Наҳр чун нирг созад чарх чун дастон кунад
نهر چون نیرگ سازد چرخ چون دستانکند
Мағзро ошуфта созад ақлро ҳайрон кунад
مغز را آشفته سازد عقل را حیران کند
Он кулоҳи ноМуродӣ бар сари доно наад
آن کلاه نامرادی بر سر دانا نهد
Ин қабои Комронӣ дар бар нодон кунад
این قبای کامرانی در بر نادان کند
Гоҳи он бар хории донои дусад бӯҳтон занад
گاه آن بر خواری دانا دوصد بهتان زند
Гоҳи ин бар ёрии нодони ду сад бурҳон кунад
گاه این بر یاری نادان دوصد برهان کند
Дар бар доно агар бинад либоси ъбқрӣ
در بر دانا اگر بیند لباس عبقری
Торторшро ба сахтии арра ва савҳон кунад
تارتارش را به سختی اره و سوهان کند
Бар тани нодон агар ёбад пилос дайламӣ
بر تن نادان اگر یابد پلاس دیلمی
Мӯии мӯяшро ба нармитузӣ ва каттон кунад
موی مویش را به نرمی توزی و کتان کند
Гуҳ ба кини Носири хусрави фурӯбандади камар
گه به کین ناصر خسرو فروبندد کمر
То мар ӯро дар Бадахшони маҳбас аз имгон кунад
تا مر او را در بدخشان محبس از یُمگان کند
Гуҳ съоитҳо кунад дарбора масъӯди саъд
گه سعایتها کند دربارهٔ مسعود سعد
То мар ӯро дар лҳоўри сакана дар зиндон кунад
تا مر او را در لهاور سکنه در زندان کند
Гуҳи намояди анвариро сухраи авбоши Балх
گه نماید انوری را سخرهٔ اوباش بلخ
Тираи рои равшанашро чун шаб торон кунад
تیرهرای روشنش را چون شب تاران کند
Гуҳ кунад Фирдавсии фирдавси фикратро ғамин
گهکند فردوسی فردوس فکرت را غمین
То мар он мемандӣ нопокро шодон кунад
تا مر آن میمندی ناپاک را شادانکند
Гоҳ дар базми амӣрии лўлўӣ ҳамчун маро
گاه در بزم امیری لولوی همچون مرا
Ҳамчуи лолои зери дасти лўлӣ Кирмон кунад
همچو لالا زیر دست لولی کرمان کند
То напиндорӣ кунун куфрон неъмат ме кунам
تا نپنداری کنون کفران نعمت میکنم
Неъматии ночор бояд таксӣ куфрон кунад
نعمتی ناچار باید تاکسی کفران کند
Чун кунад куфрони неъмати онкӣ дар даҳ сол ва анд
چونکند کفراننعمت آنکه در ده سال و اند
Мадҳ беанъом гуяд шукр беэҳсон кунад
مدح بیانعام گوید شکر بیاحسان کند
Гар сегӣ як ҳафта бар хуонеи наёбади устихон
گر سگی یک هفته بر خوانی نیابد استخوان
Аз паии таҳсили стхўони тарки он сомон кунад
از پی تحصیل ستخوان ترک آن سامان کند
Одамии охир кам аз саг нест чун ночор шуд
آدمی آخر کم از سگ نیست چون ناچار شد
Рӯ ба даргоҳи фалон аз хизмат баҳмон кунад
رو به درگاه فلان از خدمت بهمان کند
Чун сегон розӣ бидам биллоҳ ба ҷои нони хушк
چون سگان راضی بدم بالله بهجای نان خشک
Мейри деринами ғизо аз пора стхўон кунад
میر دیرینم غذا از پارهٔ ستخوانکند
То нагӯяд ҷоҳилӣ дар ҳақи ман кин носипос
تا نگوید جاهلی در حق من کاین ناسپاس
Аз чаҳ тарки мейри дерин аз дар исён кунад
از چه ترک میر دیرین از در عصیانکند
Каси шнидстӣ чу ман ҳар бомдоди азФрти ҷўъ
کس شنیدستی چو من هر بامداد ازفرط جوع
Қурсаи хуршеди тобонро хаёл нон кунад
قرصهٔ خورشید تابان را خیال نان کند
Каси шнидстӣ чу ми Н бехаргаҳ ва бе соябон
کس شنیدستیچو من بیخرگه و بیسایبان
Дар сҳории ҷойгаҳи айём тобистон кунад
در صحاری جایگه ایام تابستان کند
Каси шнидстӣ чу ман дар срдФсли меҳргон
کسشنیدستیچو مندر سردفصل مهرگان
Бар шўоҳқи хўоҷгаҳ бо пайкар урён кунад
بر شواهق خواجگه با پیکر عریان کند
Кас тавонад сад ҳазорон нома ороед чу ман
کس تواند صد هزاران نامه آراید چو من
Дар мдиҳи хоҷаи ҳарякро дусад унвон кунад
در مدیح خواجه هریک را دوصد عنوان کند
Дӯш гуфтам бо хиради к-эии офтоби ҳимматат
دوش گفتم با خرد کای آفتاب همتت
Хокро биҷодаҳ созад сангро марҷон кунад
خاک را بیجاده سازد سنگ را مرجان کند
То яке барқи саҳобйгар ҳамеи байнами зи давр
تا یکی برق سحابی گر همی بینم ز دور
Ҷони ътшонми гумони чашма ҳайвон кунад
جان عطشانم گمان چشمهٔ حیوان کند
Бо чунин шеърӣ кигар бар хора бархонад касе
با چنین شعری که گر بر خاره برخواند کسی
