Гар тоҷ зар ниҳанд азин пас ба сари маро

گر تاج زر نهند ازین پس به سر مرا

Бар дарга амир набинӣ дигар маро

بر درگه امیر نبینی دگر مرا

ӯ бози тези панҷа ва ман съўаҳи заъиф

او باز تیز پنجه و من صعوهٔ ضعیف

Рӯзии баҳами Фрўшкнди болу пари маро

روزی بهم فروشکند بال و پر مرا

ӯ офтоби равшан ва ман зарраи ҳақир

او آفتاب روشن و من ذرهٔ حقیر

Бо нураш аз вуҷӯд наёбӣ асари маро

با نورش از وجود نیابی اثر مرا

Аўгнҷи шоягон ва манам он гдокаҳ ҳаст

اوگنج شایگان و منم آن‌گداکه هست

Бргнҷи бози дидаи ҳасрати нигари маро

برگنج باز دیدهٔ حسرت نگر مرا

Беаждаҳо чигуна бўдгнҷи лоҷарам

بی‌اژدها چگونه بودگنج لاجرم

Аз бими ҷон ба ганҷи нёидгзри маро

از بیم جان به‌گنج نیایدگذر مرا

Иззат чу дар қаноату зиллат чу дар тамаъ

عزت چو در قناعت و ذلت چو در طمع

Бояд қаноат аз ҳамаи каси бештари маро

باید قناعت از همه‌کس بیشتر مرا

Ман он эй авҷи камолам ки бади мудом

من آن همای اوج‌کمالم‌که بد مدام

Симурғи вори қофи қаноати мақари маро

سیمرغ‌وار قاف قناعت مقر مرا

Ёрб чаҳ рӯй дода ки бояд ба пеши халқ

یارب چه روی داده‌که باید به پیش خلق

Мўсичаҳи вори ин ҳамаи дами лобаи мрмро

موسیچه‌وار این همه دم لابه مرمرا

Ҳар рӯз рӯзем чун диҳад рӯзии офарин

هر روز روزیم چون دهد روزی آفرین

Бояд ғизои зи баҳр чаҳ лухти ҷигари маро

باید غذا ز بهر چه لخت جگر مرا

Бигузашт сяти фазли вкмолм ба баҳр ва бар

بگذشت صیت فضل وکمالم به بحر و بر

Бо онкии ҳеҷ баҳра на аз баҳр ва бар маро

با آنکه هیچ بهره نه از بحر و بر مرا

Набӯд маро ба ғайрилаби хушку чашм тар

نبود مرا به غیرلب خشک و چشم تر

Монои ҳамин насиб шуд аз хушк ватар маро

مانا همین نصیب شد از خشک و تر مرا

Қадари марои қазо ва қдркрдаҳанд паст

قدر مرا قضا و قدرکرده‌اند پست

Тқриъ кӣ сазад ба қазоу қадари маро

تقریع‌کی سزد به قضا و قدر مرا

Нахли умеди ман ба мисли шохи бед буд

نخل امید من به مثل شاخ بید بود

Варна чаро надод ба гетии самари маро

ورنه چرا نداد به‌گیتی ثمر مرا

Худ решаам ба тешаи ту бехи бркнм

خود ریشه‌ام به تیشهٔ تو بیخ برکنم

Акнӯн ки панҷ фазл набахшид бар маро

اکنون‌که پنج فضل نبخشید بر مرا

Нутқам чу нешикар шкронгиз ҳаст ва нест

نطقم چو نیشکر شکرانگیز هست و نیست

Ҷузи заҳри ғуссаи баҳрӣ азон нешикари маро

جز زهر غصه بهری ازان نیشکر مرا

Аз нӯки калаки силк гуҳар оварам валек

از نوک‌کلک سلک‌گهر آورم ولیک

Шабаҳи шабаҳи намояди силки гуҳари маро

شبه شبه نماید سلک‌گهر مرا

Шеърам буд ба таъми тбрзд вале зи ғам

شعرم بود به طعم طبرزد ولی ز غم

Акнӯн ба ком гашта тбрзди табари маро

اکنون به‌کام‌گشته طبرزد تبر مرا

Аз садҳазори ғуссаи яке бозгўимт

از صدهزار غصه یکی بازگویمت

