Халқи мўтиро ҳамин танҳо на эҳё сохтанд
خلق موتی را همین تنها نه احیا ساختند
Ҳар гиёҳиро зи шодии Хизр гуё сохтанд
هر گیاهی را ز شادی خضر گویا ساختند
Дар ҳавои меҳргони ҳангомаро карданд гарм
در هوای مهرگان هنگامه را کردند گرم
Нўшдорўиӣ барои дафъ сармо сохтанд
نوشدارویی برای دفع سرما ساختند
То шавад содир ба ҳар мулкии масаррати қудсён
تا شود صادر به هر ملکی مسرت قدسیان
зи офтобу осмони тўқиъ ва тғро сохтанд
ز آفتاب و آسمان توقیع و طغرا ساختند
Дар тарозу аз пай санҷидани вазни нишот
در ترازو از پی سنجیدن وزن نشاط
Каффаи ҷонро пар аз кил таманно сохтанд
کفهٔ جان را پر از کیل تمنا ساختند
эй аҷабтар онкӣ бе таъсири нафаси нотиқа
ای عجبتر آنکه بیتأثیر نفس ناطقه
Ончӣ дар хӯрд баҳор аз сунъ воло сохтанд
آنچه در خورد بهار از صنع والا ساختند
Аз паии тафреҳи ҷонҳо соқёни сими соқ
از پی تفریح جانها ساقیان سیمساق
Бадари соғарро пар аз хуршед саҳбо сохтанд
بدر ساغر را پر از خورشید صهبا ساختند
ё яди Байзоӣ мўсоӣ кулем аллоҳ ро
یا ید بیضای موسای کلیمالله را
Машриқи ишроқи нури тавр сино сохтанд
مشرق اشراق نور طور سینا ساختند
Баҳри дафъи соҳирони ғуссау ғами глрхон
بهر دفع ساحران غصه و غم گلرخان
Аз сари зулфи сияҳи събон Мӯсо сохтанд
از سر زلف سیه ثعبان موسی ساختند
Дар хату қаду хаду зулфи прирўёни шаҳр
در خط و قد و خد و زلف پریرویان شهر
Сунбулу сарву гулу райҳон бўё сохтанд
سنبل و سرو و گل و ریحان بویا ساختند
Ҳамчуи миррӣх аз ҳилоли теғи дижхимони шоҳ
همچو مریخ از هلال تیغ دژخیمان شاه
Хасми ҷўзнро ба мизони шакл ҷавзо сохтанд
خصم جوزن را به میزان شکل جوزا ساختند
Шарзаи шери бешаи мардии шуҷоъи ассалтана
شرزه شیر بیشهٔ مردی شجاعالسلطنه
Каз ҳаросаш хӯн хӯрд арғндаҳи шери аржана
کز هراسش خون خورد ارغنده شیر ارژنه
Булъаҷаби ҳангомае халқ ҷаҳон оростанд
بوالعجب هنگامه ای خلق جهان آراستند
Турфаи ҷашнии ҷонФзои пер ва ҷавон оростанд
طرفه جشنی جانفزا پیر و جوان آراستند
Гар нашуд байти алшрФи байти алҳбўти офтоб
گر نشد بیتالشرف بیتالهبوط آفتاب
Ҷашни наврӯзӣ чаро дар меҳргон оростанд
جشن نوروزی چرا در مهرگان آراستند
То зи танашони рӯҳи нгризди зи шодӣ дар урӯқ
تا ز تنشان روح نگریزد ز شادی در عروق
Риштаҳо ҳар як зи баҳри ҳабс ҷон оростанд
رشتهها هر یک ز بهر حبس جان آراستند
Ҷон ба танашон тоза шуд аз танги зарфии лоҷарам
جان به تنشان تازه شد از تنگ ظرفی لاجرم
Ҷои аввали рӯҳро дар устихон оростанд
جای اول روح را در استخوان آراستند
То ҳамлро боз нашносад зи ҷаддии оҳӯии чарх
تا حَمَل را باز نشناسد ز جدی آهوی چرخ
Ҷашни наврӯзии ду маи пеш аз камон оростанд
جشن نوروزی دو مه پیش از کمان آراستند
Гар на аФридўни фарӣ бар биўросбӣ , чира шуд
گر نه افریدون فری بر بیوراسبی، چیره شد
Меҳргони ҷашн аз чаҳ рӯ дар ҳар карон оростанд
مهرگان جشن از چه رو در هر کران آراستند
ё фиканд Ораш камоне тирӣ аз омул ба Марв
یا فکند آرش کمانی تیری از آمل به مرو
Каз тарафи фархундаи ҷашнӣ тирагон оростанд
کز طرف فرخنده جشنی تیرگان آراستند