Лаби кушояди вофирин бар қудрат яздон кунад
لبگشاید وافرین بر قدرت یزدان کند
Кист то дарди даруну захми беруни маро
کیست تا درد درون و زخم بیرون مرا
Аз карам марҳам гузорад вази вафо дармон кунад
از کرم مرهم گذارد وز وفا درمان کند
Кист каз нешами намояди нӯш ва аз хорами рутаб
کیست کز نیشم نماید نوش و از خارم رطب
Меҳнатамро чора созад мушкилам осон кунад
محنتم را چاره سازد مشکلم آسان کند
Соҳибии кӯ то зи баҳри дафъи морони аҷам
صاحبی کو تا ز بهر دفع ماران عجم
Нутқро созад кулему хомаро събон кунад
نطق را سازد کلیم و خامه را ثعبان کند
Ақли гуфтои ҳали ин мушкил наёрад кард кас
عقل گفتا حل این مشکل نیارد کرد کس
Ҳам магари бўолФзли род аз фазл бепоён кунад
هم مگر بوالفضل راد از فضل بیپایان کند
Осмони фазлу дониши онкӣ аз борони фазл
آسمان فضل و دانش آنکه از باران فضل
Зарраро хуршед созад қатраро Аммон кунад
ذره را خورشید سازد قطره را عمان کند
о наки райш дар исобати ханда бар Байзо занад
آنکه رایش در اصابت خنده بر بیضا زند
Онкии зқс дар фасоҳати ми ء ӣа бар сҳбон кунад
آنکهظقثدر فصاحتمءیه بر سحبانکند
Онкӣ набол хилофаш бар тани аҳли нифоқ
آنکه نَبّال خلافش بر تن اهل نفاق
Сад ҳазорон тиртузӣ аз раг шарён кунад
صد هزاران تیر توزی از رگ شریان کند
Онкии меъмори ризояш аз паии аҳли вифоқ
آنکه معمار رضایش از پی اهل وفاق
Сад ҳазорон боғи сӯрӣ аз туф нирон кунад
صد هزاران باغ سوری از تف نیران کند
ди сети ҷўдш дар саховати таъна бар ҳотам занад
دست جودش در سخاوت طعنه بر حاتم زند
Табъи родаш дар каромати фахр бар қоон кунад
طبع رادش در کرامت فخر بر قاآن کند
Гуфт ӯ бурҳон гуфт исои Марям буд
گفت او برهان گفت عیسی مریم بود
Рой ӯ исботи дасти Мӯсо умрон кунад
رای او اثبات دست موسی عمران کند
Халқу хешро нзркн то бадонеи космон
خلقو خویش را نظرکن تا بدانی کاسمان
Ҳам зи хок рай тавонад бўзр ва салмон кунад
هم ز خاک ری تواند بوذر و سلمان کند
Ҷаҳдҳо дорад ҷаҳон то даргаи ъолиш ро
جهدها دارد جهان تا درگه عالیش را
Қибла аҳрор созад каъба имон кунад
قبلهٔ احرار سازد کعبهٔ ایمان کند
Осмони қдрои равои боди Фаридии ҳамчуи ман
آسمان قدرا روا باد فریدی همچو من
Ханда бар кори ҷаҳону гиря бар сомон кунад
خنده بر کار جهان و گریه بر سامان کند
. Чун писандии космон дар давлати соҳибқирон
.چون پسندی کاسمان در دولت صاحبقران
Беқаринӣ чун марои дасти афкан ақрон кунад
بیقرینی چون مرا دستافکن اقران کند
. Онкии қаҳру хашмаши андрчшми вҷсми бадсигол
.آنکهقهر و خشمش اندرچشموجسمبدسگال
Рӯҳро санадони намояди мижаро пайкон кунад
روح را سندان نماید مژه را پیکانکند
Бош тохтлии самандаш аз ғубори корзор
باش تاختلی سمندش از غبار کارزار
Тарҳи гардунӣ дигар дар соҳат Хатлон кунад
طرح گردونی دگر در ساحت ختلان کند
Бош то бинии зи лоаши шери мардони хутан
باش تا بینی ز لاش شیر مردان ختن
Деву дадро то қиёмати ночхш меҳмон кунад
دیو و دد را تا قیامت ناچخش مهمان کند
Бош то аз бонги шипўрш ба марзи Қандаҳор
باش تا از بانگ شیپورش به مرز قندهار
Ҳар нафаси афғони худо аз бими ҷон афғон кунад
هر نفس افغان خدا از بیم جانافغانکند
Бош то шерони таббатро кашад дар полҳнг
باش تا شیران تبت را کشد در پالهنگ
Воҳўони таббатиро шер дар пистон кунад
واهوان تبتی را شیر در پستانکند
Саъйҳо дорад фалак каз ҳиммати соҳибқирон
سعیها دارد فلک کز همت صاحبقران
Бар ҷаҳонаш аз қирвон то қирвон султон кунад
بر جهانش از قیروان تا قیروان سلطانکند
То ҳамеи гӯии замини зери фалаки сокин буд
تا همی گوی زمین زیر فلک ساکن بود
То ҳамеи хинги фалаки гирди замин ҷавлон кунад
تا همی خنگ فلک گرد زمین جولان کند
Аз амирон боҷ гирад ҷон сетанд бар хӯрд
از امیران باج گیرد جان ستاند بر خورد
Бар далерон малик бахшад зар диҳад фармон кунад
بر دلیران ملک بخشد زر دهد فرمانکند