Хуонеи магар ба сахтии лухтии ҳаҷари маро

خوانی مگر به سختی لختی حجر مرا

Хонд марои амири амирон ба кохи хеш

خواند مرا امیر امیران به‌کاخ خویش

Нохонда посбонаш ронад з дар маро

ناخوانده پاسبانش راند ز در مرا

Фаррош остонаш ифшоанд остин

فراش آستانش افشاند آستین

Ҳаст остин аз он рӯ бар чашмтар маро

هست آستین از آن‌رو بر چشم تر مرا

Миннати худои ъзи вҷл рака дод дай

منت خدای عز وجل راکه داد دی

Фаррош ӯ зи биҳшии ман хабари маро

فراش او ز بیهشی من خبر مرا

Зон садҳазори захм ки зад бар ман осмон

زان صدهزار زخم‌که زد بر من آسمان

Алҳақ яке нагашт чунон коргари маро

الحق یکی نگشت چنان‌کارگر مرا

Марҳами ниҳоди захми забонаш ба як сухан

مرهم نهاد زخم زبانش به یک سخن

Бар захми ҳокаҳ буд ба дил бе шимури маро

بر زخم‌هاکه بود به دل بی‌شمر مرا

Қавлӣ дурушт гуфт валикин дуруст гуфт

قولی درشت‌گفت ولیکن درست‌گفت

Зонрўкаҳи крдгФтш дар дили асари маро

زانروکه‌کردگفتش در دل اثر مرا

Рӯй замини фарох чаҳ пурвокаи дасти танг

روی زمین فراخ چه پرواکه دست تنگ

Пой сафар набаста касе дар ҳзри маро

پای سفر نبسته‌کسی در حضر مرا

Роҳи Ироқи амну тариқи ҳиҷози боз

راه عراق امن و طریق حجاز باز

Ваҳдати рафиқи роҳу қазои роҳбари маро

وحدت رفیق راه و قضا راهبر مرا

Ъўрии либос ва бе ҳунарии мояи ҷўъи қӯт

عوری لباس و بی‌هنری مایه جوع قوت

Таслими ҳамАннану ризои ҳамсафари маро

تسلیم همعنان و رضا همسفر مرا

Гар чорпои роҳ сипар нест гӯ мабош

گر چارپای راه سپر نیست‌گو مباش

Пое ду додааст худои раҳи сипари маро

پایی دو داده است خدا ره سپر مرا

Бошад агар ба ҳар қадамии садҳазори дузд

باشد اگر به هر قدمی صدهزار دزد

Чизеи зи ман ба ҳилаи ндздди магари маро

چیزی ز من به حیله ندزدد مگر مرا

Монам чаро ба Форс ки набӯд дар он диёр

مانم چرا به فارس‌که نبود در آن دیار

Неи обу хоки неи шутури вгоўу хари маро

نی آب و خاک نی شتر وگاو و خر مرا

Як қитъа беш нест сафар аз сқр вале

یک قطعه بیش نیست سفر از سقر ولی

Айдун ҳазор қитъаи ҳзр аз сқри маро

ایدون هزار قطعه حضر از سقر مرا

Зини пас ба баҳр ва бар ба тиҷорати сФркнм

زین پس به بحر و بر به تجارت سفرکنم

Сармояи фазли эзади вколои ҳунари маро

سرمایه فضل ایزد وکالا هنر مرا

Дидӣ ду соли пешам дар малики ховарон

دیدی دو سال پیشم در ملک خاوران

Бинии ду соли дигар дар бохтари маро

بینی دو سال دیگر در باختر مرا

Хўршидсон ба машриқи вмғрби сФркнм

خورشیدسان به‌مشرق ومغرب سفرکنم

Тозон сафар фузуда шавад фолу фари маро

تازان سفر فزوده شود فال و فر مرا

Чун уқда дилам накушояд ба малики Форс

چون عقدهٔ دلم نگشاید به ملک فارس

Боидкшиди рахти сӯии Кошғари маро

بایدکشید رخت سوی‌کاشغر مرا

Сад хонадон чу миннати як хона ме ниҳанд