ё на амтор мтр шуд баъди чандини соли қаҳт
یا نه امطار مطر شد بعد چندین سال قحط
Ҷашни шоёнӣ ба рӯз меҳргон оростанд
جشن شایانی به روز مهرگان آراستند
ё муқайяди сохт хасми номуқайядро малик
یا مقید ساخت خصم نامقید را ملک
Каз фараҳи ҷашнии фара дар ҷовдон оростанд
کز فرح جشنی فره در جاودان آراستند
Ибни ҳамон хасмӣ ки мағлубаши малики зин пеш кард
ابن همان خصمی که مغلوبش ملک زین پیش کرد
Пас халосаш аз паии изҳори афв хеш кард
پس خلاصش از پی اظهار عفو خویش کرد
Офият акнӯн чу теғи шоҳи олам гир шуд
عافیت اکنون چو تیغ شاه عالمگیر شد
Кони дади патёраи девона дар занҷир шуд
کان دَدِ پتیارهٔ دیوانه در زنجیر شد
Теғи хўнризи малик аз куштан ӯ ор дошт
تیغ خونریز ملک از کشتن او عار داشت
То напиндорӣ ки дар подош ӯ таъхир шуд
تا نپنداری که در پاداش او تأخیر شد
Гуфта буд ахтари шиносаши тоҷи врхўоҳӣ шудан
گفتهبود اختر شناسش تاج ورخواهی شدن
Ҳукми азин беҳтар ки тоҷи торакаш шамшер шуд
حکم ازین بهتر که تاج تارکش شمشیر شد
Хӯшаи умраш аз онру эҳтироқи тири сӯхт
خوشهٔ عمرش از آنرو احتراق تیر سوخت
Ков ба бурҷи хӯшаи зоду кавкаб ӯ тир шуд
کاو به برج خوشه زاد و کوکب او تیر شد
Навҷавонтар гашти бахти шаҳ ба олам эй шигифт
نوجوانتر گشت بخت شه به عالم ای شگفت
Каз мадори муддат ӯ чархи гардон пер шуд
کز مدار مدت او چرخ گردان پیر شد
Дид хами хоми шаҳ бар ёли худ дар хоби хасм
دید خم خام شه بر یال خود در خواب خصم
Хами хом акнӯн ба банди оҳанӣн таъбир шуд
خم خام اکنون به بند آهنین تعبیر شد
Қаҳр шоҳ омад чу яздони дайри гиру сахти гир
قهر شاه آمد چو یزدان دیر گیر و سخت گیر
Сахт бигирифташ чаҳ ғамгар чанд рӯзӣ дайр шуд
سخت بگرفتش چهغم گر چند روزی دیر شد
Хасм дар дили сӯрати қаҳри малик тасвир кард
خصم در دل صورت قهر ملک تصویر کرد
Сӯратӣ бе ҷони басони сӯрат тасвир шуд
صورتی بیجان بسان صورت تصویر شد
То абади теғи малик бар фарқи аъдои тундбод
تا ابد تیغ ملک بر فرق اعدا تندباد
Дар санои теғ ӯ теғи забон ҳо кунад бод
در ثنای تیغ او تیغ زبانها کند باد
эй пас аз довари хдогиҳони худои ростин
ای پس از داور خداگیهان خدای راستین
Шоҳи гардуни остони дорои дарёи остин
شاه گردون آستان دارای دریا آستین
Қобзи арвоҳро теғат буд бӣси албдл
قابض ارواح را تیغت بود بئسالبدل
Воҳби нусрати сипоҳатро буд нъми алмъин
واهب نصرت سپاهت را بود نعمالمعین
Лафз шамшерат нигоранд ар ба фарқи бадсигол
لفظ شمشیرت نگارند ار به فرق بدسگال
Арра бар фарқаш наад дандонҳои ҳарфи шин
ارّه بر فرقش نهد دندانهای حرف شین
Дар раҳмгар номи теғ ҷонстонт башнавад
در رحم گر نام تیغ جانستانت بشنود
Аз ҳароси ҷон ба сӯии нутфа бар гардад ҷанин
از هراس جان به سوی نطفه برگردد جنین
эй ки андари нисбати кох рафеъат омадаст
ای که اندر نسبت کاخ رفیعت آمدست
Поймоли гову моҳии пайкари арши барин
پایمال گاو و ماهی پیکر عرش برین
Гар шитобад аз паии ахбори мозии тавсанат
گر شتابد از پی اخبار ماضی توسنت
Достони Нӯҳу одамро нагорд бар сарин
داستان نوح و آدم را نگارد بر سرین
