Бози баромад ба кӯҳи рояти абри баҳор

باز برآمد به کوه رایت ابر بهار

Сайли фурӯи рехти санг аз зибри кӯҳсор

سیل فرو ریخت سنگ از زبر کوهسار

Боз ба ҷӯш омаданд мурғон аз ҳар канор

باز به جوش آمدند مرغان از هر کنار

Фохтау бўолмлиҳи слслу Кебек ва ҳазор

فاخته و بوالملیح‌ صلصل و کبک و هزار

Ҳаст бунафшаи магари қосиди Урдӣбиҳишт

هست بنفشه مگر قاصد اردیبهشت

Каз ҳамаи гулҳо дамади бештар аз тарафи кишт

کز همه گلها دمد بیشتر از طرف‌ کشت

Вази нафасаш ҷӯйбор гашта чу боғи биҳишт

وز نفسش جویبار گشته چو باغ بهشت

Гӯйӣ бо ғолия бар Рахш эзад навишт

گویی با غالیه بر رخش ایزد نوشت

Дидаи наргис ба боғи бози пар аз хоб шуд

دیدهٔ نرگس به باغ باز پر از خواب شد

Турраи сунбул ба роғи бози пар аз тоб шуд

طرهٔ سنبل به راغ باز پر از تاب شد

Оби фусурда чу сими боз чу симоб шуд

آب فسرده چو سیم باز چو سیماب شد

Бод баҳорӣ биҷуст Зуҳраи вай об шуд

باد بهاری بجست زهرهٔ وی آب شد

Ғабғаби ин май макади оризи он май музд

غبغب این می‌مکد عارض آن می‌مزد

Нармаки нармаки насими зер гулон ме хазад

نرمک نرمک نسیم زیر گلان می‌خزد

Гуҳ ба чаман май чамади гуҳ ба саман май вазад

گه به چمن می‌چمد گه به سمن می‌وزد

Гесуӣ ин мекашад гардан он ме газад

گیسوی این می کشد گردن آن می گزد

Лола даромад ба боғ бо рухи афрӯхта

لاله درآمد به باغ با رخ افروخته

Баҳраши хайёти табъи сурхи қабои дӯхта

بهرش خیاط طبع سرخ قبا دوخته

Сурхи қабояш ба бар як ду се ҷои сӯхта

سرخ‌قبایش به‌بر یک‌دو سه‌جا سوخته

Боки зи дилдодагон ошиқӣ омӯхта

باکه ز دلدادگان عاشقی آموخته

Тифл чу зояд зи моам гиря кунад зўдср

طفل چو زاید ز مام گریه کند زودسر

Баҳри тақозои шери вази паии қӯти ҷигар

بهر تقاضای شیر وز پی قوت جگر

Вази пас гиря кунад ханда ба чанде дигар

وز پس‌ گریه کند خنده به چندی دگر

Тифли шукуфа чаро хандад зон пештар

طفل شکوفه چرا خندد زان پیشتر

Боғ чу аз эзадии ҷома мхлъ шавад

باغ چو از ایزدی جامه مُخلّع شود

Зоҳир аз анвоъи гули шакл мзлъ шавад

ظاهر از انواع گل شکل مضلع شود

Яке мхмс шавад яке мураббаъ шавад

یکی مخمس شود یکی مربع شود

Яке мсдс шавад яке мсбъ шавад

یکی مسدس شود یکی مسبع شود

Бар сари симинаи ташти тоски зар бар ниҳод

بر سر سیمینه طشت طاسک زر بر نهاد

Нргски он ташти сими боз ба сар барниҳод

نرگسک آن طشت سیم باز به سر برنهاد

Бар пари заррин ӯ жолаи гуҳар бар ниҳод

بر پر زرین او ژاله گهر بر نهاد

Дар васати тоси зари заррини пар бар ниҳод

در وسط طاس زر زرین پر بر نهاد

Чун зи тани сурхи беди гашти аёни сурхи бод

چون ز تن‌ سرخ بید ‌گشت عیان سرخ باد

Аз фазаъаши арғавон дар хафақони аўФтод

از فزعش ارغوان در خفقان اوفتاد

НаУмия ҳамчун табиби даст ба набзаши ниҳод

نامیه همچون طبیب دست به نبضش نهاد

Пас бен бозуаши басти зи акҳл ӯ хӯни кушод

پس بن‌ بازوش بست ز اکحل او خون‌ گشاد

Канизакӣ чинӣаст ба боғ дар Настаран

کنیزکی چینی است به باغ در نسترن