صد خاندان چو منت یک خانه می‌نهند

Он хона ба фурӯдгар ояд ба сари маро

آن خانه به فرودگر آید به سر مرا

Аз рӯзу шаби гурезам агар баҳри равшанӣ

از روز و شب‌گریزم اگر بهر روشنی

Боидкшиди миннати шамсу қамари маро

بایدکشید منت شمس و قمر مرا

Ҷое рӯм ки партави хуршеду ма дар он

جایی روم‌که پرتو خورشید و مه در آن

Бар фарқ ментобад шому саҳари маро

بر فرق می‌نتابد شام و سحر مرا

Садри замонаро ба сар омад чу рӯзгор

صدر زمانه را به سر آمد چو روزگار

Гӯ низ рӯзгори даройад ба сари маро

گو نیز روزگار درآید به سر مرا

На беш азўкмолм ва на беш азуи ҷамол

نه بیش ازوکمالم و نه بیش ازو جمال

На ҳамчу ӯ қабӣлау духту писари маро

نه همچو او قبیله و دخت و پسر مرا

Гар бндбнди пайкарам аз ҳам ҷдокннд

گر بندبند پیکرم از هم جداکنند

Андӯҳ ӯ намеравад аз дил ба дар маро

اندوه او نمی‌رود از دل به در مرا

Эҳсон ӯ чу хӯн ба урӯқами гирифтаи ҷой

احسان او چو خون به عروقم‌گرفته جای

Хӯнӣ ки бештар шавад аз нештар маро

خونی‌که بیشتر شود از نیشتر مرا

Меҳри дўкс ба порси марои пой баст кард

مهر دوکس به پارس مرا پای بست‌کرد

Вази он ду сарнавишти ҳазорон хатари маро

وز آن دو سرنوشت هزاران خطر مرا

Нагузошт меҳрашон ки кунам рӯ ба ҳеҷ сӯй

نگذاشت مهرشان‌که‌کنم رو به هیچ سوی

То монад ҷон ба лаҷаи андӯҳ дар маро

تا ماند جان به لجهٔ اندوه در مرا

Аввали ҷаноби мътмдолдўлаҳи костонаш

اول جناب معتمدالدوله کاستانش

Дар пеши теғ ҳодиса омад сипари маро

در پیش تیغ حادثه آمد سپر مرا

Дувуми хдоигони асадуллоҳи хони род

دوم خدایگان اسدالله خان راد

Каз поси меҳр ӯ надард шери нари маро

کز پاس مهر او ندرد شیر نر مرا

Зон беш чашми лутфи вътобм азондў набаст

زان بیش چشم‌لطف وعطابم ازآندو نبست

Чун нест қобилият аз он бештари маро

چون نیست قابلیت از آن بیشتر مرا

Ҳам нест рӯй гуфтам бо зўолрёстин

هم نیست روی‌گفتم با ذوالریاستین

Кони баҳр бекарон нишморад шимури маро

کان بحر بیکران نشمارد شمر مرا

Ҳафтод шъргФтми андари мдиҳ ӯ

هفتاد شعرگفتم اندر مدیح او

Як офарин нагуфт ба ҳафтод мрмро

یک آفرین نگفت به هفتاد مرمرا

Оўх ки ҷинси фазл касодаст варна буд

آوخ‌که جنس فضل‌کساد است ورنه بود

Нақди сухани ривоҷи тарози симу зари маро

نقد سخن رواج تراز سیم و زر مرا

Шукри худоу наъти пимбркнм аз онк

شکر خدا و نعت پیمبرکنم از آنک

Афзуди он ба неъмат ва ин бар хатари маро

افزود آن به نعمت و این بر خطر مرا

Ман подшоҳи малики баёнам аз он буд

من پادشاه ملک بیانم از آن بود

зи алфози гӯнаи гӯнаи ҳашар дар ҳашари маро

ز الفاظ‌گونه‌گونه حشر در حشر مرا

Вази садҳазор теғ фузунаст дар асар

وز صدهزار تیغ فزونست در اثر

Тӯмори шиўҳои чунин бркмри маро

طومار شیوهای چنین برکمر مرا