Бар дилами садҳазори ништрст
بر دلم صدهزار نیشترست
Балки аз садҳазор бештараст
بلکه از صدهزار بیشترست
Шарҳи як моҷарои зи дардисарам
شرح یک ماجرا ز دردسرم
Мӯҷиби садҳазор дард сараст
موجب صدهزار درد سرست
Пайкарам ончунон шудаст заъиф
پیکرم آنچنان شدست ضعیف
Ки ниҳони ҳамчуи рӯҳ аз назараст
که نهان همچو روح از نظرست
Зини сабаби дркФми зи ғояти заъф
زین سبب درکفم ز غایت ضعف
Хушки чӯбӣ ба гоҳи пўиаҳи дуруст
خشک چوبی به گاه پویه درست
Лоҷарами гоҳ пўиаҳ пиндоранд
لاجرم گاه پویه پندارند
Ки Асое ба саҳар раҳ сипараст
که عصایی به سحر ره سپرست
Гар ҳилоли ин чунин заъиф шавад
گر هلال اینچنین ضعیف شود
Отил аз сайру ҷунбиш ва асараст
عاطل از سیر و جنبش و اثرست
Кӯҳ агар бинад инчунин осеб
کوه اگر بیند اینچنین آسیب
Ларзааш то ба ҳашар дар камараст
لرزهاش تا به حشر در کمرست
Пеши ашки ду чашми хўнборм
پیش اشک دو چشم خونبارم
Қулзуми андар шумора шимураст
قلزم اندر شمارهٔ شمرست
Қоматам хам шудаст ҳамчуи камон
قامتم خم شدست همچو کمان
Лек дар пеши тир ғам сипараст
لیک در پیش تیر غم سپرست
Тан афсурдаам зи ғояти заъф
تن افسردهام ز غایت ضعف
Чун яке чӯби хушк бе самараст
چون یکی چوب خشک بیثمرست
Мӯӣ аз тоби таб бар андомам
موی از تاب تب بر اندامم
Бтар аз неши ночх ва табараст
بتر از نیش ناچخ و تبرست
Дар ва бом сароем аз шиша
در و بام سرایم از شیشه
Рости гӯйии дукон шиша гараст
راستگویی دکان شیشهگرست
Ҳамаи лабрез аз он қабили арақ
همه لبریز از آن قبیل عرق
Каш ба чорами мизоҷи сард ва тараст
کش به چارم مزاج سرد و ترست
Оҳ аз он шишае ки чун каждум
آه از آن شیشهای که چون کژدم
Ҳайоташи дили шикофи Зуҳраи дуруст
هیأتش دل شکاف زهره درست
Лотӣӣ ҳаст коби шаҳвати он
لاطئی هست کاب شهوت آن
Рофеъи ранҷ ва дофеъ хатараст
رافع رنج و دافع خطرست
Дӯстонам зананд даст ба даст
دوستانم زنند دست به دست
Ки фалон эй дареғи мҳтзрст
که فلان ای دریغ محتضرست
Ончунон лоғарам ки пиндорӣ
آنچنان لاغرم که پنداری
Пӯстами зер ва устихон зибраст
پوستم زیر و استخوان زبرست
Лоҷарами ҳаркии мар маро бинад
لاجرم هرکه مر مرا بیند
Фош гуяд ки ин чаҳ ҷонвараст
فاش گوید که این چه جانورست
Ҳуҷраи ман замин Юнонаст
حجرهٔ من زمین یونانست
Бас ки дар ваии ҳаким чора гараст
بسکه در وی حکیم چارهگرست
Даҳанам аз ҳарорати сафро
دهنم از حرارت صفرا
Аз уфӯнати чўком шер нараст
از عفونت چوکام شیر نرست
Ларзи ларзони танами зи шиддати заъф
لرز لرزان تنم ز شدت ضعف
Чун дили хасм садр номвараст
چون دل خصم صدر نامورست
Ҳоҷии оқосии он ҷаҳони ҷалол
حاجی آقاسی آن جهان جلال
Ки ҷаҳонаш ба чашм мухтасараст
که جهانش به چشم مختصرست
Онкии райш мудаббир фалакаст
آنکه رایش مدبر فلکست
Вонкаҳи қадараш мураббӣ қадараст
وآنکه قدرش مربی قدرست
Онкӣ аз меҳру кин ӯ зояд
آنکه از مهر و کین او زاید
Ҳарчӣ андари замонаи хайр ва шараст
هرچه اندر زمانه خیر و شرست
Ҷунбиши хомааш чу гардиши чарх
جنبش خامهاش چو گردش چرخ
Поимрди судӯри нафъу зирсат
پایمرد صدور نفع و ضرست
