Чу давлат ҷамъ гардад бо ҷавонӣ
چو دولت جمع گردد با جوانی
Ҷавони лиззати барад аз зиндагонӣ
جوان لذت برد از زندگانی
Ба монанди низоми алмалики ков ро
به مانند نظامالملککاو را
Худо ҳам дода давлати ҳам ҷавонӣ
خدا هم داده دولت هم جوانی
намегунҷад ҷаҳон дар ҷома аз шавқ
نمیگنجد جهان در جامه از شوق
з бас дорад ба рӯйиши шодмонӣ
ز بس دارد به رویش شادمانی
Чаҳ хубу хуши тарози афтода алҳақ
چهخوبو خوش طراز افتاده الحق
Бар андомаши либосии Комронӣ
بر اندامش لباسی کامرانی
Ба рақс ояд сипеҳр аз зикри номаш
به رقص آید سپهر از ذکر نامش
Чу маст май зи алҳону ағонӣ
چو مست می ز الحان و اغانی
эй ҳимматаш дар ҳар ду олам
همای همتش در هر دو عالم
Нагунҷад аз чаҳ аз танги ошёнӣ
نگنجد از چه از تنگآشیانی
Чу мадҳ ӯ кунам аҷзои олам
چو مدح او کنم اجزای عالم
Забон гирданд дар ҳамдостонӣ
زبان گردند در همداستانی
Ҳунар дар гавҳари покаши наҳуфта
هنر در گوهر پاکش نهفته
Ба кирдори маъонӣ дар мабоонӣ
به کردار معانی در مبانی
зи ҳирси мадҳ ӯ бе миннати лафз
ز حرص مدح او بیمنت لفظ
зи дил ҳар дам ба гӯш ояд маъонӣ
ز دل هر دم به گوش آید معانی
Муҳӣти аршро созад ммсл
محیط عرش را سازد ممثل
Муҳӣти хотираш аз бекаронӣ
محیط خاطرش از بیکرانی
Дақоиқ дар ҳақоиқ дарҷ дорад
دقایق در حقایق درج دارد
Ба кирдори сўолс дар сўонӣ
به کردار ثوالث در ثوانی
зи майл ҷӯад бинад дар дили халқ
ز میل جود بیند در دل خلق
Рухи омол ва рухсор амоне
رخ آمال و رخسار امانی
Каломаши толии ақди аллолӣ
کلامش تالی عقد اللالی
Беонаш сонии сабъи алмсонӣ
بیانش ثانی سبع المثانی
Зиҳии ин он ки бо икрони азмат
زهی این آن که با یکران عزمت
Наёрад хинги гардуни ҳмънонӣ
نیارد خنگ گردون همعنانی
Маликшоҳ нахустинаст хусрав
ملکشاه نخستینست خسرو
Ту дар пешаши низоми алмалики сонӣ
تو در پیشش نظامالملک ثانی
Бисоти нуқтаи мавҳуми хасмат
بساط نقطهٔ موهوم خصمت
Наёяд дар назар аз бе нишоне
نیاید در نظر از بینشانی
Фалак гарчи зибардастасту чира
فلک گرچه زبردستست و چیره
Наёрад бо тўгрдўни паҳливонӣ
نیارد با توگردون پهلوانی
Каманди рустамӣ чун тоб гирад
کمند رستمی چون تاب گیرد
Наёрад тоби комуси кашоне
نیارد تاب کاموس کشانی
Аз он хандад ба хасмат ҳар замони чарх
از آن خندد به خصمت هر زمان چرخ
Ки бед рӯй бахташи заъфаронӣ
که بید روی بختش زعفرانی
Ту андари азму ҳзмт дар сФоин
تو اندر عزم و حزمت در سفاین
Кунад ин лангарии он бодбонӣ
کند این لنگری آن بادبانی
зи шавқи онкӣ зудаш ме бубахшӣ
