Дӯшам ба всоқ омад он хусрави хубон

دوشم به وثاق آمد آن خسرو خوبان

Май хӯрда ва хуй кардау хандон вғзл хон

می خورده و خوی کرده و خندان وغزل خوان

Ҷонҳои азизони ҳама дар чоҳи занхдон

جان های عزیزان همه در چاه زنخدان

Дилҳои парешони ҳама дар зулфи парешон

دل های پریشان همه در زلف پریشان

Зулфаш ба шикори андар , зон ҳалқаи Фток

زلفش به شکار اندر، زان حلقه فتاک

Чашмаш ба хумори андар , зон ғамзаи фаттон

چشمش به خمار اندر، زان غمزه فتان

Аз ғамзаи ин бедор , баси фитнаи хуфта

از غمزه این بیدار، بس فتنه خفته

Дар ҳалқаи он пайдо , баси ҷодӯии пинҳон

در حلقه آن پیدا، بس جادوی پنهان

Хуршед фурӯзонаш дар пардаи зулмот

خورشید فروزانش در پرده ظلمات

Вази оташи сӯзонаши сарчашмаи ҳайвон

وز آتش سوزانش سرچشمه حیوان

Гўӣии приӣӣ дар шуда дар кисвати одам

گوئی پریئی در شده در کسوت آدم

Гўӣии мулкии омада бар сӯрати инсон

گوئی ملکی آمده بر صورت انسان

Овехта аз сарви сеӣ дастаи сунбул

آویخته از سرو سهی دسته سنبل

Омехта бо сабзатар лолаи нӯъмон

آمیخته با سبزه تر لاله نعمان

Сунбул на зираи вар буду сарви зираи дор

سنبل نه زره ور بود و سرو زره دار

Лола на зираи со буду сабзаи зираи сон

لاله نه زره سا بود و سبزه زره سان

Каси срўндидст ки бе мӯъҷизи исо

کس سروندیدست که بی معجز عیسی

Аз зинда бигирад дил ва , дар мурдаи дамади ҷон

از زنده بگیرد دل و ، در مرده دمد جان

Сунбул нашунидем ки бе мӯъҷизи Довӯд

سنبل نشنیدیم که بی معجز داوود

Хуршед ба ҷавшан кунаду моҳ ба хуфтон

خورشید به جوشن کند و ماه به خفتان

Ҳар лола наёрад хуфт бар фарши зибри ҷад

هر لاله نیارد خفت بر فرش زبر جد

Ҳар сабза набошад ҷуфт бо ҳуққаи марҷон

هر سبزه نباشد جفت با حقه مرجان

Ин сабзаи магари срздаҳ аз гулшани фирдавс

این سبزه مگر سرزده از گلشن فردوس

Ин лолаи магари омада аз равзаи ризвон

این لاله مگر آمده از روضه رضوان

Дар тобам азон сунбули партоб ки дар шаҳр

در تابم ازان سنبل پرتاب که در شهر

Дили дуздад ва ҷон хоҳад ва ҳам боз ба товон