То баннои остонат бар замин шуд осмон
تا بنای آستانت بر زمین شد آسمان
Дар таваҳҳум каз чаҳ сокини арши аъзам бар замин
در توهّم کز چه ساکن عرش اعظم بر زمین
Гар мадад аз шоҳбоз ҳимматат ёбад зноб
گر مدد از شاهباز همتت یابد ذناب
Афканди дркосаҳи гардуни тнотн аз танин
افکند درکاسهٔ گردون طناطن از طنین
Гар ба дӯзахи ҷокнди лутф гунаҳкорон зананд
گر به دوزخ جاکند لطف گنهکاران زنند
Таънҳо бар онкии андари равзаи ризвони макин
طعنها بر آنکه اندر روضهٔ رضوان مکین
Бод ёрб бадсиголати андарин дори сипанҷ
باد یارب بدسگالت اندرین دار سپنج
Шшдр андар нарад дарду мот дар шатранҷи ранҷ
ششدر اندر نرد درد و مات در شطرنج رنج
Бухлро танҳо ба ба зиллати мъни бозли сохта
بخل را تنها به به ذلت معن باذل ساخته
Фитнаро адолати анўшрўони одили сохта
فتنه را عدالت انوشروان عادل ساخته
То бихобад фитна дар аҳдат ба хоби нестӣ
تا بخوابد فتنه در عهدت بهخواب نیستی
Дояи гардуни зи меҳру маи ҷлоҷли сохта
دایهٔ گردون ز مهر و مه جلاجل ساخته
Ҳалқҳои наҷмро дарҳам кашидаст осмон
حلقهای نجم را درهم کشیدست آسمان
Аз барои гардани хасмати слосли сохта
از برای گردن خصمت سلاسل ساخته
Бас ки аз рашки замират гиря кардаст офтоб
بس که از رشک ضمیرت گریه کردست آفتاب
Ашки чашмаши раҳгузори чархро гули сохта
اشک چشمش رهگذار چرخ را گل ساخته
Таъна бар роят магар зад каз мадори офтоб
طعنه بر رایت مگر زد کز مدار آفتاب
Соири сайёраро қаҳри ту моили сохта
سایر سیاره را قهر تو مایل ساخته
Бадсигол акнӯн ба қонӯни араб рафъаш равост
بدسگال اکنون به قانون عرب رفعش رواست
Каш ба феъли буғзи ту офоқи фоили сохта
کش به فعل بغض تو آفاق فاعل ساخته
Лутфат аз заҳри ҳалоҳили нӯши наҳли орад валек
لطفت از زهر هلاهل نوش نحل آرد ولیک
Қаҳрат аз қанди мукаррари сами қотили сохта
قهرت از قند مکرر سمّ قاتل ساخته
Вонгаҳе чун тири ронӣ даракмон гӯйанд халқ
وانگهی چون تیر رانی درکمان گویند خلق
Нак Уториди байн ба бурҷи қавси манзили сохта
نک عطارد بین به برج قوس منزل ساخته
Чун сипар бар саркашии ҳангом кин гӯйанд бадар
چون سپر بر سرکشی هنگام کین گویند بدر
Хешро бар пайкари хуршеди ҳоили сохта
خویش را بر پیکر خورشید حایل ساخته
Рифъати кохат агар медид чархи чанбарӣ
رفعت کاخت اگر میدید چرخ چنبری
Аз азал дар дил намеоварад фикри бартарӣ
از ازل در دل نمیآورد فکر برتری
Чун зарӣ шабдиз ронадӣ зии хуросон эй малик
چون زری شبدیز راندی زی خراسان ای ملک
Гашти зи оҳангати дутории дили ҳаросон эй малик
گشت ز آهنگت دوتاری دل هراسان ای ملک
Ҳардуро бар тираи дили андешаи размати гузашт
هردو را بر تیره دل اندیشهٔ رزمت گذشت
Наз паии гарданкашии зи андешаи ҷон эй малик
نز پی گردنکشی ز اندیشهٔ جان ای ملک
Чеҳраи иқболашон дар шшдр хорӣ фитод
چهرهٔ اقبالشان در ششدر خواری فتاد
Зонка будандӣ ҳарифи оби дандон эй малик
زانکه بودندی حریف آبدندان ای ملک
Зон сипас ҳар як фиристоданд зии хоразми шоҳ
زان سپس هر یک فرستادند زی خوارزم شاه
Ҳудоҳои вофиру пайки фаровон эй малик