Лек сайраши хилофи сайри сипеҳр
لیک سیرش خلاف سیر سپهر
Дӯстро нафъу хасмро зарараст
دوست را نفع و خصم را ضررست
Табъ ӯ баҳр ва гуфт ӯ гавҳар
طبع او بحر و گفت او گوهر
Даст ӯ абру ҷӯад ӯ мтрст
دست او ابر و جود او مطرست
Ончии зи осори халқи нек дар ӯст
آنچه ز آثار خلق نیک در اوست
Аз гумону қиёс ва ваҳм бараст
از گمان و قیاس و وهم برست
Мулкӣ ҳаст дар либоси башар
ملکی هست در لباس بشر
Кин хилоиқ на лоиқ башараст
کاین خلایق نه لایق بشرست
Агар аз худ бадии фурӯғи қамар
اگر از خود بُدی فروغ قمر
Гуфтамӣ ков бароиу рӯи қамари сет
گفتمیکاو برای و رو قمرست
Рӯй ӯ нест офтоби сипеҳр
روی او نیست آفتاب سپهر
Лек чун офтоби мштҳрст
لیک چون آفتاب مشتهرست
Хома ӯ чу хоми хусрави аҳд
خامهٔ او چو خام خسرو عهد
Модари фатҳ ва доя зафараст
مادر فتح و دایهٔ ظفرست
Бо итобаш ки ҳаст мояи марг
با عتابش که هست مایهٔ مرگ
Хӯну ҷон ҷаҳонён ҳадараст
خون و جان جهانیان هدرست
Дилу дасташ ба гоҳи ҷӯади вкрм
دل و دستش بهگاه جود وکرم
Ғорати ганҷ ва офат гуҳараст
غارتگنج و آفتگهرست
Чун Ғаззолии рамида аз сайёд
چون غزالی رمیده از صیاد
Ҳзм ӯ пеши байн ва пас нигараст
حزم او پیش بین و پس نگرست
Лутф ӯ рӯҳи бахшу рӯҳ афзо
لطف او روحبخش و روحافزا
Қаҳр ӯ ҷони ситон ва ҷон шукраст
قهر او جانستان و جان شکرست
эй биҳишти ҷаҳонён ки ҷҳим
ای بهشت جهانیان که جحیم
Зоташи стўти ту як шарараст
زاتش سطوت تو یک شررست
Ҳар сухан каз лабат бурун ояд
هر سخن کز لبت برون آید
Хуштар аз об чашма Хизраст
خوشتر از آب چشمهٔ خضرست
Ҷомаи шавкату ҷалолат ро
جامهٔ شوکت و جلالت را
Дибаҳ на сипеҳр остараст
دیبهٔ نه سپهر آسترست
Нӯши дркоми душманат неш аст
نوش درکام دشمنت نیش است
Заҳри дрком дӯстат шераст
زهر درکام دوستت شیرست
Соҳбои бандаи ту Қоонӣ
صاحبا بندهٔ تو قاآنی
Ки худованди дониш ва ҳунараст
که خداوند دانش و هنرست
Гила ҳо дорад аз тағофули ту
گلهها دارد از تغافل تو
Лек дилаш аз забонаш бе хабараст
لیک دلش از زبانش بیخبرست
Ҳеҷ гуфтӣ кҳинаҳи чокари ман
هیچ گفتی کهینه چاکر من
Муддатии шдкаҳи ғоиб аз назараст
مدتی شدکه غایب از نظرست
Ҳеҷ гуфтӣ ки дркдоми маҳал
هیچگفتیکه درکدام محل
Ба кадомин сароча аш мақараст
به کدامین سراچهاش مقرست
Ҷади поки ту Мустафо ки бақадр
جد پاک تو مصطفی که بقدر
Зотш аз ҳарчӣ ҷуз худоӣ бараст
ذاتش از هرچه جز خدای برست
Ба сарои фалони яҳуди шитофт
به سرای فلان یهود شتافت
Дид чун хастаи ҳол ва хӯн ҷигараст
دید چون خستهحال و خون جگرست
Зодагонро магар на дргитӣ
زادگان را مگر نه درگیتی
Шеваи ҷад ва одат падараст
شیوهٔ جد و عادت پدرست
Дӯш гуфтам ки покшм чанде
دوشگفتمکه پاکشم چندی
зи остонат ки аз сипеҳр бараст
ز آستانتکه از سپهر برست
Бозгуфтам ки банда дар ҳамаи ҳол
بازگفتمکه بنده در همه حال
Аз таваллои хоҷаи ногзрст
از تولای خواجه ناگزرست
Сояи ҷузи пайравӣ гзирш нест
سایه جز پیرویگزیرش نیست
Ҳркҷо коФтоб даргузараст
هرکجا کافتاب درگذرست
Зибру зери зери фармонат
زبر و زیر زیر فرمانت
То замини зер ва осмон зибраст
تا زمین زیر و آسمان زبرست