دل دزدد و جان خواهد و هم باز به تاوان

Бишкастаи худ ва ҳам худ бишкастаи басии дил

بشکسته خود و هم خود بشکسته بسی دل

Бар бастаи худ ва ҳам худ бар бастаи басии ҷон

بر بسته خود و هم خود بر بسته بسی جان

Афкандаи басии доми бало дар раҳи ҷон ҳо

افکنده بسی دام بلا در ره جان ها

Афшондаи басии хӯни дил аз дида ба домон

افشانده بسی خون دل از دیده به دامان

Барбаста басии пои гирифтори зи рафтор

بربسته بسی پای گرفتار ز رفتار

Багушӯда ҳамеи дасти ситами кор ба дастон

بگشوده همی دست ستم کار به دستان

Мурғӣаст ки бар гулбун тавраст ба парвоз

مرغی است که بر گلبن طورست به پرواز

Зоғӣаст ки дар гулшан хулдаст ба ҷавлон

زاغی است که در گلشن خلدست به جولان

Бар нури аёни оради перояи зулмат

بر نور عیان آرد پیرایه ظلمت

Дар куфр ниҳон дорад сармояи имон

در کفر نهان دارد سرمایه ایمان

Кофараш тавон гуфту мусулмон тавон хонд

کافرش توان گفت و مسلمان توان خواند

Гар хулд ба кофар сазад , оташ ба мусулмон

گر خلد به کافر سزد، آتش به مسلمان

Шайтон буд ар шайтони мари хулди барин ро

شیطان بود ار شیطان مر خلد برین را

Пайвастаи з дастон диҳад ороиши бустон

پیوسته ز دستان دهد آرایش بستان

Ҳар одмӣиро ду малик бошад ҳам роҳ

هر آدمئی را دو ملک باشد هم راه

На ҳар мулкӣ бошад ҳам сар ба ду шайтон

نه هر ملکی باشد هم سر به دو شیطان

Ошуфта дилӣ дидам дар ҳалқаи он зулф

آشفته دلی دیدم در حلقه آن زلف

Чун гӯй ки саргашта буд дар хами чавгон

چون گوی که سرگشته بود در خم چوگان

Бечорау дармондау оворау дрўоӣ

بی چاره و درمانده و آواره و دروای

Бишкастау саргашта ва бар бастау ҳайрон

بشکسته و سرگشته و بر بسته و حیران

Гуфтам : на тўӣии он ман , оҳии бузад ва гуфт :

گفتم: نه توئی آن من، آهی بزد و گفت:

Инсоф бидиҳ ҷузи дил ту кист бад-ӣни сон ?

انصاف بده جز دل تو کیست بدین سان؟

Гуфтам : чаҳ гунаҳ кардӣ комрўзи бад-ӣни ҳол ,

گفتم: چه گنه کردی کامروز بدین حال،

Ҳам баста ба занҷирӣ ва ҳам хаста ба зиндон ?