ز شوق آنکه زودش میببخشی
Зкон бо сиккаи хезади зрконӣ
زکان با سکّه خیزد زرٍّکانی
Худовандо азин маддоҳи дерин
خداوندا ازین مداح دیرین
Ҳамоно дории андаки длгронӣ
همانا داری اندک دلگرانی
Шунидам гуфта ӣӣ Қоонӣ аз чаҳ
شنیدمگفتهیی قاآنی از چه
намеҷӯяд ба базми ман тдонӣ
نمیجوید به بزم من تدانی
зи заҳмат додан худ шарм дорам
ز زحمت دادن خود شرم دارم
Аз он даромадан кардам туоне
از آن درآمدن کردم توانی
Бтрсидм кигар арнӣ бигӯям
بترسیدم که گر ارنی بگویم
зи дарбон посух ояд лн тароне
ز دربان پاسخ آید لنترانی
Агар ҳар хашмӣ аз номҳрбонист
اگر هر خشمی از نامهربانیست
Ба ман хашм ту ҳаст аз меҳрбонӣ
به من خشم تو هست از مهربانی
Вагар ҳам дар дилат ғайзаст шояд
وگر هم در دلت غیظست شاید
Ки ҳам волкозмини алғизи хуоне
که هم والکاظمین الغیظ خوانی
Ало ё срўро аз чарх дорам
الا یا سرورا از چرخ دارم
Ҳадисии хуш чу ваҳии осмонӣ
حدیثیخوش چو وحی آسمانی
Магари дай бо фалак кардӣ итобӣ
مگر دی با فلککردی عتابی
Ки дӯш омад бар ман дар наоне
که دوش آمد بر من در نهانی
Ҳаме гуфту ҳамеи ҳрдми зи анҷум
همی گفت و همی هردم ز انجم
Ду чашмаш буд дргўҳрФшонӣ
دو چشمش بود درگوهرفشانی
Ки аҷдоди низоми алмаликро ман
که اجداد نظام الملک را من
Чаҳ хизматҳо ки кардам дар ҷавонӣ
چه خدمتها که کردم در جوانی
Зуҳалро ҳар шабӣ гуфтам ки то субҳ
زحل را هر شبی گفتم که تا صبح
Кунад дар ҳар гузаргаи дидаи бонӣ
کند در هر گذرگه دیدهبانی
Ба миррӣхами супурдами токшди зор
به مریخم سپردم تاکشد زار
Адуашонро ба теғи қаҳрамонӣ
عدوشان را به تیغ قهرمانی
Бигуфтам муштарӣ то бар шарафашон
بگفتم مشتری تا بر شرفشان
Кунад ҳар иди сози хутбаи хуоне
کند هر عید ساز خطبهخوانی
Ба хон ҷўдшон аз моҳу хуршед
به خوان جودشان از ماه و خورشید
Ҳаме аз симу зари барадам ӯоне
همی از سیم و زر بردم اوانی
Бидон иффат ки доне Зуҳра ам дошт
بدان عفت که دانی زهرهام داشت
Ки ҳаргиз кас намедидаш аёнӣ
که هرگز کس نمیدیدش عیانی
Ба рақси оўрдмш дар базми ъушрат
به رقص آوردمش در بزم عشرت
Ба шабҳои нишоту миҳмонӣ
به شبهای نشاط و میهمانی
Чу гаштами пер ва дар майдон ғам кард
چو گشتم پیر و در میدان غم کرد
Қадами гӯйӣу пуштами сўлҷонӣ
قدمگویی و پشتم صولجانی
Низоми алмаликам акнӯн карда маъзул
نظامالملکم اکنون کرده معزول
зи дарбонеу шуғли посбонӣ
ز دربانی و شغل پاسبانی
Марои ҳам ързкӣ хосаст бишинав
مرا هم عرضکی خاصست بشنو
Ки дар хилват ба рни заҳи расонӣ
که در خلوت به رن ضه رسانی
Ки Қоонии пас аз сӣ соли мадҳат
