر در عهد شه بودی و قدر شاعران دیدی

Нрондии таъна бар шоири асиролдини аўмонӣ

نراندی طعنه بر شاعر اثیرالدین اومانی

ҚўоФӣ шуд чу анъомати мукаррари пас ҳамон беҳтар

قوافی شد چو انعامت مکرّر پس همان بهتر

Ки умрат низ ҳамчун гуфта ман боди тӯлонӣ

که عمرت نیز همچون ‌گفتهٔ من باد طولانی