هم بسته به زنجیری و هم خسته به زندان؟

Гуфт : ин гунаҳ аз тест ки ҷузи ту на шунидам

گفت: این گنه از تست که جز تو نه شنیدم

Перона сар уфтад дгарӣ дар паии Тифлон

پیرانه سر افتد دگری در پی طفلان

Бозаст турои дида ва ман баста ба тӯҳмат

بازست ترا دیده و من بسته به تهمت

Шӯхаст турои хотир ва ман хаста ба бӯҳтон

شوخ است ترا خاطر و من خسته به بهتان

Венаи турфа ки дар зумраи доноёни худро ,

وین طرفه که در زمره دانایان خود را،

Бишуморӣ ва бисипорӣ дил дар кафи нодон

بشماری و بسپاری دل در کف نادان

Гоҳе ба яке хоҷа сипорем ки бошад ,

گاهی به یکی خواجه سپاریم که باشد،

Дил кандан азу мушкилу ҷон додани осон

دل کندن از و مشکل و جان دادن آسان

Гоҳе ба як банда фурушем ки гардад ,

گاهی به یک بنده فروشیم که گردد،

ӯ хоҷаи фармони даҳ ва ту бандаи фармон

او خواجه فرمان ده و تو بنده فرمان

То дидаи назари боз ва назар бошад ғаммоз ,

تا دیده نظر باز و نظر باشد غماز،

Гуҳ хаста кунад инаму гуҳ баста кунад он

گه خسته کند اینم و گه بسته کند آن

Гар толиб днёӣӣ бигурез зи шнът

گر طالب دنیائی بگریز ز شنعت

Вари соҳиби тқўоӣии парҳези зъсён

ور صاحب تقوائی پرهیز زعصیان

Гуфтам : ба худо аз ту паноҳам ки надорӣ ,

گفتم: به خدا از تو پناهم که نداری،

Шарм аз ман ,у нанг аз худ ,у андешаи зи яздон

شرم از من، و ننگ از خود، و اندیشه ز یزدان

Дар тоби камандӣ ки ҳамеи ҷўӣии пари хоаш

در تاب کمندی که همی جوئی پر خاش

Вази таб ба газандӣ ки ҳамеи гўӣии ҳазён

وز تب به گزندی که همی گوئی هذیان

Гўӣии тўӣии он котиби козиб ки ба ҳар кас ,

گوئی توئی آن کاتب کاذب که به هر کس،

Ҳар дам ба ҳасад гуяд сад тӯҳмату бӯҳтон

هر دم به حسد گوید صد تهمت و بهتان

На тухми сапандӣ ки ба оташи ҷаҳд аз ҷой

نه تخم سپندی که به آتش جهد از جای

На золи нижандӣ ки ба шеван кунад афғон

نه زال نژندی که به شیون کند افغان

Кам гӯй ва азин гуфтани узри ор ба ту ба

کم گوی و ازین گفتن عذر آر به تو به

Шарми орўи барин даъвӣ дар каши хати бутлон

شرم آرو برین دعوی در کش خط بطلان

Зеро ки манам чокари султон ва на зебад ,

زیرا که منم چاکر سلطان و نه زیبد،

Ин тӯҳмат ва ин нисбат бар чокари султон

این تهمت و این نسبت بر چاکر سلطان

Аббоси шаҳ онаст ки бо чокарӣ ӯ

عباس شه آن است که با چاکری او

Фурсат накунад кас ки кунад хоб ва хӯрд нон

فرصت نکند کس که کند خواب و خورد نان

Гар зндгӣӣ дорам аз бандагӣ ӯст

گر زندگئی دارم از بندگی اوست

Чунон ки ба хӯни зиндаи бмондрги шарён

چونان که به خون زنده بماندرگ شریان

Бо хизмати девону гирифторӣ бисёр

با خدمت دیوان و گرفتاری بسیار

Бо ранҷи сафарҳо ва хатарҳои фаровон

با رنج سفرها و خطرهای فراوان

Кӯи фурсати бнҳодни дил дар бар дил бар ?

کو فرصت بنهادن دل در بر دل بر؟

Кӯи муҳлат афшодани ҷон дар раҳи ҷонон ?