که قاآنی پس از سی سال مدحت
Ки шеъраш буд чун об аз равонӣ
که شعرش بود چون آب از روانی
зи шоҳаншоҳу аҷдоди шаҳаншоҳ
ز شاهنشاه و اجداد شهنشاه
Гирифтӣ ганҷҳои шоягонӣ
گرفتی گنجهای شایگانی
Гуҳӣ дар ҷашнҳо хондӣ мадоеҳ
گهی در جشنها خواندی مدایح
Гуҳӣ дар идҳо гуфтӣ таҳоне
گهی در عیدها گفتی تهانی
Кунун пажмурда аз бедоди гардун
کنون پژمرده از بیداد گردون
Чу авроқи гул аз бод хазоне
چو اوراق گل از باد خزانی
Ба ҷои ганҷҳои шоягонаш
به جای گنجهای شایگانش
Расад баси ранҷҳои ройгонӣ
رسد بس رنجهای رایگانی
Мҳл то ин ситам бо ӯ кунад чарх
مهل تا این ستم با او کند چرخ
Чаҳ шуд он хислати Нӯшервонӣ
چه شد آن خصلت نوشیروانی
Бар он кас кин ситам бар вай раво дошт
بر آن کس کاین ستم بر وی روا داشت
Расед арча балои ногаҳонӣ
رسید ارچه بلای ناگهانی
Вале чун сӯхти хирманро чаҳ ҳосил
ولی چون سوخت خرمن را چه حاصل
Ки худ фонӣ шавад барқи ямонӣ
که خود فانی شود برق یمانی
Ғарази айш маро мекун муназзам
غرض عیش مرا میکن منظم
Ба ҳар навъе ки доне ё туоне
به هر نوعی که دانی یا توانی
Ки то ман ҳам ҳамаи шаб то саҳаргоҳ
که تا من هم همه شب تا سحرگاه
зи дасти дӯсти гирами дўстгонӣ
ز دست دوست گیرم دوستگانی
Ба чанги орми бутӣ аз моҳрӯён
به چنگ آرم بتی از ماهرویان
Рух аз насли парии тани парниёнӣ
رخ از نسل پری تن پرنیانی
Бадани оҷӣу гесуи обнӯсӣ
بدن عاجیّ و گیسو آبنوسی
Лабони лаълӣу қомати хайзаронӣ
لبان لعلی و قامت خیزرانی
Рахш чун хирмани гул аз латофат
رخش چون خرمن گل از لطافت
Лабаш чун ғунчаи азкўчки даҳоне
لبش چون غنچه ازکوچکدهانی
Хуморин наргисаш дар хоби рафта
خمارین نرگسش در خواب رفته
зи беморӣу заъфу нотавонӣ
ز بیماریّ و ضعف و ناتوانی
Лаби лаълаши пар аз лўлўии шҳўор
لب لعلش پر از لولوی شهوار
Чу тахти қайсару тоҷи киёнӣ
چو تخت قیصر و تاج کیانی
Ба коми дили рисии пайваста то ҳашар
بهکام دل رسی پیوسته تا حشر
Гарми зинсон ба коми дили расонӣ
گرم زینسان به کام دل رسانی
Ту худ доне ки ҷони як ҷӯ наярзад
تو خود دانی که جان یک جو نیرزد
Кро дар бар набошад ёри ҷонӣ
کرا در بر نباشد یار جانی
Дилами фонӣ шудан дар ишқ хоҳад
دلم فانی شدن در عشق خواهد
Чу медонам ки дунё ҳаст фонӣ
چو میدانم که دنیا هست فانی
Ало то арғавони раведи зи гулзор
الا تا ارغوان روید ز گلزار
зи шодии боди рӯяти арғавонӣ
ز شادی باد رویت ارغوانی
Бпоид то ҷаҳон бо ваии бпоиӣ
بپاید تا جهان با وی بپایی
Бимонад то фалак чун ваии Бамоне
بماند تا فلک چون وی بمانی