Сипеду нағзу латиф чу хоҳараши ёсуман

سپید و نغز و لطیف چو خواهرش یاسمن

Ситорагонанд хиради баҳам шудаи мқтрн

ستارگانند خرد بهم شده مقترن

Ва ё гусастаи зи меҳри сипеҳри ақди пурН

و یا گسسته ز مهر سپهر عقد پرن

ди эйраи сурх гул гашта мзрс чарост

د‌ایرهٔ سرخ گل گشته مضرّس‌ چراست

Бар таниши ин эзадии ҷома атлас чарост

بر تنش این ایزدی جامهٔ اطلس چراست

Дибаҳ ӯ бе наварди ин ҳама амлс чарост

دیبه او بی‌نورد این همه املس چراست

Бутаи сифат дар майонаш зар мклс чарост

بوته صفت در میانش‌ زرّ مکلّس چراست

Булбулакони завҷи завҷи зер ва Бам ангехта

بلبلکان زوج زوج زیر و بم انگیخته

Слслкони фавҷи фавҷи хуши баҳами омехта

صلصلکان فوج فوج خوش بهم آمیخته

Пушт ба ғам дода халқ дар нағам овехта

پشت به غم داده خلق در نغم آویخته

Теғи тънти қаҳри ири ?илами оҳихтаҳ

تیغ تعنت قهر یر الم آهیخته

Булбул бар шохи гул нағма сарояд ҳаме

بلبل بر شاخ گل نغمه سراید همی

Нағмааш аз лавҳи дил занг задойад ҳаме

نغمه‌اش از لوح دل زنگ زداید همی

Шоҳиди гулзорро хуш бастоед ҳаме

شاهد گلزار را خوش بستاید همی

Неи ғалатами ков чу ман мадҳи намояди ҳаме

نی غلطم کاو چو من مدح نماید همی

Фахрии фахрии лақаби муфаххари авлоди ҷам

فاخر فخری لقب مفخر اولاد جم

Ълиқлии мирзои зодаи шоҳи аҷам

علیقلی میرزا زادهٔ شاه عجم

Кулем кофии каломи Карими вофеи карам

کلیم‌ کافی کلام کریم وافی کرم

Ба базми мейри аҷал ба разми шери аҷм

به بزم میر اجل به رزم شیر اجم

Чун зи табиии сухан ё з илоҳӣ кунад

چون ز طبیعی سخن یا ز الهی کند

Онкӣ ба малики ҳунари даъвӣ шоҳӣ кунад

آنکه به ملک هنر دعوی شاهی کند

Чун зи овомири ҳадис ё з навоҳӣ кунад

چون ز اوامر حدیث یا ز نواهی کند

Ҳали масоили ҳамаи нек кмоҳӣ кунад

حلّ مسائل همه نیک کماهی کند

Ҷадовили зиҷҳои нигошта дар назар

جداول زیجها نگاشته در نظر

Шакли мҷстӣ тамом кашида андари басар

شکل مجسطی تمام کشیده اندر بصر

Зовияу ҷайбу зилли ҷумлаи бидонади з бар

زاویه و جیب و ظلّ جمله بداند ز بر

Нисбати Қатару муҳӣти сӯрати қавс ва ватар

نسبت قطر و محیط صورت قوس و وتر

БўолФрҷу бўолълои бўолҳсну нФтўиаҳ

بوالفرج و بوالعلا بوالحسن‌ و نفطویه

Асмъӣу воқдии мозанӣу сибўиаҳ

اصمعی‌ و واقدی مازنی‌ و سیبویه

Азҳрӣу ёФъӣ , ҷоҳз ва бен холўиаҳ

ازهری و یافعی، جاحظ و بن خالویه

Кули иснии алайҳи кули ёўии илайҳ

کل یثنی علیه کل یاوی الیه

Ки чанд ҳасташ диёр ки чисташ тӯлу арз

که‌ چند هستش دیار که چیستش ‌‌طول و عرض

Ба илми ҷуғрофиё яъне дар васфи арз

به علم جغرافیا یعنی در وصف ارض

Ҳам аз низоми дували зи лашкару боҷу қарз

هم از نظام دول ز لشکر و باج و قرض

Ҳам аз русуми милали ҳам аз таколифи фарз

هم از رسوم ملل هم از تکالیف فرض

Бе мадади дурбини дидаи дирангу шитоб

بی‌مدد دوربین دیده درنگ و شتاب

Ёздаҳи сайёраро гирди караи офтоб

یازده سیاره را گرد کرهٔ آفتاب

Қулӣу қснии азуи нукта бар ва нукта ёб

قلی‌ و قسنی‌ ازو نکته بَر و نکته‌یاب

Давраи ақморро неки бидонади ҳисоб