هدیهای وافر و پیک فراوان ای ملک
Он дади нопоки зод аз ҳайбатат ҷон дод аз онк
آن دد ناپاک زاد از هیبتت جان داد از آنک
Буд дар гӯшаш ҳануз афғони афғон эй малик
بود در گوشش هنوز افغان افغان ای ملک
Зон сипас бо чори гирд аз ховарон ронадӣ ба қаҳр
زان سپس با چارگرد از خاوران راندی بهقهر
Зии диз бо хазару марзи зоўаҳи икрон эй малик
زی دز با خزر و مرز زاوه یکران ای ملک
Қавмӣ аз афғони дуни ёрии даҳ хасми забун
قومی از افغان دون یاری ده خصم زبون
Баста бо ҳам аз паии кини ту паймон эй малик
بسته با هم از پی کین تو پیمان ای ملک
Қиссаи кӯтаҳи киштӣ аз он нокасони чндонкаҳи гашт
قصه کوته کشتی از آن ناکسان چندانکه گشت
То ду сад фарсанги санги мараҷи марҷон эй малик
تا دو صد فرسنگ سنگ مرج مرجان ای ملک
Лоҷарами зони ҳардуи тории дили якеро кард чарх
لاجرم زآن هردو تاری دل یکی را کرد چرخ
Чун брҳмни бастаи занҷири рҳбон эй малик
چون برهمن بستهٔ زنجیر رُهبان ای ملک
Бас кун эй Қоонии охир аз санои шаҳриёр
بس کن ای قاآنی آخر از ثنای شهریار
Аз сано чун оҷизӣ баргӯ дуои шаҳриёр
از ثنا چون عاجزی برگو دعای شهریار
То абад ёрб малик дар малики гетии шоҳи бод
تا ابد یارب ملک در ملک گیتی شاه باد
Бар раияти шоҳ ва бар ҳар шоҳи шоҳаншоҳи бод
بر رعیت شاه و بر هر شاه شاهنشاه باد
То нагардад чори модар бар адуяши ҳомила
تا نگردد چار مادر بر عدویش حامله
Шӯй на афлокро зини пас ънни дрбоаҳи бод
شوی نه افلاک را زین پس عنن درباه باد
То қиёмат бар лабаш аз фарти бахшиши ҳарфи ло
تا قیامت بر لبش از فرط بخشش حرف لا
Нагзарад вар бугзарад бо лафзи алооллаҳи бод
نگذرد ور بگذرد با لفظ الاالله باد
Гар наяндозад ба гардани моҳи тавқи бндгиш
گر نیندازد به گردن ماه طوق بندگیش
Ранҷи саратонии зи саратонаш ба боди афроаи бод
رنج سرطانی ز سرطانش به باد افراه باد
Хизматашрогар Уториди бандад аз ҷавзои камар
خدمتش را گر عطارد بندد از جوزا کمر
Хӯшаи чини хирманаши меҳр ар набошад моҳи бод
خوشهچین خرمنش مهر ار نباشد ماه باد
Вар ба мизони саодати Зуҳраи синҷиди толеъаш
ور به میزان سعادت زهره سنجد طالعش
То қиёмати говаши андари хирмани бадхоҳи бод
تا قیامت گاوش اندر خرمن بدخواه باد
Гар ба хоки остонаш рух нисоед осмон
گر به خاک آستانش رخ نساید آسمان
То абади андоми шераши туъмаи рӯбоҳи бод
تا ابد اندام شیرش طعمهٔ روباه باد
Баҳри хониши барраро миррӣх агар бирён кунад
بهر خوانش برّه را مریخ اگر بریان کند
Неши ақраби дрмзоқши нӯши хотирахои бод
نیش عقرب درمذاقش نوش خاطرخواه باد
Гар камони хешро пешаш наёрад муштарӣ
گر کمان خویش را پیشش نیارد مشتری
Ҷисми ҳуташи сайди қуллоби ситам ногоҳ бод
جسمحوتش صید قلاب ستم ناگاه باد
Вари Зуҳал дар чархи дўлоиии зи баҳри матбахаш
ور زحل در چرخ دولایی ز بهر مطبخش
Ҷаддиро бирён насозад далваши андари чоҳи бод
جدی را بریان نسازد دلوش اندر چاه باد
То қиёмати шаҳи макони бртхти арш ойин кунод
تا قیامت شه مکان برتخت عرش آیین کناد
Бе рёкрдми дуои рӯҳи аломин омин кунод
بیریاکردم دعا روحالامین آمین کناد