کو مهلت افشاندن جان در ره جانان؟

Ҳар шаби манаму шамъу рақамҳои паёпай

هر شب منم و شمع و رقم های پیاپی

Ҳар рӯзи ману ҷамъу суханҳои парешон

هر روز من و جمع و سخن های پریشان

То субҳи нигорандаи авроқи расоъл

تا صبح نگارنده اوراق رسائل

То шом супоранда атрофи биёбон

تا شام سپارنده اطراف بیابان

Бар дасти гуҳии хомау устода ба як пой

بر دست گهی خامه و استاده به یک پای

Дар пеши гуҳии ҷода ва бинишаста ба икрон

در پیش گهی جاده و بنشسته به یکران

Бинвишта гуҳии номаи асрор ба хилват

بنوشته گهی نامه اسرار به خلوت

Бар хондаи гуҳии дафтари ахбор ба девон

بر خوانده گهی دفتر اخبار به دیوان

БнҳФтаҳи гуҳии байъат , бигрифта з ар ман

بنهفته گهی بیعت، بگرفته ز ار من

Пӯшидаи гуҳии паймон бар баста ба ширвон

پوشیده گهی پیمان بر بسته به شروان

Гуҳи мултазами пос ки шоҳаст ба мшкўӣ

گه ملتزم پاس که شاه است به مشکوی

Гуҳ бар дар крёс ки бораст ба айвон

گه بر در کریاس که بارست به ایوان

Айвон чу сипеҳрӣ ки бар ӯ собиту сайёр

ایوان چو سپهری که بر او ثابت و سیار

Мшкў чу биҳиштӣ ки дару ҳурӣу ғулмон

مشکو چو بهشتی که در و حوری و غلمان

Бар равшани он лмъаҳи анвори савоқиб

بر روشن آن لمعه انوار ثواقب

Дар гулшани ин нағмаи мурғони хуши алҳон

در گلشن این نغمه مرغان خوش الحان

Лаҳнӣ ки буд нағмагар ҳнҷри Довӯд

لحنی که بود نغمه گر حنجر داوود

Нурӣ ки буд роҳ бар Мӯсои умрон

نوری که بود راه بر موسی عمران

Чун моҳ барон манзар шоҳаст ба харгоҳ

چون ماه بران منظر شاه است به خرگاه

Чун срўдрин гулшан дорост хиромон

چون سرودرین گلشن داراست خرامان

Дорои аҷам , вориси ҷам , хусрави олам ,

دارای عجم، وارث جم، خسرو عالم،

Хуршеди шаҳон , шоҳи ҷаҳон , сояи яздон

خورشید شهان، شاه جهان، سایه یزدان

Ҷамшеди замони фатҳи алии шоҳ ки теғаш

جمشید زمان فتح علی شاه که تیغش

Ҳам қотеъ куфр омад , ҳам қомъи куфрон

هم قاطع کفر آمد، هم قامع کفران

Ҳам тахти азуи хуррам , ва ҳам бахт ва ҳам иқбол

هم تخت ازو خرم، و هم بخت و هم اقبال

Ҳам ҷўдбаҳ ӯ зинда ва ҳам адл ва ҳам эҳсон

هم جودبه او زنده و هم عدل و هم احسان

Рухшанда ва бахшанда на моҳаст ва на хуршед

رخشنده و بخشنده نه ماه است و نه خورشید

Бо теғи сроФшонш ва бо дасти зари афшон

با تیغ سرافشانش و با دست زر افشان

Бо гавҳари теғаш ки кунад рӯй замини лаъл

با گوهر تیغش که کند روی زمین لعل

Гӯ : гавҳари рахшони надиҳади кӯҳи Бадахшон

گو: گوهر رخشان ندهد کوه بدخشان

Бо ашки бади андешаш коФоқ кунад пар

با اشک بد اندیشش کافاق کند پر

Гӯ : лўлў лоло нашавад қатраи Нитсаон

گو:لولو لالا نشود قطره نیسان

То пӯри паноҳаш ба паноҳ омад , омад

تا پور پناهش به پناه آمد، آمد

Ҷӯшону хурушону сабки хезу сипаҳи рон

جوشان و خروشان و سبک خیز و سپه ران

Инак сипаҳии гшн ба таъйиди худованд

اینک سپهی گشن به تایید خداوند

Зии хитта армн кашад аз соҳати Эрон

زی خطه ارمن کشد از ساحت ایران

Дили кандаи зи мшкўӣу сипаҳи ронда ба мишкӣн

دل کنده ز مشکوی و سپه رانده به مشکین

Бигузашта зи айвон ва равон гашта ба майдон

بگذشته ز ایوان و روان گشته به میدان

Гўӣӣ ки ҳаромаст бар ӯ роҳату ором

گوئی که حرام است بر او راحت و آرام

Модом ки берун накунад рӯси з арон

مادام که بیرون نکند روس ز اران

Ёрб мададии даҳ ки дарин ркзти масъӯд

یارب مددی ده که درین رکضت مسعود

Аъвонаш ба нусрат расад , аъдоаш ба хизлон

اعوانش به نصرت رسد، اعداش به خذلان

Ҷонҳо ҳама қурбонаш шавад гарчи ба инсоф

جان ها همه قربانش شود گرچه به انصاف

Ман шарм кунам зон ки ба қурбонаш кунам ҷон

من شرم کنم زان که به قربانش کنم جان