دورهٔ اقمار را نیک بداند حساب

Масоили фалсафии з бар бидонади ҳаме

مسائل فلسفی ز بر بداند همی

Матолиби сарфу наҳви з бар бихонад ҳаме

مطالب صرف و نحو ز بر بخواند همی

Шудан ба чарх барин мебитавонад ҳаме

شدن به چرخ برین‌ می‌بتواند همی

зи илмҳои ғариб сухан баранд ҳаме

ز علمهای غریب سخن براند همی

Ар зи ълои қадари ту ба чарх паҳлу зада

ار ز علا قدر تو به چرخ پهلو زده

Таънаи зи халқи ҷамил ба боғ минӯ зада

طعنه ز خلق جمیل به باغ مینو زده

Пери хиради пеши ту чу Тифл зону зада

پیر خرد پیش تو چو طفل زانو زده

Гоҳи ғазаб бо паланги панҷа ба неру зада

گاه غضب با پلنگ پنجه به نیرو زده

Дар сафи новирди ту бежан ва Гӯдарз чист

در صف ناورد تو بیژن و گودرز چیست

Деву Таҳамтани кадоми Тӯс ва фаромарз чист

دیو و تهمتن کدام طوس و فرامرز چیست

Ҷунбиши боли пашшаи пеши замин ларз чист

جنبش بال پشه پیش زمین لرز چیست

Кишвари бахшеу ганҷи боғ чаҳ ва марз чист

کشور بخشی و گنج باغ چه و مرز چیست

Ба ҷӯади сад ҳотамӣ ба ҳалами сад аҳнФӣ

به‌ جود صد حاتمی به حلم صد احنفی‌

Ба фазли сад ҷаъфарӣ ба илми сад Осифӣ

به ‌فضل‌ صد جعفری به‌ علم‌ صد آصفی

Ҷалил чун одамии ҷамил чун Юсуфӣ

جلیل چون آدمی جمیل چون یوسفی

Дар сафи шҳзодгони ту зи ҳунари сари сафӣ

در صف شهزادگان تو ز هنر سر صفی

Ақлӣ дар зиракии хулдӣ дар эминӣ

عقلی در زیرکی خلدی در ایمنی

Даҳрӣ дар кини кашии чархӣ дар душманӣ

دهری در کین‌کشی چرخی در دشمنی

Хокӣ дар эҳтимоли обӣ дар равшанӣ

خاکی در احتمال آبی در روشنی

Бодӣ дар саркашии норай дар тавсанӣ

بادی در سرکشی ناری در توسنی

Аҳли замини фавҷи фавҷи халқи замони хайли хайл

اهل زمین فوج فوج خلق زمان خیل خیل

Сим ситонанду зар аз кафи ту кили кил

سیم ستانند و زر از کف تو کیل کیل

Гавҳар гиранду лаъли рӯзу шубони зайли зайл

گوهر گیرند و لعل روز و شبان ذیل ذیل

Гоҳи сахои кӯҳи кӯҳи вақти атои сайли сайл

گاه سخا کوه کوه وقت عطا سیل سیل

Хандаи ту гоҳи хашми ханда шер нараст

خندهٔ تو گاه خشم خندهٔ شیر نرست

Ҳарки нигаред аз он хандаи зи широширст

هرکه نگرید از آن خنده ز شیراشیرست

Қофияи гӯ ҷаъл бош ҷаъли з ман дархураст

قافیه گو جعل باش جعل ز من درخورست

Ҳишмати ман дар сухани сад раҳ аз он бартараст

حشمت من در سخن صد ره از آن برترست

Малики нжодо чу ман ҷаҳон назояд ҳаме

ملک نژادا چو من جهان نزاید همی

Пас аз ман эй баси ҳаким ки мебияёд ҳаме

پس از من ای بس حکیم که می‌بیاید همی

Ба марги ман пушти дасти зи ғами бхоиди ҳаме

به مرگ من پشت دست ز غم بخاید همی

Ду дасти хеш аз асФ баҳам басоед ҳаме

دو دست خویش از اسف بهم بساید همی

То ки замини рӯз ва шаб гардад бар гирди шамс

تا که زمین روز و شب‌‌ گردد بر گرد شمس

То ки битозӣ забони рӯз гузаштааст амс

تا که بتازی زبان روز گذشته است امس

То ки ҳавосаст ъушри зоҳир аз он ъушри хумс

تا که حواس است‌ عشر ظاهر از آن‌ عشر خمس

Сомъаҳу босираи нотиқау шаму ламс

سامعه و باصره ناطقه و شمّ و لمس